Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi’ nin 5108\/02 say\u0131l\u0131 ba\u015fvurusu ile takip etti\u011fi \u0130ngu\u015f Khatsiyeva ve di\u011ferleri ile Rusya Federasyonu aras\u0131ndaki dava bug\u00fcn sonu\u00e7lan\u0131rken, Rusya Federasyonu toplamda 99.150 Euro tazminata mahkum edildi.<\/p>\n
Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi’ ne, A\u011fustos 2000′ de \u00c7e\u00e7enya s\u0131n\u0131r\u0131ndaki bir tarlada \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken Rus \u00f6zel kuvvetlerince \u00f6ld\u00fcr\u00fclen Khalid Khatsiyev ve\u00a0Kazbek Akiyev’ in akrabalar\u0131 taraf\u0131ndan 25 Eyl\u00fcl 2001′ de ba\u015fvuruda bulunmu\u015f ve 23 Ekim 2006′ da ba\u015fvuru kabul edilebilir olarak nitelendirilerek dava g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n
Ba\u015fvuru sahipleri, 1969 do\u011fumlu Khalid Khatsiyev’ in 1939 do\u011fumlu annesi Layla Khatsiyeva, Layla Khatsiyeva’ n\u0131n \u00e7ocuklar\u0131: 1943 do\u011fumlu Nasip Khatsiyev, 1952 do\u011fumlu Abu-Rashid Khatsiyev; 1970 do\u011fumlu Kazbek Akiyev’ in do\u011fum tarihi\u00a0bilinmeyen annesi Khazman Akiyeva, Khazman Akiyeva’ n\u0131n \u00e7ocu\u011fu: 1974 do\u011fumlu Zhanna Akiyeva ve Kazbek Akiyev’ in 1976 do\u011fumlu kar\u0131s\u0131 Zarema Khayauri. Khalid Khatsiyev iki, Kazbek Akiyev ise d\u00f6rt \u00e7ocuk sahibi idi. Ba\u015fvuru sahipleri, \u00c7e\u00e7enya ile \u0130ngu\u015fetya s\u0131n\u0131r\u0131nda yer alan Sunzhenskiy B\u00f6lgesi’ ndeki Arshty K\u00f6y\u00fc’ nde ya\u015famaktad\u0131r.<\/p>\n
G\u00fcvenilir g\u00f6rg\u00fc tan\u0131klar\u0131n\u0131n ifadelerinden\u00a0olay\u0131 \u00f6\u011frenen\u00a0ba\u015fvuru sahiplerine g\u00f6re, 6 A\u011fustos 2000 tarihinde Khalid Khatsiyev ve Kazbek Akiyev ile beraber d\u00f6rt ki\u015fi daha Arshty’ i \u00e7evreleyen tepelerde \u00e7imleri kesiyorlard\u0131. Gruplar\u0131nda yer alanlardan birisi (Aslambek Imagamayev), Rus helikopterlerinin kendilerinden 10 km kadar uzaktaki \u00c7e\u00e7enya’ daki ormanl\u0131k bir alan\u0131 bombalad\u0131\u011f\u0131n\u0131 se\u00e7ebildi\u011fini s\u00f6yledi. Saat 13.00 ya da 13.30 sular\u0131nda, \u00f6\u011fle yeme\u011fi i\u00e7in evlerine gitmeye karar verdikleri s\u0131rada, iki askeri helikopter g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u00a0(Aslambek Imagamayev gelen helikopterin Rus MI-24′ leri oldu\u011funu tespit etmi\u015ftir) ve tarlay\u0131 a\u015fa\u011f\u0131dan yukar\u0131ya do\u011fru \u00e7evirmeye ba\u015flad\u0131. Tarladaki adamlardan 40-50 metre kadar uzaktaki helikopterlerden birisinden makinali silahla ate\u015f a\u00e7\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. Onlarda beyaz renkli Niva marka ara\u00e7lar\u0131na ko\u015farak bindiler ve\u00a0arac\u0131 Arshty’ e do\u011fru\u00a0s\u00fcrmeye ba\u015flad\u0131lar. Bir s\u00fcre sonra helikopter tekrar ortaya \u00e7\u0131kt\u0131, arac\u0131n \u00fczerinde \u00e7ok al\u00e7aktan u\u00e7arak duruyordu. Arac\u0131 durdurdular ve i\u00e7indeki alt\u0131 ki\u015fi farkl\u0131 y\u00f6nlere do\u011fru ka\u00e7maya ba\u015flad\u0131. Khalid Khatsiyev ve Kazbek Akiyev’ in sakland\u0131\u011f\u0131 y\u00f6ne do\u011fru helikopterden at\u0131lan g\u00fcd\u00fcml\u00fc olmayan f\u00fczeler ve a\u00e7\u0131lan makinal\u0131 t\u00fcfek ate\u015finden sonra Khatsiyev ve Akiyev hayat\u0131n\u0131 kaybetti, gruptaki bir ki\u015fi de yaraland\u0131.<\/p>\n
