{"id":386,"date":"2008-02-17T15:19:13","date_gmt":"2008-02-17T13:19:13","guid":{"rendered":"http:\/\/www.zelimhan.com\/?p=1751"},"modified":"2008-02-17T15:19:13","modified_gmt":"2008-02-17T13:19:13","slug":"putin-in-botlikh-gurcistan-otoyolu-projesi-nin-ardindaki-plani-ne","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/2008\/02\/putin-in-botlikh-gurcistan-otoyolu-projesi-nin-ardindaki-plani-ne\/","title":{"rendered":"Putin&#8217; in Botlikh-G\u00fcrcistan Otoyolu Projesi&#8217; nin Ard\u0131ndaki Plan\u0131 Ne?"},"content":{"rendered":"<p>Avar dilinde Botlikh ordular\u0131n durduruldu\u011fu yer anlam\u0131na gelir. Kremlin\u2019in giri\u015fimiyle Da\u011f\u0131stan Da\u011flar\u0131n\u0131n bu k\u00fc\u00e7\u00fck k\u00f6y\u00fc ve 10.397 etnik Avar&#8217; \u0131n yurdu Rusya&#8217; n\u0131n g\u00fcney s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n anahtar askeri istihkam\u0131 haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<p align=\"justify\">Ba\u015fkan Putin 6 Ocak 2008&#8242; de Kremlin&#8217; de d\u00fczenlenen konferansta Kafkasya&#8217; ya yapt\u0131\u011f\u0131 ziyaretin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00f6zetledi. \u015eubat ay\u0131nda, So\u00e7i&#8217; de gazetecilerin sorular\u0131n\u0131 cevaplarken son sekiz y\u0131l boyunca Kafkasya&#8217; daki icraatlar\u0131n\u0131 ve problemleri ele ald\u0131. Bu konu\u015fman\u0131n tamam\u0131 Kremlin&#8217; in\u00a0internet sitesinde yay\u0131nland\u0131. (Kremlin.ru, 5 \u015eubat 2008)<\/p>\n<p align=\"justify\">Botlikh sorununu tan\u0131mlarken, Putin sosyal ve ekonomik sorunlardan ve i\u015fsizlikten bahsedip, Botlikh&#8217; teki g\u00fcvenlik\u00a0probleminin d\u00fczelmekte oldu\u011funu s\u00f6yledi. &#8220;Botlikh&#8217; e ilk ziyaretim 1999 y\u0131l\u0131ndayd\u0131. Askeri yetkililerle konu\u015fuyordum\u2026 ve da\u011flarda \u00e7at\u0131\u015fmalar devam ediyordu.. Silah seslerini i\u015fitebiliyordum. Bug\u00fcn, durum \u00e7ok farkl\u0131.. (Kremlin.ru, 5 \u015eubat)&#8221;. Putin, g\u00fcney s\u0131n\u0131rlar\u0131na e\u015fi g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir \u015fekilde takviye g\u00fc\u00e7ler yerle\u015ftirilmesini, &#8220;devlet s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n tamamen yeni bir altyap\u0131 ile donat\u0131larak, 119 yeni tesisin ve en son teknolojiyle donat\u0131lm\u0131\u015f 72 yeni karakolun kuruldu\u011funu&#8221; s\u00f6yleyerek, ba\u015far\u0131lar\u0131ndan biri olarak zikretti.<\/p>\n<p align=\"justify\">Ba\u015fkan Putin&#8217; in Kafkasya&#8217; daki ana sorunlar aras\u0131nda g\u00fcvenlikten bahsetmemesi ger\u00e7e\u011fine kar\u015f\u0131n, Putin Kafkasya&#8217; ya yapt\u0131\u011f\u0131 ziyaretinin ana amac\u0131n\u0131n stratejik askeri hedeflerin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc temin etmek oldu\u011funu s\u00f6yledi. &#8220;D\u00fcn s\u00f6yledi\u011fim \u015fey g\u00f6revin ikinci a\u015famas\u0131- devlet s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n birliklerle kapat\u0131lmas\u0131 (g\u00fcvenli\u011finin sa\u011flanmas\u0131)&#8221;. Bununla birlikte, Putin&#8217; in a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 gibi, \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131&#8217; n\u0131n da\u011f tugaylar\u0131 sadece s\u0131n\u0131rlar\u0131n korunmas\u0131-kapat\u0131lmas\u0131 i\u00e7in birlik sa\u011flamayacak ayr\u0131ca isyanc\u0131 haydut gruplar\u0131n \u00fcyelerinden (Kafkasya \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131) hayatta kalmay\u0131 ba\u015faranlara kar\u015f\u0131 sava\u015fta yer alacak, bu Ba\u015fkan Putin&#8217; e g\u00f6re ter\u00f6rizmle sava\u015fta \u00e7ok \u00f6nemli bir ad\u0131m. (Kremlin.ru, 5 \u015eubat)<\/p>\n<p align=\"justify\">Putin&#8217; in kendi Kafkasya ziyaretinin sonu\u00e7lar\u0131yla ilgili yorumlar\u0131n\u0131n yan\u0131nda, Putin a\u011f\u0131r askeri ekipmanlar\u0131n ta\u015f\u0131nmas\u0131 i\u00e7in Botlikh&#8217; e y\u00fcksek teknolojiyle yeni bir oto yol in\u015fa edilmesi talimat\u0131n\u0131 vermesi medyan\u0131n ilgisini \u00e7ekti. (Skavkaz.rfn.ru, 5 \u015eubat) Bu son derece pahal\u0131 projeyle ilgili merak uyand\u0131ran \u015fey sadece Rus birliklerin da\u011flarda yerle\u015fmesi ihtiya\u00e7lar\u0131na hizmet etmeyece\u011fi ayr\u0131ca Rusya ve G\u00fcrcistan&#8217; \u0131 ba\u011flayan, Da\u011f\u0131stan&#8217; \u0131n Tsumadi b\u00f6lgesine s\u0131n\u0131r olan Transkafkasya otoyoluna bir yedek sa\u011flayaca\u011f\u0131d\u0131r. G\u00fcrcistan&#8217; a uzanacak yeni yol Tsumadi ve Botlikh b\u00f6lgeleri kar\u015f\u0131s\u0131nda 130 km uzanacak ve in\u015faat 3 milyar rubleye mal olacak. \u0130n\u015faat\u0131n 2010&#8242; da bitirilmesi planlan\u0131yor.<\/p>\n<p align=\"justify\">Botlikh&#8217; e bir Rus askeri \u00fcss\u00fcn\u00fcn kurulmas\u0131 karar\u0131 \u015eamil Basayev&#8217; in 1999&#8242; da Da\u011f\u0131stan&#8217; a sald\u0131r\u0131s\u0131 sonras\u0131 al\u0131nd\u0131. Daha sonra k\u00f6y Kremlin taraf\u0131ndan stratejik savunma alan\u0131 olarak tan\u0131mland\u0131. \u0130n\u015faat 2005&#8242; de ba\u015flad\u0131 ancak yerel halk\u0131n projeye olan muhalefeti nedeniyle \u00e7e\u015fitli kereler durdu. K\u00f6yl\u00fcler in\u015faat halindeki tesisler y\u0131k\u0131l\u0131ncaya kadar protestolar\u0131na devam etti. Resmi yetkililer ve yerel halk aras\u0131nda uzla\u015f\u0131lan anla\u015fman\u0131n i\u00e7eri\u011fi hi\u00e7bir zaman kamuoyuna a\u00e7\u0131klanmad\u0131, ancak, Botlikh askeri \u00fcss\u00fcn\u00fcn in\u015fas\u0131 i\u00e7in ayr\u0131lan b\u00fct\u00e7e 15 Milyar Rubleye (600 Milyon Dolardan fazla) \u00e7\u0131kart\u0131ld\u0131, \u00f6nceki b\u00fct\u00e7e 7.5 Milyar Rubleydi (300 Milyon Dolardan fazla). 2005&#8242; in sonuna do\u011fru ve 2007 May\u0131s&#8217; \u0131nda Da\u011f\u0131stan medyas\u0131 Botlikh&#8217; te k\u00f6yde ya\u015fayan \u00e7o\u011funlukta olan Avarlarla, Botlikh etnik az\u0131nl\u0131k aras\u0131nda s\u00fcrt\u00fc\u015fmeler oldu\u011funu rapor etti. Her iki vakada da ate\u015fli silahlar kullan\u0131ld\u0131 ve baz\u0131 zayiatlarla sonu\u00e7land\u0131. Southru.info haber ajans\u0131na g\u00f6re kavgay\u0131 tetikleyen \u015fey Botlikh&#8217; te in\u015fa edilen Rus askeri \u00fcss\u00fc hakk\u0131ndaki farkl\u0131 fikirlerin olmas\u0131.<\/p>\n<p align=\"justify\">Ayr\u0131ca Botlikh&#8217; in yerli n\u00fcfusuyla k\u00f6yde konu\u015flanan paral\u0131 askerler aras\u0131nda da baz\u0131 anla\u015fmazl\u0131klar oldu. S\u0131radan bir tart\u0131\u015fma \u015fiddeti tetikledi fakat a\u011f\u0131r askeri ekipmanlar\u0131n konu\u015flanmas\u0131na ve yerel halka kar\u015f\u0131 ceza davalar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 noktas\u0131na \u00e7\u0131k\u0131ncaya kadar durum k\u0131z\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p align=\"justify\">Rusya&#8217; n\u0131n g\u00fcney s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendiren Botlikh askeri karakolunun