{"id":14136,"date":"2026-07-29T14:50:38","date_gmt":"2026-07-29T11:50:38","guid":{"rendered":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/?p=14136"},"modified":"2026-07-29T14:50:38","modified_gmt":"2026-07-29T11:50:38","slug":"iliskiler-hafiza-ve-bagimsiz-diaspora-uzerine","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/2026\/07\/iliskiler-hafiza-ve-bagimsiz-diaspora-uzerine\/","title":{"rendered":"\u0130li\u015fkiler, Haf\u0131za ve Ba\u011f\u0131ms\u0131z Diaspora \u00dczerine"},"content":{"rendered":"\n

\u00c7ardak eski belediye ba\u015fkanlar\u0131ndan say\u0131n Hami \u00d6zdil sosyal medya \u00fczerinden son g\u00fcnlerde ya\u015fanan geli\u015fmeler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019deki \u00c7e\u00e7en diasporas\u0131 \u00f6zelindeki fikirlerini payla\u015fmaya devam ediyor. Say\u0131n \u00d6zdil, \u201cAnavatan-Diaspora \u0130li\u015fkilerinde G\u00fcven, Kurumsalla\u015fma ve Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k \u00dczerine<\/a><\/em><\/strong>\u201d ve \u201cBa\u015fl\u0131ks\u0131z<\/a><\/em><\/strong>\u201d ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi bu son metinlerinde uzun s\u00fcredir camiam\u0131z\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7izmesi gereken, tehir edildik\u00e7e de nitelik kayb\u0131na yol a\u00e7an hayati bir hakikati a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermektedir. Say\u0131n \u00d6zdil\u2019in rasyonel, dengeli ve kurumsal bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla ortaya koydu\u011fu bu tespitler; duygusal sloganlar\u0131n ve hamasetin g\u00f6lgesinde kalan esas meselelerimizi konu\u015fmak ad\u0131na son derece k\u0131ymetlidir elbette. Ancak bu ortak zemin, toplumsal haf\u0131zam\u0131z\u0131n yak\u0131n tarihini de eksiksiz bi\u00e7imde masaya yat\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00f6l\u00e7\u00fcde sa\u011flamla\u015fabilir. Bu bak\u0131mdan tart\u0131\u015fman\u0131n eksik kalan k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131 da tamamlamam\u0131z gerekir.<\/p>\n\n\n\n

Bug\u00fcn “diaspora ad\u0131na” hareket etti\u011fini iddia eden baz\u0131 ki\u015filerin veya derneklerin, a\u00e7\u0131k ya da gizli \u015fekilde tarafgir tutumlar sergiledi\u011fi herkes\u00e7e bilinmektedir. Oysa hukuki ve ahlaki ger\u00e7eklik \u015fudur: Hi\u00e7bir \u015fah\u0131s, dernek veya sivil toplum kurulu\u015fu, t\u00fcm diasporan\u0131n yegane temsilcisi olamaz. Derneklerin ya da sivil toplum kurulu\u015flar\u0131n\u0131n yetkisi; ancak kendi t\u00fcz\u00fckleri, organlar\u0131 ve yetkili kurullar\u0131n\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 kararlarla, yani sadece kendilerine yetki veren \u00fcyeleriyle s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Birka\u00e7 y\u00f6neticinin veya yap\u0131n\u0131n “b\u00fct\u00fcn diasporay\u0131 temsil ediyoruz” edas\u0131yla metinler kaleme almas\u0131, ziyaretler yapmas\u0131, pazarl\u0131klar y\u00fcr\u00fctmesi ya da bir tak\u0131m etkinlikler d\u00fczenlemesi sosyolojik ya da hukuksal bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmayan komik bir iddiadan ibarettir.<\/p>\n\n\n\n

Ayr\u0131ca bu platformu arac\u0131 k\u0131larak ortaya konulan d\u00fc\u015f\u00fcnceler tek bir ki\u015finin, dar bir \u00e7evrenin ya da belli bir cephenin dikte etti\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015fler de\u011fildir. Bunlar, diasporan\u0131n kahir ekseriyetinin ortak vicdan\u0131n\u0131 ve isti\u015fareler sonucu \u015fekillenen a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 iradesini yans\u0131tmaktad\u0131r. Nitekim, ben de konunun WhatsApp \u00fczerindeki bir grupta tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rerek kendi bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131mdan bir katk\u0131 sunmak istedim.<\/p>\n\n\n\n

