{"id":10776,"date":"2011-03-28T18:35:29","date_gmt":"2011-03-28T15:35:29","guid":{"rendered":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/?p=10776"},"modified":"2011-03-28T18:35:29","modified_gmt":"2011-03-28T15:35:29","slug":"terk-edilmis-sehir-grozny","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/2011\/03\/terk-edilmis-sehir-grozny\/","title":{"rendered":"Terk Edilmi\u015f \u015eehir: Grozny"},"content":{"rendered":"

Grozny, ak\u015fam lambalar\u0131n\u0131n parlakl\u0131\u011f\u0131yla beni yine \u015fa\u015f\u0131rtmay\u0131 ba\u015fard\u0131. Y\u0131llarca s\u00fcren bombard\u0131man ve y\u0131k\u0131mla birlikte i\u00e7ine g\u00f6m\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc karanl\u0131ktan sonra, \u0131\u015f\u0131klar\u0131n yeniden yanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011filmi\u015f gibiydi. Havaliman\u0131ndan \u015fehre giden cadde, yol boyunca dizili lambalarla alev alev parl\u0131yor. Sanki u\u00e7a\u011f\u0131m\u0131z b\u00fcy\u00fck bir kutlama alan\u0131na ini\u015f yap\u0131yor izlenimi veriyor insana.<\/p>\n

Havaliman\u0131 binas\u0131ndan ayr\u0131l\u0131rken, yeni, b\u00fcy\u00fck ve g\u00fczel bir caminin fark\u0131na var\u0131yorum. Beni kar\u015f\u0131layanlar, “\u015eimdi burada bir s\u00fcr\u00fc cami var” diyor.<\/p>\n

Havaliman\u0131 ile \u015fehir aras\u0131 olduk\u00e7a k\u0131sa ve kent merkezine \u00e7abucak ula\u015f\u0131yoruz. Burada, “Bas\u0131n Evi”, “Halklar\u0131n Karde\u015fli\u011fi Meydan\u0131”, “Gazeteciler Soka\u011f\u0131” isimleri g\u00f6ze \u00e7arp\u0131yor\u2026 Her yer ayd\u0131nl\u0131k, ancak havan\u0131n hen\u00fcz kararm\u0131\u015f olmas\u0131na ve saatin \u00e7ok ge\u00e7 olmamas\u0131na ra\u011fmen caddelerde neredeyse hi\u00e7 insan yok\u2026<\/p>\n

Ertesi g\u00fcn, yakla\u015f\u0131k iki y\u0131l kadar \u00f6nce ismi “Putin Bulvar\u0131” olarak de\u011fi\u015ftirilen eski “Zafer Meydan\u0131”nda kimseyi g\u00f6rememi\u015f olmam beni \u015fa\u015f\u0131rt\u0131yor. Bahsetti\u011fim cadde, sadece Grozny’nin ana caddesi de\u011fil, buras\u0131 Moskova’daki Tverskaya Caddesi ile k\u0131yaslanabilir \u00f6zellikte olan bir ana yol. Ama son derece garip, bir Pazar g\u00fcn\u00fcn\u00fcn ortas\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen hi\u00e7 kimsecikler yok. Hatta bana \u00f6yle geliyor ki, Grozny’e yapt\u0131\u011f\u0131m ilk seyahat s\u0131ras\u0131nda, bombalar\u0131n yerle bir etti\u011fi binalar\u0131n kal\u0131p kal\u0131nt\u0131lar\u0131 aras\u0131nda bile bug\u00fcnden daha fazla insan vard\u0131. Do\u011fru, o zaman neredeyse hi\u00e7 araba yoktu, \u015fimdi ise bir s\u00fcr\u00fc araba var. Belki de \u00c7e\u00e7enya \u00f6ylesine geli\u015fti ki herkesin \u00f6zel arabas\u0131 var ve insanlar y\u00fcr\u00fcmek yerine arabalar\u0131yla ula\u015f\u0131m\u0131 tercih ediyorlar.<\/p>\n

