{"id":293,"date":"2007-12-26T15:09:02","date_gmt":"2007-12-26T13:09:02","guid":{"rendered":"http:\/\/www.zelimhan.com\/?p=2042"},"modified":"2009-03-11T17:06:56","modified_gmt":"2009-03-11T15:06:56","slug":"tiflis-de-on-gun-nur-dolay","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/2007\/12\/tiflis-de-on-gun-nur-dolay\/","title":{"rendered":"Tiflis’ de On G\u00fcn – Nur Dolay"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>Biten Aral\u0131k ay\u0131n\u0131n ilk on g\u00fcn\u00fcn\u00fc G\u00fcrcistan’ da ge\u00e7irdim. Tiflis’ deki uluslararas\u0131 film festivaline davetliydim. Festival ve G\u00fcrc\u00fc sinemas\u0131 ile ilgili yaz\u0131m\u0131 \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki g\u00fcnlerde \u00e7\u0131kacak olan “ALTYAZI” adl\u0131 sinema dergisinde (Ocak say\u0131s\u0131) okuyabilirsiniz.\u00a0 Fakat burada sizlerle olay\u0131n daha \u00e7ok politik anlam\u0131na ili\u015fkin g\u00f6zlemlerimi payla\u015fmak istiyorum.<\/p>\n

Gerek Avrupa’ daki genel tutum, gerekse festivalde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm hummal\u0131 at\u00f6lyeler ve d\u0131\u015f ili\u015fkilerden edindi\u011fim genel kan\u0131, G\u00fcney Kafkasya’ n\u0131n giderek tamamen Kuzey’ den koptu\u011fu, daha do\u011frusu kopar\u0131ld\u0131\u011f\u0131. Kafkasyal\u0131 kimli\u011fi ve ad\u0131 giderek G\u00fcney’ e \u00f6zg\u00fc bir kimlik ve tan\u0131nma haline gelirken, Kuzey Kafkasya giderek “G\u00fcney Rusya” kimli\u011fi ile \u00f6zde\u015fle\u015fmeye ba\u015flam\u0131\u015f (\u00c7erkesler’ in giderek eriyen n\u00fcfuslar\u0131, kendi \u00f6zyurtlar\u0131nda Rusya taraf\u0131ndan asimile edilmeleri, Moskova’ n\u0131n bask\u0131s\u0131 ve d\u00fcnyan\u0131n buna g\u00f6z yummas\u0131 nedeniyle).<\/p>\n

Sanki payla\u015f\u0131m sava\u015f\u0131nda Kuzey Kafkasya Rusya’ ya terkedilmi\u015f, G\u00fcney Kafkasya Bat\u0131’ n\u0131n olmu\u015f. Her \u015fey bunu g\u00f6steriyor.\u00a0 Rusya’ n\u0131n su ge\u00e7irmez bir \u015fekilde kapad\u0131\u011f\u0131 G\u00fcrc\u00fc-Rus s\u0131n\u0131r\u0131 sadece co\u011frafi ve fiziki bir engel de\u011fil, ayn\u0131 zamanda Kafkasya’ n\u0131n b\u00f6l\u00fcnmesini peki\u015ftiren, k\u00fclt\u00fcrel kimli\u011fini de par\u00e7alayan, yeniden \u015fekillendiren korkun\u00e7 bir duvar. G\u00fcney canlan\u0131yor, serpiliyor, d\u00fcnyayla ili\u015fkilerini geli\u015ftiriyor, d\u0131\u015far\u0131dan her t\u00fcr yard\u0131m\u0131 al\u0131yor ve toplum i\u00e7indeki her meslek grubu d\u00fcnyan\u0131n di\u011fer yerlerindeki meslekta\u015flar\u0131yla ikili ili\u015fkiler kurup projeler geli\u015ftiriyorlar. Kuzey ise k\u00fc\u00e7\u00fcl\u00fcyor, daral\u0131yor, i\u00e7ine kapan\u0131yor, unutturuluyor ve can \u00e7eki\u015fiyor.\u00a0 Art\u0131k d\u00fcnya i\u00e7in Kafkasya sadece Ermenistan, G\u00fcrcistan ve Azerbaycan’ la s\u0131n\u0131rl\u0131, \u00f6b\u00fcr taraf, yani gidilemeyen, bilinmeyen karanl\u0131k kutu art\u0131k Kuzey Kafkasya bile de\u011fil, sadece G\u00fcney Rusya…<\/p>\n

