{"id":12841,"date":"2013-03-09T15:12:33","date_gmt":"2013-03-09T12:12:33","guid":{"rendered":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/?p=12841"},"modified":"2013-03-09T15:12:33","modified_gmt":"2013-03-09T12:12:33","slug":"suregelen-insan-haklari-ihlalleri-cecenleri-avrupaya-kacmaya-zorluyor","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/2013\/03\/suregelen-insan-haklari-ihlalleri-cecenleri-avrupaya-kacmaya-zorluyor\/","title":{"rendered":"S\u00fcregelen \u0130nsan Haklar\u0131 \u0130hlalleri \u00c7e\u00e7enleri Avrupa’ya Ka\u00e7maya Zorluyor"},"content":{"rendered":"

Kuzey Kafkasyal\u0131lar\u0131n Avrupa’ya toplu tehcirleri hem Kuzey Kafkasya’daki hem de Bat\u0131’daki y\u00f6neticileri endi\u015felendiren bi\u00e7imde halen devam ediyor. \u0130kinci Rus-\u00c7e\u00e7en Sava\u015f\u0131’n\u0131n ba\u015f\u0131nda, 2000 y\u0131l\u0131ndayken, m\u00fclteciler aras\u0131nda sadece etnik \u00c7e\u00e7enler yer al\u0131yordu, bug\u00fcn ise \u0130ngu\u015fetya ve Da\u011f\u0131stan’dan gelenler m\u00fclteciler aras\u0131nda \u00f6nemli oran\u0131 te\u015fkil ediyor. Bu cumhuriyetlerde son d\u00f6nemlerde \u015fiddet ve insan haklar\u0131 ihallerinin artmas\u0131ndan<\/a> bu yana bu durum anla\u015f\u0131labiliyor. Bat\u0131’daki insan haklar\u0131 organizasyonlar\u0131, Kuzey Kafkasya’da insanlar\u0131n ka\u00e7\u0131r\u0131lmas\u0131 ve arkalar\u0131nda iz b\u0131rakmadan ortadan kaybolmalar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc a\u015f\u0131r\u0131 derecede endi\u015feleniyor.<\/p>\n

Kuzey Kafkasya orjinli m\u00fclteciler aras\u0131nda etnik \u00c7e\u00e7enler en b\u00fcy\u00fck say\u0131 olarak kalmaya devam ediyorlar. Teyit edilmemi\u015f raporlara g\u00f6re, sadece 2010-2012 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda \u00c7e\u00e7enya’dan 60 bin ki\u015fi Avrupa’ya gitmek \u00fczere \u00fclkeden ayr\u0131ld\u0131. Bu say\u0131, Rus D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n i\u00e7 raporuna referans verilerek internet \u00fczerindeki sosyal a\u011flarda yay\u0131ld\u0131. Bu y\u00fcksek say\u0131, bu s\u00fcre\u00e7ten \u00f6nce Bat\u0131 Avrupa’da hali haz\u0131rda yakla\u015f\u0131k 100 bin \u00c7e\u00e7en’in ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fi belirtilerek veriliyor. Sadece Fransa’daki \u00c7e\u00e7en diasporas\u0131 tak ba\u015f\u0131na 30 binden fazla n\u00fcfusa sahip. Di\u011fer b\u00fcy\u00fck \u00c7e\u00e7en diasporalar\u0131, Avusturya’da (25 bin ki\u015fi), Bel\u00e7ika’da (17 bin ki\u015fi), Almanya’da (12 bin ki\u015fi) vb \u015fekilde s\u0131ralan\u0131yor. Danimarka’da<\/a> bile \u00c7e\u00e7enlerin say\u0131s\u0131 1000 ki\u015finin \u00fczerinde. Norve\u00e7’teki b\u00fcy\u00fck \u00c7e\u00e7en diasporas\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131 \u00e7oktan 10 bini a\u015fm\u0131\u015f durumda.<\/p>\n