Ancak terk edilmi\u015f bu \u015fehrin resmi esprilerden nasibini alm\u0131yor. Yeni \u00e7ok katl\u0131 evlerde herhangi bir ya\u015fam belirtisi yok, daha \u00e7ok \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc bir izlenim b\u0131rak\u0131yorlar; camlar\u0131nda ne \u00e7i\u00e7ekler ne de perdeler yok. Bu apartmanlarda kimsenin ya\u015famad\u0131\u011f\u0131 a\u015fikar.<\/p>\n

\"\"Kiliseye vard\u0131\u011f\u0131mda yeni yald\u0131zl\u0131 kubbesini fark ediyorum. Kilisede s\u00fcslenmi\u015f bir Noel a\u011fac\u0131 var. Tap\u0131na\u011f\u0131n tamamen y\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve inananlar\u0131n y\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n yak\u0131n\u0131ndaki k\u00fc\u00e7\u00fck bir m\u00fclkte topland\u0131klar\u0131 zamanlardan tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m bir Rus kad\u0131n ile bulu\u015fuyorum. O d\u00f6nemlerde dini tatil g\u00fcnlerinde dahi bir papaz gelmemesine ra\u011fmen, s\u00fcslenmi\u015f Noel a\u011fac\u0131 hep ayn\u0131 \u015fekilde dururdu.<\/p>\n

Tan\u0131d\u0131k kad\u0131n, kentte ger\u00e7ekle\u015ftirilen son n\u00fcfus say\u0131m\u0131n\u0131n nas\u0131l yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlat\u0131yor. Sonu\u00e7lar\u0131n abart\u0131lmas\u0131 \u00e7ok gereksinim duyulmu\u015f. Hatta ondan bile daha \u00e7ok insan\u0131 toplamas\u0131 istenilmi\u015f.<\/p>\n

“Ama onlar\u0131 nereden alacakt\u0131m? \u00c7ok az insan geri d\u00f6nd\u00fc, pek \u00e7o\u011fu uzaklara gitti. Burada \u00e7ok fazla problem var, insanlar burada korunmas\u0131z. Bizim evimizden \u00fc\u00e7 aile ayr\u0131ld\u0131 k\u0131sa bir s\u00fcre \u00f6nce. Ben de art\u0131k Rostov’daki akrabalar\u0131m\u0131n yan\u0131na gitmek \u00fczere buray\u0131 terk etmeyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum” diyor.<\/p>\n

\u015ea\u015f\u0131r\u0131yorum. O, her iki sava\u015fta da buradayd\u0131, bombalardan bile ka\u00e7mad\u0131; ama \u015fimdi ak\u015famlar\u0131 t\u00fcm \u015fehrin \u0131\u015f\u0131klar\u0131 yan\u0131yorken ve tap\u0131naklar\u0131n\u0131n kubbesi alt\u0131n yald\u0131zla kaplanm\u0131\u015fken aniden gitmeye karar veriyordu.<\/p>\n

Kadirov Bulvar\u0131’na (eski Lenin Bulvar\u0131) gidiyorum, Sunzha\u2019n\u0131n k\u0131y\u0131s\u0131nda in\u015fa edilmekte olan ve yeni tipte pencereleriyle par\u0131ldayan devasa g\u00f6kdeleni \u015fa\u015fk\u0131n \u015fa\u015fk\u0131n izliyorum. Yeni Grozny\u2019nin gurur kayna\u011f\u0131, \u015fehir merkezi olarak in\u015fa ediliyor. \u0130nsanlar g\u00f6kdelenin yap\u0131lmaya devam edildi\u011fini ve bitti\u011finde 45 katl\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyorlar. Dev \u015fantiye alan\u0131n\u0131 ge\u00e7erek, Sunzha nehrinin k\u0131y\u0131s\u0131na ula\u015f\u0131yorum. Ve sanki i\u00e7imde bir \u015feyler alt \u00fcst oluyor, nehri tan\u0131yam\u0131yorum. Orada bir s\u00fcr\u00fc s\u00f6\u011f\u00fct a\u011fac\u0131 vard\u0131, nehrin t\u00fcm k\u0131y\u0131s\u0131 a\u011fa\u00e7larla doluydu. \u015eimdi burada tek bir a\u011fa\u00e7 yok, t\u00fcm a\u011fa\u00e7lar g\u00f6kdelen in\u015faat\u0131n\u0131n ba\u015flamas\u0131yla nehrin o yakas\u0131ndan itibaren k\u00f6klerinden kesilmi\u015f. Cadde boyunca bir \u00e7itin ard\u0131ndan g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm in\u015faat alan\u0131nda kesilmi\u015f a\u011fa\u00e7lar\u0131n \u00e7o\u011funun da oraya y\u0131\u011f\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyorum.<\/p>\n