kendisini zorunlu olarak d\u00fc\u015fman b\u00f6lgesi i\u00e7inde kilitlenmi\u015f askeri bir \u00fcs konumunda bulaca\u011f\u0131n\u0131 tahmin etmek zaten kolay. Putin&#8217; in G\u00fcrcistan&#8217; a ba\u011flanacak yedek yeni bir otoyol in\u015fa etmesi karar\u0131 i\u00e7 ve uluslararas\u0131 ilgide yaratt\u0131. G\u00fcrcistan&#8217; \u0131n Rusya ile ili\u015fkileri en \u0131l\u0131man d\u00fczeyde, haber memnuniyetle kar\u015f\u0131land\u0131, ili\u015fkilerin geli\u015fmesinde bir g\u00f6stergesi olan ve Moskova&#8217; n\u0131n da yap\u0131c\u0131 bir diyalo\u011fa ba\u015flamas\u0131n\u0131n sinyali olan yedek otoyol in\u015faat\u0131 projesini G\u00fcrc\u00fc h\u00fck\u00fcmeti takdirle kar\u015f\u0131lad\u0131. (RFE\/RL Newsline, 7 \u015eubat 2008)<\/p>\n<p align=\"justify\">Birka\u00e7 g\u00f6zlem, bununla birlikte, Putin&#8217; in Botlikh-G\u00fcrcistan projesini farkl\u0131 bir yere koyuyor. Da\u011f\u0131stan i\u00e7inden G\u00fcrcistan&#8217; a bir otoyol g\u00fczergah\u0131 yapmak Rusya&#8217; n\u0131n Kuzey Kafkasya&#8217; da kontrol\u00fcn\u00fc kaybetmesi durumunda yedek bir haberle\u015fme koridoru yaratmay\u0131 ama\u00e7l\u0131yor. Rusya ve G\u00fcrcistan \u015fu anda Roki T\u00fcneli&#8217; nden\u00a0devam edip\u00a0G\u00fcney Osetya i\u00e7inden ge\u00e7en ve resmi olarak bloke halde bulunan Transkafkasya otoyolu ve G\u00fcrc\u00fc Askeri Yolu ile ba\u011flan\u0131yor. Resmi s\u0131n\u0131r noktas\u0131 G\u00fcrcistan Askeri Yolunun Kuzey Osetya&#8217; daki Yukar\u0131 Lars k\u00f6y\u00fc.<\/p>\n<p align=\"justify\">Her iki yolda G\u00fcney Osetya davas\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde destekleyen Kuzey Osetya&#8217; ya ge\u00e7erken co\u011frafi ve politik hassasiyetlerin s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7ekiyor. Anla\u015fmazl\u0131k alevlendi\u011finde G\u00fcrcistan ve Yerevan&#8217; \u0131 ba\u011flayan yol bloke edilebilecek, bu da Rusya ve Transkafkasya devletleri aras\u0131nda ara\u00e7 trafi\u011finin s\u00fcresiz olarak durdurulabilece\u011fi anlam\u0131na geliyor. Belki de bu \u015eamil Basayev&#8217; in 2004 y\u0131l\u0131ndaki korkun\u00e7 ter\u00f6r hareketi i\u00e7in G\u00fcrc\u00fc Askeri Yolunun \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131, Kuzey Osetya kasabas\u0131 Beslan&#8217; \u0131 se\u00e7ti\u011finin nedenlerinden biriydi.<\/p>\n<p align=\"justify\">Co\u011frafi noksanlara bir ek \u0130ngu\u015fetya, \u015fu anda Kuzey Kafkasya cumhuriyetlerinden en az istikrarl\u0131 olan\u0131, Tiflis&#8217; e giden yola kom\u015fu bir yerde bulunuyor. \u0130ngu\u015fetya&#8217; da olan \u015feyler \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde otoyol tekrar fel\u00e7 olma riskiyle kar\u015f\u0131la\u015facak.<\/p>\n<p align=\"justify\">Yeni bir proje olarak, Botlikh se\u00e7ene\u011fi baz\u0131 avantajlar sunuyor. Maha\u00e7kale&#8217; den G\u00fcrc\u00fc s\u0131n\u0131r\u0131 boyunca Tsumadi B\u00f6lgesi&#8217; ne uzanan b\u00f6l\u00fcm\u00fcn 130 km. ayr\u0131lmas\u0131 bir yana ve Rusya ve Transkafkasya aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131ya bir alternatif olarak bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, co\u011frafi se\u00e7enek \u00f6nemli derecede geni\u015fliyor. Yeni otoyol Karadeniz limanlar\u0131 (Novorosski, Adler, So\u00e7i), Krasnodar ve\/veya Rostov-on-Don i\u00e7inden Budyonnovsk (\u015eamil Basayev&#8217; in sahneledi\u011fi di\u011fer bir eylem y\u00fcz\u00fcnden pekiyi an\u0131lmayan) ve