Demirperde arkas\u0131nda cereyan eden feci hadiselerin bir k\u0131sm\u0131n\u0131 Rus Kaymakam\u0131 Tokaev\u2019in a\u011fz\u0131ndan naklediyoruz. <\/p>\n
1909\u2019da k\u00f6yl\u00fc bir aileden d\u00fcnyaya gelen Tokaev, Rusya\u2019da \u00e7ok m\u00fchim mevkiler icra etmi\u015ftir. Evvela tayyare desinat\u00f6r\u00fc olmu\u015f sonra da bir enstit\u00fcde profes\u00f6rl\u00fc\u011fe kadar y\u00fckselmi\u015ftir. 16 sene Kom\u00fcnist Parti azal\u0131\u011f\u0131nda bulunmu\u015f, 1932\u2019den itibaren u\u00e7akla sava\u015flar yapm\u0131\u015f, K\u0131z\u0131l Y\u0131ld\u0131z Ni\u015fan\u0131\u2019n\u0131 kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Harpten sonra Almanya\u2019da politb\u00fcronun hususi reprezantan\u0131 olan bu kaymakam nihayet Rusya\u2019y\u0131 gizlice terk etmek mecburiyetinde kalm\u0131\u015ft\u0131r. Kendisi \u015fimdi Britanya\u2019dad\u0131r. Sovyet Rusya\u2019da i\u015fgal etti\u011fi m\u00fchim mevkiler – Sovyet halk\u0131ndan gizli tutulan \u015feyleri – ona, g\u00f6zleriyle g\u00f6rmek, kulaklar\u0131yla i\u015fitmek f\u0131rsat\u0131n\u0131 vermi\u015ftir. A\u015fa\u011f\u0131daki if\u015faat\u0131 tarihi bir vesika mahiyetindedir.<\/p>\n
***<\/strong> Rus aleyhtarl\u0131\u011f\u0131 hislerini hala muhafaza etmekte olan Kafkasyal\u0131lar bug\u00fcn dahi h\u00fcrriyetleri i\u00e7in m\u00fccadele ediyorlar. Kremlin bundan rahats\u0131zl\u0131k duymakta, Rus bas\u0131n\u0131 ise bu mevzuda mutat propaganda kampanyas\u0131n\u0131 a\u00e7m\u0131\u015f bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n Kuzey Kafkasya\u2019da sakin ahali 1930\u2019dan beri Sovyet h\u00fck\u00fcmetine kar\u015f\u0131 isyan halindedir. \u0130syanlar\u0131 evvela bast\u0131r\u0131ld\u0131. Amma 1942\u2019de daha iyi hamlelerle yeniden ba\u015flad\u0131. Halk \u015f\u00f6yle ba\u011f\u0131r\u0131yordu: “Hitler ve Stalin inin a\u015fa\u011f\u0131ya! Defolun! Ya\u015fas\u0131n Kuzey Kafkasya\u2019n\u0131n birle\u015fmi\u015f demokratik milletleri!<\/strong>“<\/p>\n Bu insanlar kendi i\u015flerinin – Sovyet h\u00fck\u00fcmeti m\u00fcdahalesi olmaks\u0131z\u0131n – kendileri taraf\u0131ndan serbest\u00e7e idare edilmesini istiyorlard\u0131.<\/p>\n Lakin, Politb\u00fcro ile Milli M\u00fcdafaa Komitesi 1943 \u015eubat\u0131\u2019nda Moskova\u2019da yapt\u0131\u011f\u0131 bir toplant\u0131da \u00c7e\u00e7en-\u0130ngu\u015flara, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birli\u011fi\u2019nde verilmi\u015f olan muhtar idaresinin ilgas\u0131n\u0131 kararla\u015ft\u0131rd\u0131.