Çeçen Kültürü

Çeçen Dili ve Folkloru, Halk Dansları, Efsaneler, Öykü ve Masallar ile çeşitli kültürel bilgiler…

Diaspora

Türkiye ve diğer dünya ülkelerinde yerleşmiş Çeçenler ile yerleşim alanlarına ait bilgiler ve fotoğraflar…

Kitaplık

Çeşitli dillerden Türkçe’ye çevrilerek yayınlanmış, Çeçenler ve Çeçenistan ile ilgili kitaplar…

Şarkı Sözleri

Sevdiğiniz Çeçence şarkıların sözlerine buradan ulaşabilir, dinleyebilir ve indirebilirsiniz.

Şiirler

Çeçen edebiyatından örnekler ile Çeçenler’e adanmış şiirler…

Ana Sayfa » Çeçen Dili

Çeçence Dersleri; Tanışma-Diyalog

Bu yazı 21 Haziran 2010 Pazartesi  tarihinde yazıldı. Şimdiye kadar 4.043 defa okundu.. 8 Yorum
Çeçence Dersleri; Tanışma-Diyalog

TANIŞMA

Selita : Nasılsınız arkadaş? Maršalla du šüga, dottaghiy? Маршалла ду шуьга, доттаг1ий!

Benim adım Selita. San ċe Selita yu. Сан ц1е Селита ю.

Ben spikerim. So diktor yu. Со диктор ю.

İsminiz nedir? Xhan ċe hun yu? Хьан ц1е х1ун ю?

Uveys : Nasılsınız arkadaş? Maršalla du šüga, dottaghiy? Маршалла ду шуьга, доттаг1ий!

Benim adım Uveys San ċe Uveys yu. Сан ц1е Увейс ю.

Ben öğrenciyim. So dešarxo vu. Со дешархо ву.

Selita : Tanıştığıma memnun oldum Uveys. Uveys, so çhogha yokqaye xho sayna vevzina. Увейс, со ч1ог1а йоккхайе хьо сайна вевзина

Nerede öğrencisin? Xho miçaxh döšuš vu? Хьо мичахь доьшуш ву?

Uveys : Grozni’de Terek isimli Çeçen aktör okulunda öğrenim görüyorum. So döšuš vu Groznexh “Terek” ċe yolçu Noxçiyn akteriyn školexh. Со доьшуш ву грознехь “Терек” ц1е йолчу нохчийн актерийн школехь.

Selita : Terek okuluna girmeden önce ne yapyordun? Xho hun deš vara “Terek” školexh deša vaxale. Хьо х1ун деш вара “Терек” школехь деша вахале?

Uveys : Ben Grozni’de bir okulda okudum. So Groznerçu školexh döšuš vara. Со Грознерчу школехь доьшуш вара.

Selita : Terek okulundan mezun olduktan sonra kim olacaksın (ne yapacaksın)? Školexh “Terek” çeq’yäkqinçul thäxha mila xir vu xho? Школехь “Терек” чекхъяьккхинчул т1аьхьа мила хир ву хьо?

Uveys : Aktör olacağım. So akter xir vu. Со актер хир ву.

Selita : İlginç bir meslek! İ samuqhane govzalla yu! И самукъане говзалла ю!

Uveys : Sen nerede çalışıyorsun Selita? Axh miçaxh dešna, Selita? Ахь мичахь дешна, Селита?

Selita : Ben Çeçenistan Devlet Üniversitesi dil bilimi bölümünden mezun oldum. Asa çeq’yäkqina Noxçiyn Paçxhalqan Universitetan filologiçeski fakul’tet. Аса чекхъяьккхина Нохчийн Пачхьалкхан Университетан филологически факультет.

Uveys : Sen bir spikersin. Mesleğini seviyormusun? Xho diktor yu. Xhuna xazaxetiy xhayn govzalla? Хьо диктор ю. Хьуна хазахетий хьайн говзалла?

Selita : Evet çok seviyorum Hä, çhogha xaza xeta! Х1аъ, ч1ог1а хаза хета!

Evlimisin? Xho zuda yaliyna vuy? Хьо зуда ялийна вуй?

Uveys : Hayır, ben evli değilim. Sen evlimisin Selita? Han-ha, so zuda yaliyna vac. Xho marexh yui, Selita? Х1ан-х1а, со зуда ялийна вац. Хьо марехь юй, Селита?

Selita : Evet, evliyim. Bir kızım var. Hä, so marexh yu. Yoj yu san. Х1аъ, со марехь ю. Йо1 ю сан.

