15 Temmuz 2009 \u00c7ar\u015famba g\u00fcn\u00fc Grozny’de evinin \u00f6n\u00fcnden ka\u00e7\u0131r\u0131lan ve \u00f6ld\u00fcr\u00fclerek \u0130ngu\u015fetya’n\u0131n ba\u015fkenti Nazran yak\u0131nlar\u0131nda bir alana b\u0131rak\u0131lan \u00c7e\u00e7en insan haklar\u0131 aktivisti Natalya Estemirova taraf\u0131ndan kaleme al\u0131nan ve daha \u00f6nce yay\u0131nlanmam\u0131\u015f olan makaleyi sizlere sunuyoruz.<\/p>\n
“\u00c7e\u00e7enya’daki tutuklama olaylar\u0131 yakla\u015f\u0131k 10 y\u0131l kadar \u00f6nce ba\u015flad\u0131. 2000 y\u0131l\u0131nda Rus g\u00fc\u00e7leri neredeyse cumhuriyetin t\u00fcm b\u00f6lgelerinde kontrol\u00fc ele ge\u00e7irdi ve k\u00f6ylerde geni\u015f \u00e7apl\u0131 temizlik (mop-up) operasyonlar\u0131na ba\u015flad\u0131.<\/p>\n
Binlerce cinayet i\u015flendi ve bir o kadar ki\u015fi tutukland\u0131; bu operasyonlar\u0131n isyanc\u0131lara kar\u015f\u0131 m\u00fccadelede etkin bir y\u00f6ntem oldu\u011fu deklare edildi. Ger\u00e7ekte ise, askerler ve polisler savunmas\u0131z sivillerin evlerini talan ediyordu, arabalardan mobilyalara, \u015fampuanlardan kad\u0131n i\u00e7 \u00e7ama\u015f\u0131rlar\u0131na kadar sivillerin her\u015feylerini al\u0131yordu.<\/p>\n
Kad\u0131nlara erkek akrabalar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde tecav\u00fcz ediliyordu; yeni yetmelerden ya\u015fl\u0131lara kadar t\u00fcm erkekler g\u00f6zalt\u0131na al\u0131n\u0131yordu: ya \u00e7ok k\u00f6t\u00fc \u015fekilde d\u00f6v\u00fcl\u00fcyorlardu, ya\u00a0 fidye kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 serbest b\u0131rak\u0131l\u0131yorlardu ya da bu erkeklerin sonsuza kadar ortadan kayboluyor olmas\u0131 t\u00fcm bu ya\u015fananlar\u0131n en deh\u015fet verici olanlar\u0131yd\u0131.<\/p>\n
Geni\u015f \u00e7apl\u0131 temizlik operasyonlar\u0131na 2003 y\u0131l\u0131ndan sonra son verildiyse de tutuklamalar asla bitmedi. Bu olaylarda \u00e7o\u011funlukla bir ya da iki ki\u015fi gece yar\u0131s\u0131 evlerinden al\u0131n\u0131r. Baz\u0131lar\u0131 birka\u00e7 g\u00fcn ya da hafta i\u00e7erisinde zalimce d\u00f6v\u00fcld\u00fckten ve i\u015fkence g\u00f6rd\u00fckten sonra g\u00fc\u00e7 bela evlerine geri d\u00f6nme \u015fans\u0131na sahip olur, elbette her zaman akrabalar\u0131 taraf\u0131ndan \u00f6denen bir fidye kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda. Fakat, e\u011fer aile tutuklanan ki\u015fi i\u00e7in istenen bedeli denkle\u015ftiremez ya da arabulucuyu bulamazsa, bir s\u00fcre sonra cans\u0131z bir beden bulunacak ya da iyilik i\u00e7in kurban ortadan kaybolacakt\u0131r. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda tutuklanan ki\u015fi kaybolduktan sonra birde mahkemede ortaya \u00e7\u0131kabilir, uzun i\u015fkenceler sonunda kendisine y\u00f6neltilen su\u00e7lamalar\u0131 kabul ettiklerinde \u0131srar etmelerine ra\u011fmen, kurbanlar ciddi su\u00e7lardan mahkum edilirler.<\/p>\n