<\/p>\n Kafkasyal\u0131lar i\u00e7in g\u00f6sterilen bahaneler \u015funlard\u0131:<\/span><\/strong><\/p>\n 1. Alman fa\u015fist zorbalar\u0131na kar\u015f\u0131 y\u00fcksek kumandan\u0131n emirlerine riayeti reddetmeleri; Toplant\u0131n\u0131n devam\u0131 m\u00fcddetince Molotov, Veznesensky ve Andreev \u015fu fikri muhafaza ettiler: “Muhtar bir idareyi haiz olan \u00c7e\u00e7en-\u0130ngu\u015f Cumhuriyeti halk\u0131n\u0131n tamam\u0131 derhal tevkif olunmal\u0131 ve Sibirya\u2019ya nefvedilmelidir<\/em>“. O zaman Leningrad\u2019da bulunan Jdanov\u2019da \u015funu yaz\u0131yordu: “\u00c7e\u00e7en ve \u0130ngu\u015flara verilecek merhametsizce bir ceza; K\u0131z\u0131l Ordu taraf\u0131ndan topraklar\u0131n\u0131n tekrar i\u015fgaline muhalefet eden Estonya, Litvanya, Letonya, Ukrayna, Beyaz Rusya, K\u0131r\u0131m ve Besarabya (Almanlar zaman\u0131nda i\u015fgal edilen memleketler) ahalisi i\u00e7in g\u00fczel bir misal olacakt\u0131r.<\/em>“<\/p>\n Ermeni ekalliyeti m\u00fcmessili Mikovan, cebrin zaruri oldu\u011fu prensibini takdir ve tasvip etti. Ancak arkada\u015flar\u0131na ihtiyatl\u0131 hareket edilmesi tavsiyesinde bulundu. O, durumu b\u00f6yle tahlil ediyordu:<\/p>\n 1. B\u00fct\u00fcn bir milletin imhas\u0131ndan Nazi propagandas\u0131 faydalanacakt\u0131r; Mikovan, \u00c7e\u00e7en-\u0130ngu\u015f Cumhuriyeti arazisine girecek MVD kuvvetlerinin \u015fimdilik tahdit olunmas\u0131 fikrini de ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n Malenkov ise vah\u015fi karar\u0131 imzalamaktan ictinab etmek suretiyle yapmac\u0131k bir safderunluk g\u00f6stermi\u015f ve b\u00f6ylelikle Politb\u00fcro\u2019nun b\u00fct\u00fcn gruplar\u0131na ho\u015f g\u00f6r\u00fcnmek istemi\u015ftir.<\/p>\n ***<\/strong><\/p>\n Nihayet Stalingrad ve Rostov kurtuldu. Ve memleketi Nazi ajanlar\u0131ndan kurtarmak, Grozny ve Malgobek petrol b\u00f6lgelerini ve yol in\u015faat\u0131n\u0131 himaye etmek bahanesiyle MVD\u2019nin polislerinden ibaret b\u00fcy\u00fck kuvvetleri de Kuzey Kafkasya\u2019ya girdi. Bu hadiseler 1943 senesinde vuku buluyordu.<\/p>\n 22 \u015eubat 1944 g\u00fcn\u00fc Kuzey Kafkasyal\u0131lar\u0131n ebediyen unutamayacaklar\u0131 bir g\u00fcnd\u00fcr. O g\u00fcn Grozny\u2019de Praesidium\u2019un (Sovyet Rusya h\u00fck\u00fcmetinde idare kuvvetini ellerinde tutan ve kanunlar\u0131 yapan 9 ki\u015fiden m\u00fcrekkep bir grup) \u00fcyeleri, Y\u00fcksek Sovyet mebuslar\u0131, partinin mahalli komitesi, sendika azalar\u0131yla gazete m\u00fcd\u00fcrlerinden ve saireden m\u00fcte\u015fekkil umumi bir toplant\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n Haz\u0131r bulunan \u00fcyeler adet oldu\u011fu ve\u00e7hile, birinin k\u00fcrs\u00fcye \u00e7\u0131karak Praesidium\u2019dan birinin se\u00e7ilece\u011fini ve ondan sonra yerini katibe b\u0131rakaca\u011f\u0131n\u0131 zannediyorlard\u0131. Aldanm\u0131\u015flard\u0131. MVD\u2019nin \u00fcniformas\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan bir albay k\u00fcrs\u00fcye \u00e7\u0131k\u0131nca meclisi derin bir s\u00fckut kaplad\u0131.