Uveys : Onun (kızının) adı nedir? Hun yu cünan ċe? Х1ун ю цуьнан ц1е?

Selita : Onun (kızımın) adı Maryam. O birinci sınıfta öğrenim görüyor. Cünan ċe Maryam yu. İza xhalxarçu klassexh döšuš yu. Цуьнан ц1е марьям ю. Иза хьалхарчу классехь доьшуш ю.

Uveys, çok arkadaşın var mı? Kimler onlar (arkadaşların)? Uveys, xhan duqa buy dottaghiy? Mülš bu üš? Увейс, хьан дукха буй доттаг1ий? Муьлш бу уьш?

Uveys : Okul arkadaşlarım var. Birçoğu şu anda Grozni’de yaşıyor. Školexh cxhana dešnarš a bu. Carex duqax berš Groznexh bexaš bu. Школехь цхьана дешнарш  а бу. Царех дукхах берш  Грознехь бехаш бу.

Selita : Köyde arkadaşların var mı? Tqha yürtaxh buy xhan dottaghiy? Ткъа юьртахь буй хьан доттаг1ий?

Uveys : Genellikle, benimle birlike öğrenim gören öğrenciler. Üš körtaçu deqhexh, söca döšuš bolu dešarxoy bu. Уьш коьртачу декъехь, соьца  доьшуш болу дешархой бу.

Selita : En yakın arkadaşının adı nedir? Kimdir o? Ċe yakqal xhayn uggare a yuxxerçu dottaghçün. Mila vu iza? Ц1е яккхал хьайн уггаре а юххерчу доттаг1чуьн. мила ву иза?

Uveys : O çocukluktan beri arkadaşımdır. Adı Muslim, öğrenci. İza san beraxhlera dottagh vu. Cünan ċ muslim yu, dešarxo vu iza. Иза сан берахьлера доттаг1 ву. Цуьнан ц1е муслим ю, дешархо ву иза.

Selita : Nerede yaşıyor? Miçaxh vexaš vu iza? Мичахь вехаш ву иза?

Uveys : Çok uzakta, Amerika’da. Elektronik posta ile iletişim kuruyoruz. Genarçu Amerikexh vexaš vu iza. Txoyšinan üyr elektronni poçtaxula yu. Генарчу америкехь вехаш ву иза. Тхойшинан уьйр электронни почтехула ю.

Senin arkadaşların kimler, Selita? Selita, xhan dottaghiy mülš bu? Селита, хьан доттаг1ий  муьлш бу?

Selita : Benim arkadaşlarım arasında Türk ve Çeçen dilbilimciler, tarihçiler, yazarlar ve harika insanlar vardır. San dottaghašna yukqhexhbu Turkoyn a, Noxçiyn a filologaš, istorikaš, yazdarxoy a, qin dolu dika adamaš a. Сан доттаг1ашна юккьехьбу Туркойн а,  Нохчийн а  филологаш, историкаш, яздархой а, кхин долу  дика адамаш а.

Uveys : Onlarla sık sık konuşuyormusun? Six-sixa gar xüliy šun? Сих-сиха гар хуьлий шун?

Selita : Hayır, çok işim var ve ailemle ilgileniyorum. Ama sık sık telefonla konuşuyorum. Han-ha, ca xülu. San duqa bolx bu, dözalexh a du xhaštaš. Amma, oxa six-sixa vovšaška telefon tuxu. Х1ан-х1а, ца хуьлу.  Сан дукха болх бу,  доьзалехь а ду хьашташ.  Амма, оха сих-сиха вовшашка телефон туху.

Bana evinden bahset. Xhayn ċiynax laciy diycaxh. Хьайн ц1ийнах лаций дийцахь.     

Uveys : Ben 17 katlı bir binada yaşıyorum. Beş adet girişi vardır. Her girişte iki adet asansör bulunur. San ċa vurhittaza thekheldina du. Cünan pxi podjezd yu. Horanna çoxh ši lift yu. Сан ц1а вуьрх1иттаза т1ек1елдина ду.цуьнан пхи подъезд ю. Х1оранна чохь ши лифт ю.    

Selita : Hangi katta oturyorsun? Xho mülxaçu etazh thexh jaš vu? Хьо муьлхачу этаж т1ехь 1аш ву?

Uveys : Ben onuncu katta yaşıyorum. Bizim katta dört daire var. Bütün komşularımı tanıyorum. Birbirimizle iyi anlaşıyor ve birbirimize yardımcı oluyoruz. So üttalghaçu etazh thexh jaš vu. Txan etazh thexh yij kvartira yu. Suna sayn masso a lulaxoy bevza. Txo bertaxh dexa, vovšašnа gho a do. Со уьтталг1ачу  этаж т1ехь 1аш ву. Тхан этаж т1ехь йиъ квартира ю.суна сайн массо а лулахой бевза. Тхо бертахь деха, вовшашна г1о а до.