2007 y\u0131l\u0131nda Ramzan Kadirov \u00c7e\u00e7enya’ya devlet ba\u015fkan\u0131 olarak atand\u0131\u011f\u0131nda pek \u00e7ok \u015fey de\u011fi\u015fti.\u00a0 B\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli yeniden in\u015faa d\u00f6nemi ba\u015flad\u0131; Grozny g\u00fcnden g\u00fcne de\u011fi\u015fiyor, caddeler yeni asfaltlarla kaplan\u0131yor, evler plastik pencere \u00e7er\u00e7eveleriyle ve yeni boyalarla kaplan\u0131yordu. G\u00f6zlemciler gen\u00e7 devlet ba\u015fkan\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 mucize hakk\u0131nda konu\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131 bile. Ama bu g\u00fczel evlerin d\u0131\u015f\u0131ndan de\u011fil de i\u00e7erisinden bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda farkl\u0131 bir manzarayla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131l\u0131yor: i\u00e7erisindeki i\u015fler tamamlanmam\u0131\u015f ve gerekli olan tesisatlar d\u00f6\u015fenmemi\u015f evler. Ba\u015fkan atand\u0131\u011f\u0131ndan beri Kadirov daha fazla de\u011fi\u015fim fikrini uygulamaya koydu. Ba\u015fkan geli\u015ftirdi\u011fi “manevi geleneklerin diriltilmesi” projesiyle kad\u0131nlara ve gen\u00e7 k\u0131zlara “adam gibi giyinmeleri” talimat\u0131n\u0131 verdi ve t\u00fcm kamusal alanlarda t\u00fcrban takma zorunlu\u011fu getirdi.<\/p>\n
Bu arada, Kadirov Rusya’n\u0131n \u00fcnl\u00fc pop\u00e7ular\u0131n\u0131 Grozny’e davet ediyor ve onlara m\u00fcsrif\u00e7e hediyeler veriyor. Ama hi\u00e7 kimse bu ziyaretlerin sponsorlu\u011funu kimin \u00fcstlendi\u011fini ve bu ziyaretlerin \u00c7e\u00e7en geleneklerine ne denli uygun oldu\u011funu sorma cesareti g\u00f6steremiyor. T\u0131pk\u0131 Sovyetler Birli\u011fi’nde Stalin’in s\u00f6ylediklerine ya da icraatlar\u0131na tepki g\u00f6sterilemedi\u011fi gibi, Kadirov’un s\u00f6ylediklerine ya da yapt\u0131klar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kma cesaretini de kimse g\u00f6steremiyor. Cumhuriyetteki bar\u0131\u015f ortam\u0131n\u0131n ya da ter\u00f6rle m\u00fccadeledeki ba\u015far\u0131lar\u0131n s\u0131kl\u0131kla reklamlar\u0131 yap\u0131l\u0131yor; ama ger\u00e7ekte isyanc\u0131lar yo\u011fun bir \u015fekilde polislere ve \u00e7e\u015fitli yap\u0131lardaki askeri birliklere sald\u0131r\u0131yor ve insanlar\u0131n tutuklanmas\u0131 olaylar\u0131 s\u00fcr\u00fcyor. Bug\u00fcn\u00fcn ge\u00e7mi\u015ften en b\u00fcy\u00fck fark\u0131, tutuklanan ki\u015filer sadece bir s\u00fcre ortadan kayboluyor ve ard\u0131ndan d\u00f6v\u00fclm\u00fc\u015f, korkmu\u015f bir \u015fekilde geri d\u00f6n\u00fcyorlar ve bu nedenle \u00e7o\u011funlukla sessiz kal\u0131yorlar.<\/p>\n
Politik g\u00f6zlemciler Ramzan Kadirov’un \u00c7e\u00e7enya’da Rusya’dan ba\u011f\u0131ms\u0131z bir iktidara h\u00fckmetti\u011fini ifade ediyor. Bu ger\u00e7ekten b\u00f6yle mi? Ne Rus hapishanelerinde eriyip gitmekte olan onbinlerce \u00c7e\u00e7en mahkum, ne\u00a0 sava\u015f\u0131n y\u00fczbinlerce kurban\u0131, ne de \u00f6ld\u00fcr\u00fclenlerin ve kaybolanlar\u0131n yak\u0131nlar\u0131 ayn\u0131 fikri payla\u015fm\u0131yor. Ve Avrupa \u00fclkelerine ka\u00e7an onbinlerce \u00c7e\u00e7en m\u00fcltecinin say\u0131s\u0131nda da bir azalma olmuyor. Aksine her ge\u00e7en g\u00fcn daha ve daha fazla insan \u00fclkeden ayr\u0131lmaya \u00e7abal\u0131yor. Bu k\u00fc\u00e7\u00fck Avrupa topra\u011f\u0131nda kurulan diktat\u00f6rl\u00fck g\u00fc\u00e7leniyor hepsi bu.<\/p>\n
