Kıymetli büyüğümüz rahmetli Nasuh IŞIK (1950-2008) tarafından hazırlanan, Türkçe-Çeçence Günlük konuşmalardan örneklerin 3 üncü Bölümünü sizlerle paylaşıyoruz…

Yazarın kullandığı alfabe ile ilgili yardım almak için 1 inci bölüme bakabilirsiniz. 1 inci bölüme geçmek için tıklayınız.

Günlük Konuşmalarda geçen cümle örnekleri
Aynı kökten olup cxha oram boluş
Abdülmuttalip buğdayı dövmek için harmanı dağıtıyordu. Abdulmütâlp hatta axa, kha dxha darzhôş vallar.
Aceleciyim. so sixo vu/yu,
Ali anlattığını inanmayarak anlatıyordu. Iêlas şa düycürga tieşa a ca tieşaş diycar.
Atlar ürktü tavşandan. Govraş qhehxkar pxhâgalax.
Babam oraya gitme demişti bana. Dâdas süyga, Ma ghû ciga allêra.
bakarız xhovsar du,
baksana xhazhaxh,
Başka bir şey yok(tur). Qi humma dac.
Baştaki kim(dir). Körttêrnig mil vu.
Ben bilmiyorum o şeyi. Sûna ca xhaIa i huma.
Ben buradan bakınca onu görüyorum. Quzar dxha xhzhaça sûn go i.
Ben elbise dikiyorum. As bedarş tüyga.
Ben günahsızım. As qha ca latiyna. Sa bexhka bac.
Ben hazırım. So kiyça vu/yu.
Ben kaybettim. As yayIar, )
Ben Mahmuda dargınım. So iyghan vu Maxhmadan.
Ben Mahmuda darıldım. So üghaz vaxna Maxhmâdan.
Ben maktıklıyım. So baqhê yu.
Ben o şeyi biliyorum. Sûna i huma xaIa,
Ben okula gidiyorum. So işkole vüöda.
Ben okuyorum. So düşuş vu.
Ben öyle değil sanıyordum. İştta dac mottar sûn.
Ben öyle sanıyorum İştta met (mot) sûn. 
Ben saşırmışım so tilla.
Ben söylüyorum. So olaş vu.
Benim senin yanına gelesim yok ki. Sa(m) xha yuxxê voghiyla yâciê.
Benim senin yanına gelesim yok. Sa xha yuxxê voghiyla yâc.
Biz de bakarız oraya. VayI a xhovsar du ciga.
Bu da bizim kaderimiz. İ a vai irs duqqa,
Bu işte benim günahım yok. Qu ghulqêxha sa bexhka bac.
Camallar bizimle akraba imiş. Camalâr gergala xilla-q vayca.
Cebimdekiki paraları kaybettim. Kisanar metilgaş yayIar as.
Dağa gönderdiğimiz çoban, iri ve hantal (iri yarı adam) biriydi. Vay lôm vaxiytan u, cxha bôtha var.
dikilmeli dxhaxottavieza,
Doğru anlaşılmadı söylediklerim.Ælçuxa niysa ca qetta.
Doğru söylüyorsun Xho niesa lü. Axha baqh bôxa.
görüyorum sun go
gürültü yapmayın ghovgha ma ye,
Hayrullah merhametli bir adamdır. Xayrullaxh qhinxetamê boluş cxha stag vu.
İbriğin tutulacak yeri yoktu. Qâbie dxhalôc mettig yâcar.
İçim (kalbim, ruhum, temiz benim. San sa chena du.
istiyorum sûna …. vieza/dieza/yieza,
işit(il)sin xaziyta,
Kabloya takılı olan mine kırılmıştı. Sârgax tesna yolu i miyna kagyellêra.
Kalplerimiz çok yumuşak. Vai deganaş duqqa xovxa du.
Kar eriyor. Lû deşaş lata.
Karyağıyor. Lû dôghuş lætta. Lû düllüş lætta. 
meydana çıkmaktadır guçdoluş liatta,
Môcha yalan söylemiş. Môcas æşpaş bittan.
Mutlu geceler dilerim. (iyi geceler) Büysa deqhal xiêlda xhan.
Ne kadar olsa da! MellaIa xilaxh!
Neden boş yere çene çalıyorsun sen? Iarna bagnaş stenna yetta axh?
Neden dersen; Xhunda alçaxh;
O kadar parayı harcayıp tüketmiş. Sela i axça dayna vælla.
O kız, Mahmudun flörtü (Kız arkadaşı) Mahmad the xhiizaş volla yoIa yuq i.
O yuvadaki kuşlar kanatlanmış. Cu biênaxh dolu xhôziy thêma dövlla.
Onu ben anlamıyorum. Cunax so ca qiet.
Onu ben anlıyorum. Cunax so qiet.
Onun baktığı yerde yoktu. İ xhiazhançu mettêxha yâcar.
Onun yerine bunu verdiler. Cun mettan hæra yelar (câra).
Sen de baksana şuna. XhoI a xhazhaxh cung.
Sen doğru konuşuyorsun. Xho baqh lüö. Axha niesa düyca.
Sen gelmezsen ben de gelmem. Xho ca vaghax soI a voghurvacca.
Sen kendin mi geldin buraya? Xho, xhô veIar quza?
Sen ne istiyorsun? Xhûna hu yiêza/diêza/biêza?
Seni arıyorum sürekli. Xho lüöxuş vu so guttarien. So, xho lüoxaş vu.
Senin evini biliyorum. Xha cha xaIa sûna,
Söyleyeceklerini ondan hareketle söylüyordu. Şie âldiezarş cunax lacna dücaş var.
Söz dinler, uslu bir çocuk oldu, sovdat. Ælçuxa ladughuş êsil cxha bêr xilla, Sovdatax.

