{"id":520,"date":"2008-06-13T14:47:51","date_gmt":"2008-06-13T12:47:51","guid":{"rendered":"http:\/\/www.zelimhan.com\/?p=393"},"modified":"2009-03-11T17:20:39","modified_gmt":"2009-03-11T15:20:39","slug":"fin-rus-vatandaslari-forumu-ndan-konferans","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/2008\/06\/fin-rus-vatandaslari-forumu-ndan-konferans\/","title":{"rendered":"Fin Rus Vatanda\u015flar\u0131 Forumu&#8217; ndan Konferans"},"content":{"rendered":"<p>Fin-Rus Vatanda\u015flar\u0131 Forumu isimli olu\u015fum taraf\u0131ndan 9-10 Haziran 2008 tarihlerinde Finlandiya&#8217; n\u0131n ba\u015fkenti Helsinki&#8217; de bulunan Sveaborg (Suomenlinna) Adas\u0131&#8217; nda Rusya&#8217; daki \u0130nsan Haklar\u0131 ve Kuzey Kafkasya&#8217; daki g\u00fcncel durumun ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 bir konferans d\u00fczenlendi.<\/p>\n<p align=\"justify\">Konferans 9 Haziran 2008 Pazartesi g\u00fcn\u00fc saat 9.00&#8242; da Fin-Rus Vatanda\u015flar\u0131 Forumu Ba\u015fkan\u0131 olan Ye\u015filler Partisi&#8217; nden Finlandiya Parlamentosu Milletvekili <strong>Heidi Hautala<\/strong>&#8216; n\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f konu\u015fmas\u0131 ile ba\u015flad\u0131. Bayan Hautala, ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131l ilkini ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri konferans\u0131n bu y\u0131l ikincisini tertip ederek bunu geleneksel bir hale getirmi\u015f olmaktan \u00f6t\u00fcr\u00fc forumun mutluluk duydu\u011funu ifade etti. Konferans\u0131n i\u00e7eri\u011fi hakk\u0131nda bilgi verdikten sonra Rusya&#8217; daki g\u00fcncel durum hakk\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015flerini payla\u015fmas\u0131 i\u00e7in Rus y\u00f6netmen <strong>Andrei Nekrasov<\/strong>&#8216; u davet etti. Nekrasov, konferansa kat\u0131lm\u0131\u015f olmaktan duydu\u011fu mutlulu\u011fu ifade etti. Konu\u015fmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda Anna Politkovskaya&#8217; dan al\u0131nt\u0131lar yapan Nekrasov, bug\u00fcn Burma, Darfur, Irak gibi d\u00fcnyan\u0131n pek \u00e7ok yerinde \u00e7e\u015fitli problemlerin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131, ancak Rusya&#8217; n\u0131n\u00a0Finlandiya&#8217;\u00a0n\u0131n kom\u015fusu olmas\u0131\u00a0ve kendisi i\u00e7in Helsinki insan haklar\u0131 anlam\u0131na geldi\u011finden \u00f6t\u00fcr\u00fc bu konferans\u0131n \u00f6nemli oldu\u011funu vurgulad\u0131. Nekrasov, Rusya&#8217; da ya\u015fan\u0131lanlar\u0131 anlayabilmek i\u00e7in her\u015feyden \u00f6nce Rusya&#8217; da sahnelenen bir oyun oldu\u011funu, Rusya&#8217; n\u0131n medyada s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc yalanlar\u0131n fark\u0131na varman\u0131n ve olaylar\u0131 buna g\u00f6re de\u011ferlendirmenin gerekti\u011fini ifade etti.<\/p>\n<p align=\"justify\">A\u00e7\u0131l\u0131\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ard\u0131ndan 9.15-11.00 saatleri aras\u0131nda Rusya&#8217; daki ekonomik durumun iredelendi\u011fi konferans\u0131n birinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcne ge\u00e7ildi. B\u00f6l\u00fcme Finlandiya&#8217; n\u0131n Avrupa Parlamentosu Milletvekili ve Avrupa Parlamentosu Avrupa Birli\u011fi-Rusya Federasyonu \u0130\u015fbirli\u011fi Komitesi \u00fcyesi <strong>Henrik Lax<\/strong>\u00a0ba\u015fkanl\u0131k yapt\u0131. B\u00f6l\u00fcm\u00fcn konu\u015fmac\u0131lar\u0131, Lappeenranta Teknoloji \u00dcniversitesi Uluslararas\u0131 Operasyonlar ve Ekonomik De\u011fi\u015fimler Profes\u00f6r\u00fc <strong>Tauno Tiusanen<\/strong>; Rusya Pop\u00fcler Demokratik Birli\u011fi&#8217; nin St.Petersburg \u015eubesi Ba\u015fkan\u0131 <strong>Andrey Pivovarov<\/strong>; T\u00fcrkmenistan H\u00fck\u00fcmeti hakk\u0131nda &#8220;\u0130ncil&#8217; in G\u00f6lgeleri&#8221; isimli belgesel \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n y\u00f6netmeni <strong>Arto Hallonen<\/strong> ve hapisteki Rus i\u015fadam\u0131 Mikhail Khodorkovsky&#8217; nin avukat\u0131 <strong>Robert Amsterdam<\/strong>&#8216; d\u0131. B\u00f6l\u00fcm konu\u015fmac\u0131lar\u0131 Rusya&#8217; n\u0131n petrol ve do\u011fal gaz \u00fczerine kurulu bir ekonomisi oldu\u011funu, bu sistemin beraberinde bir klan sistemi getirdi\u011fini ve bu klan\u0131nda \u00fclke y\u00f6netiminde etkin isimlerden meydana geldi\u011fini vurgulad\u0131lar. Rusya Federasyonu&#8217; nun yeni Devlet Ba\u015fkan\u0131 Dmitri Medvedev&#8217; in \u00fclkeyi diktat\u00f6ryadan uzakla\u015ft\u0131r\u0131p Rusya&#8217; y\u0131 bir hukuk devleti haline getirmesi ise b\u00f6l\u00fcm konu\u015fmac\u0131lar\u0131n\u0131n ortak temennisiydi.<\/p>\n<p align=\"justify\">\u0130lk g\u00fcn\u00fcn ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fc 11.30-13.00 saatleri aras\u0131nda tart\u0131\u015f\u0131lan Avrupa Rusya&#8217; da hukuk kurallar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131 i\u00e7in neler yapabilir konusuydu. Bu b\u00f6l\u00fcme Uluslararas\u0131 Dayan\u0131\u015fma Vakf\u0131 ve Finlandiya M\u00fclteci Konseyi Ba\u015fkan\u0131 olan <strong>Tarja Kantola<\/strong> ba\u015fkanl\u0131k yapt\u0131. B\u00f6l\u00fcm\u00fcn konu\u015fmac\u0131lar\u0131, St.Petersburg&#8217; daki \u0130nsan Haklar\u0131 \u0130\u00e7in Rus Avukatlar Birli\u011fi&#8217; nin\u00a0Kurucusu ve\u00a0Ba\u015fkan\u0131\u00a0<strong>Yuri Shmidt<\/strong>; muhalif gen\u00e7lik hareketi Oborona&#8217; n\u0131n Moskova&#8217; daki Koordinat\u00f6r\u00fc <strong>Oleg Kozlovsky<\/strong>; Beslan&#8217; \u0131n Sesi \u00d6rg\u00fct\u00fc&#8217; n\u00fcn Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 <strong>Ella Kesaeva<\/strong>; Moskova&#8217; daki \u0130nsan Haklar\u0131 Enstit\u00fcs\u00fc&#8217; n\u00fcn Genel Direkt\u00f6r\u00fc <strong>Valentin Gefter<\/strong>; Asker Anneleri \u00d6rg\u00fct\u00fc&#8217; n\u00fcn Bas\u0131n Sekreteri <strong>Svetlana Gavrilina<\/strong> ve Caucasian Knot isimli gazetede \u00e7al\u0131\u015fan gazeteci <strong>Vyacheslav Feraposhkin<\/strong>&#8216; di. <strong>Avukat Yuri Shmidt<\/strong> konu\u015fmas\u0131nda, b\u00f6l\u00fcm ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n cevap arad\u0131\u011f\u0131 konunun imkans\u0131z oldu\u011funu vurgulad\u0131. Shmidt, ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131llarda Amerikal\u0131 ve Avrupal\u0131 politikac\u0131lar\u0131n ayn\u0131 soruyu sordu\u011funu ve \u00e7e\u015fitli \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc buna ra\u011fmen hen\u00fcz bir sonu\u00e7 elde edilemedi\u011fini belirtti. Beslan&#8217; \u0131n Sesi \u00d6rg\u00fct\u00fc&#8217; n\u00fcn Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 <strong>Ella Kesaeva<\/strong> konu\u015fmas\u0131nda, \u00f6rg\u00fctlerini trajik Beslan Olay\u0131&#8217; n\u0131n ard\u0131ndan kurduklar\u0131n\u0131 \u00e7\u00fcnk\u00fc adaletin yerini bulmas\u0131 i\u00e7in objektif bir soru\u015fturma ve yarg\u0131lamaya istediklerini ifade ederek, Beslan Olay\u0131&#8217; n\u0131 anlatt\u0131. Ter\u00f6ristlerin \u00c7e\u00e7enya&#8217; dan Rus ordusunun \u00e7ekilmesini istedi\u011fini, tam uzla\u015fmaya var\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri s\u0131rada Rus askeri g\u00fc\u00e7lerinin operasyonunun ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131. Kesaeva, Beslan ve \u00c7e\u00e7enya&#8217; n\u0131n ortak trajedileri oldu\u011funu, soru\u015fturmalar\u0131n ve yarg\u0131lamalar\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z mahkemeler taraf\u0131ndan g\u00f6r\u00fclmesini istediklerini vurgulay\u0131p, Avrupa&#8217; n\u0131n konuya m\u00fcdahil olmas\u0131 halinde ellerindeki t\u00fcm belgeleri payla\u015fmaya haz\u0131r olduklar\u0131n\u0131 ifade etti.