<\/p>\n “Vatanda\u015flar” dedi. (Vatanda\u015f tabiri mecliste so\u011fuk bir hava yaratt\u0131. Zira \u2018vatanda\u015f\u2019 tabiri Rusya\u2019da art\u0131k terk edilmi\u015ftir. Onun yerine \u2018yolda\u015f\u2019 kelimesi kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/em>) “Bahis mevzuu olan i\u015fe temas etmeden evvel size haber vereyim ki, meclis askeri kuvvetlerle \u00e7evrilmi\u015ftir. Her firar te\u015febb\u00fcs\u00fc silah ate\u015fiyle kar\u015f\u0131lacakt\u0131r.”<\/p>\n Meclise bir huzursuzluk \u00e7\u00f6kt\u00fc. Albay elini kald\u0131rd\u0131. Kolu havada bir daire \u00e7izdi. Bu i\u015faret \u00fczerine mitraly\u00f6z ve otomatik silahlar ate\u015f etmeye ba\u015flad\u0131. Ayn\u0131 zamdan MVD\u2019nin bir k\u0131s\u0131m askerleri salona girerek k\u00fcrs\u00fcn\u00fcn etraf\u0131n\u0131 sard\u0131lar. Silahlar\u0131n namlular\u0131 mecliste haz\u0131r bulunanlar\u0131n \u00fczerine \u00e7evrildi. Albay\u0131n yan\u0131na yakla\u015fmak isteyen bir iki ki\u015fi a\u00e7\u0131lan ate\u015fle yere serildi. Salonun nihayetinde bulunan di\u011ferleri tuzaktan kurtulmak \u00e7arelerini arad\u0131lar. Mitraly\u00f6z ate\u015fi o bi\u00e7areleri de d\u0131\u015far\u0131da yakalad\u0131. Bir gen\u00e7 \u0130ngu\u015f han\u00e7erini \u00e7ekerek bir askerin \u00fczerine at\u0131ld\u0131. Bu da derhal \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc.<\/p>\n Ans\u0131z\u0131n d\u00f6k\u00fclen kandan, sa\u011f kalanlar s\u00fckuta mecbur oldular. Sa\u011f elinde bir rovelver, sol elinde Politb\u00fcro ile Devlet M\u00fcdafaa Komitesi\u2019nin iradesini tutan albay s\u00f6zlerine \u015f\u00f6yle devam etti: “Stalin\u2019in hakimane olan milli politikas\u0131 b\u00fcy\u00fck sosyalist partimizin i\u00e7erisinde sizi saadete kavu\u015fturmak i\u00e7in her \u015feyi yapt\u0131. Sizler ise liyakatl\u0131 m\u00fcr\u015fidimize, \u015fanl\u0131 Bol\u015fevik partisine ve her \u015fahsa bahtiyar olmak imkan\u0131n\u0131 sa\u011flayan partimiz mensuplar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funa ihanet ettiniz ve Almanlarla i\u015fbirli\u011fi yapt\u0131n\u0131z\u2026<\/strong>“<\/p>\n O anda salonun her taraf\u0131ndan, “Yanl\u0131\u015ft\u0131r! Hay\u0131r, yaland\u0131r, yalan\u2026 Biz Almanlarla kat\u2019iyen i\u015fbirli\u011fi yapmad\u0131k, tersine olarak her t\u00fcrl\u00fc zul\u00fcmkarl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 koyduk. Zalim Hitler\u2019e asla taraftar olmad\u0131k!<\/em>” sesleri i\u015fitildi. Yeniden a\u00e7\u0131lan ate\u015f \u00fczerine s\u00fckunet avdetti.<\/p>\n Albay devamla, “Sovyet h\u00fck\u00fcmetinin emri \u00fczerine \u00c7e\u00e7en-\u0130ngu\u015f Cumhuriyeti bu dakikadan itibaren la\u011fvedilmi\u015ftir. S\u00fcrg\u00fcne m\u00fcstahak olan b\u00fct\u00fcn halk tevkif olunmu\u015ftur. H\u00fck\u00fcmetin tespit etti\u011fi yere g\u00f6nderileceklerdir. Siz de haz\u0131r duran trene, silahl\u0131 kuvvetlerin muhafazas\u0131nda g\u00f6t\u00fcr\u00fcleceksiniz. Bu dakikada aileleriniz istasyona nakledilmi\u015flerdir. N\u00fcfus ba\u015f\u0131na yaln\u0131z 40 kilo e\u015fya al\u0131nmas\u0131na m\u00fcsaade vard\u0131r. Evleriniz askerler taraf\u0131ndan i\u015fgal edilmi\u015ftir. Hi\u00e7bir bahane ile evlerinize d\u00f6nemezsiniz.