Kendimi, k\u00f6pr\u00fcs\u00fcyle birlikte yerle bir edilen \u015fehirde dahi Sunzha\u2019n\u0131n b\u00f6ylesine meymenetsiz g\u00f6r\u00fcnmedi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken yakal\u0131yorum. Ya da belki de nehri granitlerle ku\u015fat\u0131p bir set \u00e7ekmek istiyorlard\u0131r diyorum. H\u0131zla akan Sunzha nehrini granitlerin i\u00e7erisinde hayal ediyorum\u2026<\/p>\n

\"\"Ve i\u015fte orada Merkez Camii, b\u00fcy\u00fck ve g\u00fczel. Ama\u2026 Bu g\u00f6kdelenin g\u00f6lgesinde kayboluyor ve soluyor! \u00c7e\u00e7en yetkililer bu camiyle \u00f6ylesine \u00e7ok gurur duyuyordu ki. Ancak mimari uyumsuzluk ile bu g\u00fczelli\u011fin zail oldu\u011funu g\u00f6remiyorlar m\u0131?<\/p>\n

Ama burada ne mimari denetim ne de ekolojistler yok. Ger\u00e7i, burada bir ki\u015finin \u00e7\u0131k\u0131p, e\u011fer bu g\u00f6kdelenlerin Grozny’de in\u015fa edilmesi gerekiyorsa, bunlara ba\u015fka bir yer bulunabilece\u011fini \u00e7ekinerek dahi s\u00f6ylemeye cesaret edebilece\u011fi \u015f\u00fcphelidir.<\/p>\n

Esas\u0131nda bu durum burada ya\u015fayan insanlar i\u00e7in bir \u00f6nem arz etmiyor. Onlar\u0131n \u00e7ok say\u0131da ba\u015fkaca \u00f6nemli problemleri var.<\/p>\n

Grozny’de do\u011fal bir kar ya\u011f\u0131\u015f\u0131 olmad\u0131 ama Merkez Camii \u00f6n\u00fcndeki alana da\u011flardan kar ta\u015f\u0131nd\u0131. Ger\u00e7ek ya da yapay, pozitiflerde seyreden s\u0131cakl\u0131ktaki dahi bu karlar erimedi. Orada b\u00fcy\u00fck bir de yapay Noel a\u011fac\u0131 var, buldozerler bir yandan kar y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n\u0131 temizlerken bir yandan da a\u011fac\u0131 s\u00f6k\u00fcyorlar. Karlar\u0131n \u00fczerinde y\u00fcr\u00fcd\u00fcm. T\u0131pk\u0131 ger\u00e7ek gibiler. Peki b\u00f6ylesine b\u00fcy\u00fck bir alan\u0131 kaplayacak karlar\u0131n olduk\u00e7a uzaklardan getirilmesi i\u00e7in ne kadar harcan\u0131ld\u0131? Bu cumhuriyet bu kadar zengin mi?<\/p>\n

