\u00c7e\u00e7enya’ dan Avrupa’ ya ka\u00e7\u0131yor, hayatta kalmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Avrupa ise onlar\u0131 \u00f6zellikle alm\u0131yor. Onlar da m\u00fclteci kamplar\u0131nda ya\u015famay\u0131, \u00c7e\u00e7enya’ ya geri d\u00f6nmeye tercih ediyorlar, kesinlikle bu kamplardan ho\u015flanmasalarda. Ma\u011frur Vaynahlar, nereye, neden ka\u00e7\u0131yorlar, Rus gazetesi\u00a0The New Times’\u00a0tan Armin Baghdasaryan’ \u0131n g\u00f6z\u00fcyle Avrupa’ daki \u00c7e\u00e7en m\u00fclteciler.<\/p>\n
“Asla evden ayr\u0131lmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmedim. Mart ay\u0131nda babam ve di\u011fer be\u015f akrabam\u0131n ka\u00e7\u0131r\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n alt\u0131nc\u0131 y\u0131l\u0131 olacak. Her\u015feyimi onlar\u0131 bulmak i\u00e7in\u00a0elden \u00e7\u0131kararak kaybettim. \u00c7e\u00e7enya’ da ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m s\u00fcre boyunca herg\u00fcn onlar\u0131 arad\u0131m, canl\u0131 olarak bulabilmek \u00fcmidiyle. Birg\u00fcn kimli\u011fi belirsiz cesetlerin oldu\u011fu haber verildi, oraya gitti\u011fimde bir\u00a0patlamada par\u00e7alanm\u0131\u015f d\u00fczinelerce ceset g\u00f6rd\u00fcm, kafalar, kollar, bacaklar hepsi ortal\u0131\u011fa sa\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Yanm\u0131\u015f bir cesede yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131mda babam oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fcm, \u00f6yle k\u00f6t\u00fc g\u00f6r\u00fcn\u00fcyordu ki, \u00f6lm\u00fc\u015f olmas\u0131n\u0131 diledim. Ama ans\u0131z\u0131n g\u00f6zlerini a\u00e7t\u0131 ve ‘hayatta kalmak istiyorsan\u00a0\u00c7e\u00e7enya’ y\u0131\u00a0terket, kaybettin’ dedi. Ben de dedi\u011fini yapt\u0131m.” diyor 36 ya\u015f\u0131ndaki Sultan. Her iki sava\u015fta da yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131\u00a0gizlemeye ihtiya\u00e7 duymuyor.<\/p>\n
Sultan’ dan on ya\u015f gen\u00e7 olan bir ba\u015fka Grozny sakini Malik. Sultan’ \u0131n aksine\u00a0o hi\u00e7 sava\u015fmam\u0131\u015f ama onlar\u0131 \u00c7e\u00e7enya’ dan koparan yolda pek \u00e7ok benzerlik var. “2004 y\u0131l\u0131nda tutukland\u0131m. Sabah saat 4 gibi gelip beni ald\u0131lar ve bir y\u0131l kadar tuttular, i\u015fkence ettiler, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n su\u00e7lar\u0131n\u0131 kab\u00fcllenmemi, bir\u015feyler itiraf etmemi istediler. Bast\u0131\u011f\u0131n topra\u011f\u0131n alt\u0131 yan\u0131yorsa, ba\u015fka bir se\u00e7ene\u011fin kalm\u0131yor. Benim i\u00e7in en \u00f6nemli olan \u015fey ka\u00e7makt\u0131.”<\/p>\n
Sultan ve Malik, her ikisi de \u00c7e\u00e7enya’ dan m\u00fclteciler. Farkl\u0131 yollardan evlerinden ayr\u0131l\u0131p Avrupa’ ya ka\u00e7t\u0131lar. \u00c7e\u015fitli kaynaklara g\u00f6re, Avrupa Birli\u011fi’ nin yeni \u00fcyeleri olan Polonya, \u00c7ek Cumhuriyeti ve Slovakya 10 binden fazla \u00c7e\u00e7en m\u00fclteci bulunuyor. Eski Avrupa Birli\u011fi \u00fcyesi \u00fclkelerde ise (Avusturya, Fransa, Bel\u00e7ika, Almanya, \u0130sve\u00e7, Finlandiya vs.) \u00c7e\u00e7en m\u00fcltecilerin toplam say\u0131lar\u0131n\u0131n 35 bini ge\u00e7kin oldu\u011fu ifade ediliyor.<\/p>\n
