Birle\u015fmi\u015f Milletler \u0130\u015fkence Kar\u015f\u0131t\u0131 Komite’nin Rusya Federasyonu’nun BM’nin \u0130\u015fkence Ve Di\u011fer Zalimane, \u0130nsanl\u0131kd\u0131\u015f\u0131 Veya Onur K\u0131r\u0131c\u0131 Muamele veya Cezaya Kar\u015f\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi’ne uyup uymad\u0131\u011f\u0131n\u0131 denetlemek \u00fczere ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi resmi oturumlar\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak Rusya’da \u00e7al\u0131\u015fan sivil toplum kurulu\u015flar\u0131n\u0131n haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 alternatif raporu dinledi.<\/p>\n
Birle\u015fmi\u015f Milletler \u0130\u015fkenc Kar\u015f\u0131t\u0131 Komite, t\u0131pk\u0131 \u00f6nceki y\u0131llarda oldu\u011fu gibi bu y\u0131l da Rusya Federasyonu hakk\u0131nda haz\u0131rlayaca\u011f\u0131 rapora kaynak te\u015fkil etmesi bak\u0131m\u0131ndan Rus h\u00fck\u00fcmetinin sunaca\u011f\u0131 rapordan \u00f6nce i\u015fkence kurbanlar\u0131 ve onlar\u0131n yak\u0131nlar\u0131 ile \u00e7al\u0131\u015fan Rusya merkezli sivil toplum kurulu\u015flar\u0131n\u0131n haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 raporu dinledi. Bu bilgi al\u0131\u015fveri\u015finin amac\u0131 \u00fclkedeki durumu m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca geni\u015f \u00e7apl\u0131 ve tarafs\u0131z kaynaktan duymak.<\/p>\n
Alternatif raporun sunumu 8 Kas\u0131m g\u00fcn\u00fc Cenevre’de yap\u0131ld\u0131. Raporun haz\u0131rlanmas\u0131na katk\u0131 sunan insan haklar\u0131 organizasyonlar\u0131 koalisyonu ise \u015fu organizasyonlardan olu\u015fuyor: “Kamu J\u00fcrisi Vakf\u0131”, “Sivil Yard\u0131m”, \u0130nsan Haklar\u0131 Merkezi “Memorial”, “St Petersburg Asker Anneleri”, “Ba\u011f\u0131ms\u0131z Rusya Psikiyatri Derne\u011fi”, B\u00f6lgesel “\u0130\u015fkence Kar\u015f\u0131t\u0131 Komite”, “\u0130nsan Haklar\u0131 Enstit\u00fcs\u00fc”, “Uluslararas\u0131 Ceza Reformu” Moskova ofisi, “\u0130nsan Haklar\u0131 Gen\u00e7lik Hareketi”, Krasnoyarsk “\u0130nsan Haklar\u0131 Koruma Komitesi”, “Sivil ve \u0130nsan Haklar\u0131 E\u011fitimi Merkezi”, “Rus Adalet \u0130nisiyatifi” (Utrecht), ve kamu yarar\u0131 g\u00fcden organizasyon “Yasal Destek \u2013 Astraea”.<\/p>\n
“2006-2012 Y\u0131llar\u0131 Aras\u0131nda Rusya Federasyonu’nda \u0130\u015fkence Ve Di\u011fer Zalimane, \u0130nsanl\u0131kd\u0131\u015f\u0131 Veya Onur K\u0131r\u0131c\u0131 Muamele veya Cezaya Kar\u015f\u0131 S\u00f6zle\u015fme’nin Uygulanmas\u0131na \u0130li\u015fkin G\u00f6zlemler Hakk\u0131ndaki Rus Sivil Toplum Kurulu\u015flar\u0131 G\u00f6lge Raporu” ad\u0131 verilen alternatif rapor, “g\u00f6zalt\u0131nda i\u015fkence uygulamas\u0131n\u0131n” sistematik bir problem haline geldi\u011fi ve Rusya’n\u0131n t\u00fcm b\u00f6lgelerinde s\u00fcrekli art\u0131\u015f g\u00f6sterdi\u011fi vurguland\u0131.<\/p>\n