Asl\u0131nda konuya sadece sinema a\u00e7\u0131s\u0131ndan yakla\u015fmak istiyordum, \u00e7\u00fcnk\u00fc Tiflis’ e bunun i\u00e7in gittim, ama di\u011fer alanlarda da durum pek farkl\u0131 de\u011fil. Avrupa Birli\u011fi’ nin b\u00fcy\u00fck yat\u0131r\u0131mlar\u0131, katk\u0131lar\u0131 ve subvansiyonlar\u0131 ile olu\u015fturulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan bir Kafkasya s\u00f6z konusu. Ermenistan, Azerbaycan ve G\u00fcrcistan sinemac\u0131lar\u0131 \u00f6rne\u011fin (prod\u00fckt\u00f6rler, y\u00f6netmenler, oyuncu ve teknisyenler) bir ka\u00e7 y\u0131ldan beri AB \u00fclkelerinin \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde ve onlar\u0131n yard\u0131mlar\u0131yla olu\u015fturulan seminerlerde toplu olarak e\u011fitiliyorlar. Bunlara bir ortak Kafkasyal\u0131l\u0131k bilinci a\u015f\u0131lan\u0131yor ve bir Kafkas sinemas\u0131 olu\u015fturmalar\u0131 isteniyor. Sinema yap\u0131mc\u0131lar\u0131na \u00e7e\u015fitli AB fonlar\u0131ndan nas\u0131l yararlanabileceklerini \u00f6\u011fretmek, dosya haz\u0131rlamalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmak i\u00e7in \u00e7e\u015fitli uzmanlar gelmi\u015f. Bir “G\u00fcney Kafkas Ba\u011f\u0131ms\u0131z sinema yap\u0131mc\u0131lar\u0131 derne\u011fi” kurmu\u015flar. Zaten kendileriyle tan\u0131\u015fmam ve Tiflis’ e davet edilmem de bu dernek vas\u0131tas\u0131yla oldu. Ba\u015flar\u0131ndaki iki \u0130svi\u00e7reli uzman\u0131n \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde bir ka\u00e7 G\u00fcrc\u00fc, Ermeni ve Azeri sinemac\u0131 Antalya film festivaline gelmi\u015flerdi. Orada \u00f6\u011frendiklerini uygulama \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yap\u0131yor, yani d\u00fcnyan\u0131n \u00e7e\u015fitli \u00fclkelerinden gelen\u00a0 prod\u00fckt\u00f6r, da\u011f\u0131t\u0131mc\u0131, gazeteci, vs. ile “networking” (a\u011f kurma) i\u015fini y\u00fcr\u00fct\u00fcyorlard\u0131. (Ben de bu a\u011fa d\u00fc\u015fenlerden biri olarak olay\u0131n devam\u0131n\u0131 izlemeye ald\u0131m.) 70 milyonluk T\u00fcrkiye’ de film yapmak isteyenler nereden para bulacaklar\u0131n\u0131 bilemezlerken, AB yo\u011fun bir \u015fekilde G\u00fcney Kafkasyal\u0131lar’ a nas\u0131l para alabileceklerini \u00f6\u011fretmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. \u0130lgin\u00e7 de\u011fil mi?<\/p>\n

Sinema olay\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli bir \u015fey. Amerika kendi k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc\u00a0 t\u00fcm d\u00fcnyaya sinemayla yayd\u0131, d\u00fcnyay\u0131 askerlerinden \u00e7ok sinemas\u0131yla fethetti, kendi t\u00fcketim al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131 t\u00fcm d\u00fcnyada norm haline getirdi. Bu y\u00fczden AB’ nin de payla\u015f\u0131m sava\u015f\u0131na sinema ile kat\u0131lmak istemesi do\u011fal. G\u00fcrcistan’ da \u00e7ok b\u00fcy\u00fck sinema ustalar\u0131 oldu\u011fu halde Amerikal\u0131lar ve Avrupal\u0131lar yeni ku\u015faklara kendi uzmanlar\u0131n\u0131 yollayarak tamamen kendi formatlad\u0131klar\u0131 bir sinema yaratma \u00e7abas\u0131ndalar. Buna e\u015flik eden yeni bir Kafkasyal\u0131l\u0131k kimli\u011fi olu\u015fturuluyor ve k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck Ermenistan bunun kilit unsuru yap\u0131lmak isteniyor.<\/p>\n