The New Times’ \u0131n Memorial \u0130nsan Haklar\u0131 Merkezi’ nden Natalia Estemirova ile yapt\u0131\u011f\u0131 bir r\u00f6portajda, Estemirova, “yabanc\u0131lar \u00c7e\u00e7enya’ da nelerin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmedikleri i\u00e7in \u00c7e\u00e7enlerin evlerinden ayr\u0131lmalar\u0131na anlam veremediklerini ama geceleyin evlerin kap\u0131lar\u0131n\u0131n k\u0131r\u0131larak i\u00e7erilere girldi\u011fini ve 18-35 ya\u015fas\u0131 erkeklerin ortadan yok edildi\u011fini” ifade etmi\u015fti.<\/p>\n
Karantina B\u00f6lgesi: Polonya<\/strong><\/p>\n \u00c7e\u00e7enya’ dan ka\u00e7an Sultan’ \u0131n iki \u015fans\u0131 vard\u0131, ya Avusturya’ ya gitmek i\u00e7in Slovakya-Ukrayna s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 yasad\u0131\u015f\u0131 yollardan ge\u00e7ecek, ya da Belarus s\u0131n\u0131r\u0131ndan Polonya’ ya gitmek. Sultan ikinci yolu tercih etti ve ki\u015fi ba\u015f\u0131 400$ \u00f6deyerek, kendisine, e\u015fine ve \u00fc\u00e7 \u00e7ocu\u011funa (en k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fc \u00fc\u00e7, en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc 13 ya\u015f\u0131nda)\u00a0pasaport ald\u0131. Polonya’ da \u00e7o\u011funlukla yeni bir ya\u015fam \u00fcmidiyle buraya gelen \u00c7e\u00e7enler var.<\/p>\n Do\u011fu Avrupa \u00fclkelerinden karayoluyla, trenle ya da y\u00fcr\u00fcyerek Bat\u0131 Avrupa \u00fclkelerine ge\u00e7mek olduk\u00e7a zor. Kimileri Slovakya’ ya gitmeyi tercih etse de orada resmi m\u00fclteci stat\u00fcs\u00fc almak biraz zor oluyor. Bu karma\u015fa i\u00e7erisinde de \u00c7e\u00e7enler Polonya’ y\u0131 tercih ediyorlar.<\/p>\n Fakat Polonya’ n\u0131n Avrupa Birli\u011fi \u00fcyesi olmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan taraf oldu\u011fu Dublin II S\u00f6zle\u015fmesi’ ne g\u00f6re, Polonya’ dan ayr\u0131l\u0131p ba\u015fka bir Avrupa Birli\u011fi \u00fclkesine giderek\u00a0s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131l\u0131k hakk\u0131 talep eden \u00c7e\u00e7enler tutuklan\u0131yor ve \u00c7e\u00e7enlerin ilk vard\u0131klar\u0131 g\u00fcvenli \u00fclke olan Polonya’ ya iade ediliyor. Ancak Polonya bu denli b\u00fcy\u00fck bir m\u00fclteci ak\u0131n\u0131na psikolojik a\u00e7\u0131dan dahi haz\u0131r de\u011fil. Kimi kaynaklara g\u00f6re, Polonya’ da say\u0131lar\u0131 5 bini bulan \u00c7e\u00e7en m\u00fclteciler, bu \u00fclkedeki m\u00fcltecilerin %95′ ine tekab\u00fcl ediyor.<\/p>\n Sultan bu durumu do\u011fruluyor, “Polonya’ ya var\u0131r varmaz m\u00fcltecilik stat\u00fcs\u00fc\u00a0bizimle m\u00fclakat yapt\u0131lar, bu m\u00fclakat\u0131n\u00a0ard\u0131ndan\u00a0tam 1 y\u0131l 2 ay sonra yan\u0131t geldi. Yan\u0131tta bize tolerans izni verildi\u011fi ifade ediliyordu. Bunun anlam\u0131 nerede istersen ya\u015fayabilirsin ama \u00e7al\u0131\u015famazs\u0131n, Avrupa’ ya da gidemezsin.