Neredeyse kimsenin oturmad\u0131\u011f\u0131 be\u015f katl\u0131 yeni bir binan\u0131n bir cephesi bu meydan\u0131 g\u00f6r\u00fcyor. Binan\u0131n en \u00fcst kat\u0131ndaki penceresinden salland\u0131r\u0131lan “Ramzan, Grozny i\u00e7in Te\u015fekk\u00fcrler!” sloganl\u0131 bir pankart bariz bir \u015fekilde g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Cadde \u00fczerinde iki b\u00fcy\u00fck portre var: Kadirov ve Medvedev. Brezhnev zaman\u0131ndan bu yana b\u00f6ylesi bir stili haz\u0131rlam\u0131yorum. Ama burada bir k\u00fclt ki\u015filik en parlak d\u00f6nemini ya\u015f\u0131yor. Her nas\u0131lsa, Ramzan\u2019\u0131n portrelerinin caddelerden kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in emir verdi\u011fine ili\u015fkin dedikodular var. Ama g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fe g\u00f6re, y\u00f6neticileri “\u015fef”in b\u00f6ylesine bir emrini g\u00f6z ard\u0131 etmekten korkmuyor; istisnas\u0131z t\u00fcm meydanlarda ve kav\u015faklarda Kadirov\u2019un portresi ya Medvedev\u2019in ya da Putin\u2019in boydan portreleriyle birlikte g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n

\"\"\u015eehrin i\u00e7i cans\u0131z ve bo\u015f. Ama eski pazar yak\u0131nlar\u0131ndaki otob\u00fcs dura\u011f\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde baz\u0131 insanlar var. Buras\u0131 bir zamanlar Grozny\u2019nin en i\u015flek yeriydi. 1999 y\u0131l\u0131nda y\u00fczlerce sivilin can\u0131n\u0131 alan f\u00fczenin patlad\u0131\u011f\u0131 yer buras\u0131. Art\u0131k burada bir pazar yok, sadece bir otob\u00fcs dura\u011f\u0131 var.<\/p>\n

S\u0131radan otob\u00fcslerden birisine binerek Minutka (Grozny’de bir meydan) istikametine do\u011fru yollan\u0131yorum, otob\u00fcs\u00fcn cam\u0131ndan g\u00f6r\u00fclen manzara da benzer: yeni evler ama \u00e7ok az insan.<\/p>\n

B\u00f6lgede \u00f6zel evler de yeniden in\u015fa ediliyor. Be\u015f y\u0131l \u00f6ncesinde tamamen yerle bir edilmi\u015f evlerin bulundu\u011fu bu b\u00f6lgede, \u015fimdi nadiren y\u0131k\u0131k bir ev g\u00f6r\u00fcyorsunuz. Bir eve girdi\u011finizde, evin her yerinde tadilat izlerini g\u00f6r\u00fcyorsunuz. \u0130nsanlara yeniden in\u015fan\u0131n t\u00fcm masraflar\u0131n\u0131n h\u00fck\u00fcmet b\u00fct\u00e7esi taraf\u0131ndan kar\u015f\u0131lanaca\u011f\u0131na s\u00f6z verilmi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, b\u00f6lge sakinleri her \u015feyi kendilerinin yapt\u0131klar\u0131n\u0131 ve t\u00fcm paralar\u0131 da kendi ceplerinden \u00f6dediklerinden \u015fikayet\u00e7i.<\/p>\n

Bir kad\u0131n i\u015fsizlikten ve \u00fccretlerin yetersizli\u011finden \u015fikayet ediyor. Tazminatlar\u0131n \u00f6denmemesinden ve sa\u011fl\u0131k hizmetlerinden k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden yak\u0131n\u0131yorlar. Bir di\u011fer ger\u00e7ek, kay\u0131plar\u0131n bulunamamas\u0131. Bir di\u011fer ger\u00e7ek ise gen\u00e7lerin halen ka\u00e7\u0131r\u0131l\u0131yor ve vah\u015fi i\u015fkencelere maruz kal\u0131yor olmalar\u0131.<\/p>\n

Kad\u0131nlardan birisi, k\u0131sa bir s\u00fcre \u00f6nce ka\u00e7\u0131r\u0131lan ye\u011feni hakk\u0131nda konu\u015fuyor. Ye\u011feni \u00fc\u00e7 g\u00fcn sonra serbest b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f ama \u00f6ylesine \u00e7ok dayak yemi\u015f ki g\u00fc\u00e7l\u00fckle hayatta kalabilmi\u015f. Kad\u0131na i\u015fkence kar\u015f\u0131t\u0131 komiteye ba\u015fvurmas\u0131n\u0131 tavsiye ediyorum. Komiteyi bildi\u011fini ama ye\u011feninin ebeveynlerinin b\u00f6ylesi bir yola ba\u015fvurmak istemediklerini s\u00f6yl\u00fcyor. Korkuyorlar! Ve genel olarak burada insanlar yasal yollara olan g\u00fcvenlerini yitirmi\u015f durumdalar, t\u00fcm umutlar\u0131 yasad\u0131\u015f\u0131 yollarda: fidye, ren\u00e7perlik, yap\u0131lar i\u00e7erisinde tan\u0131d\u0131k ba\u011flant\u0131lar arama. Yetkililerin derin korkusu sezilebiliyor.<\/p>\n

