{"id":14214,"date":"2026-09-03T23:44:47","date_gmt":"2026-09-03T20:44:47","guid":{"rendered":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/?p=14214"},"modified":"2026-09-03T23:52:36","modified_gmt":"2026-09-03T20:52:36","slug":"kilic-haber-verdi-diye-durus-yikilir-mi","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/2026\/09\/kilic-haber-verdi-diye-durus-yikilir-mi\/","title":{"rendered":"K\u0131l\u0131\u00e7 Haber Verdi Diye Duru\u015f Y\u0131k\u0131l\u0131r m\u0131?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Diasporam\u0131z simalar\u0131ndan Yahyahan G\u00fcney, al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere do\u011frudan fikrini ortaya koymak yerine, metaforlar\u0131n ve s\u00fcsl\u00fc ifadelerin arkas\u0131na s\u0131\u011f\u0131narak kaleme ald\u0131\u011f\u0131 son yaz\u0131s\u0131n\u0131 \u201c<a href=\"https:\/\/kafkascecen.org.tr\/iki-kaide\/\">\u0130ki Kaide<\/a>\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla, art\u0131k konumu konusunda pek fazla soru i\u015fareti kalmayan Fatih Kafkas \u00c7e\u00e7en K\u00fclt\u00fcr Derne\u011fi\u2019nin internet sitesinde yay\u0131mlam\u0131\u015f.&nbsp; Yaz\u0131 \u00f6n\u00fcme geldi\u011finde bir an i\u00e7in g\u00f6zlerime inanamad\u0131m. \u201cBir \u00c7e\u00e7en ger\u00e7ekten bunlar\u0131 yazm\u0131\u015f olabilir mi?\u201d diye d\u00fc\u015f\u00fcnmeden de edemedim. Zira metin, bana g\u00f6re, k\u00f6leli\u011fe elbise giydirmeye \u00e7al\u0131\u015fan bir anlay\u0131\u015f\u0131n olduk\u00e7a tipik bir \u00f6rne\u011fi. Dolay\u0131s\u0131yla bu k\u0131sa ama ilgin\u00e7 metne bir cevap verme ihtiyac\u0131 hissediyorum.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Doktor Yahyahan G\u00fcney yaz\u0131s\u0131nda, Rus i\u015fgali alt\u0131ndaki anavatan\u0131m\u0131z \u00c7e\u00e7enya\u2019n\u0131n ve diasporalar\u0131n\u0131n i\u00e7inde bulundu\u011fu sosyopolitik durumu, hikmetli bir dil ve klasik Arap\u00e7a kaideler \u00fczerinden de\u011ferlendirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. \u00dcslup ilk bak\u0131\u015fta sakin, \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc ve hatta teskin edici g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Fakat metnin alt\u0131n\u0131 biraz kaz\u0131y\u0131nca ba\u015fka bir \u015fey ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor: Mevcut durumu kabullenmeye ve fiilen ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olan\u0131 zamanla me\u015fru bir ger\u00e7eklik gibi g\u00f6rmeye \u00e7a\u011f\u0131ran bir yakla\u015f\u0131m. Kanaatimce zaten as\u0131l sorun da burada ba\u015fl\u0131yor.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yaz\u0131n\u0131n merkezine yerle\u015ftirilen Eb\u00fb Temm\u00e2m\u2019\u0131n kasidesinden al\u0131nan \u201cK\u0131l\u0131c\u0131n haberini anla\u201d kaidesi, kaba kuvvetin ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 sonucu dikkate almam\u0131z\u0131 \u00f6\u011f\u00fctl\u00fcyor. Elbette yazar metninin i\u00e7erisine g\u00fcc\u00fcn her zaman hakl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da ekliyor. Ancak hemen ard\u0131ndan ortaya \u00e7\u0131kan neticeyi temel \u00f6l\u00e7\u00fc haline getiriyor. B\u00f6yle olunca da ister istemez \u015fu sonu\u00e7 \u00e7\u0131k\u0131yor: G\u00fcc\u00fc elinde bulunduran\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 fiili durum kar\u015f\u0131s\u0131nda boyun e\u011fmek, \u201chikmet\u201d ad\u0131na makul g\u00f6r\u00fclebilir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Peki