Raporun yazarlar\u0131ndan birisi olan \u0130gor Kalyapin, “Rusya’da i\u015fkence polis taraf\u0131ndan, hapishane y\u00f6netimleri taraf\u0131ndan, ordu taraf\u0131ndan ve ter\u00f6rle m\u00fccadele operasyonlar\u0131nda da \u00f6zel kuvvetler taraf\u0131ndan kullan\u0131l\u0131yor. \u0130\u015fkencenin bu \u015fekilde yayg\u0131n olmas\u0131n\u0131n ard\u0131nda yatan ana nedenin bu su\u00e7un yetkililer taraf\u0131ndan g\u00f6rmezden gelinmesi ve sorumlular\u0131n cezaland\u0131r\u0131lmamas\u0131 oldu\u011funa inan\u0131yoruz” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
134 sayfal\u0131k raporun 40 sayfas\u0131 Rus i\u015fgali alt\u0131ndaki \u00c7e\u00e7en Cumhuriyeti \u0130\u00e7kerya’da Ruslar ve Kremlin destekli \u00c7e\u00e7en rejim taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilen i\u015fkence ve di\u011fer zalimane y\u00f6ntemler ile insanl\u0131kd\u0131\u015f\u0131 veya onur k\u0131r\u0131c\u0131 muamelelere ayr\u0131lm\u0131\u015f durumda. Rapordan dikkat \u00e7eken baz\u0131 sat\u0131rlar:<\/p>\n
“6 Mart 2006 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren Ter\u00f6rle M\u00fccadele konulu 35-FZ Numaral\u0131 Yeni Federal Yasa, Devlet Ba\u015fkan\u0131’n\u0131n karar\u0131 ile Rus ordusunun \u00fclke i\u00e7erisinde ya da d\u0131\u015far\u0131s\u0131nda kullan\u0131labilmesine imkan tan\u0131yor. Bu yasa ile askeri g\u00fcc\u00fcn kullan\u0131m\u0131ndaki her t\u00fcrl\u00fc limit ortadan kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f durumda. Yine bu yasan\u0131n 18.maddesi ile Ter\u00f6rle M\u00fccadele Operasyonlar\u0131 kapsam\u0131nda g\u00fcvenlik personelinin ter\u00f6rist bir sald\u0131r\u0131y\u0131 engellemeyi ama\u00e7layan sald\u0131r\u0131lar\u0131nda \u00f6ld\u00fcr\u00fclen ya da malvarl\u0131\u011f\u0131 zarar g\u00f6ren \u015fah\u0131slar\u0131n yak\u0131nlar\u0131n\u0131n tazminat hakk\u0131n\u0131 da ortadan kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f durumda”.<\/p>\n
“Ulusal Ter\u00f6rle M\u00fccadele Komitesi Ba\u015fkan\u0131 ve Federal G\u00fcvenlik Servisi Y\u00f6neticisi Alexander Bortnikov, 16 Nisan 2009 tarihinde \u00c7e\u00e7en Cumhuriyeti’ndeki ‘ter\u00f6rle m\u00fccadele rejimini’ kald\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00fclkede ge\u00e7ici olarak konu\u015fland\u0131r\u0131lan birliklerin geri \u00e7ekilmesine ve sadece Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131’na ba\u011fl\u0131 42.Piyade T\u00fcmeni ile \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131’na ba\u011fl\u0131 46.Operasyonel Tugay\u0131’n\u0131n b\u00f6lgede kalmas\u0131na karar verildi\u011fini deklare etmesine ra\u011fmen bu durum yerel halk\u0131n g\u00fcnl\u00fck ya\u015fant\u0131s\u0131na herhangi bir de\u011fi\u015fiklik getirmedi. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu federal kuvvetler zaten birka\u00e7 y\u0131ld\u0131r kent i\u00e7erisinden ziyade da\u011flar ve ovalardaki asi sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 ‘yok etme’ operasyonlar\u0131na kat\u0131l\u0131yordu. Bu kararla birlikte kontrol noktalar\u0131n\u0131n baz\u0131lar\u0131 kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015fsa da, Rusya’n\u0131n di\u011fer b\u00f6lgelerinden ge\u00e7ici polis birliklerinin g\u00f6nderilmesi uygulamas\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcl\u00fcyor. \u0130syanc\u0131 sava\u015f\u00e7\u0131lar ve yeralt\u0131 direni\u015fi ile m\u00fccadele Ramzan Kadirov’a ba\u011fl\u0131 olan ve “Kadirovits” olarak tan\u0131nan \u00c7e\u00e7en Cumhuriyeti \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131’na ba\u011fl\u0131 \u00f6zel birimler taraf\u0131ndan herhangi bir hukuk kural\u0131na ba\u011fl\u0131 kal\u0131nmaks\u0131z\u0131n y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcyor”.<\/p>\n