<\/p>\n<p align=\"justify\">Birinci g\u00fcn\u00fcn \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcm\u00fc 14.00-14.45 saatleri aras\u0131nda S.S.C.B.&#8217; nin y\u0131k\u0131l\u0131\u015f\u0131ndan sonra Kuzey Kafkasya&#8217;\u00a0da meydana gelen olaylar ve b\u00f6lgedeki g\u00fcncel durum\u00a0tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131. Bu b\u00f6l\u00fcme \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Radyosu&#8217; nun Rusya servisinde uzun s\u00fcredir muhabir olarak \u00e7al\u0131\u015fan <strong>Andrey Babitsky<\/strong> ba\u015fkanl\u0131k yapt\u0131. B\u00f6l\u00fcm\u00fcn di\u011fer konu\u015fmac\u0131lar\u0131 ise \u00c7e\u00e7en Cumhuriyeti \u0130chkeria III. Devlet Ba\u015fkan\u0131 Aslan Maskhadov&#8217; un Bas\u0131n Sekreteri ve bir d\u00f6nem \u0130chkeria H\u00fck\u00fcmeti&#8217; nin Rusya Temsilci\u011fini y\u00fcr\u00fcten <strong>Dr. Mairbek Vatchagaev<\/strong> ile \u00c7e\u00e7en Ulusal Kurtulu\u015f Komitesi Ba\u015fkan\u0131 <strong>Ruslan Badalov<\/strong>&#8216; du. B\u00f6l\u00fcm\u00fcn a\u00e7\u0131l\u0131\u015f konu\u015fmas\u0131n\u0131 yapan <strong>Andrey Babitsky<\/strong>, konu\u015fmas\u0131na \u0130ngu\u015fetya ile ba\u015flad\u0131. Babitsky art\u0131k \u0130ngu\u015fetya&#8217; da her ge\u00e7en g\u00fcn artan say\u0131da gencin da\u011flara \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve Rusya&#8217; ya kar\u015f\u0131 m\u00fccade verdi\u011fini belirtti. Konu\u015fmas\u0131n\u0131 \u00c7e\u00e7enya hakk\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015fleri ile s\u00fcrd\u00fcren Babitsky, Kadirov&#8217; un Moskova taraf\u0131ndan istenildi\u011fi gibi kullan\u0131labildi\u011fini, hem Kremlin&#8217; in hem de Federal Ordu&#8217; nun b\u00f6lgede Kadirov&#8217; a ihtiya\u00e7 duydu\u011funu ifade etti. 20 May\u0131s 2008 tarihinde Kuzey Kafkasya B\u00f6lgesi Generalleri Sivak&#8217; \u0131n Rus gazetelerine bir deme\u00e7\u00a0verdi\u011fini, bu demecinde \u00c7e\u00e7enya&#8217; da durumun\u00a0gittik\u00e7e vahim bir hal almaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve gen\u00e7lerin da\u011flara \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi\u011fini belirtti. Babitsky bu a\u00e7\u0131klaman\u0131n bir Rus General taraf\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131 olduk\u00e7a \u00f6nemli buldu\u011funu, bu a\u00e7\u0131klaman\u0131n pratikte Kadirov&#8217; a bi\u00e7ilen rol\u00fcn ve \u00c7e\u00e7enle\u015ftirme\u00a0politikas\u0131n\u0131n i\u015fe yaramad\u0131\u011f\u0131n\u0131n resmen do\u011frulanmas\u0131 anlam\u0131na geldi\u011fini vurgulad\u0131. Babitsky&#8217; e\u00a0kendisine\u00a0Kadirov ile ilgili olarak y\u00f6neltilen bir soruya ise, Rusya&#8217; n\u0131n d\u00fc\u015fman\u0131n\u0131n da\u011flardaki sava\u015f\u00e7\u0131lar oldu\u011funu, sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n her ge\u00e7en g\u00fcn\u00a0biraz daha fazla radikal islami hale b\u00fcr\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve \u0130slam bayra\u011f\u0131 alt\u0131nda di\u011fer Kafkas Cumhuriyetleri&#8217; ni de Rusya Federasyonu&#8217; na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131karmaya ba\u015flad\u0131klar\u0131n\u0131 belirterek, sava\u015f\u00e7\u0131lar i\u00e7in ise hem Rusya Federasyonu&#8217; nun hem de Kadirov&#8217; un ayr\u0131 birer d\u00fc\u015fman oldu\u011funu vurgulad\u0131. <strong>Dr. Mairbek Vatchagaev<\/strong>, \u00c7e\u00e7en y\u00f6netiminde her zaman geleneksel kurallar\u0131n hakim oldu\u011funu, b\u00f6lgede asla s\u0131n\u0131fsal ayr\u0131l\u0131klar\u0131n ya\u015fanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve halk\u0131n her zaman e\u015fit oldu\u011funu ifade etti. \u00c7e\u00e7en halk\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funun