Selita : Penceren nereyi görüyor. Šun korexula gušderg hun surt du. Шун корехула гушдерг х1ун сурт ду.

Uveys : Yeni binalar, nehir üzerinde bir köprü, dükkanlar ve kafeler görüyorum. Akşam tüm bunların yaktığı reklam panolarının ışıkları görünür. Suna kerla ċenoš, xin thexula dolu thay, tükanaš, kafe go. Süyranna iza derrige a qhagado reklamin serlonaš. Суна керла ц1енош,хин т1ехула долу т1ай, туьканаш, кафе го.суьйранна иза дерриге а къагадо рекламин серлонаш.

Selita : Benim evim varoşlarda. Yakında bir park var. Genellikle ailemle birlikte sık sık parkta yürüyüş yaparım. San ċa ghalin yisstexh du. Txayn dözalca six sixa parkexula lela txo. Сан ц1а г1алин йисстехь ду. Тхайн доьзалца  сих сиха паркехула лела тхо. 

     
     
  YARDIMCI İFADELER
     
Benim ailem Grozni’de yaşıyor. San dözal Groznexh jaš bu. Сан доьзал грознехь 1аш бу.
Amcam köyde yaşıyor. San devaša yürtaxh jaš vu Сан деваша юьртахь 1аш  ву.
Akrabalarım başka şehirde yaşıyor. San gergara nax qeçu ghalaxh jaš bu. Сан гергара нах кхечу г1алахь 1аш бу.
Kızkardeşim varoşlarda yaşıyor. San yiša ghalin yuxxaxh jaš yu. Сан йиша г1алин юххехь  1аш ю.
Bizim sokak üzerinde çok katlı binalar yoktur. Uramexh dac thekheldina ċenoš yu. Урамехь дац т1ек1елдина ц1енош ю.
Benim dairem ikinci kattadır. San kvartira šozlaghçu etazh thexh txan. Сан квартира шозлаг1чу  этаж т1ехь тхан.
Binada iki kapı bulunmaktadır. Ċenoçoxh ši podjezd yu. Ц1еночохь ши подъезд ю.
Günaydın (tekil) Jüyre dika xülda xhan! 1уьйре дика хуьлда хьан!
İyi günler (tekil) De dika xülda xhan! Де дика хуьлда хьан!
İyi akşamlar (tekil) Süyre dika xülda xhan! Суьйре дика хуьлда хьан! 
İyi geceler (tekil) Büysa deqhala xülda xhan! Буьйса декъала хуьлда хьан! 
Günaydın (çoğul) Jüyre dika xülda šun! 1уьйре дика хуьлда шун!
İyi günler (çoğul) De dika xülda šun! Де дика хуьлда шун!
İyi akşamlar (çoğul) Süyre dika xülda šun! Суьйре дика хуьлда шун!
İyi geceler (çoğul) Büysa deqhala xülda šun! Буьйса декъала хуьлда шун!
Merhaba (tekil) Maršalla du xhöga! Маршалла ду хьоьга!
Merhaba (çoğul) Maršalla du šüga! Маршалла ду шуьга!
Nerede yaşıyorsun? Xho miçaxh vexaš vu (yu)? Хьо мичахь вехаш ву (ю)?
Nerede öğrenim görüyorsun? Xho miçaxh döšuš vu (yu)? Хьо мичахь доьшуш ву (ю)?
Nerede çalışıyorsun? Xho miçaxh bolx beš vu (yu)? Хьо мичахь болх беш ву (ю)?
   
  ARKADAŞLIK
     
Arkadaşlık Dottaghalla Доттаг1алла
Arkadaş Dottagh Доттаг1
Ben senin arkadaşınım (erkek) So xhan dottagh vu Со хьан доттаг1 ву
Ben senin arkadaşınım (bayan) So xhan dottagh yu Со хьан доттаг1  ю
Siz benim arkadaşımsınız (erkek) Xho xhan dottagh vu Хьо сан доттаг1 ву
Siz benim arkadaşımsınız (bayan) Xho xhan dottagh yu Хьо сан доттаг1 ю
O benim arkadaşım İza txan dottagh vu Иза  тхан доттаг1 ву
O benim arkadaşım İza txan dottagh yu Иза  тхан доттаг1 ю
Biz senin arkadaşınız Txo šun dottaghiy du Тхо шун доттагий ду
Biz senin arkadaşınız Vay cünan dottaghiy du Вай церан доттагий ду
Siz onun arkadaşınız Šu cünan dottaghiy du Шу цуьнан доттагий ду
Onlar bizim arkadaşlarımız Üš txan dottaghiy bu Уьш тхан доттагий бу
     
