{"id":12249,"date":"2012-12-03T18:02:42","date_gmt":"2012-12-03T15:02:42","guid":{"rendered":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/?p=12249"},"modified":"2012-12-08T19:48:37","modified_gmt":"2012-12-08T16:48:37","slug":"kafkasya-da-hurriyet-mucadelesi","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/2012\/12\/kafkasya-da-hurriyet-mucadelesi\/","title":{"rendered":"Kafkasya’da H\u00fcrriyet M\u00fccadelesi (1951)"},"content":{"rendered":"

Kafkasya\u2019da Ya\u015fayan Halk Nas\u0131l \u0130mha Ediliyor?<\/strong> – 02.02.1951 – Milliyet<\/em><\/p>\n

Bir zamanlar Karl Marks\u2019\u0131n, “Avrupa milletleri h\u00fcrriyet i\u00e7in nas\u0131l sava\u015f\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 Kafkasya halklar\u0131ndan \u00f6\u011frensinler<\/em>” dedi\u011fi Kafkasyal\u0131lar \u015fimdi k\u00fctleler halinde Sibirya\u2019ya s\u00fcr\u00fcl\u00fcyorlar.<\/p>\n

Demir perde arkas\u0131ndan s\u0131zan haberlere g\u00f6re, Karadeniz ile Hazar denizi aras\u0131nda uzanan Kafkasya\u2019n\u0131n muhtelif b\u00f6lgelerinde yer yer \u00e7arp\u0131\u015fmalar cereyan etmektedir. Bu sava\u015f\u0131n sebeplerini ge\u00e7enlerde Rusya\u2019dan ka\u00e7maya muvaffak olan bir Sovyet subay\u0131n\u0131n a\u011fz\u0131ndan dinleyelim.<\/p>\n

Bir zamanlar Karl Marks, “Avrupa milletleri! H\u00fcrriyet i\u00e7in nas\u0131l sava\u015f\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 Kafkasya halk\u0131ndan \u00f6\u011freniniz!<\/strong>” diye yazm\u0131\u015ft\u0131. Bug\u00fcn Kafkasya halk\u0131, Rus aleyhtarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fc\u015fterek gaye edinerek, h\u00fcrriyet sever gruplar halinde sava\u015fa devam etmektedir. Bu durumdan Kremlin b\u00fcy\u00fck endi\u015fe duymakta ve Rus bas\u0131n\u0131 da mutad yalanc\u0131 ve fesat\u00e7\u0131 propagandas\u0131na yeni bir h\u0131z vermektedir.<\/p>\n

1930\u2019da \u015eimal Kafkasya halk\u0131 Sovyet idaresine kar\u015f\u0131 isyan etti. Bu isyan amans\u0131z bir \u015fekilde bast\u0131r\u0131ld\u0131ysa da, 1942\u2019de ayn\u0131 halk “Kahrolsun Hitler ve Stalin! \u015eimal Kafkasya\u2019n\u0131n m\u00fcttehit demokrat devletleri \u00e7ok ya\u015fa!<\/strong>” parolas\u0131 ile yeniden ayakland\u0131lar. Onlar\u0131n iste\u011fi rahat b\u0131rak\u0131lmak, kendi milli meselelerini hari\u00e7ten m\u00fcdahale olmaks\u0131z\u0131n serbest\u00e7e idare ve halletmekti. Bu geli\u015fme \u00fczerine Sovyet Politb\u00fcrosu ile Milli Savunma Komitesi \u015eubat 1943\u2019te Moskova\u2019da m\u00fc\u015fterek bir toplant\u0131 akdettiler ve a\u015fa\u011f\u0131daki ithamlara istinaden \u00c7e\u00e7en-\u0130ngu\u015f Muhtar Sosyalist Sovyet Cumhuriyeti\u2019nin la\u011fv\u0131n\u0131 kararla\u015ft\u0131rd\u0131lar:<\/p>\n