g\u00fcce boyun e\u011fmek ger\u00e7ekten kabul edilebilir mi? Elbette hay\u0131r, \u00f6zellikle s\u00f6z konusu olan bizim toplumumuz ise. Zira \u00c7e\u00e7en tarihine ve \u00c7e\u00e7en halk\u0131n\u0131n kollektif haf\u0131zas\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, g\u00fc\u00e7l\u00fc olan\u0131n ortaya koydu\u011fu fiili durumun hi\u00e7bir zaman me\u015fruiyet anlam\u0131na gelmedi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. \u0130\u015fgal, sadece uzun s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in me\u015fru hale gelmez. Bir y\u00f6netim halk \u00fczerinde h\u00e2kimiyet kurdu\u011fu i\u00e7in hakl\u0131 say\u0131lmaz. Bir bask\u0131 d\u00fczeni y\u0131llarca devam etti\u011fi i\u00e7in de normalle\u015fmi\u015f olmaz, olamaz. \u00a0Bizim \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcz \u201colan\u201d de\u011fildir. \u00d6l\u00e7\u00fcm\u00fcz, olan\u0131n do\u011fru ve adil olup olmad\u0131\u011f\u0131d\u0131r.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7e\u00e7enlerin as\u0131rlar boyunca ayakta kalmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan \u015fey yaln\u0131zca ku\u015fand\u0131klar\u0131 kama veya \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ya da adalet u\u011fruna sava\u015fma iradesi de\u011fildi. Bunun yan\u0131nda bir ahlak, bir onur ve nokh\u00e7alla anlay\u0131\u015f\u0131 vard\u0131. G\u00fc\u00e7 kar\u015f\u0131s\u0131nda ne yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 belirleyen de \u00e7o\u011fu zaman bu anlay\u0131\u015ft\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla bug\u00fcn ortaya \u00e7\u0131kan her fiili durumu, s\u0131rf g\u00fc\u00e7l\u00fc taraf taraf\u0131ndan olu\u015fturuldu diye kabullenmek, kendi tarihimizle ve toplumsal haf\u0131zam\u0131zla \u00e7eli\u015fir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De\u011finmek istedi\u011fim bir di\u011fer husus ise yaz\u0131da \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131lan \u201cB\u00fct\u00fcn\u00fcyle terk etme\u201d kaidesi.\u00a0 \u0130lk bak\u0131\u015fta bu s\u00f6z, \u015fartlara g\u00f6re hareket etmeyi, m\u00fcmk\u00fcn olan\u0131 korumay\u0131 ve maslahat g\u00f6zetmeyi anlat\u0131yor gibi g\u00f6r\u00fcnebilir. Fakat mesele \u00c7e\u00e7enya ve \u00c7e\u00e7en diasporas\u0131 oldu\u011funda, bu yakla\u015f\u0131m \u00e7ok daha dikkatli ele al\u0131nmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u201cb\u00fct\u00fcne ula\u015fam\u0131yorsan elindekini koru\u201d d\u00fc\u015f\u00fcncesi, s\u0131n\u0131r\u0131 iyi \u00e7izilmedi\u011finde, ilkelerden verilen tavizleri makul g\u00f6stermenin arac\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015febilir.\u00a0 Bug\u00fcn \u00c7e\u00e7enya\u2019da veya diasporada insanlar\u0131n sessiz kalmas\u0131n\u0131, geri \u00e7ekilmesini ya da mevcut \u015fartlara uyum g\u00f6stermesini do\u011frudan bir \u201chikmet\u201d g\u00f6stergesi olarak okumak do\u011fru de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130nsanlar\u0131n neden sustu\u011funu bilmeden sessizli\u011fi r\u0131za olarak kabul edemezsiniz. Bask\u0131 alt\u0131nda ya\u015fayan bir toplumun hayatta kalmaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 da siyasi tercih diye yorumlayamazs\u0131n\u0131z.&nbsp; Bazen sessizlik tercih de\u011fildir. Mecburiyettir.&nbsp; Bazen geri ad\u0131m atmak teslimiyet de\u011fildir. Hayatta kalma \u00e7abas\u0131d\u0131r.