Bu bak\u0131mdan kaleme al\u0131nan bu ve benzeri yaz\u0131lar, resmi bir b\u00fcrokratik vesayet beyan\u0131 de\u011fil; diaspora mensuplar\u0131n\u0131n soyda\u015flar\u0131yla kurdu\u011fu samimi ba\u011f\u0131n, tarihsel sorumlulu\u011fun ve ki\u015fisel iradenin d\u0131\u015fa vurumudur. Anl\u0131k ve s\u0131\u011f tart\u0131\u015fmalara hapsolmak yerine, bu t\u00fcr kal\u0131c\u0131 fikir yaz\u0131lar\u0131 \u00fczerinden konu\u015fmak; hem d\u00fc\u015f\u00fcncelerin geni\u015f kitlelere ula\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak, hem de yar\u0131nlara \u00e7ok k\u0131ymetli bir tarihsel not b\u0131rakacakt\u0131r. Bu ba\u011flamda, katk\u0131 sunacak t\u00fcm hem\u015fehrilerimize benzer \u015fekilde g\u00f6r\u00fc\u015flerini yaz\u0131l\u0131 olarak payla\u015fmalar\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda da bulunmak istiyorum.<\/p>\n\n\n\n

G\u00fcven, soyut bir duygu ya da iyi niyet beyan\u0131 de\u011fildir. Toplumsal \u00f6l\u00e7ekte g\u00fcven; kurumlar\u0131n \u015feffafl\u0131\u011f\u0131, kurallar\u0131n belirginli\u011fi ve ilkesel bir duru\u015fla in\u015fa edilir. Anavatan ile diaspora aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi konu\u015furken temel bir hakikati g\u00f6zden ka\u00e7\u0131ramam\u0131z gerekir: Bug\u00fcn anavatanda h\u00fck\u00fcm s\u00fcren Rus destekli rejimle diyalog kurmak, yan yana gelmek veya i\u015f birli\u011fi yapmak asla ve asla m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bir \u015fer mekanizmas\u0131 ile masaya oturmak, onunla temas etmek insan\u0131m\u0131z\u0131 ve kurumlar\u0131m\u0131z\u0131 o yap\u0131n\u0131n seviyesine \u00e7ekecek, dahas\u0131 i\u015fledi\u011fi su\u00e7lara ve cezas\u0131zl\u0131k k\u00fclt\u00fcr\u00fcne ortak edecek bir harekettir. Yap\u0131lmas\u0131 gereken; sadece bu rejimin me\u015fru olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etmekle s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmak de\u011fildir. Bu t\u00fcr uygulamalara net bir \u015fekilde tepki koymak, i\u015fgalci Rusya’n\u0131n ve Rus destekli rejimin i\u015fledi\u011fi su\u00e7lar\u0131 kararl\u0131l\u0131kla dile getirmektir. Diasporan\u0131n biriken hakl\u0131 tepkisiyle bu yap\u0131lar\u0131, i\u015fledikleri insanl\u0131k su\u00e7lar\u0131 ve hukuksuzluklar y\u00f6n\u00fcnden kesintisiz bir bask\u0131 alt\u0131nda tutmak temel g\u00f6revimizdir. Ancak bu duru\u015f, anavatana yap\u0131lacak bireysel ziyaretlerin veya k\u00f6klerle ba\u011f kurman\u0131n \u00f6n\u00fcne bir engel de\u011fildir. Anavatan, her ne kadar kendi \u00e7iftlikleri gibi davransalar da bu rejimin tapulu mal\u0131 de\u011fildir; o topraklar halk\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6z m\u00fclk\u00fcd\u00fcr ve b\u00f6yle de kalmaya devam edecektir.<\/p>\n\n\n\n