T\u00fcm bu bilgilerin aksine, s\u0131kl\u0131kla duydu\u011fum ama ailelerin pek ciddiye almad\u0131\u011f\u0131 bir di\u011fer \u015fikayet ise, k\u0131z \u00f6\u011frencilerin okullarda ba\u015f \u00f6rt\u00fcs\u00fc takmaya zorlanmalar\u0131. \u015eimdilerde bu bile yeterli g\u00f6r\u00fclm\u00fcyor olacak ki k\u0131zlar ba\u015f \u00f6rt\u00fcleriyle kendilerini sarmaya mecbur b\u0131rak\u0131l\u0131yor. Ve bu durumdan \u015fikayet eden kad\u0131nlar, kendi r\u0131zalar\u0131yla t\u00fcm ya\u015famlar\u0131 boyunca ba\u015f \u00f6rt\u00fcs\u00fc takm\u0131\u015f ve \u00e7\u0131karmay\u0131 da d\u00fc\u015f\u00fcnmeyen ki\u015filer, ama onlar\u0131n anlayamad\u0131klar\u0131 birinci s\u0131n\u0131fa giden k\u0131zlar\u0131n ba\u015flar\u0131n\u0131 derslerde kapatt\u0131rman\u0131n amac\u0131.<\/p>\n

Ben de bir k\u0131za soruyorum:<\/p>\n

-Okulda ba\u015f\u0131n\u0131 \u00f6rtmekten ho\u015flan\u0131yor musun?
\n-(Burnunu buru\u015fturarak) Hay\u0131r ho\u015flanm\u0131yorum.
\n-Peki en sevdi\u011fin ders hangisi?
\n-Rus dili\u2026<\/p>\n

Dokunakl\u0131 bir cevap. Ve hepsi bu, ger\u00e7i en az\u0131ndan \u00e7ocuklar e\u011fitim al\u0131yorlar\u2026<\/p>\n

\"\"Ama ak\u015fam\u00fczeri Staropromyslovsky b\u00f6lgesindeki bir pansiyonun \u00f6n\u00fcnden ge\u00e7erken kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m \u00fcz\u00fcc\u00fc bir olay, \u00c7e\u00e7en \u00e7ocuklar\u0131n bu haklar\u0131n\u0131n da kesin olup olmad\u0131\u011f\u0131 konusunda bende \u015f\u00fcpheler uyand\u0131r\u0131yor. Daha \u00f6nce, insanlar\u0131n pe-ve-ers (PVR) olarak adland\u0131r\u0131lan eski ge\u00e7ici bar\u0131nma yerlerinden nedense \u015fimdi tahliye edilmeye ba\u015fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 duymu\u015ftum. Ama burada kendi g\u00f6zlerimle buna \u015fahitlik ettim: sokakta bir \u015feylerle \u00fczeri kaplanm\u0131\u015f bir y\u0131\u011f\u0131nt\u0131 var, bu \u015feylerin sahibinin e\u015fyalar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yaca\u011f\u0131 hi\u00e7bir yeri yok, o da pansiyonun salonunda kendisini \u0131s\u0131tmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n

