{"id":383,"date":"2008-02-17T15:14:01","date_gmt":"2008-02-17T13:14:01","guid":{"rendered":"http:\/\/www.zelimhan.com\/?p=1742"},"modified":"2009-03-11T17:13:21","modified_gmt":"2009-03-11T15:13:21","slug":"imam-boysagar-in-sehadetinin-137-yildonumu","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/2008\/02\/imam-boysagar-in-sehadetinin-137-yildonumu\/","title":{"rendered":"\u0130mam Boysa\u011far&#8217; \u0131n \u015eehadetinin 137. Y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fc"},"content":{"rendered":"<div style=\"text-align: center;\"><a href=\"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2008\/12\/imam-boysagar.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-1743\" title=\"imam-boysagar\" src=\"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2008\/12\/imam-boysagar.jpg\" alt=\"\" width=\"193\" height=\"250\" \/><\/a><\/div>\n<div style=\"text-align: center;\"><strong>\u0130mam Bienuoyn Boysa\u011far<\/strong><\/div>\n<div style=\"text-align: center;\"><strong>(1794 &#8211; 17 \u015eubat 1861)<\/strong><\/div>\n<p align=\"justify\">Waynakh.com olarak, \u0130mam \u015eamil&#8217; in Ruslara teslim olmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan \u00c7e\u00e7enler aras\u0131nda \u00f6zg\u00fcrl\u00fck m\u00fccadelesini s\u00fcrd\u00fcren efsanevi \u0130mam Bienuoyn Boysa\u011far&#8217; \u0131 i\u015fgalci Rus haydutlarca \u015fehit edili\u015finin 137.y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcnde rahmetle an\u0131yoruz.<\/p>\n<p align=\"justify\"><strong><span style=\"text-decoration: underline;\">\u0130mam Bienuoyn Boysa\u011far Kimdir?<\/span><\/strong><\/p>\n<p align=\"justify\">Boysa\u011far, 1794&#8242; de Rus istilac\u0131lara kar\u015f\u0131 direni\u015fin kalesi olan Nozhay-Yurt rayonuna ba\u011fl\u0131 Bienuoy aulunda do\u011fdu. Bar\u015fka s\u00fclalesinden Ela\u2019n\u0131n o\u011fludur. 1839 da Ahulgoh*&#8217; daki\u00a0yenilgiden sonra \u015eamil, Bienuoy&#8217; a ka\u00e7t\u0131\u011f\u0131nda, Boysa\u011farlar\u0131n evinde gizlenip korundu. \u015eamil&#8217; in daha sonralar\u0131 \u00c7e\u00e7enistan&#8217; \u0131n \u0130mam\u0131 se\u00e7ilmesi, Boysa\u011farlar\u0131n iste\u011fi ve etkisiyle oldu. Gazavat \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 \u00fczerine \u00c7e\u00e7enistan ve Da\u011f\u0131stan, Rus istilac\u0131lara kar\u015f\u0131 birlikte ayakland\u0131lar.<\/p>\n<p align=\"justify\">Boysa\u011far, Ta\u015fo Hac\u0131&#8217; n\u0131n birlikleri aras\u0131nda b\u00fct\u00fcn sava\u015flara kat\u0131ld\u0131. 1842&#8242; de General Grabbe&#8217; nin K\u00fcozalgan-Duqh&#8217; daki 1700 askerinin ablukaya al\u0131n\u0131p imha edilmesinde g\u00f6sterdi\u011fi cesaretle ad\u0131n\u0131 duyurdu. 1845&#8242; de General Woronzow&#8217; un 3000 den fazla asker ve subay\u0131n\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ba\u015far\u0131l\u0131 sava\u015fa kat\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Bu sava\u015flarda Boysa\u011far sol kolunu ve sol g\u00f6z\u00fcn\u00fc kaybetti. Gergebil k\u00f6y\u00fcn\u00fcn savunmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda yak\u0131n\u0131na d\u00fc\u015fen bir top mermisi sol baca\u011f\u0131n\u0131 kopard\u0131. Bayg\u0131nken Ruslar&#8217; \u0131n eline d\u00fc\u015ft\u00fc. Nakli s\u0131ras\u0131nda