1864 ve 1944 s\u00fcrg\u00fcnleri tarih sayfalar\u0131nda kalm\u0131\u015f birer an\u0131 de\u011fil, bug\u00fcn diasporan\u0131n kimli\u011fini \u015fekillendiren canl\u0131 haf\u0131za mekanizmalar\u0131d\u0131r. Ancak haf\u0131zam\u0131z da bunlarla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir. Yak\u0131n tarihimizde ya\u015fanan I. ve II. Rus-\u00c7e\u00e7en Sava\u015flar\u0131, halk\u0131m\u0131z\u0131n toplumsal yap\u0131s\u0131nda derin izler b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. 40 bini \u00e7ocuk, 300 binden fazla insan\u0131n hayat\u0131n\u0131 kaybetmesi sadece istatistiksel bir veri de\u011fildir; par\u00e7alanm\u0131\u015f aileler, yetim kalm\u0131\u015f nesiller ve travmayla b\u00fcy\u00fcyen bir toplum demektir bu ayn\u0131 zamanda. Bu y\u0131k\u0131mlar\u0131n ard\u0131ndan 400 binden fazla insan\u0131n Avrupa\u2019ya da\u011f\u0131lmas\u0131yla, inkar da edilse, kabullenmek istenilmese de yepyeni bir diaspora sosyolojisi do\u011fmu\u015ftur. Bug\u00fcn anavatan\u0131m\u0131zda Rus destekli rejim eliyle s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen i\u015fkenceler, bask\u0131 ve hukuksuzluklar devam ederken, bu ac\u0131lar\u0131 yok sayarak kurulacak her t\u00fcrl\u00fc ili\u015fki sakatt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Diasporan\u0131n g\u00f6revi, sadece ge\u00e7mi\u015fi anmak, dil ya da dans kurslar\u0131 a\u00e7mak olamaz. Diaspora; anavatanda bask\u0131 alt\u0131nda tutulan, sesini \u00e7\u0131karamayan insanlar\u0131n d\u0131\u015f d\u00fcnyadaki g\u00fcr sesidir.  Bu y\u00fczden diaspora, herhangi bir gayrime\u015fru yap\u0131n\u0131n propaganda arac\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fmemelidir. Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ahlaki \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kaybeden bir diaspora, anavatana da fayda sa\u011flayamaz. Bir sivil toplum kurulu\u015fu, bir platform ya da bir grup kararlar\u0131n\u0131 d\u0131\u015far\u0131dan gelen beklentilere g\u00f6re de\u011fil, kendi \u00fcyelerinin iradesine g\u00f6re ald\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruyabilir. Say\u0131n \u00d6zdil\u2019in ikinci yaz\u0131s\u0131ndaki y\u00f6ntem ele\u015ftirisi tam da bu noktada kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 bulmaktad\u0131r. Ger\u00e7ek diyalog ancak ilkelerin a\u00e7\u0131k\u00e7a koyuldu\u011fu ve omurgal\u0131 bir duru\u015fun sergilendi\u011fi zeminde olur.<\/p>\n\n\n\n

Gelecek ku\u015faklar bizden s\u00fcsl\u00fc kelimeler de\u011fil; ayaklar\u0131 yere basan ilkeli kurumlar ya da sorumlu davran\u0131\u015flar bekliyor. Bizler ba\u011f\u0131ms\u0131z ara\u015ft\u0131rma merkezleri, gen\u00e7lerin nitelikli yeti\u015fmesini sa\u011flayan burs programlar\u0131, dillerini ve k\u00fclt\u00fcrlerini \u00f6\u011frenebilecekleri diasporik e\u011fitim programlar\u0131 ile I. ve II. Rus-\u00c7e\u00e7en Sava\u015f\u0131’n\u0131n hakikatlerini d\u00fcnyaya aktaracak akademik yap\u0131lar kurmak zorunday\u0131z.<\/p>\n\n\n\n

Son olarak, Say\u0131n Hami \u00d6zdil\u2019in mevcut \u015fartlar alt\u0131nda A\u011fustos ay\u0131 sonunda Sivas ili \u015eark\u0131\u015fla il\u00e7esinde d\u00fczenlenece\u011fi duyurulan ve Rus destekli rejimin T\u00fcrkiye aya\u011f\u0131nca organize edilen propaganda toplant\u0131s\u0131na kat\u0131lmayaca\u011f\u0131na ili\u015fkin karar\u0131n\u0131 duyurmas\u0131, esas\u0131nda diasporan\u0131n ortak isti\u015faresinden \u00e7\u0131kan bu ilkeli duru\u015fun do\u011fal bir sonucudur. Bu duru\u015f bir kopu\u015f de\u011fildir; y\u00f6ntemi ve i\u00e7eri\u011fi belirsiz belirli bir kesim taraf\u0131ndan finanse edilen propaganda bulu\u015fmalar\u0131 yerine, halk\u0131n tarihsel sorumlulu\u011funa ve kurumsal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011fa sahip \u00e7\u0131kan kararl\u0131 bir hat\u0131rlatmad\u0131r. Toplumumuzun kahir ekseriyeti de zaten ayn\u0131 basireti sergileyecek olgunluktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Ahmet o\u011flu Ali<\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00c7ardak eski belediye ba\u015fkanlar\u0131ndan say\u0131n Hami \u00d6zdil sosyal medya \u00fczerinden son g\u00fcnlerde ya\u015fanan geli\u015fmeler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019deki \u00c7e\u00e7en diasporas\u0131 \u00f6zelindeki fikirlerini payla\u015fmaya devam ediyor. Say\u0131n \u00d6zdil, \u201cAnavatan-Diaspora \u0130li\u015fkilerinde G\u00fcven, Kurumsalla\u015fma ve Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k \u00dczerine\u201d ve \u201cBa\u015fl\u0131ks\u0131z\u201d ad\u0131n\u0131 …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-14136","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-haberler"],"views":129,"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14136","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14136"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14136\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14137,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14136\/revisions\/14137"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14136"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14136"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14136"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}