\u00a0Para olmadan Avrupa’ da nas\u0131l ya\u015fayabiliriz?”\u00a0(Tolerans sisteminde m\u00fcltecilere\u00a0verilen d\u00f6k\u00fcman ile \u00e7al\u0131\u015fma iznini kapsamayan bir\u00a0oturma\u00a0hakk\u0131 veriliyor.)<\/p>\n “Bu s\u00fcre zarf\u0131nda di\u011fer \u00c7e\u00e7en m\u00fcltecilerle birlikte m\u00fclteci hostelindeki 3′ e 3′ e metrelik odalarda\u00a0kald\u0131m. (\u00c7e\u00e7enler kald\u0131klar\u0131 yeri kamp olarak telaffuz etmeyi tercih ediyor.)\u00a0A\u00e7 b\u0131rak\u0131lmad\u0131k ya da bir zorlukla kar\u015f\u0131la\u015fmad\u0131k ama bizim kafa yap\u0131m\u0131z baz\u0131 \u015feyleri kald\u0131rm\u0131yor. \u0130\u00e7 \u00e7ama\u015f\u0131r\u0131 almak i\u00e7in 11 ya\u015f\u0131ndaki k\u0131z\u0131m\u0131n kom\u015fularla beraber sosyal g\u00f6revlilere gitmesinden utan\u0131yorum” diyor Sultan.<\/p>\n Gen\u00e7 \u00c7e\u00e7en Malik, “Polonya’ daki kamplarda kalan \u00c7e\u00e7enlerin tek bir r\u00fcyas\u0131 var, o da buradan ayr\u0131lmak” diyerek tekrarl\u0131yor. “Geceleri i\u00e7eri maskeli bir askerin girip sizi g\u00f6t\u00fcrmeyece\u011finden emin olarak sakince uyuyabiliyorsunuz. Ama bir s\u00fcre sonra sizi yeni bir kork sarmaya ba\u015fl\u0131yor: Avrupa’ da nas\u0131l hayatta kalabilirim? Eyl\u00fcl ay\u0131nda bir annenin s\u0131n\u0131r\u0131 ge\u00e7meye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken \u00fc\u00e7 k\u0131z\u0131n\u0131 kaybetti\u011fini, insanlar\u0131n yayan bir \u015fekilde da\u011flar\u0131, nehirleri a\u015f\u0131p Polonya’ y\u0131 terketmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyorsunuz.”<\/p>\n Para Sorunu<\/strong><\/p>\n Malik kendisi gibi gen\u00e7 olan e\u015fiyle birlikte iki y\u0131l \u00f6nce Polonya’ ya gelmi\u015f. Trenlerde seyahat etmi\u015fler: Vladikavkaz, Rostov, Brest… “Gidebildi\u011fimiz yere kadar gittik. \u00c7e\u00e7enya’ dan ayr\u0131l\u0131p ba\u015fka bir \u00fclkeye gitmek i\u00e7in 5-6 bin $’ a ihtiyac\u0131n\u0131z var. Yolculu\u011funuz boyunca vagonlarda \u00c7e\u00e7en olup olmad\u0131\u011f\u0131 sorulur yetkililerce. Brest’ te 300 $ \u00f6demi\u015ftim. \u015eimdi bile gayet net hat\u0131rl\u0131yorum, sabah saat 5.30 gibi Brest’ te 300 $ \u00f6dedim, saat 17.30 sular\u0131nda ise Tiraspol’ da ikinci \u00f6demeyi yapmam gerekti. Trenle giderken, Polonya s\u0131n\u0131r\u0131nda 15 dakika kadar oturduk. Sonra Polonyal\u0131 bir s\u0131n\u0131r g\u00f6revlisi geldi ve “T\u00fcm \u00c7e\u00e7enler beni izlesin” dedi. Kar\u0131mla birlikte onu izlemeye ba\u015flad\u0131k, toplamda 15 ki\u015fi s\u0131n\u0131r g\u00f6revlisini izliyordu. Ne oldu\u011funu bilmiyorum ama s\u0131\u011f\u0131nma hakk\u0131 ile ilgili bir i\u015flemdi. Sonra bir g\u00fcn tutukland\u0131k ve bir ay kadar bizi bir s\u0131n\u0131rd\u0131\u015f\u0131 kamp\u0131nda tuttular. Bizi sald\u0131klar\u0131nda kendimizi bir anda bir kampta bulduk. Rusya standartlar\u0131na g\u00f6re bize ayl\u0131k 690 ruble \u00f6deniyordu. E\u015fim birka\u00e7 ayl\u0131k hamileydi ve zor bir hamilelik d\u00f6nemi ge\u00e7iriyordu. M\u00fclteci stat\u00fcs\u00fcn\u00fc ancak on ay sonra alabildik. En sonunda annem Grozny’ deki evimizi satt\u0131 da elimize biraz para ge\u00e7ti.”