{"id":2420,"date":"2009-03-09T14:55:44","date_gmt":"2009-03-09T12:55:44","guid":{"rendered":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/?page_id=2420"},"modified":"2009-03-09T14:55:44","modified_gmt":"2009-03-09T12:55:44","slug":"multecilerin-haklari-ve-korunmasi","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/multecilerin-haklari-ve-korunmasi\/","title":{"rendered":"M\u00fcltecilerin Haklar\u0131 ve Korunmas\u0131"},"content":{"rendered":"

<\/strong><\/p>\n

M\u00fcltecilerin Haklar\u0131<\/strong><\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

Uluslararas\u0131 hukukun genel bir prensibi olarak <\/span>y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan her anla\u015fma, bu anla\u015fman\u0131n taraflar\u0131 i\u00e7in ba\u011flay\u0131c\u0131d\u0131r. Bu ba\u011flay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n sonucu olarak ta s\u00f6zle\u015fmelerin h\u00fck\u00fcmlerini iyiniyetle uygulamakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcrler. Bu nedenle m\u00fcltecilerin hem 1951 Tarihli M\u00fcltecilerin Hukuki Stat\u00fcs\u00fcne Dair Cenevre S\u00f6zle\u015fmesi ve 1967 Tarihli M\u00fcltecilerin Hukuki Stat\u00fcs\u00fcne Dair Protokol\u2019 den, hem de di\u011fer uluslararas\u0131 <\/span>belgelerden do\u011fan bir tak\u0131m haklar\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n

Ana ba\u015fl\u0131klar halinde m\u00fcltecilerin sahip oldu\u011fu haklar \u015funlard\u0131r:<\/span><\/p>\n

– \u201cHerkes, zul\u00fcm kar\u015f\u0131s\u0131nda ba\u015fka \u00fclkelerde s\u0131\u011f\u0131nma talebinde bulunma ve s\u0131\u011f\u0131nma olana\u011f\u0131ndan yararlanma hakk\u0131na sahiptir.\u201d <\/span>\u0130nsan Haklar\u0131 Evrensel Beyannamesi<\/p>\n

– M\u00fcltecilerin sahip oldu\u011fu haklar i\u00e7erisinde \u00fczerinde en \u00e7ok durulan\u0131 ve di\u011fer uluslararas\u0131 belgelerde de vurgulanan\u0131: \u201cGeri G\u00f6nderilmeme Hakk\u0131 (Non-Refoulement)\u201d d\u0131r. 1951 tarihli M\u00fcltecilerin Hukuki Stat\u00fcs\u00fcne Dair Cenevre S\u00f6zle\u015fmesi\u2019 nin 32.maddesinde yer alan geri g\u00f6ndermeme ilkesi, m\u00fcltecilerin devletler taraf\u0131ndan, hayat ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin tehdit edilebilece\u011fi \u00fclke veya topraklara herhangi bir \u015fekilde geri g\u00f6nderilmelerini yasaklayan temel m\u00fclteci hukuku ilkesidir. Bu ilke, \u0130\u015fkenceye ve Di\u011fer Zalimane, \u0130nsanl\u0131k D\u0131\u015f\u0131 veya Onur K\u0131r\u0131c\u0131 Muamelelere Kar\u015f\u0131 Birle\u015fmi\u015f Milletler S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin 3.maddesinde; T\u00fcm Ki\u015filerin G\u00f6zalt\u0131nda Kay\u0131ptan Korunmas\u0131na \u0130li\u015fkin Birle\u015fmi\u015f Milletler Beyannamesi\u2019nin 8.maddesinde ve Yarg\u0131s\u0131z, Keyfi ve Yerinde \u0130nfaz\u0131n Engellenmesi ve Ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na \u0130li\u015fkin Birle\u015fmi\u015f Milletler \u0130lkeleri\u2019nin 5.maddesinde oldu\u011fu gibi pek \u00e7ok belgede a\u00e7\u0131k\u00e7a yer almaktad\u0131r. Bu nedenle, devletler 1951 Tarihli M\u00fcltecilerin Hukuksal Stat\u00fcs\u00fcne Dair Cenevre S\u00f6zle\u015fmesi\u2019 ne taraf olsunlar ya da olmas\u0131nlar, bu ilkeye uygun hareket etmek zorundad\u0131rlar.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