Festival boyunca Ermenistan’ dan gelen sinemac\u0131lar Amerikal\u0131lar’ \u0131n \u00f6zel ilgi ve sempatisine mazhar olurken,\u00a0 Azeriler’ e ve festivaldeki tek gazeteci olan bana ayn\u0131 Amerikal\u0131lar \u00e7o\u011fu kez selam bile vermek istemediler. G\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr elle tutulur bir ayr\u0131mc\u0131l\u0131k vard\u0131. Elbette Ermeni ve Azeri sinemac\u0131lar aras\u0131ndaki d\u00fc\u015fmanl\u0131klar\u0131n a\u015f\u0131lmas\u0131 ve birlikte \u00e7al\u0131\u015fma yapmaya te\u015fvik edilmeleri \u00e7ok g\u00fczel ve yararl\u0131, ama her \u015fey Karaba\u011f’ \u0131n Ermenistan’ a\u00a0 ilhak\u0131n\u0131 \u00e7ok do\u011fal g\u00f6stermeye y\u00f6nelirse durum de\u011fi\u015fir (bu arada festivaldeki filmlerden biri “Bat\u0131 Ermenistan, Kaybolan Anayurt” ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yordu ve T\u00fcrkiye’ nin do\u011fusu konu ediliyordu; \u00fcstelik bizde G\u00fcrcistan’\u00a0\u0131 k\u0131rmamak i\u00e7in Bagap\u015f’ \u0131n T\u00fcrkiye ziyareti bile engellenmi\u015fken!.. ).\u00a0 \u00d6yle bir durum var ki, sanki Kuzey’ de Rusya’ ya terkedilen topraklar\u0131n Ermenile\u015ftirilmesi Moskova’ ya b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f, G\u00fcney’ in “Ermeni \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc” fikri etraf\u0131nda yeni bir kimli\u011fe kavu\u015fturulmas\u0131 ise AB ve Amerika’ ya. Bilmiyorum buna temel olan fikir “tehlikeli” addedilen M\u00fcsl\u00fcman unsurlar\u0131 b\u00f6lmek, araya g\u00fcvenli ve sad\u0131k bir Hristiyan unsurla tampon olu\u015fturmak m\u0131 (“uygarl\u0131klar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131” teorisine bel ba\u011flayanlar taraf\u0131ndan). Bunu yine Hristiyan olan G\u00fcrc\u00fclerle yapmalar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil, G\u00fcrc\u00fcler’ in T\u00fcrkiye ile yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ve Rusya ile ezeli d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 var ve de Ermeniler gibi hareketli ve \u00e7al\u0131\u015fkan de\u011filler. \u00dclkelerinden ayr\u0131l\u0131p ba\u015fka topraklarda ya\u015famaya da yatk\u0131n g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyorlar.<\/p>\n

Kafkasya’ n\u0131n bug\u00fcnk\u00fc bu b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015fl\u00fc\u011f\u00fcnde Abhazya sava\u015f\u0131 kilit rol\u00fc oynad\u0131. Ve bug\u00fcn Kafkasya’ n\u0131n birle\u015fmesi (fiziki birle\u015fmeden s\u00f6z etmiyorum, ama en az\u0131ndan bir k\u00fclt\u00fcrel ve duygusal yak\u0131nl\u0131ktan s\u00f6z ediyorum) \u00f6n\u00fcndeki en b\u00fcy\u00fck engel de Abhazya sorunu. Bu soruna odakl\u0131 olarak Kuzey ve G\u00fcney aras\u0131nda kemikle\u015fen d\u00fc\u015fmanl\u0131k sadece Rusya’ n\u0131n i\u015fine yar\u0131yor. Sava\u015f\u0131 ya\u015famayan ku\u015faklar\u0131n bu d\u00fc\u015fmanl\u0131klar\u0131 a\u015faca\u011f\u0131n\u0131 umudediyordum, ama onlar gerek Abhazya’ da olsun gerek G\u00fcrcistan’ da, daha da ba\u011fnaz g\u00f6r\u00fcn\u00fcyorlar. Hele bu sava\u015f\u0131n hi\u00e7 bir \u015fekilde taraf\u0131 olmayan T\u00fcrkiye’ deki Kafkasyal\u0131lar sava\u015f\u0131n i\u00e7inde birbirine kur\u015fun s\u0131km\u0131\u015f olan Abhaz ve G\u00fcrc\u00fcler’ den bile daha ba\u011fnaz, kat\u0131 ve politik k\u00f6rl\u00fck i\u00e7indeler.\u00a0 Bir yandan G\u00fcrc\u00fc y\u00f6neticilerin Abhazya’ ya kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc aptal ve kat\u0131 politika (sava\u015f\u0131n hemen ard\u0131ndaki y\u0131llarda Abhazya bir konfederasyon fikrini kabul ederken G\u00fcrc\u00fcler buna yana\u015fm\u0131yorlard\u0131, \u015eamba ile bir g\u00f6r\u00fc\u015fmemde bu giri\u015fimleri kendisi anlatm\u0131\u015ft\u0131 bana), \u00f6te yandan ambargo alt\u0131ndaki Abhazya’ ya\u00a0 T\u00fcrkiye’ nin gerekli esnekli\u011fi g\u00f6sterememesi, Abhazya’ y\u0131 alt\u0131n bir tepsi i\u00e7inde Rusya’ ya sundu. \u015eimdi Kafkasya bu tarihi yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n etraf\u0131nda, Rusya’ n\u0131n istedi\u011fi gibi \u015fekilleniyor ve yak\u0131nda Abhazya’ y\u0131 da tamamen yutmu\u015f olarak Kuzey Kafkasya’ daki \u00c7erkes varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u00fcm\u00fcyle bitirecek. Ve bunu engellemeye sadece hamaset yetmiyor, tam tersine hamaset bizi uyu\u015fturan, uyutan, g\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc k\u00f6relten en b\u00fcy\u00fck engel oluyor.<\/p>\n