Birle\u015fmi\u015f Milletler ve Avrupa Birli\u011fi yetkilileri 2000 y\u0131l\u0131nda ya\u015fanan olaylarla bug\u00fcnk\u00fc durumu kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131yor ve hi\u00e7 ku\u015fkusuz bir geli\u015fme oldu\u011fundan bahsediyorlar. Fakat \u00e7ok say\u0131da kentin ve k\u00f6y\u00fcn yok edilmesi, y\u00fczbinlerce sivilin \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi ve… “devlet ter\u00f6rizmi”nin “ter\u00f6rle m\u00fccadele” olarak\u00a0 tan\u0131mlanmas\u0131ndaki nedenler nelerdi peki? Bu bir toplumu ezerek demokrasi ile yapay istikrar aras\u0131nda bir tercih yapmaya zorlamak de\u011fil mi? Kremlin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeyen ve bunu elde etmeye y\u00f6nelik bir hareketi ger\u00e7ekle\u015ftirmeyecek \u00c7e\u00e7enya’daki mevcut bask\u0131 y\u00f6netiminden raz\u0131 olmu\u015f durumda.<\/p>\n
A\u011fustos 2008<\/p>\n
Natalya Estemirova<\/strong>“<\/p>\n Yakla\u015f\u0131k 4.000 kelimeden olu\u015fan bu makale A\u011fustos 2008’de Natalya Estemirova taraf\u0131ndan \u00c7e\u00e7enya’daki g\u00fcncel durumu aktarmak i\u00e7in yaz\u0131ld\u0131. Ancak \u00c7e\u00e7enya ger\u00e7ekliklerini anlatan bu makale malesef Bat\u0131 toplumunun iki y\u00fczl\u00fc siyaseti nedeniyle hi\u00e7 yay\u0131nlanmad\u0131, ta ki Natalya Estemirova 15 Temmuz 2009 tarihinde \u00c7e\u00e7enya’da \u00f6ld\u00fcr\u00fclerek bat\u0131n\u0131n g\u00f6stermelik tepkileri ortaya \u00e7\u0131kana dek. Ve makale \u0130ngiliz gazetesi The Independent’da ancak 17 Temmuz 2009 Cuma g\u00fcn\u00fc kendisine bir yer buldu. <\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" 15 Temmuz 2009 \u00c7ar\u015famba g\u00fcn\u00fc Grozny’de evinin \u00f6n\u00fcnden ka\u00e7\u0131r\u0131lan ve \u00f6ld\u00fcr\u00fclerek \u0130ngu\u015fetya’n\u0131n ba\u015fkenti Nazran yak\u0131nlar\u0131nda bir alana b\u0131rak\u0131lan \u00c7e\u00e7en insan haklar\u0131 aktivisti Natalya Estemirova taraf\u0131ndan kaleme al\u0131nan ve daha \u00f6nce yay\u0131nlanmam\u0131\u015f olan makaleyi sizlere sunuyoruz.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[127],"tags":[1022,1057],"class_list":["post-4782","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ceviriler-makaleler","tag-natalia-estemirova","tag-the-independent"],"views":4130,"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4782","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4782"}],"version-history":[{"count":13,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4782\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5138,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4782\/revisions\/5138"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4782"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4782"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4782"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}