Neftemusk&#8217; tan do\u011frudan K\u0131z\u0131lyar ve Maha\u00e7kale aras\u0131nda yedek bir ba\u011flant\u0131 olacak. Bu g\u00fczergah\u0131n avantaj\u0131 Da\u011f\u0131stan d\u0131\u015f\u0131nda Kuzey Kafkasya&#8217; n\u0131n b\u00fct\u00fcn sorunlu b\u00f6lgelerinin d\u0131\u015f\u0131nda yer alacak olmas\u0131 ve Krasnodar ve Stavropol Kray&#8217; \u0131n istikrarl\u0131 b\u00f6lgeleri i\u00e7inden ge\u00e7mesi. \u0130kincisi Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131 mekanize birlikleri ve hava birlikleri kaynaklar\u0131n\u0131n yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131 Kuzey Kafkasya&#8217; daki askeri haz\u0131rlanma alan\u0131n\u0131 devam ettirmesi. Putin&#8217; in yolunun Botlikhten Rusya i\u00e7ine do\u011fru g\u00fczergah\u0131n\u0131 takip edece\u011fini varsayarsak, projenin G\u00fcrcistan&#8217; a y\u00f6nelik a\u00e7\u0131k bir diplomatik jestten daha ziyade daha mant\u0131kl\u0131 ve ger\u00e7ek\u00e7i amac\u0131 oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcr\u00fcz.<\/p>\n<p align=\"justify\"><strong>Fatima Tlisova<\/strong><\/p>\n<p align=\"justify\"><strong>Bu makale, Amerika Birle\u015fik Devletleri&#8217; nde faaliyet g\u00f6steren Jamestown Vakf\u0131&#8217; n\u0131n 14 \u015eubat 2008 tarihli \u00c7e\u00e7enya Haftal\u0131\u011f\u0131&#8217; nda Fatima Tlisova imzas\u0131yla yay\u0131nlanm\u0131\u015f olup, Kafkasya Forumu taraf\u0131ndan T\u00fcrk\u00e7e&#8217; ye terc\u00fcme edilmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n<p align=\"justify\"><strong>Waynakh.com olarak, Shamil Basaev hakk\u0131nda makalede kullan\u0131lan s\u00f6zc\u00fckleri tasvip etmiyor, Shamil Basaev&#8217; in \u00c7e\u00e7en Cumhuriyeti \u0130chkeria Devlet Ba\u015fkan\u0131 Yard\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131 g\u00f6revi yapm\u0131\u015f, \u0130chkeria Silahl\u0131 Kuvvetleri Komutanlar\u0131&#8217; ndan birisi oldu\u011funu hat\u0131rlat\u0131yor ve\u00a0t\u00fcm hareketlerini \u00c7e\u00e7en halk\u0131n\u0131n\u00a0me\u015fru m\u00fcdafaas\u0131 kapsam\u0131nda\u00a0de\u011ferlendiriyoruz. Ayr\u0131ca, yazar\u0131n makalesinde kulland\u0131\u011f\u0131 &#8220;isyanc\u0131 gruplar&#8221; ifadesine kat\u0131lm\u0131yor, bu gruplar\u0131 vatanlar\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in m\u00fccadele eden Kafkasya \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 olarak tan\u0131ml\u0131yoruz.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Avar dilinde Botlikh ordular\u0131n durduruldu\u011fu yer anlam\u0131na gelir. Kremlin\u2019in giri\u015fimiyle Da\u011f\u0131stan Da\u011flar\u0131n\u0131n bu k\u00fc\u00e7\u00fck k\u00f6y\u00fc ve 10.397 etnik Avar&#8217; \u0131n yurdu Rusya&#8217; n\u0131n g\u00fcney s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n anahtar askeri istihkam\u0131 haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc.<br \/>\nBa\u015fkan Putin 6 Ocak 2008&#8242; de &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-386","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-haberler"],"views":4354,"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/386","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=386"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/386\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=386"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=386"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=386"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}