<\/p>\n “Moskova’ daki yer alt\u0131 d\u00fcnyas\u0131, bu i\u015f\u00a0hakk\u0131nda g\u00fczel ba\u011flant\u0131lara sahip. Yeni bir pasaport, hikaye neye ihtiyac\u0131n\u0131z varsa haz\u0131rl\u0131yorlar. \u0130ki \u00e7ocuklu bir aile i\u00e7in \u00f6demeniz gereken miktar 5 – 8 bin $ aras\u0131nda de\u011fi\u015fiyor”,\u00a0\u00a0St.Petersburg’ dan ka\u00e7arak Finlandiya’\u00a0ya giden,\u00a0Finlandiya \u00c7e\u00e7en diasporas\u0131 liderlerinden Ruslan insan tacirlerini b\u00f6yle \u00f6zetliyor.<\/p>\n Bat\u0131 Tuza\u011f\u0131<\/strong><\/p>\n Kimileri sosyal garantiler, sigortalar ve rehabilitasyon merkezlerinin var oldu\u011fu Bat\u0131 \u00fclkelerinde \u015fans\u0131n\u0131 deniyor. Bug\u00fcne kadar pek \u00e7ok \u00c7e\u00e7en Avusturya’ y\u0131 denedi. \u00d6yle ki, 2007 y\u0131l\u0131nda Avusturya’ da 16 bin \u00c7e\u00e7en’ in s\u0131\u011f\u0131nma hakk\u0131 talep etti\u011fi kimi kaynaklarca ifade ediliyor. Bunlar\u0131n ancak yar\u0131s\u0131 resmi stat\u00fc elde edebildi, geride kalanlar i\u00e7in kesinlikle\u00a0\u015fans\u0131z olduklar\u0131 s\u00f6ylenebilir. \u0130nsan haklar\u0131 savunucusu Svetlana Gannushkina, The New Times ile yapt\u0131\u011f\u0131 bir r\u00f6portajda, “Avusturya’ n\u0131n \u00c7e\u00e7enya’ da sald\u0131r\u0131lar\u0131n devam etti\u011fine inan\u0131yor” diyerek bu denli y\u00fcksek say\u0131n\u0131n nedenini a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131.<\/span><\/p>\n Ama anti-\u00c7e\u00e7en hareketleri Avusturya’ da da ayk\u0131r\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fleri ile \u00fcnl\u00fc olan Carinthia Valisi J\u00f6rg Haider ile hortlad\u0131. J\u00f6rg Haider, h\u00fck\u00fcmetinin acilen ve tamamen \u00c7e\u00e7enlere m\u00fcltecilik stat\u00fcs\u00fcn\u00fc vermeyi sonland\u0131rmas\u0131n\u0131 istedi.\u00a0Haider, \u00c7e\u00e7enlerin potansiyel \u015fiddet e\u011filimi i\u00e7erisinde oldu\u011fu \u015feklinde bir tart\u0131\u015fma ba\u015flatt\u0131.<\/span><\/p>\n Fransa Ekstra K\u00f6t\u00fc<\/strong><\/span><\/p>\n Avusturya’ daki prolemin benzeri e\u015f zamanl\u0131 olarak Fransa’ da da ya\u015fan\u0131yor. Paris’ teki Charles de Gaulle Havaalan\u0131’ nda gittik\u00e7e artan \u00c7e\u00e7en say\u0131s\u0131 dikkati \u00e7ekiyor. Ge\u00e7en y\u0131l\u0131n son \u00fc\u00e7 ay\u0131nda 1200 \u00c7e\u00e7en havaalan\u0131nda bekliyordu ve bunlar\u0131n 600′ \u00fc sadece Aral\u0131k ay\u0131nda Polonya ve Slovakya’ dan ka\u00e7arak gelen \u00c7e\u00e7enlerdi.