Sorular
Bu nedir ? Hara hu(n) du?
Nasılsın? Mûx vu xho? Nasılsınız? Mûxa du şu?
Ne istiyorsun (sen)? Xhûna hu yieza?
Ne iş yapıyorsun? Xho hu bolx beş vu?
Ne kadar uzaktadır. ? Mel gênaxha yu/xiryu?
Ne kadar yakın? Mel ullæxh? Mel gergaxh?
Ne kadar zamanın var? Mel xan yu xha. Xha mel xan yu?
Ne yapacağım ben? As hu da dieza? So hu da valla?
Ne zaman?  Maca?
Ne zamana kadar? Mel xana yallaca (maccal)
Nereye gidiyorsun? Xho miç yüd/vüda.
O kadar büyük müydü o? Cul yoqqa yar i(za)?
O kadar küçük müydü o? Cul zhima var i?
O kadar ucuz olabilir mi? Cul yôrax xil megiy?
O nedir acaba?  İ hu du tiexha,

Tanışma, Selamlaşma-Teşekkür Etme-Hal Hatır Sormak
İsmin nedir? Xha che hu yu?
Ben teşekkür ediyorum. Barkalla boxu as.
Görüşürüz. Gur du vai.
Sen nasılsın ? Mûx vu xho ?
Siz nasılsınız ? Mûxa du şu ?
Tüy gibi hafifti patimat. Pilag san yey yar pætimat.
Kusura bakmayın. Bexhk ma billalaxh.
Yolun açık olsun. Neq dika xiila.
görüşürüz gur du vai,

Dil, Yaşanan Yer, Millet ve Milliyetle ilgili İfadeler
Ben çeçence konuşmayı biliyorum. Sûna noxçô mott biyca xaIa.
Ben çeçence öğreniyorum. So nokhço mott Iamoş vu.
Ben çeçenim. So noxçô vu/yu.
Ben Fransada yaşıyorum. So Franciaraxh vexaş vu.
Ben hep türklerden yana oldum. So guttarien turkoşkxha xilar.
Ben içkeriyada yaşıyorum. So içkeriaxh vêxaş vu.
Ben şehirde kalıyorum. So ghalaxh aş vu/yu.
Ben şehirde yaşıyorum. So ghalaxh vexaş vu.
Ben türk dilini oldukça iyi konuşurum. As turkoyn mott dikô büüca.
Benim dilim düzgün (konuşmam düzgün)dür. Sa(n) motta shera bu.
Benim konuşmam (benim dilim) düzgündür.  San motta şera bu.
Çocuklar anne ve babalarıyla birlikte yaşıyorlar. Bêraş şey dâc-nânac a cxhanie dêxaş du.
Dilimizin kutsallığının farkında mısınız? Vaynêxa motta silaxhçu cxha motta bie xaIi şuna.
Fransada yaşıyorum franciaraxh vexa
İçkeriyada yaşıyorum. So İçkeriêxh aş vu.
İngilizce biliyormusun? Xhûna ingals mott biitsa xaIi
İngilizcede nasıl söylenir o? Ingals mattah mûx êr du i?
Sen çeçen misin? Xho noxço vu ?
Sen ingilizce biliyor musun? Xhûna ingals mott biêca xaIi.
Şimdi ben Rusça öğrenmeyi istiyorum. Hinca sûn Örsien motta Iâmuo laIa.

