{"id":1644,"date":"2009-02-13T10:17:14","date_gmt":"2009-02-13T17:17:14","guid":{"rendered":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/?p=1644"},"modified":"2009-02-13T10:17:14","modified_gmt":"2009-02-13T17:17:14","slug":"yandarbiyev-i-unutmadik","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/2009\/02\/yandarbiyev-i-unutmadik\/","title":{"rendered":"Yandarbiyev&#8217; i Unutmad\u0131k"},"content":{"rendered":"<p>\u00c7e\u00e7en Cumhuriyeti \u0130\u00e7kerya II.Devlet Ba\u015fkan\u0131 Zelimkhan Yandarbiyev&#8217; i \u015fehadetinin be\u015finci y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcnde rahmetle an\u0131yoruz.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p align=\"justify\"><strong><span style=\"text-decoration: underline;\">Zelimkhan Yandarbiyev Kimdir?<\/span><\/strong><\/p>\n<p align=\"justify\"><strong>Zelimkhan Abdumuslimovich Yandarbiyev, <\/strong>12 Eyl\u00fcl 1952 tarihinde Kazakistan&#8217; da s\u00fcrg\u00fcnde d\u00fcnyaya geldi. 23 \u015eubat 1944&#8242; te Stalin taraf\u0131ndan topluca s\u00fcrg\u00fcne g\u00f6nderilen \u00c7e\u00e7en halk\u0131n\u0131n, 1957 y\u0131l\u0131nda Krushchev y\u00f6netiminde vatan\u0131na d\u00f6nmesine izin verilmesiyle Yandarbiyev ailesi \u00c7e\u00e7enya&#8217; ya d\u00f6nerek Eski Atagi Aulu&#8217; na yerle\u015fti. B\u00f6ylelikle, Zelimkhan anavatan\u0131na ilk kez alt\u0131 ya\u015f\u0131nda ayak basm\u0131\u015f oldu.<\/p>\n<p align=\"justify\">\u0130lk\u00f6\u011fretimini Atagi Aulu&#8217; nda tamamlayan Yandarbiyev, pek \u00e7ok \u00c7e\u00e7en gibi 1969 y\u0131l\u0131nda Orta Asya&#8217; ya giderek in\u015faat i\u015flerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Bir s\u00fcre sonra \u00c7e\u00e7eya&#8217; ya d\u00f6nen Yandarbiyev, 1981 y\u0131l\u0131nda Gozny Teknik \u00dcniversitesi\u00a0Filoloji Fak\u00fcltesi&#8217; nden mezun oldu ve Moskova&#8217; da bir &#8220;Edebiyat Enstit\u00fcs\u00fc&#8221;nde e\u011fitim almaya ba\u015flad\u0131. 1989 y\u0131l\u0131nda Mikhael Gorbachev y\u00f6netimindeki SSCB&#8217; de kurulan \u00c7e\u00e7en \u0130ngu\u015f Yazarlar Birli\u011fi&#8217; nin bir \u00fcyesi oldu, ayn\u0131 y\u0131l &#8220;Bart&#8221; (Birlik) ismini ta\u015f\u0131yan siyasi olu\u015fumun kurulu\u015funda yer alarak\u00a0liderli\u011fini yapt\u0131. 1990 y\u0131l\u0131nda Edebiyat Enstit\u00fcs\u00fc&#8217; nden mezun olarak \u00c7e\u00e7enya&#8217; ya geri d\u00f6nd\u00fc. \u00c7e\u00e7en \u0130ngu\u015f Devlet Bas\u0131m ve Yay\u0131nevi&#8217; nde \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131, &#8220;G\u00f6kku\u015fa\u011f\u0131&#8221; (Stiela&#8217; ad) isimli \u00e7ocuk dergisinde redakt\u00f6rl\u00fck yapt\u0131. \u00c7e\u00e7en \u0130ngu\u015f Yazarlar Birli\u011fi&#8217; nin yay\u0131n\u0131 olan &#8220;Orga&#8221; isimli dergide \u015fiirleri,\u00f6yk\u00fcleri ve \u00e7evirileri yay\u0131nland\u0131.<\/p>\n<p align=\"justify\">Malika\u00a0Yandarbiyeva ile evli olan Zelimkhan Yandarbiyev&#8217; in 1990 y\u0131l\u0131nda Daud ad\u0131n\u0131 verdikleri o\u011flu d\u00fcnyaya geldi.<\/p>\n<p align=\"justify\">Yandarbiyev, May\u0131s 1990&#8242; da, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k yanl\u0131s\u0131 ilk siyasi parti olan Vaynakh Demokrat Partisi&#8217; nin kurulu\u015funda yer alarak lideri oldu. Sovyet d\u00f6nemi liderli\u011fine son veren \u00c7e\u00e7en Ulusal Kongresi&#8217; nde, Kas\u0131m 1990&#8242; da\u00a0Kongre Ba\u015fkan\u0131 Cohar Dudaev taraf\u0131ndan Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 olarak\u00a0g\u00f6revlendirildi. 27 Ekim 1991 tarihinde yap\u0131lan yeni cumhuriyetin ilk se\u00e7imlerine kat\u0131larak milletvekili se\u00e7ildi. \u00c7e\u00e7en \u0130ngu\u015f Cumhuriyeti&#8217; ni \u00c7e\u00e7en Cumhuriyeti \u0130chkeria ve \u0130ngu\u015fetya Cumhuriyeti olarak ikiye ay\u0131ran anla\u015fmay\u0131 \u0130ngu\u015f liderler ve Cohar Dudaev ile birlikte imzalad\u0131. 