Ve ger\u00e7ekten, buras\u0131n\u0131 kendi evleri olarak g\u00f6ren aileler, zaman i\u00e7erisinde zorla edindikleri bu ev e\u015fyalar\u0131yla \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 al\u0131p k\u0131\u015f\u0131n ortas\u0131nda nereye gidecek? Biliyorsunuz, uzun bir s\u00fcre \u00f6nce o aileler buraya yerle\u015ftirilmi\u015f ve burada unutulmu\u015ftu, ne ikamet edecekleri bir ev ne de y\u0131k\u0131lan evleri i\u00e7in bir tazminat alamad\u0131lar. \u0130\u015fte bu nedenler burada yoksulluk ve \u00e7aresizlik i\u00e7erisinde ya\u015f\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n

Ben de y\u00f6netim ofisine giderek k\u0131\u015f vakti insanlar\u0131n neden kap\u0131 d\u0131\u015far\u0131 edildiklerini sordum.<\/p>\n

Pansiyonun dan\u0131\u015fman\u0131 olan Malika adl\u0131 bayan sert ve kararl\u0131 bir ses tonuyla:
\n-Bu \u015fefin emri!<\/p>\n

\u015ea\u015f\u0131r\u0131yorum: Grozny’deki pansiyonlar\u0131n ba\u015fkan\u0131 m\u0131, b\u00f6lge ba\u015fkan\u0131 m\u0131 yok belediye ba\u015fkan\u0131 m\u0131 acaba\u2026
\n-Hangi \u015fef?<\/p>\n

Malika dikkatle manidar bir bak\u0131\u015f at\u0131yor.
\n-Burada bizim tek bir \u015fefimiz var!<\/p>\n

-Ama t\u00fcm yasalara kar\u015f\u0131 gelerek ailelerin k\u0131\u015f vakti soka\u011fa atman\u0131z i\u00e7in sizi kim zorlayabilir?<\/p>\n

Malika daha anlaml\u0131 bir \u015fekilde bana bakarak soruyor:
\n-Ger\u00e7ekten \u015fefin kim oldu\u011funu bilmiyor musun?<\/p>\n

Hani bir ses tonu olur ya t\u00fcm bedeninizde bir \u00fcrperme hissedersiniz.<\/p>\n

Ve ben burada soruma cevap olarak bu ses tonundaki soruyu ald\u0131m.<\/p>\n

Elbette Malika’n\u0131n elinde yaz\u0131l\u0131 bir emir yok. T\u00fcm i\u015flemleri tamamen s\u00f6zl\u00fc emirlere ve silahl\u0131 adamlardan korkuya dayal\u0131. Geldiler ve tahliye etmesini istediler. O da insanlar\u0131 tahliye ediyor.<\/p>\n

Tahliye edilecek ailelerin listesi masan\u0131n \u00fczerinde duruyor, iki uzun sayfa.<\/p>\n

Hepsi tahliye edilmeyecek diye a\u00e7\u0131kl\u0131yor Malika, sadece i\u00e7lerinden k\u0131rsalda kay\u0131tl\u0131 olanlar tahliye edilecek. Ama onlar en muhta\u00e7 durumda olanlar!<\/p>\n

Bu pansiyon, \u0130ngu\u015fetya’dan zorla geri d\u00f6nd\u00fcr\u00fclen m\u00fcltecilerin konaklamas\u0131 i\u00e7in aceleyle yerle bir olmu\u015f kentte in\u015fa edilen ge\u00e7ici konaklama yerlerinden birisi. \u0130ngu\u015fetya’da kamplarda, kapal\u0131 fabrikalar\u0131n so\u011fuk at\u00f6lyelerinde ve terk edilmi\u015f \u00e7iftliklerde ya\u015f\u0131yorlard\u0131. \u00c7e\u00e7enya’ya geri d\u00f6nmeleri i\u00e7in nas\u0131l da propaganda yap\u0131l\u0131yordu: ge\u00e7ici s\u00fcre kalacaklar\u0131 pansiyonlar haz\u0131rd\u0131 ve k\u0131sa bir s\u00fcre i\u00e7erisinde de y\u0131k\u0131lan evleri i\u00e7in tazminatlar\u0131 \u00f6denecekti, sadece d\u00f6nmeleri gerekiyordu! Daha sonra kamplar kapat\u0131ld\u0131. Ve \u00f6ncelikle sava\u015f s\u0131ras\u0131nda evlerini kaybeden ailelerden en yoksul olanlar\u0131 PVR’lara yerle\u015ftirildi. Herhangi bir kay\u0131t yap\u0131lmad\u0131. Bu insanlar\u0131n kay\u0131tlar\u0131 bombalarla y\u0131k\u0131lan evlerinin oldu\u011fu yerlerdeydi. Ve pansiyonlardaki ya\u015fam ko\u015fullar\u0131 istenilenden \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck d\u00fczeydeydi; ger\u00e7ekten sadece ge\u00e7ici bar\u0131nmaya uygun olan iki k\u00fc\u00e7\u00fck oda t\u00fcm bir aile i\u00e7indi. Ama insanlar burada ya\u015fad\u0131lar, \u00e7\u00fcnk\u00fc ya\u015fayacak ba\u015fka hi\u00e7bir yerleri yoktu, y\u0131k\u0131lan evleri i\u00e7in tazminatlar\u0131n\u0131 alamam\u0131\u015flard\u0131 ve kendileri i\u00e7in yeni k\u00fc\u00e7\u00fck bir ev in\u015fa edecek kadar paralar\u0131 da yoktu.<\/p>\n