Dinle İlgili İfadeler
Allahın dediği olur. Dêla ællarga xirdu/xul.
Ben allaha inanırım/inanıyorum. So dêlêx tiêşa.
Ben allaha yalvarıyorum. So dêliêr düüxuş vu.
Ben orucum. Sa marxa du.
Ben tanrıdan diliyorum. So dêliêr düxuş vu.
Ben tanrıya inanıyorum. So dêlax tieşa.
allahın dediği olur. Iinşa Allah.
İnşallah. Iinşa Allah.
Yalvarıyorum (ben) Allaha. So dêlier düxuş vu.

Evlenme, Boşanma ve Aile ile ilgili İfadeler
Ben bekarım.Zud yâlôz vu.
Ben boşandım (k). So yitana yu.
Ben eşimden ayrıldım. Zuda yitana vu so. As zuda yitana.
Ben evleneceğim. (e) So zud yâlô vall. Zud yâlô val so.
Ben hamileyim. So bêrax yu. So bêr xir doluş yu.
Küçük kardeşi ona karşı gelmişti. Cimix vola vaşa cun düöxhal virzinêra.
O benin benim sevgili kardeşimdir. İ sa veziyra vaşa vu!
O kız benim kızım. İ yoIa, sa yoIa yu.
Şâmil henüz evlenmemiş. Şâmil, hincaI a zud yaliyna vac.
Karımdan boşandım. Zud yitin vu so.

Dinlenme, Temizlik ve Sağlıkla ilgili İfadeler
Başım dönüp düşüyorum. Bxhâgôr xhiezi axh vuzha so.
Başım dönüyor benim. Bxhâgor xhieza sûna.
Ben darıldım. So üöghaz vaxna. So ieghana vu.
Ben de çok yorulmuşum. SoI a duqa khad vella.
Ben dinliyorum (dinlemekteyim) So ladûghuş vu.
Ben kendimi çok iyi hissediyorum. Sûna ghûlæxh xieta
Ben kustum. So Iætta vine.
Bu adam yaralanmış. Hara stag laziyna.
Hastayım. So ca moguş (comguş) vu/yu.
Köpek kudurmuş (delirmiş). Zhala xhêradalla.
Lavabo nerededir gösterir misiniz? Kügş dül çü miçxhâ yu goyturyariy aş?
O bardağın içindeki sıvı, lenslerin konduğu sıvıdır. Oca piyli çur xi linzaş çoxh latto xi du.
Senin o gördüğün yaralı kuş da kanatlanmış. Xhun gin i laziyna xhôza a thêma dalla.
Yaralanmış bu adam. Lazien vu hara staga.
Yatıyorum. So vizhina vu. – So axh vüzha.
Yâxa çok yorulmuş. Yâxa duqa khad vella, khad yella,
Yoruldum ben. So khad veli. YâxaI a khadyeli.

İş, Çalışma,
Ben duvar yapıyorum (inşaa ediyorum). So pen tûxaş vu.
Ben o Rumkocalının hizmetinin karşılığını ödedim. Occa Urumxocêrçô bin belxan doğarg karadillar as.
Bolkha beza bu. The work is heavy.’
Niyetetmiş. Oyla xilla.
O bozup geri yapıyordu. Cô dûxaI a yeş yuxa dôr.
O iş bitmiş artık. Dxha dælla i ghulka hinca.
Onun o hale gelmesi benim suçum. İ cu hôle xottôr sa bexhka bu.
Otomobilim arızalanmış. Sa maşien yöxna.
Saygı duyulacak iştir o. Lâramê ghulluq du iza.
Sen benim yerime dursana tarlada. Xho sa mettan Iiyxh qa thexha.
Sen ne iş yapıyorsun? Xho hu bolx beş vu.
Şu görünen evi ben yaptım. Dxha guş dolu chienô as dina.