– M\u00fclteciler keyfi tutuklanmaya ve g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nmaya maruz b\u0131rak\u0131lmama hakk\u0131na sahiptir.<\/p>\n

-M\u00fcltecilerin ya\u015fama, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve ki\u015fi g\u00fcvenli\u011fi haklar\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n

– M\u00fcltecilerin din \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc hakk\u0131 vard\u0131r. <\/span>Yani, m\u00fclteciler herhangi bir dini se\u00e7meye zorlanamazlar ve dini ibadetlerini \u00f6zg\u00fcrce yerine getirmekten al\u0131konulamazlar.<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

– M\u00fclteciler s\u00f6zle\u015fmeye taraf devletlerin s\u0131n\u0131rlar\u0131ndaki mahkemelere \u00f6zg\u00fcrce eri\u015fim hakk\u0131na sahiptirler. <\/span><\/p>\n

– M\u00fclteciler \u00e7al\u0131\u015fma hakk\u0131na sahiptir. M\u00fcltecileri \u00fclkesinde bar\u0131nd\u0131ran ve s\u00f6zle\u015fmeye taraf olan devletler m\u00fcltecilerin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na mani olamayacaklar\u0131 gibi adil ko\u015fullar alt\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 i\u00e7in gerekli yasal d\u00fczenlemeleri de yapmakla m\u00fckelleftirler.<\/p>\n

– M\u00fclteciler bar\u0131nma hakk\u0131na sahiptir. Taraf devletler \u00fclkelerinde m\u00fcltecilerin bar\u0131nmalar\u0131 i\u00e7in gerekli \u015fartlar\u0131 sa\u011flamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

– M\u00fclteciler e\u011fitim hakk\u0131na sahiptir. \u00dclkeler e\u011fitim \u00e7a\u011f\u0131ndaki m\u00fcltecilerin okullarda e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim g\u00f6rmeleri engelleyemezler.<\/p>\n

– M\u00fclteciler kamu yard\u0131m\u0131 alma hakk\u0131na sahiptir. M\u00fcltecilerin e\u011fitim, sa\u011fl\u0131k, bar\u0131nma vb konularda \u00fccretsiz hizmet almalar\u0131 gerekir.<\/p>\n

– M\u00fcltecilerin s\u0131n\u0131rlar dahilinde hareket \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc vard\u0131r. M\u00fcltecilerin seyahat haklar\u0131 ellerinden al\u0131namaz. Diledikleri gibi \u00fclke s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde yer de\u011fi\u015ftirebilirler.<\/p>\n

– M\u00fcltecilerin d\u00fc\u015f\u00fcnce ve ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc hakk\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n

– M\u00fcltecilerin toplumun k\u00fclt\u00fcrel ya\u015fam\u0131na kat\u0131l\u0131m hakk\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n

M\u00fcltecilerin sahip oldu\u011fu haklar ana hatlar\u0131 ile bunlard\u0131r. Ancak, her hakk\u0131n mutlak kullan\u0131m\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 gibi bu haklar\u0131n kullan\u0131m\u0131 da belli \u015fartlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 halinde k\u0131s\u0131tlanabilir ya da kald\u0131r\u0131labilir.<\/p>\n