Soltamurd**\u2019un sa i\u00e7inde bulundu\u011fu \u00c7e\u00e7en askerler taraf\u0131ndan kurtar\u0131ld\u0131. Tek g\u00f6zl\u00fc, tek kollu ve tek bacakl\u0131 Boysa\u011far, e\u011ferine deri bir halatla ba\u011fl\u0131 olarak Salto k\u00f6y\u00fcn\u00fcn savunmas\u0131na da kat\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p align=\"justify\">Daha hayattayken kendisiyle ilgili \u00e7e\u015fitli efsaneler anlat\u0131lmaktayd\u0131. Bunlardan birinde \u015f\u00f6yle deniyordu: G\u00fcn\u00fcn birinde Kazak ordusu ile \u015eamil&#8217; in birlikleri kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131nda, g\u00fc\u00e7l\u00fc bir Kazak ikili bir m\u00fccadele i\u00e7in meydan okur. Boysa\u011far hemen kabul eder ve onun \u00fczerine at\u0131n\u0131 s\u00fcrer. G\u00f6\u011fs\u00fcnde bir yara ile geri d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde \u015eamil k\u0131zg\u0131n bir halde \u015f\u00f6yle der; &#8220;Sana ne oldu, ni\u00e7in bizi utand\u0131rd\u0131n? Sen yaral\u0131s\u0131n ama kazak hala e\u011ferinin \u00fczerinde oturuyor&#8221; Boysa\u011far \u015f\u00f6yle cevap verir &#8220;At\u0131 hareket edene kadar bekle&#8221; bunun \u00fczerine at bir ad\u0131m atar ve Kazak&#8217; \u0131n ba\u015f\u0131 yere yuvarlan\u0131r.<\/p>\n<p align=\"justify\">1859 da 240.000 ki\u015filik \u00c7ar ordusu \u015eamil&#8217; e kar\u015f\u0131 harekete ge\u00e7ti. Bienuoy&#8217; un d\u0131\u015f\u0131nda t\u00fcm \u00c7e\u00e7enistan \u00c7ar ordular\u0131 taraf\u0131ndan ele ge\u00e7irilmi\u015fti. Boysa\u011far, \u015eamil ile birlikte Da\u011f\u0131stan&#8217; a gitti. Burada, \u015eamil&#8217; in son kalesi olan Gunib kalesi istila edildi\u011finde onunla beraberdi.<\/p>\n<p align=\"justify\">\u015eamil teslim olup kaleden ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada Boysa\u011far kendisine seslendi; &#8220;<strong>\u015eemal<\/strong>&#8221; (<em>\u0130mam\u0131n ad\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karmak sayg\u0131s\u0131zl\u0131k olarak kabul ediliyordu.<\/em>) Fakat \u015eamil ona bakmad\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc bakt\u0131\u011f\u0131 anda kendisini bu utan\u00e7tan kurtarmak i\u00e7in vuraca\u011f\u0131n\u0131 biliyordu.<\/p>\n<p>\u015eamil teslim olduktan sonra Boysa\u011far, d\u00fc\u015fman saflar\u0131n\u0131 yararak adamlar\u0131yla birlikte Bienuoy da\u011flar\u0131na \u00e7ekildi.<\/p>\n<p>Daha sonralar\u0131 \u00c7ar&#8217; \u0131n emriyle \u015eamil bir mektubunda Boysa\u011far\u2019a direni\u015fi b\u0131rakmas\u0131n\u0131 s\u00f6yledi\u011finde Boysa\u011far \u015f\u00f6yle cevap verdi; &#8220;<strong>Sen \u00f6zg\u00fcrl\u00fck i\u00e7in sava\u015fmay\u0131, k\u00f6le ve mahkum olarak ya\u015famaya de\u011fi\u015ftin. Ben \u00f6mr\u00fcm\u00fcn sonuna kadar halk\u0131m\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in sava\u015fmaya devam edece\u011fim.&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>Ve ger\u00e7ektende Boysa\u011far ve Soltamurd direni\u015fi tekrar organize etmeyi ba\u015fard\u0131lar. 1860 y\u0131l\u0131nda \u00c7e\u00e7enler onu \u0130mam se\u00e7tiler.<\/p>\n<p>Boysa\u011far 17 \u015eubat 1861&#8242; de Ruslar taraf\u0131ndan pusuya d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcl\u00fcp, at\u0131 vurularak yakaland\u0131.