Yemek ve Beslenmeyle ilgili İfadeler
Acıktım. Et yiyorum. Macavella, zhizhg duIuş vu so. 
Bal gibi tatlı idi üzüm. Moz san merz yara kemsaş.
Ben aç değilim. So meca vac.
Ben açım. So meca vu.
Ben et yiyorum. So zhizhg duIuş vu,
Ben susamışım. So xhagg vella/yella.
Ben şimdi ekmek yiyorum. So bêbpig duIuş vu hinc.
Ben tok değilim. So vüzna vac.
Bu yıl elma tutkun. Qu şaraxh Iêzhaş şortta the latien.
Bu yıl elmalar çok tutkun. Iezhaş şort thelatien,
Bu yıl elmalar tutkun değil. Qu şara Iêzhaş the ca Latin.
Elmalar olmuş. Iêzhaş xilla.
Evde un bitmiş. Chaxh dama qâçyina,
Her gün bu yemeği yemekten bıktım. Hâra diynaxh hara huma yaI a khordiyna sûn,
İ xha karaxh yolu xorbaz xilla xhûna. O elindeki karpuz olgunlaşmış (olmuş) ha.
Ufalanmış mısırla hazırlanmış yem verdim ineğe. Zharzhax bin hoI a belir as attan.
Zaru bir kilo kemikli et aldı. Zarus cxha kilo daIakaş yolu zzhizhig iecar.
Zaru et çorbası yaptı. Zaru’s zhizhigan chorpa yira.
Zaru et satılan yere gitti. Zaru zhizhig duxhkça meta yaxar.

Zaman ve Yaşla ilgili İfadeler
Ben 40 yaşındayım. Sa 40 (şovzthqa) şo du.
Bu gün günlerden nedir? Taxana xhu de du?,
Bu gün hava bozuk.  Taxan yôçan yu.
Bu gün hava bulutlu. Taxan yôçana yu.
Bu gün rahatsızım. Taxan ca moguş vu so. So taxan moguş vac. So taxan parxat vac.
Bugün günlerden Pazar. Taxan Bâzar de du.
Bxhê şeraş xila co yiekiyna i. Yüzlepce yıldır seslendirmiş o.
Elliyedi (57) yaşındayım. 57 (şovzthqêvarxiyta) şo du sa
Elliyedi (57) yıl önce doğdum. 57 (şovzthqêvarxiyta) şo xhalxa vin so.
Havanın karardı. Bôda xüttü.
İkindi namazı geçmiş. Malbuza xan çaq yalla.
Saat kaç olmuş? Mas dælla vain.
Sen kaç yaşındasın? Xha massa şo du? Xha mel xan qæç?
Taxana xhu de du? Bu gün günlerden nedir?

Eğlence, Tatil, sanat ve spor
Ay ışığında yüzmek çok güzel oluyor. Duqa xaz xula, bet serlôngaxh (serlô yoluş) niêka dar.
Ondan başkası gitmiyor oraya. İza bæyn ca vüda ciga.
Bir kişilik oda istiyorum. CxhaI a vüzhüş chü yieza sûna.
Gördüğün resimleri Ahmet yapıyor. Xhun guş dolu i surtaş Ahmêtas do.
Güreşte biz kazanırız. Axh Tûxarax latarax vay tolur du.
Liza’yla Ruslan da gittiler oraya. Liza a, Ruslan a daxara ciga.

Savaş, kavga ve gürültü
Ben onun düşmanıyım. So cuna mostagh vo,
Ben Putin’e güvenmiyorum. So ca tiyşa putinex.
Ben Putine düşmanım. So Putinien mostagh vo.
Onun yaptıkları şimdi meydana çıkıyor.  Co lielienarş hinçguçdoluş lætta.
Orada, patlamamış bombalar çocukların ellerindeydi. Cigaxh, eqqaz yolu i bombanaş bêrin karaxh yar.
Putin benim düşmanımdır. Putin sa mostaqha vu.

Nasuh IŞIK