Bu genel haklar\u0131n yan\u0131nda durumlar\u0131 itibari ile \u00f6zellik g\u00f6steren m\u00fclteci kad\u0131nlar\u0131n, \u00e7ocuklar\u0131n ve ya\u015fl\u0131lar\u0131n sahip oldu\u011fu baz\u0131 haklar vard\u0131r. Devletler bu gruplardaki m\u00fclteciler i\u00e7in \u00f6zel koruma \u00f6nlemleri almal\u0131d\u0131rlar. Hatta bu gruplar\u0131n \u00f6zel koruma h\u00fck\u00fcmlerinden yararlanabilecekleri \u0130nsan Haklar\u0131 Evrensel Beyannamesi, Cenevre S\u00f6zle\u015fmeleri ve iki ek protokol\u00fc, Ki\u015fisel ve Siyasal Haklar Uluslararas\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi, Ekonomik, Sosyal ve K\u00fclt\u00fcrel Haklar Uluslararas\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi, Kad\u0131nlara Kar\u015f\u0131 Her T\u00fcrl\u00fc Ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n Tasfiye Edilmesine Dair S\u00f6zle\u015fme, Ola\u011fan\u00fcst\u00fc ve Silahl\u0131 \u00c7at\u0131\u015fma Hallerinde Kad\u0131nlar\u0131n ve \u00c7ocuklar\u0131n Korunmas\u0131na Dair Bildiri, \u00c7ocuk Haklar\u0131na Dair S\u00f6zle\u015fme gibi pek \u00e7ok belgedeki h\u00fck\u00fcm ile tespit edilmi\u015ftir.<\/p>\n

M\u00fclteciler bir tak\u0131m haklara sahip olduklar\u0131 gibi baz\u0131 y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri de vard\u0131r. M\u00fclteciler bulunduklar\u0131 s\u0131\u011f\u0131nma \u00fclkesinin yasalar\u0131na, y\u00f6netmeliklerine ve kamu d\u00fczenini korumak i\u00e7in yetkililerce al\u0131nm\u0131\u015f \u00f6nlemlere uymak zorundad\u0131rlar.<\/span><\/p>\n

\n

M\u00fcltecilerin Korunmas\u0131<\/strong><\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

H\u00fck\u00fcmetlerin vatanda\u015flar\u0131n\u0131 koruyamamalar\u0131 veya korumak istememeleri durumunda, bireyler ki\u015fisel haklar\u0131n\u0131n ciddi bi\u00e7imde ihlali sebebiyle ba\u015fka bir \u00fclkede g\u00fcvenlik aramak \u00fczere yurtlar\u0131n\u0131 terk ederek ba\u015fka bir \u00fclkede m\u00fclteci stat\u00fcs\u00fc elde ederler. \u0130\u015fte, M\u00fcltecilerin temel haklar\u0131n\u0131n kendi devletleri taraf\u0131ndan korunmamas\u0131 sebebiyle, uluslararas\u0131 toplum temel haklara sayg\u0131 duyulmas\u0131n\u0131 temin etme sorumlulu\u011funu \u00fczerine almaktad\u0131r. 1951 Tarihli M\u00fcltecilerin Hukuki Stat\u00fcs\u00fcne Dair Cenevre S\u00f6zle\u015fmesi\u2019 nde de m\u00fcltecilerin haklar\u0131 detayl\u0131 olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu haklar\u0131n sa\u011flanmas\u0131 amac\u0131yla kullan\u0131lan \u201cUluslararas\u0131 Koruma\u201d ifadesi ile m\u00fcltecilerin g\u00fcvenlik alt\u0131na al\u0131nmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan faaliyetlerin b\u00fct\u00fcn\u00fc anlat\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

\n

M\u00fcltecilerin Korunmas\u0131ndan Kim Sorumludur?<\/strong><\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