Sald\u0131r\u0131 ve \u00f6l\u00fcm olaylar\u0131, insan haklar\u0131 ve sivil toplum \u00f6rg\u00fctleri taraf\u0131ndan rapor edildi ve A\u011fustos 2000′ de Rus medyas\u0131nda yer ald\u0131.<\/p>\n
Rus H\u00fck\u00fcmetine g\u00f6re, \u0130ngu\u015fetya sakinleri televizyonlar ve gazeteler vas\u0131tas\u0131yla \u00c7e\u00e7enya’ ya yap\u0131lacak sald\u0131r\u0131lar konusunda bilgilendirilmi\u015f, b\u00f6lgeye yak\u0131n olman\u0131n tehlikesi anlat\u0131larak halk uyar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Bu nedenle, anti-ter\u00f6rist operasyonu y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcrken, b\u00f6lgeden ka\u00e7mak yerine, durmal\u0131, giysileri \u00fczerine beyaz bezler sararak sivil olduklar\u0131n\u0131 belirleyici i\u015faretler kullanmal\u0131 ve Rus \u00f6zel servislerinin kimliklerini kontrol etmelerini beklemeleri gerekiyordu.<\/p>\n
Rus H\u00fck\u00fcmeti, 6 A\u011fustos 2000′ de, 250 sava\u015f\u00e7\u0131 taraf\u0131ndan\u00a0Arshty K\u00f6y\u00fc’ nden 8 kilometre uzakl\u0131kta kullan\u0131lan bir kamp\u0131 yok etmek i\u00e7in bir operasyon d\u00fczenlendi\u011fini, bu operasyon\u00a0hakk\u0131nda da b\u00f6lge sakinleri bilgilendirildi\u011fini iddia etti. Rus H\u00fck\u00fcmeti’ ne g\u00f6re, olay g\u00fcn\u00fc saat 13.00 sular\u0131nda, MI-24 helikopterlerinin pilotlar\u0131 Niva marka bir ara\u00e7 i\u00e7erisinde hafif makinal\u0131 silahlar\u0131 olan en az be\u015f ki\u015fi g\u00f6rd\u00fcklerini rapor etti. Y\u00f6netim merkezinden pilotlara, araca 50 metre uzaktan, durmalar\u0131 i\u00e7in ate\u015f a\u00e7\u0131lmas\u0131 emri verildi. Ara\u00e7takiler, ara\u00e7lar\u0131n\u0131 durdurup kimlik kontrol\u00fc i\u00e7in beklemek yerine ka\u00e7maya devam etti. Bunun \u00fczerine pilotlara ikinci uyar\u0131 ate\u015fi emri verildi. Pilotlar ikinci uyar\u0131 ate\u015fini yapt\u0131klar\u0131 s\u0131rada ka\u00e7maya \u00e7al\u0131\u015fan ara\u00e7 ate\u015flenen f\u00fczenin \u00fczerine gitti ve f\u00fczenin isabet etmesinin ard\u0131nda da Khatsiyev ve Akiyev ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirdi. Sald\u0131r\u0131 g\u00fcn\u00fc hemen bir soru\u015fturma a\u00e7\u0131ld\u0131, olay yeri incelendi, cesetler \u00fczerinde ilk t\u0131bbi incelemeler yap\u0131ld\u0131 ve g\u00f6rg\u00fc tan\u0131klar\u0131n\u0131n ifadeleri al\u0131nd\u0131. Gerekli soru\u015fturmalar\u0131n ard\u0131ndan g\u00f6r\u00fclen mahkemelerde 2003 y\u0131l\u0131nda su\u00e7a rastlan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 karar\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n