<\/span><\/p>\n Sultan’ \u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck ailesi havaalan\u0131ndaki \u00c7e\u00e7enlerden\u00a0de\u011fildi. Son anda karar de\u011fi\u015ftirmi\u015f ve karayolu ile Fransa’ ya gitmeye karar vermi\u015flerdi. “Baz\u0131 \u00c7e\u00e7enlerin s\u0131n\u0131rda yakalanarak bir ay kadar tutuldu\u011funu ve sonra da Polonya’ ya s\u0131n\u0131rd\u0131\u015f\u0131 edildiklerini \u00f6\u011frendi\u011fim i\u00e7in zaman zaman y\u00fcr\u00fcyerek yolumuza devam ettik” diyerek s\u0131n\u0131r\u0131 nas\u0131l ge\u00e7tiklerini anlat\u0131yor Sultan.<\/span><\/p>\n 11 Ocak’ ta Fransa’ ya vard\u0131lar. \u0130lk hareketleri sosyal servise ba\u015fvurarak kalacak bir yer talep etmek olduysa da sosyal servis kalabilecekleri bo\u015f bir yerin olmad\u0131\u011f\u0131 cevab\u0131n\u0131 verdi. “K\u0131\u015ft\u0131, hava so\u011fuktu, \u00e7ocuklarla beraberdik, \u00fcstelik k\u0131z\u0131m hastayd\u0131. Ak\u015fama kadar \u00e7e\u015fitli binalarda oturarak vakit ge\u00e7irdik. Ak\u015fam saat 9.30′ da bizi kap\u0131 d\u0131\u015far\u0131 ettiler, bir arabaya bindirerek \u015fehir merkezine g\u00f6nderdiler. Sokaklarda sahipsiz k\u00f6pekler ve evsizler vard\u0131. Ger\u00e7ekten k\u00f6t\u00fcyd\u00fc. Sabah saat 8′ de yine sosyal servisteydik. Kap\u0131y\u0131 \u00e7ald\u0131k, i\u00e7eriden y\u00fckselen ‘Gel’ sesi ile i\u00e7eriye att\u0131k kendimizi. Geceyi yine evsizlerle ge\u00e7irdik. Bu \u015fekilde bir haftam\u0131z ge\u00e7ti.”<\/span><\/p>\n Sosyal servisten ald\u0131klar\u0131 paralar ile aile Finlandiya’ ya gitti. Son be\u015f g\u00fcnd\u00fcr ise\u00a036 ya\u015f\u0131ndaki\u00a0Sultan ve ailesi yerel yetkililerin kendileri hakk\u0131nda verece\u011fi karar\u0131 bekliyorlar. Gelecekleri tamamen belirsiz. “Burada kalabilirsek \u00e7ok mutlu olaca\u011f\u0131m. \u015eimdiden bir i\u015f buldum bile. Ta\u015f ustas\u0131y\u0131m, mermer ve granitle nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015f\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 biliyorum” diyor Sultan.<\/span><\/p>\n Finlandiya \u00c7e\u00e7en Diasporas\u0131 lideri Ruslan ise Sultan’ \u0131n ve k\u00fc\u00e7\u00fck ailesini pek \u015fansl\u0131 g\u00f6rm\u00fcyor, Polonya’ ya iade edilebileceklerini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/span><\/p>\n Peki Avrupa’ dan ret cevab\u0131 al\u0131r ve s\u0131n\u0131rd\u0131\u015f\u0131 edilirlerse bu insanlara ne olacak? Ortada iki se\u00e7enek var gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Birincisi Rusya’ ya, ikincisi ise Ukrayna ya da Belarus’ a iade edilecekler. \u0130nsan haklar\u0131 savunucular\u0131na g\u00f6re, Rusya’ ya iade edilmeleri halinde Kadirov y\u00f6netimince soru\u015fturmaya maruz kalabilirler. \u00d6te yandan Ukrayna’ ya iadelerin de bu insanlar\u0131n g\u00fcvenli\u011fini garanti etmedi\u011fi M\u00fclteciler ve S\u0131n\u0131r D\u0131\u015f\u0131 Edilenler Avrupa Konseyi’ nin raporlar\u0131ndan belli oluyor. Bu raporlara g\u00f6re, Ukrayna’ daki \u00c7e\u00e7enler zaman zaman Rusya’ ya