<\/strong>“<\/p>\n Nazilerle \u00e7arp\u0131\u015f\u0131rken sol kolunu kaybetmi\u015f olan K\u0131z\u0131l Ordu kumandanlar\u0131ndan uzun boylu bir zat m\u00fcsaade ile salona girmi\u015fti. Alm\u0131\u015f oldu\u011fu ni\u015fanlar\u0131n hepsi \u00fcniformal\u0131 elbisesine tak\u0131l\u0131yd\u0131. K\u00fcrs\u00fcye yakla\u015f\u0131p albaydan s\u00f6z i\u00e7in izin istedi. Ve hem\u015fehrilerim hitab\u0131yla s\u00f6ze ba\u015flad\u0131. “G\u00f6r\u00fcyorsunuz ben de sizden biriyim. Kolumu kaybettim. \u00c7e\u00e7enler, \u0130ngu\u015flar, Osetler, Kabardinler, \u00c7erkesler, Adigeler ve Kara\u00e7aevlerden ekseriyas\u0131n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 gibi ben de memleketimin m\u00fcdafaas\u0131 u\u011fruna ne kan\u0131m ne de hayat\u0131m i\u00e7in zerre kadar teredd\u00fct etmedim. \u015eimdi bize \u2018vatan\u0131n\u0131za ihanet ettiniz\u2019 diyorlar. Bu kocaman bir yaland\u0131r!<\/em>“<\/p>\n Albay ona susmas\u0131n\u0131 emretti. Kumandan istifini bozmadan g\u00f6\u011fs\u00fcne tak\u0131l\u0131 ni\u015fanlar\u0131n hepsini \u00e7ekip kopard\u0131 ve albay\u0131n ayaklar\u0131 alt\u0131na att\u0131. Salon, patlayan silah g\u00fcr\u00fclt\u00fcs\u00fcyle doldu. Ba\u015f\u0131ndan kan f\u0131\u015fk\u0131ran kumandan yere y\u0131k\u0131ld\u0131 ve ebedi uykusuna dald\u0131.<\/p>\n ***<\/strong><\/p>\n Asabiyetten \u00e7\u0131lg\u0131na d\u00f6nm\u00fc\u015f bir kad\u0131n ba\u015f\u0131na sar\u0131l\u0131 mendilini bir tarafa at\u0131nca uzunca sa\u00e7lar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131ya d\u00fc\u015ft\u00fc. Bunlarla \u00e7\u0131plak g\u00f6\u011fs\u00fcn\u00fc \u00f6rtt\u00fc ve “Ey Rus ate\u015f et! Durma ate\u015f et!<\/strong>” diye ba\u011f\u0131rarak albaya do\u011fru ilerledi. Ya\u011fan kur\u015funlardan v\u00fccudu kalbura d\u00f6nen kad\u0131n yere yuvarland\u0131. Muhaf\u0131zlara yakla\u015fan erkek ve kad\u0131nlar\u0131n hepsi ayn\u0131 ak\u0131bete d\u00fccar oldular. Bu korkun\u00e7 bir sahne idi.<\/p>\n O dakikada ayn\u0131 toplant\u0131larda buna benzer hadiseler cereyan ediyordu. MVD kuvvetleri darbelerini itina ile haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131. Telefon merkezleri, ne\u015friyat yapan radyo istasyonu, postane, banka, istasyon ve di\u011fer t\u00fcm m\u00fchim te\u015fkilat merkezleri zapt ediliyordu. Daha insani bir \u015fekilde tevkif olunan fabrika ve imalathane i\u015f\u00e7ileri de hem\u015fehrileriyle beraber s\u00fcrg\u00fcne g\u00f6nderiliyordu. K\u0131z\u0131l Ordu\u2019da ve m\u00fchim \u015fehirlerin garnizonlar\u0131nda hizmet eden \u00c7e\u00e7enler, \u0130ngu\u015flar, K\u0131z\u0131lyarlar, Balkarlar, Kara\u00e7aevler, K\u0131r\u0131m Tatarlar\u0131 ve Kalmuklar dahi – umumi toplant\u0131da al\u0131nan kararla – tevkif olundular ve \u015farka s\u00fcr\u00fcld\u00fcler.