&nbsp; Bazen de insanlar d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcklerini s\u00f6ylemezler; \u00e7\u00fcnk\u00fc s\u00f6ylemenin bedelini bilirler.&nbsp; Dolay\u0131s\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kan tabloyu, herkesin bu \u201ckaidelere\u201d hikmetle uydu\u011fu \u015feklinde yorumlamak kanaatimce ger\u00e7e\u011fi anlamaktan \u00e7ok, ger\u00e7e\u011fi mevcut g\u00fc\u00e7 ili\u015fkilerine g\u00f6re a\u00e7\u0131klamakt\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yahyahan G\u00fcney\u2019in yaz\u0131s\u0131ndaki sakin ve tevazu sahibi \u00fcsluba itiraz\u0131m yok. Fakat g\u00fczel ve hikmetli s\u00f6zler, bir d\u00fc\u015f\u00fcncenin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmiyor. Bir fikrin ne s\u00f6yledi\u011fi kadar, nereye vard\u0131\u011f\u0131 da \u00f6nemlidir.&nbsp; \u00c7e\u00e7en halk\u0131n\u0131n bug\u00fcn kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya bulundu\u011fu mesele de tam olarak budur.&nbsp; \u015eartlar\u0131n a\u011f\u0131r olmas\u0131, do\u011fru ile yanl\u0131\u015f\u0131 birbirine kar\u0131\u015ft\u0131rmam\u0131z\u0131 gerektirmez. G\u00fc\u00e7s\u00fcz olmak, g\u00fc\u00e7l\u00fc olan\u0131n hakl\u0131 oldu\u011funu kabul etmek de\u011fildir. Bir i\u015fgalin uzun s\u00fcrmesi, i\u015fgali me\u015fru k\u0131lmaz. Bir bask\u0131 d\u00fczeninin yerle\u015fmi\u015f olmas\u0131, onu kabul edilebilir hale getirmez.&nbsp; \u201cK\u0131l\u0131\u00e7 haber verdi\u201d diye, k\u0131l\u0131c\u0131n s\u00f6yledi\u011fini do\u011fru kabul etmek zorunda de\u011filiz.&nbsp; Netice ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olabilir. Fakat her netice hakikat de\u011fildir.&nbsp; Bug\u00fcn yap\u0131lmas\u0131 gereken, olan\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in kutsamak de\u011fil; olan ile olmas\u0131 gereken aras\u0131ndaki fark\u0131 korumakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc o fark ortadan kalkt\u0131\u011f\u0131nda geriye ne tarih kal\u0131r, ne ahlak, ne de duru\u015f.&nbsp; \u00c7e\u00e7en olmak, \u015fartlar ne kadar a\u011f\u0131r olursa olsun, g\u00fcc\u00fcn kar\u015f\u0131s\u0131nda hakikati \u00f6l\u00e7\u00fc almaktan vazge\u00e7memektir.&nbsp; Bence as\u0131l kaide budur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right wp-block-paragraph\"><strong>Hadi Erdo\u011fan<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Diasporam\u0131z simalar\u0131ndan Yahyahan G\u00fcney, al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere do\u011frudan fikrini ortaya koymak yerine, metaforlar\u0131n ve s\u00fcsl\u00fc ifadelerin arkas\u0131na s\u0131\u011f\u0131narak kaleme ald\u0131\u011f\u0131 son yaz\u0131s\u0131n\u0131 \u201c\u0130ki Kaide\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla, art\u0131k konumu konusunda pek fazla soru i\u015fareti kalmayan Fatih Kafkas \u00c7e\u00e7en &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-14214","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-haberler"],"views":103,"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14214","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14214"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14214\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14218,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14214\/revisions\/14218"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14214"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14214"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14214"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}