Kadirov&#8217; a kar\u015f\u0131 oldu\u011funun rahatl\u0131kla s\u00f6ylenebilece\u011fini ifade eden Vatchagaev, \u00c7e\u00e7en y\u00f6netiminde bir tak\u0131m radikal de\u011fi\u015fiklerin meydana geldi\u011finin do\u011fru oldu\u011funu, Maskhadov&#8217; un liderli\u011fi d\u00f6neminde \u0130slami ak\u0131m\u0131n bu denli g\u00fc\u00e7l\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, duruma y\u00f6ne verenin lider fig\u00fcr\u00fcn tavr\u0131 oldu\u011funu belirtti. Radikal \u0130slami ak\u0131m\u0131 t\u00fcm \u00c7e\u00e7en halk\u0131na mal etmenin yanl\u0131\u015f oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ifade eden Dr. Vatchagaev, Avrupa&#8217; da y\u00fczbinlerce \u00c7e\u00e7en m\u00fclteci bulundu\u011funu, m\u00fcltecilerin ba\u011f\u0131ms\u0131z bir \u0130chkeria&#8217; y\u0131 desteklediklerini, \u00c7e\u00e7en halk\u0131n\u0131n birlikte, bar\u0131\u015f ve huzur i\u00e7inde ya\u015famas\u0131n\u0131 arzu ettiklerini vurgulad\u0131. B\u00f6l\u00fcm\u00fcn son konu\u015fmac\u0131s\u0131 olan <strong>Ruslan Badalov<\/strong>, \u00c7e\u00e7en Ulusal Kurtulu\u015f Komitesi ve \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 hakk\u0131nda bilgi verdikten sonra \u0130ngu\u015fetya&#8217; daki g\u00fcncel durumu de\u011ferlendirdi. Badalov, \u0130ngu\u015fetya&#8217; n\u0131n \u00c7e\u00e7enya gibi a\u011f\u0131r bir askeri operasyonla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ancak Rus gizli servisinin b\u00f6lgedeki faaliyetlerini hi\u00e7 bir zaman kesilmedi\u011fini ifade etti. Her g\u00fcn \u00fclkede gen\u00e7lerin ortadan kayboldu\u011funu, a\u00e7\u0131lan soru\u015fturmalar\u0131n ise sonu\u00e7lanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Badalov, kaybolan gen\u00e7lerin ya da operasyonlarla katledilen insanlar\u0131n otomatikman ter\u00f6rist olarak a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131n\u0131, insanlar\u0131n hayatlar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fti\u011fini ve halk\u0131n bir \u015fok i\u00e7erisinde oldu\u011funu ifade etti.<\/p>\n<p align=\"justify\">Birinci g\u00fcn\u00fcn d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcm\u00fc 14.45-15.45 saatleri aras\u0131nda tart\u0131\u015f\u0131lan \u00c7e\u00e7en m\u00fclteciler ve \u00c7e\u00e7en gen\u00e7lerin &#8220;Sanal \u0130chkeria&#8221; projesiydi.\u00a0B\u00f6l\u00fcme Fin-Rus Vatanda\u015flar\u0131 Forumu y\u00f6neticisi, Finlandiyal\u0131 gazeteci ve sivil aktivist <strong>Mikael Storsj\u00f6<\/strong> ba\u015fkanl\u0131k yapt\u0131. B\u00f6l\u00fcm\u00fcn konu\u015fmac\u0131lar\u0131, Finlandiya M\u00fclteci Dan\u0131\u015fma Merkezi&#8217; nin Helsinki \u015eubesi Avukatlar\u0131ndan <strong>Paivi Keskitalo<\/strong>; Aslan Maskhadov&#8217; un o\u011flu ve Norve\u00e7 \u00c7e\u00e7en Diasporas\u0131 Temsilcisi\u00a0<strong>Anzor Maskhadov<\/strong>; Polonya&#8217; da \u00c7e\u00e7en m\u00fcltecilerle \u00e7al\u0131\u015fan hukuk\u00e7u\u00a0<strong>Burak \u00d6zta\u015f<\/strong> ve &#8220;Sanal \u0130chkeria&#8221; isimli projeyi koordine eden y\u00f6netmen <strong>Pekka Niskanen<\/strong>&#8216; di. B\u00f6l\u00fcm Avukat <strong>Paivi Keskitalo<\/strong>&#8216; nun konu\u015fmas\u0131 ile ba\u015flad\u0131. Bayan Keskitalo, merkezlerinin 20 y\u0131l kadar \u00f6nce kuruldu\u011funu, kendilerine ba\u015fvuran m\u00fclteci ve s\u0131\u011f\u0131nma yeri arayanlar\u0131n\u00a0hi\u00e7 bir \u00fccret \u00f6demeden her t\u00fcrl\u00fc i\u015flemlerinin takip edildi\u011fini\u00a0ifade etti. Finlandiya&#8217; daki m\u00fclteci sistemi hakk\u0131nda bilgi veren bayan Keskitalo, normal s\u0131\u011f\u0131nma prosed\u00fcr\u00fcnde pek fazla problemle kar\u015f\u0131la\u015fmad\u0131klar\u0131n\u0131 ancak Dublin olarak adland\u0131r\u0131lan prosed\u00fcrde problemler ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131,\u00a0\u00e7\u00fcnk\u00fc Finlandiya&#8217; n\u0131n bu konuda herhangi bir esneklik sergilemedi\u011fini, olduk\u00e7a kat\u0131 oldu\u011funu\u00a0belirtti ve \u00c7e\u00e7en s\u0131\u011f\u0131nma yeri aray\u0131c\u0131lar\u0131 i\u00e7in Dublin Prosed\u00fcr\u00fc&#8217; n\u00fcn en b\u00fcy\u00fck problem oldu\u011funu ifade etti. <strong>Anzor Maskhadov<\/strong>, \u00c7e\u00e7enya&#8217; da halen devam eden bir sava\u015f oldu\u011fu i\u00e7in \u00c7e\u00e7enlerin m\u00fclteci oldu\u011funu vurgulad\u0131. Kendisinin de bir m\u00fclteci oldu\u011funu belirten Anzor Maskhadov, Azerbaycan&#8217; da ailesiyle birlikte 3 y\u0131l ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131, Azerbaycan&#8217; da \u00c7e\u00e7en m\u00fcltecilerin olduk\u00e7a b\u00fcy\u00fck problemleri oldu\u011funu belirtti. Azerbaycan&#8217; da ev kiras\u0131, yiyecek vb temel ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00c7e\u00e7en m\u00fcltecilerin kendilerinin kar\u015f\u0131lamas\u0131 gerekti\u011fini, bu y\u00fczden kimi m\u00fclteci ailelerin evlerde ortakla\u015fa ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131, kimi ailelerin de sokaklarda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etti. Bu zor ko\u015fullardan kurtularak Avrupa&#8217; ya gitmek isteyen \u00c7e\u00e7en m\u00fcltecilerin \u00f6n\u00fcnde yasal belge noksanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir ba\u015fka problem oldu\u011funu, seyahat belgesi almak isteyen \u00c7e\u00e7enlerin Rusya Federasyonu konsolosluklar\u0131na y\u00f6nlendirildi\u011fini, do\u011fal olarak bu durumun bir problem yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden Maskhadov, \u00e7aresiz kalan \u00c7e\u00e7enlerin da\u011flar\u0131, \u0131rmaklar\u0131, do\u011fal engelleri \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 koruyarak ge\u00e7meye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 ve bir k\u0131sm\u0131n\u0131n Avrupa&#8217; ya b\u00f6yle ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131. \u00c7e\u00e7enlerin problemleri bir \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00fclkeye ula\u015ft\u0131klar\u0131nda ise ne yaz\u0131k ki son bulmuyor \u015feklinde konu\u015fan Maskhadov, \u015fu anda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Norve\u00e7&#8217; te bu y\u0131l m\u00fcltecilik stat\u00fcs\u00fc i\u00e7in ba\u015fvuruda bulunan 100 \u00c7e\u00e7en aileden 98&#8242; inin negatif cevap ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etti. Maskhadov, d\u00fcnyada \u00c7e\u00e7en isminin ter\u00f6rist, illegal i\u015fleri y\u00fcr\u00fcten ki\u015filer olarak alg\u0131land\u0131\u011f\u0131n\u0131 ancak bunun do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131. Anzor \u00c7e\u00e7enlerin bu \u015fekilde adland\u0131r\u0131lmalar\u0131 i\u00e7in Rus gizli servisinin ve i\u015fbirlik\u00e7i Kadirov&#8217; un adamlar\u0131n\u0131n propoganda \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade ederek bir \u00f6rnek verdi: ge\u00e7ti\u011fimiz aylarda Avusturya&#8217; dan \u0130svi\u00e7re&#8217; ye giden bir grup gen\u00e7 \u00c7e\u00e7en&#8217; in arabalar\u0131n\u0131n polis taraf\u0131ndan \u0130svi\u00e7re&#8217; de kontrol edildi\u011fini ve ara\u00e7ta bir tak\u0131m silahlar bulundu\u011funu, ancak ara\u00e7taki \u00fc\u00e7 \u00c7e\u00e7en&#8217; in de sakat oldu\u011funu ve bu silahlar\u0131 kullanmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu olay\u0131n arac\u0131n sahibi taraf\u0131ndan organize edilen bir tuzak oldu\u011funu s\u00f6yledi. Norve\u00e7&#8217; te \u00c7e\u00e7enler ile s\u0131k s\u0131k biraraya geldi\u011fini ifade eden Anzor Maskhadov, g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc \u00c7e\u00e7enlerin hepsinin ailelerine bakmak