<\/p>\n Bu kararlar Colonel General Aleksandrovi\u00e7 Serov\u2019un emri \u00fczerine tatbik edilmi\u015ftir. Bu adam Kom\u00fcnist Parti Merkez Komitesi aday\u0131, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birli\u011fi Y\u00fcksek Sovyet Mebusu, \u0130\u00e7i\u015fleri Bakan Vekili olup Balt\u0131k ahalisini, Polonyal\u0131lar\u0131 harpten evvel Besarabyal\u0131lar\u0131 k\u00fctle halinde s\u00fcrg\u00fcne g\u00f6nderen bir kahraman(!)d\u0131r. Bak\u0131nca terbiyeli ve tahsil g\u00f6rm\u00fc\u015f bir adama benzer fakat hakikatte o vah\u015fetin timsalidir.<\/p>\n Rusya\u2019y\u0131 terk edinceye kadar kendisiyle beraber \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. Yapt\u0131\u011f\u0131 sava\u015flar\u0131 bir \u00e7ok defalar bana \u00f6v\u00fcnerek anlat\u0131yordu. Kendisini Sovyet Birli\u011fi\u2019nin alt\u0131n ha\u00e7\u0131na sahip bir kahraman olarak say\u0131yor ve dudaklar\u0131nda memnuniyetini g\u00f6steren tebess\u00fcmler eksik olmuyordu.<\/p>\n Londra\u2019da \u00e7\u0131kan Today Russi (Bug\u00fcnk\u00fc Rusya) isimli gazetede o kadar b\u00fcy\u00fck bir gurur ve azametle tarif edilen “en ileri demokrasinin”: “Stalin me\u015frutiyetinin g\u00fcncesi alt\u0131ndaki mesut hayat”\u0131n “halk aras\u0131nda karde\u015flik hukukuna dayal\u0131 e\u015fitlik”in ne oldu\u011funu tamam\u0131yla anlamak i\u00e7in Serov\u2019la bahse giri\u015fmek laz\u0131m gelir\u2026<\/p>\n Ahalinin “adalet”e s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015f oldu\u011fu b\u00f6lgede bir tur yapt\u0131\u011f\u0131m vakit masum insanlar\u0131n ba\u015flar\u0131na getirilen m\u00fcthi\u015f felaketi \u00f6\u011frenmi\u015f oldum. MVD adamlar\u0131 tevkif edilen kad\u0131nlar\u0131 Sibirya\u2019ya s\u00fcrg\u00fcn edilmelerinden \u00f6nce berbat etmi\u015fler, zorla hepsinin \u0131rz\u0131na ge\u00e7mi\u015flerdi. Da\u011flarda vuku bulan partizanlar muharebesi \u015feflerinden biri 1946 senesinde bana g\u00f6nderdi\u011fi mektupta \u015f\u00f6yle diyordu: “Bizi felakete s\u00fcr\u00fckleyenleri biz de bir g\u00fcn cezaland\u0131rmas\u0131n\u0131 bilece\u011fiz. Malenkov\u2019a s\u00f6yleyiniz ki, Kafkasya, annelerimize, zevcelerimize, k\u0131zlar\u0131m\u0131za ve hem\u015firelerimize yap\u0131lan hakareti unutmayacak ve canileri asla affetmeyecektir. Millet kendisini, namusuna dokunulmu\u015f, telvis edilmi\u015f bir vaziyette g\u00f6rmektedir.<\/strong>“<\/p>\n \u0130htiyarlar, hamile kad\u0131nlar, anneler, k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar menfalar\u0131na s\u00fcr\u00fcl\u00fcrken baz\u0131 yerde Studebaker kamyonlar\u0131na bindirilmi\u015flerdir.