Bu karar\u0131n al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 celsede Molotof, Voznesenski ve Andref, \u00c7e\u00e7en-\u0130ngu\u015f Cumhuriyeti\u2019nin tekmil halk\u0131n\u0131n derhal tevkif ettirilerek Sibirya\u2019ya s\u00fcr\u00fclmesi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc m\u00fcdafaa ettiler. O tarihte Leningrad\u2019da bulunan Zhdenof toplant\u0131ya g\u00f6nderdi\u011fi bir raporda Estonya, Letonya, Litvanya, Ukrayna, Beyaz Rusya, K\u0131r\u0131m ve Basarabya gibi o s\u0131ralarda Alman i\u015fgali alt\u0131nda bulunan memleketler halk\u0131n\u0131n tekrar K\u0131z\u0131l Ordu taraf\u0131ndan vaki bir i\u015fgal hareketine kar\u015f\u0131 koymalar\u0131 ihtimalinin daima mevcut oldu\u011funu, binaenaleyh onlara g\u00f6zda\u011f\u0131 vermek i\u00e7in \u00c7e\u00e7enler ile \u0130ngu\u015flar\u0131n amans\u0131z bir \u015fekilde tecziye edilmeleri icap etti\u011fini yazd\u0131.<\/p>\n

Daima ekalliyette kalan ve n\u00fcfuzu olmayan Mikoyan tecziye zaruretini prensip itibariyle kabul etmekle beraber ihtiyatla hareket edilmesini tavsiye etti, zira b\u00fct\u00fcn bir milletin imha edilmesinin Nazi propagandas\u0131 taraf\u0131ndan istismar edilece\u011fini, di\u011fer taraftan Sovyetler taraf\u0131ndan hen\u00fcz i\u015fgal edilmemi\u015f milletlerin bu imha hareketini \u00f6\u011frenerek deh\u015fete kap\u0131lacaklar\u0131n\u0131 ve binnetice K\u0131z\u0131l Ordu\u2019nun avdetine mukavemet edebileceklerini; nihayet, bizzat \u00c7e\u00e7enler ile \u0130ngu\u015flar silahl\u0131 mukavemette bulunmak suretiyle K\u0131z\u0131l Ordu\u2019nun gerisinde karga\u015fal\u0131k \u00e7\u0131karabileceklerini belirtti. Onun teklifi \u015fuydu: Muvakkat bir zaman i\u00e7in al\u0131nacak tedbir, Sovyet gizli polisi kuvvetlerini \u00c7e\u00e7en-\u0130ngu\u015f Cumhuriyeti\u2019ne sokmaktan ibaret kalmal\u0131yd\u0131.<\/p>\n

22 \u015eubat 1944<\/strong>\u2019te K\u0131z\u0131l Ordu Bayram\u0131\u2019n\u0131n arifesinde, \u015eimal Kafkaslar\u0131n asla unutamayacaklar\u0131 bir g\u00fcnde, Grozny\u2019de b\u00fcy\u00fck bir toplant\u0131 akdedildi. Bu toplant\u0131da k\u00fcrs\u00fcye bir MVD albay\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131 ve herkes korku ve sessizlik i\u00e7erisinde onun \u015fu s\u00f6zlerini dinledi:<\/p>\n

“Esas meseleye temas etmezden \u00f6nce size ihtar etmek isterim ki toplant\u0131 binas\u0131 askerlerle \u00e7evrilmi\u015ftir ve kim ka\u00e7maya te\u015febb\u00fcs ederse oldu\u011fu yerde kur\u015funa dizilecektir<\/em>“.<\/p>\n

Haz\u0131r bulunanlar deh\u015fet i\u00e7erisinde bu s\u00f6zleri dinlerken albay sa\u011f elini kald\u0131r\u0131p havada bir daire \u00e7izdi. Bu bir i\u015faretti, zira d\u0131\u015far\u0131da makineli t\u00fcfek ve otomatik silah sesleri duyulmaya ba\u015fland\u0131. Ayn\u0131 zamanda bir s\u00fcr\u00fc MVD askeri salona girerek k\u00fcrs\u00fcn\u00fcn etraf\u0131nda yer ald\u0131lar ve tabancalar\u0131n\u0131 halka \u00e7evirdiler. Bir iki ki\u015fi albaya yakla\u015fmak istedilerse de derhal \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fcler. Salonun arka taraf\u0131nda bulunanlar ka\u00e7maya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131larsa da makineli t\u00fcfek ate\u015fiyle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131p delik de\u015fik oldular. Gen\u00e7 bir \u0130ngu\u015f kamas\u0131n\u0131 \u00e7ekerek bir MVD askerinin \u00fczerine at\u0131ld\u0131, lakin birka\u00e7 kur\u015fun yiyerek yere \u00f6l\u00fc serildi.<\/p>\n