<\/p>\n<p>Hasav-Yurt kilisesi avlusuna y\u00fczlerce \u00c7e\u00e7en toplanm\u0131\u015f Yasin okuyorlard\u0131. Davul sesleri karar\u0131n okunmas\u0131 i\u00e7in kesildi. \u00c7ar\u0131n cellatlar\u0131 kalabal\u0131\u011fa meydan okurcas\u0131na bir g\u00f6n\u00fcll\u00fcn\u00fcn olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sordular. Bu ki\u015fiye \u00f6d\u00fcl vaad ettiler. Uzun bir sessizlikten sonra muhtemelen bu i\u015f i\u00e7in daha \u00f6nce tutulmu\u015f bir Da\u011f\u0131stanl\u0131 g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Ancak o buna f\u0131rsat bulamadan Boysa\u011far kendini \u00f6l\u00fcms\u00fczl\u00fc\u011fe b\u0131rakt\u0131. Ke\u015fan-Auh adl\u0131 Aqqi auluna yak\u0131n bir yerdeki kabristana g\u00f6m\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<p align=\"justify\">*.<span style=\"font-size: xx-small;\"> Ahulgoh savunmas\u0131, Kuzey Kafkasya\u2019n\u0131n ayd\u0131nl\u0131k tarihinde en kanl\u0131, kanl\u0131 oldu\u011fu kadar muhte\u015fem, muhte\u015fem oldu\u011fu kadar da sonu hazin biten bir direni\u015fin sergilendi\u011fi savunmad\u0131r. Ahulgoh, savunman\u0131n sonunda \u00c7e\u00e7enya\u2019ya ge\u00e7en bir miktar yi\u011fidin d\u0131\u015f\u0131nda, kad\u0131nlardan k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar\u0131na kadar hi\u00e7 kimsenin teslim olmad\u0131\u011f\u0131, tamam\u0131n\u0131n \u015fehit d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc destani bir savunma simgesidir. \u201c13 Haziran \u2013 22 ve 30 A\u011fustos 1939\u201d (\u00c7e\u00e7en Direni\u015f Tarihi, 2005, Tar\u0131k Cemal Kutlu)<\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-size: xx-small;\">**.\u00a0 Boysa\u011far\u2019\u0131n k\u0131z karde\u015finin kocas\u0131d\u0131r. Benoy\u2019da do\u011fdu. Boysa\u011far ile beraber b\u00fct\u00fcn sava\u015flara kat\u0131ld\u0131. O\u2019nun \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra Duin \u2018Umma ve Atin Atabi\u2019nin saflar\u0131na kat\u0131ld\u0131.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130mam Bienuoyn Boysa\u011far<br \/>\n(1794 &#8211; 17 \u015eubat 1861)<br \/>\nWaynakh.com olarak, \u0130mam \u015eamil&#8217; in Ruslara teslim olmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan \u00c7e\u00e7enler aras\u0131nda \u00f6zg\u00fcrl\u00fck m\u00fccadelesini s\u00fcrd\u00fcren efsanevi \u0130mam Bienuoyn Boysa\u011far&#8217; \u0131 i\u015fgalci Rus haydutlarca \u015fehit edili\u015finin 137.y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcnde rahmetle an\u0131yoruz.<br \/>\n\u0130mam Bienuoyn Boysa\u011far &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[57],"class_list":["post-383","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-haberler","tag-imam-boysagar"],"views":2453,"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/383","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=383"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/383\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2506,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/383\/revisions\/2506"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=383"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=383"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=383"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}