Vladimir Putin’in \u00c7e\u00e7enya’da i\u015flenilen binlerce sava\u015f su\u00e7unun muhtemel bireysel sorumlusu oldu\u011fu g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda, \u0130sve\u00e7 Ba\u015fbakan\u0131 Fredrik Reinfeldt’\u0131n Putin’i \u0130sve\u00e7’e davet etmesi dikkat \u00e7ekicisi bir husustur.<\/p>\n
\u00c7e\u00e7enya’daki sava\u015f s\u0131ras\u0131nda, Cenevre s\u00f6zle\u015fmeleri taraf\u0131ndan korunan aralar\u0131nda \u00c7e\u00e7en sivillerin ve sava\u015f esirlerinin de yer ald\u0131\u011f\u0131 insanlara y\u00f6nelik \u00e7ok say\u0131da ciddi hak ihlali i\u015flenmi\u015ftir. Bu ihlallerin b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc insan haklar\u0131 \u00f6rg\u00fctlerince belgelenmi\u015ftir.<\/p>\n
Hi\u00e7bir \u015f\u00fcphe yoktur ki \u00c7e\u00e7enya’da \u00e7ok say\u0131da sava\u015f su\u00e7unun i\u015flenmi\u015ftir. Ve \u00fcstelik bu su\u00e7lar\u0131n faillerinin hemen hepsi bilinmesine ra\u011fmen bir tanesi bir yarg\u0131lanmam\u0131\u015ft\u0131r. General Aleksandr Baranov’un \u015eubat 2000’de televizyon kameralar\u0131 \u00f6n\u00fcnde esir d\u00fc\u015fen \u00c7e\u00e7en ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131lar\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi emrini veri\u015fi ya da yine \u015eubat 2000’de en az 167 \u00c7e\u00e7en sivilin hayat\u0131n\u0131 kaybetmesine yol a\u00e7an Katyr-Yurt bombalanmas\u0131ndan Vladimir Shamanov’un sorumlu olmas\u0131 bunlara \u00f6rnek olarak verilebilir.<\/p>\n
Bu olaylarda ve daha pek \u00e7ok ba\u015fka vakada, faillerin \u015fahsi sorumluluklar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra Putin’in sorumlulu\u011fu da unutulmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Uluslararas\u0131 hukuk kurallar\u0131, ba\u015f komutan\u0131n da sorumlulu\u011funa at\u0131fta bulunarak, “E\u011fer amir emrindekilerin b\u00f6ylesi eylemlerde bulunduklar\u0131n\u0131 ya da davran\u0131\u015f \u015fekillerini biliyor ya da bilmesi gerekiyorken, amir bu tip eylemleri engellemek \u00fczere gerekli ve makul \u00f6nlemleri almaktan imtina ediyorsa veya sorumlular\u0131 cezaland\u0131rm\u0131yorsa o da bu su\u00e7lardan sorumlu oldu\u011funu” ifade ediyor. Vladimir Putin’in Devlet Ba\u015fkan\u0131 olarak Ocak 2000’den May\u0131s 2008’e kadar ayn\u0131 zamanda \u00c7e\u00e7enya’daki kuvvetlere etkin bir bi\u00e7imde komutan eden ba\u015f komutan oldu\u011fu g\u00f6zden ka\u00e7\u0131r\u0131lmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
“\u00c7e\u00e7enya i\u00e7in Uluslararas\u0131 Yarg\u0131lama” raporunda yer alan bilgilere g\u00f6re, do\u011frudan Putin’in denetiminde bulunan \u015fah\u0131slar, Rus-\u00c7e\u00e7en sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda uluslararas\u0131 hukuk kurallar\u0131 taraf\u0131ndan korunan sivillere y\u00f6nelik en az 1527 cinayet i\u015fledi, 1468 ki\u015fiyi zorla ka\u00e7\u0131rd\u0131, 35’i \u00f6l\u00fcmle ve 1029 tanesi ciddi v\u00fccut hasarlar\u0131yla neticelenen 10336 vakada i\u015fkence yapt\u0131, ve 20223 ki\u015fiyi yasad\u0131\u015f\u0131 \u015fekilde tutuklad\u0131.<\/p>\n
\u0130nsan haklar\u0131 organizasyonlar\u0131 ve \u00e7e\u015fitli enstit\u00fcler taraf\u0131ndan Putin’e sunulan alarm verici raporlar dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda Putin’in kesinlikle bu su\u00e7lardan haberdar oldu\u011fu ya da haberdar olmas\u0131 gerekti\u011fi kan\u0131s\u0131na ula\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Ancak, baz\u0131lar\u0131 y\u00fcksek r\u00fctbeli \u015fah\u0131slar taraf\u0131ndan i\u015flenmi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen kimsenin yarg\u0131 \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 bir ger\u00e7ektir.<\/p>\n
Hukuki g\u00f6r\u00fc\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan Putin’in sava\u015f su\u00e7lar\u0131ndan sorumlu olarak bir mahkemede yarg\u0131lanmas\u0131 gerekti\u011fi konusu tart\u0131\u015fmal\u0131 de\u011fildir. Su\u00e7lar bu denli ciddi olmas\u0131na ve dokunulmazl\u0131kla ilgili olmamas\u0131na ra\u011fmen, Putin’in hala b\u00f6ylesine y\u00fcksek bir devlet kademesinde g\u00f6rev yaparken aleyhinde bir yasal s\u00fcrecin ba\u015flamas\u0131 imkans\u0131z gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n
Hatta Putin’in Stockholm’daki ziyareti s\u0131ras\u0131nda tutuklanmas\u0131 imkans\u0131z bile olsa, Putin’in \u0130sve\u00e7’e davet edilmesi uygun bir hareket de\u011fildir, \u00f6zellikle uluslararas\u0131 hukuk ilkeleri i\u00e7in verdi\u011fi m\u00fccadele nedeniyle kendisiyle \u00f6v\u00fcnen bir h\u00fck\u00fcmet onu davet ediyorsa.<\/p>\n
26.04.2011<\/p>\n
Martin Uggla<\/strong>
\nDemokrasi ve \u0130nsan Haklar\u0131 i\u00e7in \u0130sve\u00e7 \u0130nisiyatifi Ba\u015fkan\u0131 (\u00d6stgruppen f\u00f6r demokrati och m\u00e4nskliga r\u00e4ttigheter)<\/p>\n