Bat\u0131 Avrupal\u0131lar, \u00c7e\u00e7enlerin M\u00fcsl\u00fcman olmalar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc, \u00c7e\u00e7en m\u00fcltecilerin aralar\u0131nda radikal g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fclerin olabilece\u011fi ger\u00e7e\u011finden endi\u015feleniyor. Ancak, ger\u00e7ekle\u015ftirilen bir anket<\/a>, \u00c7e\u00e7enlerin ezici \u00e7o\u011funlu\u011funun \u0131l\u0131ml\u0131 \u0130slam g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne sahip olduklar\u0131n\u0131 ortaya koyuyor. Yine de Avrupa bas\u0131n\u0131nda radikallerin tutuklanmalar\u0131na ili\u015fkin haberler g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. 1 Mart g\u00fcn\u00fc, Fransa ve \u0130spanya polislerinin ortak operasyonununda, Paris’in banliy\u00f6lerinde birka\u00e7 \u00c7e\u00e7en g\u00f6z alt\u0131n al\u0131nd\u0131*<\/strong><\/span>. \u015e\u00fcphelilerin ge\u00e7ti\u011fimiz A\u011fustos ay\u0131nda g\u00fcney \u0130spanya’daki La L\u00ednea de la Concepci\u00f3n kentinde yok edilen bir ter\u00f6rist organizasyonla ba\u011flant\u0131lar\u0131 olabilece\u011fi s\u00f6ylenildi. Bu arada, Avrupal\u0131 yetkililerin Kuzey Kafkasyal\u0131lara y\u00f6nelik m\u00fcltecilik stat\u00fcs\u00fc verme oranlar\u0131 azalmaya devam ediyor. Die Press gazetesine g\u00f6re, ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131l m\u00fcltecilik stat\u00fcs\u00fc i\u00e7in ba\u015fvuruda bulunanlar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc \u00c7e\u00e7enler olu\u015fturuyordu ve daha \u00f6nce %94’lere veren kabul oran\u0131, 2011 y\u0131l\u0131nda %31’e geriledi<\/a>.<\/p>\n

\u015e\u00fcphesiz t\u00fcm bu s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar, ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncelerinden ya da adalet i\u00e7in sava\u015ft\u0131klar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc zulme u\u011frad\u0131klar\u0131 i\u00e7in m\u00fcltecilik talep etmedi. Esas\u0131nda, ba\u015fvurda bulunanlar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00e7ocuklar\u0131na daha iyi bir gelecek kurabilmek \u00fcmidiyle m\u00fcltecilik stat\u00fcs\u00fc talep ettiler. Bu da \u00c7e\u00e7enlerin m\u00fcltecilik stat\u00fcs\u00fc almalar\u0131n\u0131 zorla\u015ft\u0131ran bir unsur. Bundan dolay\u0131, 2010 y\u0131l\u0131nda, Almanya sadece 240 \u00c7e\u00e7en’e m\u00fcltecilik stat\u00fcs\u00fc tan\u0131d\u0131. Rus insan haklar\u0131 aktivistleri ise bu say\u0131lara itiraz ederek, Almanya’n\u0131n daha fazla \u00c7e\u00e7en’i m\u00fclteci olarak kabul etmesini talep etti (www.dw.de<\/a>, 15 Kas\u0131m 2011<\/em>).<\/p>\n