i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 arzulad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve huzur i\u00e7inde ya\u015famay\u0131 istediklerini ifade etti. Kremlin y\u00f6netiminin ve Ramzan Kadirov&#8217; un \u00c7e\u00e7enya&#8217; da hayat\u0131n normale d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc, yeni evlerin in\u015fa edildi\u011fi, ekonominin d\u00fczeldi\u011fi\u00a0\u015feklinde de bir propoganda y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ifade eden Anzor, e\u011fer her\u015fey d\u00fczeldiyse her g\u00fcn \u00fclkeden ayr\u0131larak s\u0131\u011f\u0131nma yeri arayan \u00c7e\u00e7enleri nas\u0131l a\u00e7\u0131kl\u0131yorlar \u015feklinde konu\u015ftu. Anzor, \u00c7e\u00e7en halk\u0131n\u0131n tarihi boyunca pek \u00e7ok kez s\u00fcrg\u00fcn ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131, tarihin bir kez daha tekerr\u00fcr etti\u011fini ve bu kez kendilerinin s\u00fcrg\u00fcnde oldu\u011funu ifade ederek, kendilerinin k\u00fclt\u00fcrlerini, dillerini korumaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131\u00a0belirtti. Anzor Maskhadov, herkesin anavatan\u0131na d\u00f6nmeyi arzulad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ama d\u00f6necekleri \u00fclkenin ne Kadirov&#8217; un ne de Yamadaev&#8217; in \u00c7e\u00e7enya&#8217; s\u0131 olmayaca\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131. \u015eimdi \u00e7ocuklar\u0131n bile \u00c7e\u00e7enya&#8217; ya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc hayal etti\u011fini ifade eden Anzor, \u00c7e\u00e7enya&#8217; y\u0131 bilmeyen \u00fc\u00e7 ya\u015f\u0131ndaki k\u0131z\u0131n\u0131n bile ne zaman \u00c7e\u00e7enya&#8217; ya d\u00f6neceklerini sordu\u011funu, kendisinin ona nas\u0131l bir cevap vermesi gerekti\u011fini bulamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti. \u00c7e\u00e7enlerin 1944 y\u0131l\u0131nda da benzer duygular\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade ederek konu\u015fmas\u0131n\u0131 tamamlad\u0131. Polonya&#8217; da \u00c7e\u00e7en m\u00fcltecilerle ilgili bir sosyal projede g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak yer alan hukuk\u00e7u <strong>Burak \u00d6zta\u015f<\/strong>, T\u00fcrkiye&#8217; deki \u00c7e\u00e7en m\u00fcltecilerin fiilen m\u00fclteci olmalar\u0131na ra\u011fmen hukuken bu s\u0131fat\u0131 ta\u015f\u0131mad\u0131klar\u0131n\u0131, T\u00fcrkiye&#8217; nin 1951 tarihli Geneva S\u00f6zle\u015fmesine ve\u00a01967 tarihli ek protokol\u00fcne taraf olmas\u0131na ra\u011fman \u00c7e\u00e7enleri m\u00fclteci olarak adland\u0131rmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00c7e\u00e7enlerin T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan misafir olarak adland\u0131r\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131 ifade etti. Bu durumun baz\u0131 problemleri de beraberinde getirdi\u011fini ifade eden \u00d6zta\u015f, \u00c7e\u00e7enlerin \u00e7al\u0131\u015famad\u0131\u011f\u0131n\u0131, sosyal yard\u0131m alamad\u0131\u011f\u0131n\u0131, t\u0131bbi tedavilerinin her zaman sorun te\u015fkil etti\u011fini, herhangi bir kimlik belgesi olmayan \u00c7e\u00e7enlerin s\u0131k s\u0131k g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00c7e\u00e7en \u00e7ocuklar\u0131n da misafir \u00f6\u011frenci olarak okullara kabul edildiklerini bu y\u00fczden e\u011fitimleri sonunda herhangi bir belgeye hak kazanamad\u0131klar\u0131n\u0131, belki de\u00a0bu durumun\u00a0\u00c7e\u00e7enler i\u00e7in yaratt\u0131\u011f\u0131 en b\u00fcy\u00fck problemin bir sonraki kendilerini neyin bekledi\u011finden habersiz olarak ya\u015faman\u0131n getirdi\u011fi psikolojik bask\u0131n\u0131n oldu\u011funu\u00a0vurgulad\u0131. Burak \u00d6zta\u015f, mevcut durumun \u00c7e\u00e7en m\u00fcltecilerin T\u00fcrkiye&#8217; de siyasetin bir kurban\u0131 olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi\u011fini ve bu nedenle m\u00fclteci stat\u00fcs\u00fc elde edemediklerini ifade etti. Polonya&#8217; daki m\u00fclteci sistemi hakk\u0131nda da bilgi veren \u00d6zta\u015f, T\u00fcrkiye&#8217; ye oranlar olduk\u00e7a iyi \u015fartlarda olmas\u0131na ra\u011fmen Polonya&#8217; n\u0131n m\u00fclteciler i\u00e7in Avrupa&#8217; daki en k\u00f6t\u00fc \u015fartlar\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131. Polonya&#8217; daki\u00a0s\u0131\u011f\u0131nma yeri aray\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n\u00a0%95&#8242; inin \u00c7e\u00e7en oldu\u011funu ifade eden \u00d6zta\u015f, ancak bu\u00a0s\u0131\u011f\u0131nma yeri aray\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n ancak %5&#8242; inin pozitif m\u00fcltecilik hakk\u0131 elde edebildi\u011fini, \u00e7o\u011funlu\u011funun tolerans hakk\u0131 olarak adland\u0131r\u0131lan ve yaln\u0131za oturum hakk\u0131\u00a0veren stat\u00fcy\u00fc ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131. Fransa&#8217; da \u00c7e\u00e7enlerin pozitif m\u00fcltecilik stat\u00fcs\u00fc elde etme oran\u0131n %58&#8242; lerde oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcnce sadece bu istatistiki verinin bile \u00c7e\u00e7enlerin neden Polonya&#8217; y\u0131 transit bir \u00fclke olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve Fransa gibi bat\u0131 Avrupa \u00fclkelerine gitmek istedi\u011fini a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r \u015feklinde konu\u015ftu. Burak \u00d6zta\u015f, Dublin II olarak adland\u0131r\u0131lan s\u00f6zle\u015fmenin gayriinsani h\u00fck\u00fcmler ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131, Avrupa Birli\u011fi&#8217; nin uygulad\u0131\u011f\u0131 m\u00fclteci ve g\u00f6\u00e7 siyasetinin kabul edilemez oldu\u011funu, bu anla\u015fma sayesinde yeni Avrupa Birli\u011fi \u00fcyesi \u00fclkelerinin insan \u00e7\u00f6pl\u00fc\u011f\u00fc gibi kulland\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, bu anla\u015fman\u0131n uygulanmaya devam etmesi halinde eski \u00fcyelerin Avrupa Birli\u011fi s\u0131n\u0131r\u0131nda bulunan \u00fclkelere m\u00fclteci sistemlerini Avrupa Birli\u011fi standartlar\u0131na getirebilmeleri i\u00e7in b\u00fcy\u00fck maddi yard\u0131mlarda bulunmas\u0131n\u0131n elzem oldu\u011funu ifade etti. &#8220;Sanal \u0130chkeria&#8221; isimli bir projeye koordine eden ve bu konuyla ilgili bir de belgesel \u00e7ekmekte olan y\u00f6netmen <strong>Pekka Niskanen<\/strong>&#8216; de proje ve projenin ger\u00e7ekle\u015ftirilece\u011fi Second Life isimli oyun hakk\u0131nda bilgi verdi.<\/p>\n<p align=\"justify\">10 Haziran 2008 Sal\u0131 g\u00fcn\u00fc, konferans\u0131n son b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde \u0130nternet \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc konu edildi\u011fi. Fin-Rus Vatanda\u015flar\u0131 Forumu Y\u00f6neticisi ve Finlandiya Medya Birli\u011fi \u00fcyesi olan <strong>Kerkko Paananen<\/strong> ba\u015fkanl\u0131k etti\u011fi b\u00f6l\u00fcmde ekstremist olarak adland\u0131r\u0131larak kapat\u0131lmas\u0131na karar verilen Ingushetiya.ru isimli internet sitesinin sahibi <strong>Magomed Yevloev<\/strong> konu\u015fmac\u0131 olarak yer ald\u0131. Magomed Yevloev, bug\u00fcn \u0130ngu\u015fetya&#8217; da iki gazete ve bir televizyon kanal\u0131 bulundu\u011funu ama tahmin edilece\u011fi \u00fczere yay\u0131nlar\u0131n\u0131n kontrol alt\u0131nda tutuldu\u011funu, Ingushetiya.ru&#8217; nun ise \u0130ngu\u015fetya&#8217; n\u0131n tek ba\u011f\u0131ms\u0131z haber portal\u0131 oldu\u011funu ve kendilerin tek amac\u0131n\u0131n b\u00f6lgede ya\u015fan\u0131lanlar\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak\u00a0aktarmak oldu\u011funu ifade etti. Yevloev, Rus makamlarca sitesine y\u00f6nelik uygulanan sans\u00fcr nedeniyle