Art\u0131k hayli yol katetmi\u015f bu yeni yap\u0131lanman\u0131n nas\u0131l \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilir veya nas\u0131l ba\u015fka bir y\u00f6ne \u00e7evrilir bilemiyorum, ama d\u00fc\u015f\u00fcnmekte yarar var. Samimi bir \u015fekilde, birbirimizi Amerikanc\u0131 veya Rus\u00e7u, \u015funun veya bunun s\u00f6zc\u00fcs\u00fc olmakla su\u00e7lamadan, kendi kendimizi milliyet\u00e7i bir propagandayla kand\u0131r\u0131p \u015fi\u015firmeden, g\u00f6zlerimizi a\u00e7makta ve b\u00fct\u00fcn samimiyetimizle d\u00fc\u015f\u00fcnmekte yarar var. Bizim d\u0131\u015f\u0131m\u0131zda geli\u015fen bu yap\u0131lanmada biz nas\u0131l s\u00f6z sahibi oluruz, nas\u0131l a\u011f\u0131rl\u0131k koyabiliriz, olaylar\u0131 ne derece etkileyebiliriz (hala bu m\u00fcmk\u00fcnse!…) Kuzey Kafkasya’ n\u0131n yok olu\u015funun \u00f6n\u00fcne nas\u0131l ge\u00e7ebiliriz, Kafkasya’ n\u0131n bir b\u00fct\u00fcn oldu\u011funu, olmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fcnya sahnesine nas\u0131l kabul ettirebiliriz?<\/p>\n

Frans\u0131z yazar Jean Carol’ un 100 y\u0131l \u00f6nce yazd\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok ilgin\u00e7 bir kitap var: “Kafkasya’ n\u0131n \u0130ki Yolu” (Les Deux Routes du Caucase). Bilmiyorum T\u00fcrkiye’ de yay\u0131nland\u0131 m\u0131 ve yay\u0131nland\u0131ysa hangi ad alt\u0131nda. Mutlaka bulup okuman\u0131z\u0131 tavsiye ederim. Rusya’ n\u0131n politikalar\u0131n\u0131n be\u015f on y\u0131l \u00fczerine de\u011fil, y\u00fcz y\u0131l \u00fczerine kuruldu\u011funu bir kez daha g\u00f6receksiniz bu kitab\u0131\u00a0 okurken.\u00a0 Ve bizim politikas\u0131z, bo\u015f \u00f6v\u00fcnmelerle nereye vard\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131.<\/p>\n

Bu arada, dans ve m\u00fczikleri k\u00fc\u00e7\u00fcmseyen, hatta bunlar\u0131n yasaklanmas\u0131 gerekti\u011fini savunan g\u00f6r\u00fc\u015flere \u015fiddetle kar\u015f\u0131y\u0131m. Bunlar politika ile ilgilenilmesine engel de\u011fil,\u00a0 tersine ona anlam ve can veren, asla unutulmamas\u0131 gereken, bizi biz yapan \u00e7ok \u00f6nemli unsurlar. \u015eu an zaten Kafkasya’ y\u0131 birle\u015ftiren tek bir \u015fey kald\u0131 : dans. Yok olan halklar\u0131m\u0131z\u0131n ellerinde kalan tek direnme arac\u0131. Dans ve m\u00fczi\u011fi asla k\u00fc\u00e7\u00fcmsemeyin.<\/p>\n

Herkese iyi bir yeni yil dilegiyle.<\/p>\n

26.12.2007<\/p>\n

Nur Dolay<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Biten Aral\u0131k ay\u0131n\u0131n ilk on g\u00fcn\u00fcn\u00fc G\u00fcrcistan’ da ge\u00e7irdim. Tiflis’ deki uluslararas\u0131 film festivaline davetliydim. Festival ve G\u00fcrc\u00fc sinemas\u0131 ile ilgili yaz\u0131m\u0131 \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki g\u00fcnlerde \u00e7\u0131kacak olan “ALTYAZI” adl\u0131 sinema dergisinde (Ocak say\u0131s\u0131) okuyabilirsiniz.\u00a0 Fakat burada …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-293","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-haberler"],"views":2572,"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/293","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=293"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/293\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2499,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/293\/revisions\/2499"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=293"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=293"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=293"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}