Grozny’deki [Rus destekli<\/em>] \u00c7e\u00e7en y\u00f6neticiler ise \u00c7e\u00e7enlerin Bat\u0131’ya hicretlerini engellemek i\u00e7in, Avrupa’da ya\u015fayan \u00c7e\u00e7en m\u00fcltecilerin imaj\u0131n\u0131 bozmak i\u00e7in bir kampanyaya ba\u015flad\u0131<\/a>. Grozny’nin temsilcileri, Avrupa’n\u0131n de\u011fi\u015fik \u00fclkelerine seyahatlar ger\u00e7ekle\u015ftirerek<\/a>, Avrupa h\u00fck\u00fcmetlerini Kzuey Kafkasya’daki durumun normale d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcne ikna etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Dahas\u0131, [Rus destekli<\/em>] \u00c7e\u00e7en y\u00f6neticiler, Bat\u0131l\u0131 \u00fclkelerde resmi temsilcilikler a\u011f\u0131 kurmay\u0131<\/a> arzuluyor, ancaj Avrupal\u0131 \u00fclkelerin muhalefeti nedeniyle \u015fu ana dek bu planlar\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmeye vak\u0131f olamad\u0131lar. Bu da Avrupa’da, uzun s\u00fcredir \u00c7e\u00e7en halk\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 destekleyen onlarca k\u00fclt\u00fcrel ve siyasi merkez varken, neden Avrupa’da halen tek bir tane bile Rus destekli \u00c7e\u00e7en merkezinin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131yor. Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k yanl\u0131s\u0131 bu merkezlerin varl\u0131\u011f\u0131 da s\u00fcrekli Rus y\u00f6neticilerin keyfini ka\u00e7\u0131r\u0131yor. Mesela, son on y\u0131ld\u0131r, bir grup aktivist herhangi bir kesinti olmaks\u0131z\u0131n her Pazartesi saat 18.00’den sonra Paris’teki Rus Konsoloslu\u011fu \u00f6n\u00fcnde toplanarak Rus h\u00fck\u00fcmetinden \u00c7e\u00e7enya’da insan haklar\u0131na sayg\u0131 g\u00f6stermesini talep ediyor.<\/p>\n

\u00c7e\u00e7en m\u00fclteciler a\u00e7\u0131s\u0131ndan k\u00f6t\u00fcye giden atmosfer, Avusturya<\/a> gibi \u00fclkelerden baz\u0131 \u00c7e\u00e7enlerin Rusya’ya iade edilmesiyle sonu\u00e7land\u0131. Avusturyal\u0131 yetkililerin bu hareketleri de anl\u0131\u015fabilir \u015fekilde \u00c7e\u00e7en toplumunun kamusal alanlardaki protestolar\u0131na neden oldu<\/a>. Avusturya’daki yetkililer ise kendilerini hakl\u0131 g\u00f6sterebilmek amac\u0131yla, \u00c7e\u00e7enleri Bat\u0131l\u0131 ya\u015fam stiline adaptasyon zorlu\u011fu i\u00e7erisinde olan ki\u015filer olarak tasvir etmeye \u00e7abalad\u0131. Tan\u0131nm\u0131\u015f Rus insan haklar\u0131 aktivisti Svetlana Gannu\u015fkina bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc a\u00e7\u0131k bir yalan olarak nitelendirerek reddediyor. Ger\u00e7ekte, \u00c7e\u00e7en m\u00fclteciler olduk\u00e7a k\u0131sa bir s\u00fcrede kendilerini Bat\u0131 toplumuna adapte ettiler. Bug\u00fcn binlerce \u00c7e\u00e7en Avrupa’n\u0131n en iyi \u00fcniversitelerinde e\u011fitim al\u0131yor. Doktoraalar\u0131n\u0131 Bat\u0131’da yapan yeni nesil \u00c7e\u00e7enler kitaplar yaz\u0131yor, sanatsal vb \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131yorlar. \u00d6te yandan, \u00c7e\u00e7en sporcular da Avrupa’da olduk\u00e7a g\u00fczel bir \u00fcne kavu\u015ftular: ge\u00e7ti\u011fimiz ay Fransa g\u00fcre\u015f \u015fampiyonas\u0131nda sekiz \u00c7e\u00e7en serbest stilde \u015fampiyon oldu<\/a>. Ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131l, Bel\u00e7ika’da ilk kez bir \u00c7e\u00e7en, Adam \u0130saev, Hristiyan Demokratlar&Vlaams Partisi’nden (Christendemocraten & Vlaams) Berlaar kenti Belediye Meclisi \u00fcyeli\u011fine se\u00e7ildi<\/a>. T\u00fcm bunlar, son yirmi y\u0131lda \u00c7e\u00e7enlerin Avrupa toplumuna entegre oldu\u011funu g\u00f6steren g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr geli\u015fmeler. Bu entegrasyon, yak\u0131n gelecekte Avrupa’da ikamet eden yeni \u00c7e\u00e7en entellekt\u00fcellerin daha fazla \u00f6nem kazanaca\u011f\u0131n\u0131 hissettiriyor. \u00c7e\u00e7en halk\u0131n\u0131n toplam n\u00fcfusunun %10’undan daha fazlas\u0131n\u0131n \u015fimdi Avrupa’da ikamet ediyor olmas\u0131, \u00c7e\u00e7en ulusunun gelece\u011finin daha g\u00fcvenli ve daha umut oldu oldu\u011fu hakikat\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir.<\/p>\n