  KELİMELER
     
Ben So Со
sen Xho Хьо
O İza Иза
Biz (kendisi dahil olmadan) Txo Тхо
Biz (kendisi dahil) Vay Вай
Siz Šu Шу
Onlar Üš Уьш
Aile Dözal Доьзал
Baba Dada Дада
Anne Nana Нана
Koca (eş) Mayra Майра
Karı (Eş) Zuda Зуда
Çocuklar Beraš Бераш
Erkek evlat Khant К1ант
Kız evlat Yoj Йо1
Erkek kardeş Vaša Ваша
Kız kardeş Yiša Йиша
Kuzen Šiça Шича
Erkek torun Khentan khant К1ентан к1ант
Kız torun Khentan yoj К1ентан йо1
Kayınbaba (kadının babası) Marda Марда
Kaynana (kadının annesi) Marnana Марнана
Kayınbaba (erkeğin babası) Stunda Стунда
Kaynana (erkeğin annesi) Stunnana Стуннана
Damat Nuc Нуц
Gelin Nus Нус
Benim San Сан
Senin Xhan Хьан
Bizim Txan Тхан
Sizin Šun Шун
Onun Cünan Цуьнан
Onların Ceran Церан
Dünya Düne, Latta Дуьне, латта
Şehir Ghala Г1ала
Köy Yurt Юрт
Başkent Stolica Столица
Sokak Uram Урам
Meydan Mayda Майда
Köprü Thay Т1ай
Çok katlı bina Duqazza thekheldina ċeno Дукхазза  т1ек1елдина  ц1ено
Giriş Çughoyla Чуг1ойла
Asansör Lift Лифт

 

Derleme & Çeviri © WaYNaKH Online



8 Yorum »

  • mustafa yıldır dedi:

    okuyacak şekilde yazılırsa veya okunuşunu da yazarsanız eminim daha faydalı olacaktır selamlar

  • FATMA dedi:

    Bende çeçenim.Öğrenmek istediğim için bakıyorum..:)

  • selim reşit dedi:

    sağolun

  • Muhammed Sefa dedi:

    ben x harfinin h olarak okunduğunu sanıyordum yanılıyor muyum .Çünkü Kırgızlar Azeriler öyle kullanıyor.

  • Anıl Tamıç dedi:

    x h diye okunuyor rusça bilenler varsa bilirler ama burda nasıl kullanmışlar anlayamadım doğrusu açıklaması yapılmamış,Bende öğrenmek istedim Ben yarı ÇEÇEN yarı DAGESTANlıyım ama yeterli bilgiyi alamadım.

    Editör’ün notu: Çeçence olduğu için Rusça okuma ve yazma kurallarını uygulamayazsınız. Sitemizde modern latin Çeçen alfabesinin yazılışı ve okunuşuna yer verilmiş olup, bu linki takip ederek yeterli bilgiyi alabilirsiniz: http://www.waynakh.com/tr/alfabemizi-basit-sekli-ile-yazalim-ve-ogrenelim/

  • Dada dedi:

    Selamun Aleykum

    Allah razı olsun , bu güzel çalışmalarınızdan dolayı,teşekkür ederim , Kurslarımızda olsa çok güzel olurdu inşAllah Allaha emanet olunuz

  • Ayhanov dedi:

    Ben safkan bi cecen olmanin gururuyla yasiorum ama cecence bilmenin gururunu tadamadim anem babam knusuolar ama bn sadece braz anlaya biliorum ogrenmek frsat olmadi belki bisiler kaparim die siteye bakiniorum.

  • BURCU dedi:

    okuyamıyorumki hangi harf nasıl okunur bimedigim için…

Bir yanıt bırakın!

Aşağıya bir yorum ekleyin veya kendi sitenizden trackback yapın. İsterseniz RSS ile de yorumları takip edebilirsiniz.

Yorum yazmadan önce lütfen kuralları okuyunuz...

500 karakter kaldı.

Yorum yaparken kullanabileceğiniz etiketler:
<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Bu sitede Gravatar kullanabilirsiniz. Ayrıntılı bilgi ve üyelik için Gravatar sitesini ziyaret ediniz.


Sitene Sahip Çık!