<\/p>\n ***<\/strong><\/p>\n (Makalenin 25 Mart 1951 tarihinde Milliyet gazetesinde yay\u0131nlanan son par\u00e7as\u0131 okunamayacak durumda oldu\u011fu i\u00e7in buraya aktar\u0131lamam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130lgili sayfaya ba\u015fka bir ar\u015fivde ula\u015f\u0131lmas\u0131 halinde daha sonra eklenecektir – Waynakh Online<\/strong><\/em>)<\/p>\n 22-23-24 Mart 1951 – Milliyet<\/strong> \u00a9Waynakh Online<\/strong><\/span><\/p>\n YASAL UYARI<\/span> Demirperde arkas\u0131nda cereyan eden feci hadiselerin bir k\u0131sm\u0131n\u0131 Rus Kaymakam\u0131 Tokaev\u2019in a\u011fz\u0131ndan naklediyoruz. <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[2623],"tags":[],"class_list":["post-12255","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-arsiv-belgeleri"],"views":4703,"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12255","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12255"}],"version-history":[{"count":4,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12255\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12595,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12255\/revisions\/12595"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12255"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12255"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12255"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nKarl Marks \u015f\u00f6yle diyordu: “Avrupal\u0131lar, Kafkas halk\u0131n\u0131n kendi h\u00fcrriyetleri i\u00e7in nas\u0131l d\u00f6v\u00fc\u015ft\u00fcklerini \u00f6\u011freniniz!<\/em>“<\/p>\n
\n2. Sovyet ordular\u0131na kar\u015f\u0131 gelmek i\u00e7in milli bir ordu v\u00fccuda getirip Alman fa\u015fist zorbalar\u0131yla birle\u015fmek te\u015febb\u00fcs\u00fcnde bulunmalar\u0131;
\n3. Alman fa\u015fistleri tahrik ve kendi ajanlar\u0131n\u0131 K\u0131z\u0131l Ordu\u2019nun birliklerine sald\u0131rmalar\u0131;
\n4. Vatani vazifelerini ihmal ve memlekete ihanet evlemeleri.<\/p>\n
\n2. Ekalliyette bulunan fakat hen\u00fcz yeniden i\u015fgal edilmemi\u015f olan di\u011fer milletler vak\u2019ay\u0131 \u00f6\u011frenince K\u0131z\u0131l Ordu\u2019nun kendi topraklar\u0131na avdet etmemesi i\u00e7in mukavemet g\u00f6sterecektir;
\n3. \u00c7e\u00e7en ve \u0130ngu\u015flar\u0131n kendileri dahi silahl\u0131 mukavemette bulunacaklar ve m\u00fc\u015fk\u00fclat \u00e7\u0131karacaklard\u0131r.<\/p>\n
\n\u00c7eviren: Deniz Safi D\u00fcmer<\/em><\/p>\n
\nSitede yer alan materyallerin t\u00fcm haklar\u0131 Waynakh Online\u2019a aittir. Bu materyaller (haberden\/makaleden\/terc\u00fcme eserden sadece al\u0131nt\u0131 yap\u0131lsa dahi) ancak kaynak g\u00f6sterilerek ve aktif link verilerek kullan\u0131labilir.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"