Nazilerle sava\u015f\u0131rken sol kolunu kaybetmi\u015f olan ve toplant\u0131ya \u00fcniformas\u0131 ve t\u00fcm madalyalar\u0131yla birlikte gelmi\u015f bulunan uzun boylu bir binba\u015f\u0131 k\u00fcrs\u00fcye kadar gelerek albaydan s\u00f6z istedi. Konu\u015fmak m\u00fcsaadesi al\u0131nca halka \u015f\u00f6yle hitap etti:<\/p>\n

“Vatanda\u015flar\u0131m g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz \u00fczere evlatlar\u0131n\u0131zdan biri olan ben sol kolumu harpte kaybetmi\u015fimdir. Say\u0131s\u0131z \u00c7e\u00e7enler, \u0130ngu\u015flar, Osetinler, Kabardinler, \u00c7erkesler, Adigetsiler ve Kara\u00e7aefler gibi ben de memleketimin m\u00fcdafaas\u0131 u\u011frunda kan\u0131m\u0131 veya can\u0131m\u0131 esirgemedim. Bug\u00fcn ise bizi vatana ihanet ile itham ediyorlar. Bu a\u00e7\u0131k\u00e7a bir yaland\u0131r<\/em>“.<\/p>\n

Albay ona susmas\u0131n\u0131 emretti, lakin binba\u015f\u0131 g\u00f6\u011fs\u00fcndeki madalyalar\u0131 kopar\u0131p albay\u0131n aya\u011f\u0131na att\u0131 ve konu\u015fmaya devam etmek istedi. Bir silah patlad\u0131, binba\u015f\u0131n\u0131n aln\u0131nda a\u00e7\u0131lan delikten kan s\u0131zmaya ba\u015flad\u0131 ve binba\u015f\u0131 yere devrildi. Bu manzara kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00e7\u0131lg\u0131na d\u00f6nen bir kad\u0131n, ani bir hareketle elbisesinin \u00f6n\u00fcn\u00fc y\u0131rtarak g\u00f6\u011fs\u00fcn\u00fc a\u00e7t\u0131 ve albay\u0131n \u00fczerine y\u00fcr\u00fcyerek: “Vur, beni de vur!<\/em>” diyerek hayk\u0131rd\u0131. Onu da delik de\u015fip edip yere serdiler. K\u00fcrs\u00fcye do\u011fru ilerleyen sair erkek ve kad\u0131nlarda ayn\u0131 feci ak\u0131bete u\u011frad\u0131.<\/p>\n

Bu bahts\u0131z topraklar\u0131n her taraf\u0131nda ayn\u0131 mahiyette toplant\u0131lar yap\u0131l\u0131yordu. MVD te\u015fkilat\u0131 planlar\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck bir dikkatle haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131. Telefon santral\u0131, postaneler, telsiz ve radyo istasyonu, bankalar, demiryolu istasyonu, b\u00fct\u00fcn m\u00fcesseseler i\u015fgal alt\u0131ndayd\u0131. Fabrikalarda ve at\u00f6lyelerde \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7iler daha insani bir \u015fekilde tevkif edilip s\u00fcr\u00fcld\u00fcler. K\u0131z\u0131l Ordu\u2019da veya merkezi \u015fehirlerde vazife g\u00f6ren \u00c7e\u00e7enler, \u0130ngu\u015flar, K\u0131zl\u0131yarlar, Balkarlar, Kara\u00e7aefler, K\u0131r\u0131m Tatarlar\u0131 ve Kalmuklar tevkif olunarak do\u011fuya g\u00f6nderildiler.<\/p>\n

\u00a9Waynakh Online<\/strong><\/span><\/p>\n

YASAL UYARI<\/span>
\nSitede yer alan materyallerin t\u00fcm haklar\u0131 Waynakh Online\u2019a aittir. Bu materyaller (haberden\/makaleden\/terc\u00fcme eserden sadece al\u0131nt\u0131 yap\u0131lsa dahi) ancak kaynak g\u00f6sterilerek ve aktif link verilerek kullan\u0131labilir.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kafkasya\u2019da Ya\u015fayan Halk Nas\u0131l \u0130mha Ediliyor? – 02.02.1951 – Milliyet<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[2623],"tags":[],"class_list":["post-12249","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-arsiv-belgeleri"],"views":4485,"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12249","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12249"}],"version-history":[{"count":6,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12249\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12603,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12249\/revisions\/12603"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12249"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12249"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12249"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}