Mahkeme heyeti yapt\u0131\u011f\u0131 incelemeler neticesinde, Rus askerlerinin Khalid Khatsiyev ve Kazbek Akiyev’ i \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcne ve soru\u015fturman\u0131n gerekti\u011fi \u015fekilde yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tespit\u00a0etti. Bu do\u011frultuda 17 Ocak 2008 tarihli mahkeme karar\u0131nda,\u00a0Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi’ nin 2.maddesinde yer alan “Ya\u015fam Hakk\u0131” ile 13. maddesinde yer alan “Etkili Ba\u015fvuru” haklar\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi belirtildi. A\u0130HM, Rusya Federasyonu’ nu ilgili olaydan \u00f6t\u00fcr\u00fc, ba\u015fvuru sahibi annelerin ve Akiyev’ in e\u015finin her birine\u00a020.000 \u20acuro ile di\u011fer ba\u015fvuru sahiplerinin her birine 10.000 \u20acuro manevi tazminat \u00f6demesine; mahkeme giderleri olan 9.150 \u20acuro’ nun da yine Rusya Federasyonu taraf\u0131ndan \u00f6demesine karar verdi. Bu karar ile Rusya Federasyonu toplamda, 99.150 \u20acuro tazminata mahkum edilmi\u015f oldu.<\/p>\n
Karar\u0131 veren mahkeme heyetine, Danimarkal\u0131 Peer Lorzen ba\u015fkanl\u0131k ederken, mahkeme heyetinde Bulgar Snejana Botoucharova, \u00c7ek Karel\u00a0Jungwiert, Ukraynal\u0131 Volodymyr Butkevchy, eski Yugoslav Cumhuriyeti\u00a0Makedonya vatanda\u015f\u0131 Margarita Tsatsa-Nikolovska, Estonyal\u0131 Rait Maruste ve Rus Anotoli Kovler yer ald\u0131.<\/p>\n
Khalid Khatsiyev’ in erkek karde\u015fi Nasip Khatsiyev mahkeme karar\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, “Rus otoriteler karde\u015fimizin katillerini bulup cezaland\u0131rmal\u0131yd\u0131, ama bu karar bizi ger\u00e7ekten memnun etti.” \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n
Rusya Adalet \u0130nsiyatifi y\u00f6neticisi Ole Solvang ise, “Rus yetkililer askerlerinin su\u00e7 i\u015flemesine g\u00f6z yummaya ve bunlar\u0131n neticesinde gerekli soru\u015fturmalar\u0131 yap\u0131p, su\u00e7lular\u0131 cezaland\u0131rmad\u0131k\u00e7a benzer su\u00e7lar\u0131n i\u015flenmesi engellenemez. San\u0131r\u0131m bu karar Rus yetkililere bir ders olmu\u015ftur.” \u015feklinde bir yorumda bulundu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi’ nin 5108\/02 say\u0131l\u0131 ba\u015fvurusu ile takip etti\u011fi \u0130ngu\u015f Khatsiyeva ve di\u011ferleri ile Rusya Federasyonu aras\u0131ndaki dava bug\u00fcn sonu\u00e7lan\u0131rken, Rusya Federasyonu toplamda 99.150 Euro tazminata mahkum edildi.
\nAvrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi’ ne, A\u011fustos …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"views":4366,"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/332"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=332"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/332\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=332"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=332"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=332"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}