Bu nedenle, 21.y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131ndaki askeri harekat\u0131n yo\u011fun oldu\u011fu g\u00fcnlerdeki gibi, bug\u00fcn de \u00c7e\u00e7enlerin Avrupa’ya tehciri devam ediyor. \u00c7e\u00e7enya’daki \u00f6\u011frenciler aras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen bir ankete g\u00f6re, gen\u00e7lerin 2\/3’\u00fcn\u00fcn geleceklerini [Rus i\u015fgali alt\u0131ndaki<\/em>] \u00fclkede g\u00f6rmedi\u011fini ve yurtd\u0131\u015f\u0131nda ya\u015famak i\u00e7in \u00fclkeyi terk etmeyi tercih etti\u011fini ortaya koyuyor<\/a>. Bu tutumlar etkili bi\u00e7imde b\u00f6lgedeki ger\u00e7ek durumu tan\u0131ml\u0131yor ki bu da b\u00f6lgenin halen bir sava\u015f b\u00f6lgesi olarak kalmaya devam etti\u011fini ve \u00c7e\u00e7enya’da ya da kom\u015fu b\u00f6lgelerde artan ve asla sona ermeyen insan haklar\u0131 ihlallerinin aileleri ka\u00e7maya zorlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.<\/p>\n

Mairbek Vatchagaev<\/strong>
\nEurasia Daily Monitor Volume: 10 Issue: 43<\/em>
\n 7 Mart 2013 \u2013 The Jamestown Foundation<\/em><\/p>\n

*<\/strong><\/span>1 Mart tarihinde Paris ve civar\u0131nda \u00fc\u00e7 \u00c7e\u00e7en g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131 ve d\u00fcnya bas\u0131n\u0131nda yer alan \u00e7e\u015fitli ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc ba\u011flant\u0131lar\u0131 iddialar\u0131na ra\u011fmen ayn\u0131 g\u00fcn herhangi bir su\u00e7lama olmaks\u0131z\u0131n serbest b\u0131rak\u0131ld\u0131lar.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kuzey Kafkasyal\u0131lar\u0131n Avrupa’ya toplu tehcirleri hem Kuzey Kafkasya’daki hem de Bat\u0131’daki y\u00f6neticileri endi\u015felendiren bi\u00e7imde halen devam ediyor. \u0130kinci Rus-\u00c7e\u00e7en Sava\u015f\u0131’n\u0131n ba\u015f\u0131nda, 2000 y\u0131l\u0131ndayken, m\u00fclteciler aras\u0131nda sadece etnik \u00c7e\u00e7enler yer al\u0131yordu, bug\u00fcn ise \u0130ngu\u015fetya ve Da\u011f\u0131stan’dan …<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[127],"tags":[],"views":4713,"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12841"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12841"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12841\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12844,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12841\/revisions\/12844"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12841"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12841"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12841"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}