“2003 y\u0131l\u0131nda uygulamaya konulan ‘\u00c7e\u00e7enle\u015ftirme’ fikri ile birlikte yerel y\u00f6neticiler Moskova taraf\u0131ndan atan\u0131yor ve b\u00f6lgede g\u00f6rev yapacak g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7leri yerel \u00c7e\u00e7enlerden olu\u015fturuluyor. Bu g\u00fc\u00e7ler hukuk d\u0131\u015f\u0131 m\u00fccadelelerinde federal g\u00fc\u00e7lerin aksine aile ba\u011flant\u0131lar\u0131n\u0131 kullanarak direni\u015f\u00e7ilere ya da destek\u00e7ilerine ula\u015f\u0131yor”.<\/p>\n
“Yaral\u0131 olarak ele ge\u00e7irilmi\u015f, hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011frayarak geri d\u00f6nm\u00fc\u015f ya da yetkililer taraf\u0131ndan sunulan aftan yararlanarak normal hayata geri d\u00f6nmek i\u00e7in giri\u015fimde bulunan eski direni\u015f\u00e7ilerin b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc vaad edilen ‘bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l ya\u015famdan’ ziyade kendilerini R.Kadirov taraf\u0131ndan kontrol edilen bu Kadirovits birliklerinde g\u00f6rev yapmaya ba\u015flarken buldu. Bu \u015fah\u0131slara G\u00fcvenlik Merkezi ve Ter\u00f6rle M\u00fccadele Merkezi ad\u0131 verilen ve hi\u00e7bir yasal dayana\u011f\u0131 olmayan ‘silahl\u0131 gruplara’ kat\u0131lmalar\u0131 teklif edildi. Kat\u0131lmay\u0131 reddetmek kendi hayatlar\u0131n\u0131 ya da akrabalar\u0131n\u0131n g\u00fcvenli\u011fini riske atmak olaca\u011f\u0131ndan \u00e7aresiz teklife boyun e\u011fdiler. 2004-2005 y\u0131llar\u0131nda da bu ‘yasad\u0131\u015f\u0131 silahl\u0131 gruplar’ Rusya \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n \u00c7e\u00e7enya’daki birimleri haline getirilerek yasalla\u015ft\u0131r\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131. Me\u015fhur Akhmed Kadyrov ‘Petrol Rejimi’, ‘Kuzey’ ve ‘G\u00fcney’ batalyonlar\u0131 bu \u015fekilde olu\u015ftu”.<\/p>\n
“\u00c7e\u00e7en y\u00f6neticiler emirleri alt\u0131ndaki \u00fcniformal\u0131 birliklere mutlak cezadan muafiyet sa\u011flad\u0131lar ki bu Kuzey Kafkasya’da dahi tek bir \u00f6rnek te\u015fkil etmekte”.<\/p>\n
“\u00c7e\u00e7en yetkililer defaatla aleni bir \u015fekilde yerel televizyon ekranlar\u0131nda yarg\u0131s\u0131z infazlar\u0131 desteklediklerine dair a\u00e7\u0131klamalar yapt\u0131lar. \u00d6rne\u011fin, 23 May\u0131s 2009 tarihinde Grozny’deki bir camide cemaata yap\u0131lan konu\u015fma yerel bir tv kanal\u0131nda da ayn\u0131 g\u00fcn i\u00e7erisinde yay\u0131nland\u0131: ‘Allah’\u0131n \u00fczerine yemin ediyorum ki, \u00c7e\u00e7enya’daki Vahhabiler ve Vahhabili\u011fin en k\u00fc\u00e7\u00fck kokusunu dahi ta\u015f\u0131yanlar yok edilecekler. Allah’\u0131n \u00fczerine yemin ediyorum ki, sadece da\u011flardaki \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n geri getirebilenlerin \u00c7e\u00e7enya’da ya\u015famas\u0131na izin verece\u011fim. Bunlar orospu \u00e7ocu\u011fu evlatlar\u0131n\u0131 hapse g\u00f6nderilmek \u00fczere evlerine geri getirecekler ya da bizzat kendileri \u00f6ld\u00fcrecekler. Allah’\u0131n \u00fczerine yemin ediyorum! E\u011fer onlar\u0131 biz bulursak ne yakalar\u0131z ne de hapse atar\u0131z, buldu\u011fumuz yerde \u00f6ld\u00fcr\u00fcr\u00fcz. Ve daha sonra kimse de onlar\u0131n isimlerini a\u011fz\u0131na almaya m\u00fcsaade edilmez<\/em>‘. 30 A\u011fustos 2010 tarihinde Khosi-Yurt K\u00f6y\u00fc’ne isyanc\u0131lar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 bir sald\u0131r\u0131dan sonra televizyondan konu\u015fan Ramzan Kadirov, ‘\u00d6zellikle Khosi-Yurt sakinlerine sesleniyorum. Bu seferlik onlar\u0131 affediyorum. Ama gelecek sefer, babalar\u0131 o\u011fullar\u0131n\u0131n hareketlerinden sorumlu olacak, ayr\u0131ca her ikisini de kafalar\u0131ndan vurarak beyinlerini patlaca\u011f\u0131z. Bir \u00e7ocuk d\u00fcnyaya getirdiyseniz ondan sorumlu olan da sizsiniz. Hem siz, hem de ben. Baba o\u011flundan, anne ise k\u0131z\u0131ndan sorumludur<\/em>‘ ifadeleri kulland\u0131. 16 Haziran 2009 tarihinde Grozny Tv kanal\u0131 Grozny Belediye Ba\u015fkan\u0131 Muslim Khu\u00e7iyev’in yasad\u0131\u015f\u0131 silahl\u0131 \u00f6rg\u00fct \u00fcyelerinin aileleri ile yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmeyi ekrana getirdi: ‘D\u00fcn, Devlet Ba\u015fkan\u0131m\u0131z konu hakk\u0131nda konu\u015ftu. Bug\u00fcn Haziran’\u0131n 16’s\u0131. Bug\u00fcnden itibaren sizleri uyar\u0131yorum. \u015eu andan itibaren, ister Staropromyslovsky veya Leninsky b\u00f6lgesi olsun, isterse Octyabrsky ya da Zavodskoy b\u00f6lgesi olsun, b\u00f6lgenizdeki istikrardan siz sorumlusunuz. Herhangi bir olay halinde, bu \u015feytanlar taraf\u0131ndan i\u015flenecek herhangi bir su\u00e7 halinde, onlar\u0131n babalar\u0131, anneleri, erkek ve k\u0131z karde\u015fleri sorumlu tutulacak. O b\u00f6lgede bu \u015feytanlardan birisinin herhangi bir akrabas\u0131 varsa o sorumlu tutulacakt\u0131r<\/em>‘. Rusya Federasyonu Duma Meclisi Milletvekili Adam Delimkhanov’da 1 Temmuz 2009 tarihinde Grozny Tv ekranlar\u0131na gelen bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcnde: ‘Devlet Ba\u015fkan\u0131m\u0131z Kadirov taraf\u0131ndan bize y\u00fcklenen sorumluluklar\u0131 yerine getirece\u011fiz. Allah \u015fahittir, bu \u015feytanlar\u0131, bu su\u00e7lular\u0131 ve onlara yard\u0131m edenleri veya zihninde destekleyenleri yok edece\u011fiz<\/em>‘ ifadelerini kulland\u0131”.<\/p>\n “B\u00f6ylesi bir ortamda hi\u00e7 \u015f\u00fcphe yok ki \u00c7e\u00e7enya’daki kolluk kuvvetleri insanlar\u0131 \u00f6ld\u00fcrmek, ka\u00e7\u0131rmak veya i\u015fkence etmekte bir bahis g\u00f6rm\u00fcyor, zira i\u015fleyecekleri herhangi bir su\u00e7un cezas\u0131z kalmayaca\u011f\u0131n\u0131 aksine m\u00fckafatland\u0131r\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 biliyorlar”.<\/p>\n