M\u00fcltecilerin korunmas\u0131 \u00f6ncelikle devletlerin sorumlulu\u011fu al\u0131ndad\u0131r. 1951 Tarihli M\u00fcltecilerin Hukuki Stat\u00fcs\u00fcne Dair Cenevre S\u00f6zle\u015fmesi\u2019 ne taraf olan devletler, s\u00f6zle\u015fmede belirtilen h\u00fck\u00fcmler uyar\u0131nca m\u00fcltecileri korumakla hukuken y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Devletler bu h\u00fck\u00fcmleri, \u0131rk, din ve men\u015fei \u00fclke ayr\u0131m\u0131 g\u00f6zetmeksizin uygulamak ve temel koruma ilkelerine uymak zorundad\u0131rlar.<\/p>\n

M\u00fcltecilerin korunmas\u0131 konusunda devletlerin yan\u0131 s\u0131ra Birle\u015fmi\u015f Milletler taraf\u0131ndan kurulan Birle\u015fmi\u015f Milletler M\u00fclteciler Y\u00fcksek Komiserli\u011fi (BMMYK – UNHCR) de g\u00f6revlidir. G\u00f6rev alan\u0131, m\u00fcltecilere uluslararas\u0131 koruma sa\u011flamak ve sorunlar\u0131na kal\u0131c\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmler bulmakt\u0131r. BMMYK, Birle\u015fmi\u015f Milletler b\u00fcnyesinde m\u00fcltecilerin korunmas\u0131 alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan tek \u00f6rg\u00fct olmas\u0131na ra\u011fmen s\u0131kl\u0131kla Birle\u015fmi\u015f Milletler\u2019 in di\u011fer kurulu\u015flar\u0131 ve \u00e7e\u015fitli \u00f6rg\u00fctlerle i\u015fbirli\u011fi yapmaktad\u0131r. Birle\u015fmi\u015f Milletler \u00c7ocuk Yard\u0131m Fonu (UNICEF), D\u00fcnya G\u0131da Program\u0131 (WFP), D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc (WHO), Birle\u015fmi\u015f Milletler Kalk\u0131nma Program\u0131 (UNDP), Uluslararas\u0131 G\u00f6\u00e7 \u00d6rg\u00fct\u00fc (IOM), Uluslararas\u0131 K\u0131z\u0131lha\u00e7 Komitesi (ICRC) i\u015fbirli\u011fi yap\u0131lan kurulu\u015flara \u00f6rnek olarak g\u00f6sterilebilir. <\/span><\/p>\n

M\u00fcltecilerin korunmas\u0131 konusunda akla ilk olarak devletler ve Birle\u015fmi\u015f Milletlerin gelmesine ra\u011fmen, insani yard\u0131m faaliyetlerinin temelinde insan haklar\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 ve insani yard\u0131mlar\u0131n bu haklar\u0131n savunulmas\u0131na katk\u0131da bulundu\u011fu g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131n\u0131rsa, ba\u011f\u0131ms\u0131z stat\u00fcleri ve \u00e7e\u015fitli uzmanl\u0131k alanlar\u0131yla sivil toplum kurulu\u015flar\u0131n\u0131 da m\u00fcltecilerin korunmas\u0131ndan sorumlu olarak niteleyebiliriz. Elbette bu sorumluluk tamamen vicdani bir sorumluluk olacakt\u0131r, yoksa yasal ya da s\u00f6zle\u015fmesel bir sorumluluklar\u0131ndan s\u00f6z etmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\nM\u00fcltecilerin Haklar\u0131<\/p>\n

Uluslararas\u0131 hukukun genel bir prensibi olarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan her anla\u015fma, bu anla\u015fman\u0131n taraflar\u0131 i\u00e7in ba\u011flay\u0131c\u0131d\u0131r. Bu ba\u011flay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n sonucu olarak ta s\u00f6zle\u015fmelerin h\u00fck\u00fcmlerini iyiniyetle uygulamakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcrler. Bu nedenle m\u00fcltecilerin hem 1951 Tarihli M\u00fcltecilerin …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","template":"","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"class_list":["post-2420","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2420","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2420"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2420\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2421,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2420\/revisions\/2421"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2420"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}