1993 y\u0131l\u0131nda kadar \u00c7e\u00e7en Cumhuriyeti \u0130chkeria\u00a0Parlamentosu&#8217; nda Medya Komitesi Ba\u015fkan\u0131 olarak g\u00f6rev yapt\u0131. 1993 y\u0131l\u0131nda Cohar Dudaev taraf\u0131ndan Devlet Ba\u015fkan\u0131 Yard\u0131mc\u0131s\u0131 olarak atand\u0131. 21 Nisan 1996&#8242; da \u00c7e\u00e7en Cumhuriyeti \u0130chkeria I.Devlet Ba\u015fkan\u0131 Cohar Dudaev&#8217; in \u015fehit olmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan \u0130chkeria Anayasas\u0131 gere\u011fi II.Devlet Ba\u015fkan\u0131 olarak g\u00f6rev yapmaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p align=\"justify\">1994-1996 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Rus ordusunun \u00c7e\u00e7enya&#8217; y\u0131 I.\u0130\u015fgali d\u00f6neminde askeri operasyonlarda \u00e7ok fazla yer almad\u0131. Bu d\u00f6nemde \u00c7e\u00e7en halk\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k\u00a0m\u00fccadelesi \u00fczerine makaleler ve kitaplar yazd\u0131. 27 May\u0131s 1996&#8242; da ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 \u00c7e\u00e7en delegasyonu ile I.Rus \u0130\u015fgali&#8217; ni sona erdirecek Khasavyurt Anla\u015fmas\u0131 \u00f6ncesi, sava\u015f su\u00e7lular\u0131\u00a0Rusya Federasyonu Devlet Ba\u015fkan\u0131 Boris Yeltsin ve Ba\u015fbakan Viktor Chernomyrdin ile g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc. G\u00f6r\u00fc\u015fme s\u0131ras\u0131nda ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00c7e\u00e7en devletini temsil etti\u011fini vurgulayarak, Boris Yeltsin&#8217; in oturum ba\u015fkan\u0131 gibi toplant\u0131 masas\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda oturmas\u0131n\u0131 kabul etmeyerek kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 oturmaya zorlad\u0131. Ruslar\u0131 bu sert ve kararl\u0131 tavr\u0131 ile \u015fa\u015fk\u0131na \u00e7evirdi ve ancak\u00a0kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak masada yerlerini ald\u0131ktan sonra Ate\u015fkes Anla\u015fmas\u0131&#8217; n\u0131 imzalad\u0131. Ba\u015fkent Grozny&#8217; nin i\u015fgal g\u00fc\u00e7lerinin elinden geri al\u0131nmas\u0131 ve\u00a0Khasavyurt Anla\u015fmas\u0131&#8217; n\u0131n ard\u0131ndan Rus i\u015fgal g\u00fc\u00e7lerinin \u00c7e\u00e7en topraklar\u0131n\u0131 terk etmesinden sonra, \u00c7e\u00e7en Cumhuriyeti \u0130chkeria&#8217; da yap\u0131lan II. yasal Devlet Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 ve Parlamento se\u00e7imlerinde Devlet Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in aday oldu. Aslan Maskhadov&#8217; un Devlet Ba\u015fkan\u0131 olarak se\u00e7ildi\u011fi bu se\u00e7imlerde, %10 oran\u0131nda bir oy ald\u0131.<\/p>\n<p align=\"justify\">1999 y\u0131l\u0131nda \u00c7e\u00e7en Cumhuriyeti \u0130chkeria topraklar\u0131n\u0131n Rusya Federasyonu taraf\u0131ndan ikinci kez i\u015fgalinin ard\u0131ndan \u0130chkeria III. Devlet Ba\u015fkan\u0131 Aslan Maskhadov taraf\u0131ndan m\u00fcsl\u00fcman \u00fclkelerin deste\u011fini elde edebilmek amac\u0131yla yurtd\u0131\u015f\u0131na \u00f6zel bir g\u00f6revle g\u00f6nderildi. Afganistan&#8217; \u0131n ba\u015fkenti Kabil&#8217; de bir Konsolosluk kurdu. Buradan Katar&#8217; a ge\u00e7erek \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc. 2003 y\u0131l\u0131nda Birle\u015fmi\u015f Milletler taraf\u0131ndan El-Kaide ile \u0130li\u015fkili Ter\u00f6ristler Listesi&#8217; ne isminin eklenmesinin ard\u0131ndan Katar&#8217; dan ayr\u0131lamad\u0131. 