Tevzeni K\u00f6y\u00fc’nden olan Aset’in geni\u015f bir ailesi var, ac\u0131mas\u0131z bombard\u0131manlar nedeniyle evini ve k\u00f6y\u00fcn\u00fc terk etti. \u00c7ocuklar\u0131yla birlikte kald\u0131\u011f\u0131 \u0130ngu\u015fetya’daki “Satsita” adl\u0131 kamptan 2004 y\u0131l\u0131nda tahliye edildi ve ailesine \u00c7e\u00e7enya’daki pansiyonlardan birisinde bir oda verildi. O zamandan beri ailesi buraya s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015f durumda. Ve d\u00fcn, tamamen beklenmedik bir \u015fekilde, gelen silahl\u0131 adamlar (iki polis ve iki asker) herhangi bir uyar\u0131da bulunmaks\u0131z\u0131n bir sonraki g\u00fcn\u00fc \u00f6\u011flen saatine kadar kald\u0131klar\u0131 oday\u0131 bo\u015faltmalar\u0131n\u0131 emretti. Ald\u0131klar\u0131 tehditler nedeniyle, pansiyonu g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak terk ettiklerine dair bir de dilek\u00e7e yazd\u0131lar. “\u015eimdi \u00e7ocuklar\u0131mla nereye gidece\u011fim ben. Bari izin verselerdi de bahara kadar okullar\u0131na devam edebilseydiler” diyor Aset.<\/p>\n

\"\"\u00c7e\u00e7en-Aul K\u00f6y\u00fc’nden Berlant isimli kad\u0131n sava\u015f\u0131n ba\u015flar\u0131nda kocas\u0131 ve \u00e7ocuklar\u0131yla birlikte ka\u00e7arak “Sputnik” kamp\u0131ndaki \u00e7ad\u0131rda ya\u015famaya ba\u015flam\u0131\u015f. Kamplar\u0131 kapat\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, ailesi \u0130ngu\u015fetya\u2019daki di\u011fer m\u00fcltecilerle birlikte sa\u011fda solda s\u00fcr\u00fcnm\u00fc\u015f ve nihayet 2008 y\u0131l\u0131nda bu pansiyonda bir oda bulabilmi\u015fler. \u00c7ocuklar\u0131 sava\u015f s\u0131ras\u0131nda b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015f; en k\u00fc\u00e7\u00fck k\u0131z\u0131 \u015fimdi 10 ya\u015f\u0131nda, b\u00fcy\u00fck o\u011flu t\u0131pk\u0131 Birlant gibi \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc dereceden \u00f6z\u00fcrl\u00fc. 17 Ocak g\u00fcn\u00fc silahl\u0131 adamlar onlar\u0131 da ziyaret etmi\u015f, bir sonraki g\u00fcn\u00fcn \u00f6\u011fle vaktine kadar kald\u0131klar\u0131 oday\u0131 bo\u015faltmalar\u0131n\u0131 talep etmi\u015fler ve g\u00f6n\u00fcll\u00fc ayr\u0131ld\u0131klar\u0131na dair bir ka\u011f\u0131d\u0131 da imzalamaya zorlanm\u0131\u015flar. H\u00fcz\u00fcnlenen Birlant, “\u015eimdi nereye gidece\u011fiz?” diyor.<\/p>\n