iade ediliyorlar. <\/span><\/p>\n \u0130nsan haklar\u0131 savunucusu Svetlana Gannushkina, “Kas\u0131m ay\u0131nda Slovakya’ n\u0131n 3 \u00c7e\u00e7en’ i Ukrayna’ ya s\u0131n\u0131rd\u0131\u015f\u0131 etti. Ukrayna’ da bu gen\u00e7leri Rusya’ ya iade etti. Belgorod’ ta d\u00f6v\u00fcld\u00fcler ve Voronezh’ e g\u00f6nderildiler. Daha sonra serbest b\u0131rak\u0131ld\u0131lar. \u015eimdi ise tamamen sessizler ve ba\u015flar\u0131ndan ge\u00e7enleri birilerine anlatmaya korkuyorlar” diyerek durumu bir \u00f6rnekle a\u00e7\u0131kl\u0131yor. Grozny’ den Nathalie Estemirova ise, Moskova’ da havaalan\u0131nda yakalanan iki \u00c7e\u00e7en gen\u00e7ten birisinin kayboldu\u011funu, di\u011ferinin ise k\u00f6y\u00fcnde bir \u00e7ukura g\u00f6m\u00fclm\u00fc\u015f zaviyette\u00a0iki ay kadar tutuldu\u011funu\u00a0s\u00f6yl\u00fcyor The New Times’ a.<\/span><\/span><\/p>\n Hikayesini \u00f6zetleyen Sultan, “\u00c7oktand\u0131r yollarday\u0131m. Babam ka\u00e7\u0131r\u0131l\u0131p, ben ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131mda \u00e7ocuklar k\u00fc\u00e7\u00fckt\u00fcler. Ama \u015fimdi sormaya ba\u015flad\u0131lar: ‘Baba neredeyiz? Ne yap\u0131yoruz? Niye buraday\u0131z?’ ve ben hala onlara dedeniz ve di\u011fer akrabalar\u0131n\u0131z ka\u00e7\u0131r\u0131ld\u0131\u00a0diye a\u00e7\u0131klayamad\u0131m.<\/span><\/span><\/p>\n M\u00fclteciler ve S\u0131n\u0131r D\u0131\u015f\u0131 Edilenler Avrupa Konseyi (ECRE)’ nin 2007 y\u0131l\u0131 \u00c7e\u00e7en M\u00fclteci Sorunu Rehberi’ nin 7.maddesinde: Rusya Federasyonu’ nun b\u00f6lgede emniyet ve huzuru garanti edene kadar, uluslararas\u0131 koruma arayan \u00c7e\u00e7enlerin g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak Rusya’ ya zorunlu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcne kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131.<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n Kaynak: <\/strong>The New Times – Armin Baghdasaryan<\/span><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u00c7e\u00e7enya’ dan Avrupa’ ya ka\u00e7\u0131yor, hayatta kalmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Avrupa ise onlar\u0131 \u00f6zellikle alm\u0131yor. Onlar da m\u00fclteci kamplar\u0131nda ya\u015famay\u0131, \u00c7e\u00e7enya’ ya geri d\u00f6nmeye tercih ediyorlar, kesinlikle bu kamplardan ho\u015flanmasalarda. Ma\u011frur Vaynahlar, nereye, neden ka\u00e7\u0131yorlar, Rus gazetesi\u00a0The …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-375","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-haberler"],"views":3826,"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/375","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=375"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/375\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=375"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=375"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=375"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}