13 \u015eubat 2004 Cuma g\u00fcn\u00fc, Katar&#8217; \u0131n ba\u015fkenti Doha&#8217; da\u00a0Cuma Namaz\u0131&#8217; n\u0131 k\u0131ld\u0131ktan sonra arac\u0131yla evine d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc s\u0131rada \u00f6nceden arac\u0131na yerle\u015ftirilen uzaktan kumandal\u0131 bomban\u0131n patlat\u0131lmas\u0131 ile ciddi \u015fekilde yaraland\u0131\u00a0 ve hastahaneye kald\u0131r\u0131ld\u0131. Ayn\u0131 g\u00fcn hastahanede \u015fehit oldu. Yandarbiyev ile birlikte ara\u00e7ta yer alan iki korumas\u0131 da \u015fehit olurken, o\u011flu Daud&#8217; da ciddi \u015fekilde yaraland\u0131 ve hastahanede tedaviye al\u0131nd\u0131.<\/p>\n<p align=\"justify\">Bombal\u0131 sald\u0131r\u0131n\u0131n\u00a0ard\u0131ndan \u00e7al\u0131\u015fmalara ba\u015flayan Katar Polisi, 19 \u015eubat 2004 tarihinde Rusya Federasyonu Katar Konsoloslu\u011fu villas\u0131nda cinayeti ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri gerek\u00e7esi ile 3 Rus vatanda\u015f\u0131n\u0131 g\u00f6zalt\u0131na ald\u0131. G\u00f6zalt\u0131na al\u0131nanlardan birisi, Rusya Federasyonu Katar Konsoloslu\u011fu I.Sekreteri Aleksandr Fetisov, di\u011fer ikisi ise Rus Gizli Servisi ajanlar\u0131 olan Anatoly Yablochkov (Belashkov olarakta biliniyor) ile Vasily Pugachov (zaman zaman kimi kaynaklarda Bogachyov olarak\u00a0yer al\u0131yor)&#8217; du. Diplomatik pasaporta sahip oldu\u011fu i\u00e7in Fetisov hemen serbest b\u0131rak\u0131l\u0131rken, cinayet ve silah ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile su\u00e7lanan di\u011fer iki isim Rusya Federasyonu ile yap\u0131lan anla\u015fman\u0131n ard\u0131ndan 28 \u015eubat&#8217; ta Katarl\u0131 g\u00fcre\u015f\u00e7ilerin Moskova&#8217; da tutuklanmas\u0131, tutuklanan ajanlar\u0131n duru\u015fmas\u0131n\u0131n halka kapal\u0131 olarak yap\u0131lmas\u0131 ve Rus ajanlar\u0131n i\u015fkenceye tabi tutulduklar\u0131 iddialar\u0131n\u0131n Rus yetkililer taraf\u0131ndan dile getirilmeye ba\u015flanmas\u0131\u00a0gibi nedenlerden \u00f6t\u00fcr\u00fc ajanlar\u0131n 23 Aral\u0131k 2004&#8242; te Rus yetkililere teslim edilmesine karar verildi ve Ocak 2005&#8242; te Moskova&#8217; ya g\u00f6nderildiler.\u00a0Oysa, Katar Mahkemesi&#8217; nde g\u00f6r\u00fclen davada san\u0131klar ilgin\u00e7 bir \u015fekilde sava\u015f su\u00e7lusu Rusya Federasyonu Devlet Ba\u015fkan\u0131 Vladimir Putin&#8217; in Leningrad Devlet \u00dcniversitesi&#8217; nden bir arkada\u015f\u0131 olan Nikolai Yegerov taraf\u0131ndan kurulan bir\u00a0\u00a0\u00a0hukuk ofisince temsil edilmi\u015fler, san\u0131klar Zelimkhan Yandarbiyev&#8217; i \u00f6ld\u00fcrmek \u00fczere bizzat Rusya Federasyonu Savunma Bakan\u0131 Sergey Ivanov&#8217; dan emir ald\u0131klar\u0131n\u0131 itiraf etmi\u015fler ve 30 Haziran 2004&#8242; de de \u00f6m\u00fcr boyu hapis cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131lm\u0131\u015flard\u0131. Moskova&#8217; da birer kahraman gibi kar\u015f\u0131lanan Rus ajanlar, kapat\u0131ld\u0131klar\u0131 hapishaneden yine Ocak 2005&#8242; te ka\u00e7\u0131r\u0131ld\u0131lar. Rus yetkililer \u015eubat 2005&#8242; te ajanlar\u0131n hapishanede olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etti.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c7e\u00e7en Cumhuriyeti \u0130\u00e7kerya II.Devlet Ba\u015fkan\u0131 Zelimkhan Yandarbiyev&#8217; i \u015fehadetinin be\u015finci y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcnde rahmetle an\u0131yoruz.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[147],"views":5043,"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1644"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1644"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1644\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1646,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1644\/revisions\/1646"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1644"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1644"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1644"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}