Ve orada onlar gibi bir s\u00fcr\u00fc aile var.<\/p>\n

Yakhita’n\u0131n tahliye edilmek konusundaki ilk deneyimi de\u011fil bu. 2003 y\u0131l\u0131nda kuca\u011f\u0131ndaki bebe\u011fiyle “Bart” kamp\u0131ndan, 2007 y\u0131l\u0131nda da Gozny’deki PVR Koltsovo’dan tahliye edilmi\u015f daha \u00f6nce. O zaman en az\u0131ndan bu pansiyonda kalmas\u0131na i\u00e7in bir oda verilmi\u015f. \u015eimdi gidecek hi\u00e7bir yeri olmayan bu anne, 7 ya\u015f\u0131ndaki k\u0131z\u0131yla birlikte tahliye ediliyor. Uygulama ayn\u0131: ertesi g\u00fcn \u00f6\u011flen vaktine kadar ortadan kaybolun.<\/p>\n

Bu insanlara bir \u015fekilde yard\u0131m etme \u00fcmidim olmadan moralim bozuk bir halde pansiyondan ayr\u0131l\u0131yorum. Aniden yerlere inceden inceye kar tanelerinin d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc fark ediyorum, bu k\u0131\u015f Grozny’e ya\u011fan ilk kar bu. Uzun zamand\u0131r beklenen kar bu. Ama onlarca insan bu kar ya\u011f\u0131\u015f\u0131n\u0131n alt\u0131nda nas\u0131l tahliye edilecek?<\/p>\n

Ertesi g\u00fcn, 18 Ocak, kar ya\u011fmaya devam ediyor, d\u00fcnk\u00fc h\u00fcz\u00fcnl\u00fc manzara bembeyaz k\u0131\u015f kar\u0131yla de\u011fi\u015fmeye ba\u015fl\u0131yor. Havaliman\u0131na gitme vakti geldi\u011fi i\u00e7in, bir otob\u00fcs dura\u011f\u0131na gidiyorum. Yolum pansiyonun \u00f6n\u00fcnden ge\u00e7iyor. Kap\u0131lar\u0131 a\u00e7\u0131k bir Gazel ara\u00e7 g\u00f6r\u00fcyorum, e\u015fyalar y\u00fckleniyor i\u00e7erisine: bebek arabas\u0131, bebek be\u015fi\u011fi\u2026<\/p>\n

Ve ak\u015fam vakti \u015fehrin parlak \u0131\u015f\u0131klar\u0131 bir kez daha yanacak. Ve televizyon ekranlar\u0131ndan uzun s\u00fcre ac\u0131 \u00e7eken bu topraklarda in\u015faatlar\u0131n ilerledi\u011fi, mutluluk ve refah\u0131n artt\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin s\u00f6zler yeniden duyulacak\u2026<\/p>\n

Elena Sannikova<\/strong>
\n07.02.2011 \u2013 Ezhednevny Journal<\/a><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Grozny, ak\u015fam lambalar\u0131n\u0131n parlakl\u0131\u011f\u0131yla beni yine \u015fa\u015f\u0131rtmay\u0131 ba\u015fard\u0131. Y\u0131llarca s\u00fcren bombard\u0131man ve y\u0131k\u0131mla birlikte i\u00e7ine g\u00f6m\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc karanl\u0131ktan sonra, \u0131\u015f\u0131klar\u0131n yeniden yanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011filmi\u015f gibiydi. Havaliman\u0131ndan \u015fehre giden cadde, yol boyunca dizili lambalarla alev alev parl\u0131yor. …<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[127],"tags":[2414,49],"class_list":["post-10776","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ceviriler-makaleler","tag-elena-sannikova","tag-grozny"],"views":7533,"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10776","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10776"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10776\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10789,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10776\/revisions\/10789"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10776"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10776"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10776"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}