sitesine \u0130ngu\u015fetya ve Rusya Federasyonu&#8217; nun di\u011fer b\u00f6lgelerinde eri\u015fim sa\u011flanamad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ancak bu sans\u00fcr\u00fcn sitelerinin ziyaret\u00e7i say\u0131s\u0131n\u0131n iki kat\u0131na \u00e7\u0131kmas\u0131na neden oldu\u011funu belirtti. Bay Yevloev, siteyi yay\u0131nlamaya karar verdiklerinde b\u00f6ylesi pop\u00fcler bir hale gelece\u011fini tahmin bile etmediklerini, ama\u00e7lar\u0131n\u0131n \u0130ngu\u015fetya&#8217; da meydana gelen olaylardan \u0130ngu\u015fetya d\u0131\u015f\u0131ndakileri haberdar etmek oldu\u011funu ifade etti. Sitesinin ekstremist olarak ilan edildi\u011fini ifade eden Yevloev, kendisinin tutukland\u0131\u011f\u0131n\u0131, evinde polisin aramalar yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131, bir gazetecilerinin evine operasyon d\u00fczenlendi\u011fini sindirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131 belirtti. Yevloev, Ingushetiya.ru ile ilgili olarak haklar\u0131nda soru\u015fturma a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u0130ngu\u015fetya Savc\u0131s\u0131&#8217; n\u0131n kendilerine kar\u015f\u0131 anlams\u0131z bir sava\u015f verdi\u011fini, \u00f6yle ki Nazran B\u00f6lge Mahkemesi&#8217; ndeki davalar\u0131na kat\u0131lmalar\u0131na bile izin verilmedi\u011fini ifade ederken, sitelerinin bir hafta kadar \u00f6nce Moskova B\u00f6lge Mahkemesi karar\u0131yla kapat\u0131lmas\u0131na karar verildi\u011fini ifade etti. Magomed Yevloev, sitenin kapat\u0131lmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan politik nedenlerin yatt\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc sitelerinde sadece \u0130ngu\u015fetya&#8217; daki ger\u00e7eklerden s\u00f6z ettiklerini ifade etti. Y\u00f6neticilere g\u00f6re sitelerinin gen\u00e7lerin radikalle\u015ferek da\u011flara \u00e7\u0131kmas\u0131na neden oldu\u011funu, ancak asl\u0131nda bu kapatma karar\u0131n\u0131n ekstremizmi k\u00f6r\u00fckledi\u011fini belirten Yevloev, insanlar\u0131n b\u00f6lgede neler oldu\u011funu \u00f6\u011frenmesinin engellenmesiyle \u0130ngu\u015fetya&#8217; daki sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015f olaca\u011f\u0131na m\u0131 inan\u0131yorlar bilmiyorum \u015feklinde s\u00f6zlerini tamamlad\u0131.<\/p>\n<p align=\"justify\">Finlandiya medyas\u0131n\u0131n ve sivil toplum \u00f6rg\u00fctlerinin b\u00fcy\u00fck ilgi g\u00f6sterdi\u011fi Fince ve Rus\u00e7a olarak ger\u00e7ekle\u015ftirilen\u00a0konferans, <strong>Heidi Hautala<\/strong>, <strong>Oksana Chelysheva<\/strong>, <strong>Andrei Nekrasov<\/strong> ve <strong>Andrey Dmitriev<\/strong>&#8216; in kapan\u0131\u015f konu\u015fmalar\u0131 ile son buldu.<\/p>\n<p align=\"justify\"><strong>Konferanstan foto\u011fraflar:<\/strong><\/p>\n<p align=\"justify\"><a href=\"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2008\/11\/fin-rus-vatandaslari-forumu-konferans-2-9_10-06-2008.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-395\" title=\"fin-rus-vatandaslari-forumu-konferans-2-9_10-06-2008\" src=\"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2008\/11\/fin-rus-vatandaslari-forumu-konferans-2-9_10-06-2008-300x225.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"225\" \/><\/a><\/p>\n<p align=\"justify\"><a href=\"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2008\/11\/fin-rus-vatandaslari-forumu-konferans-3-9_10-06-2008.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-396\" title=\"fin-rus-vatandaslari-forumu-konferans-3-9_10-06-2008\" src=\"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2008\/11\/fin-rus-vatandaslari-forumu-konferans-3-9_10-06-2008-300x225.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"225\" \/><\/a><\/p>\n<p align=\"justify\"><a href=\"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2008\/11\/fin-rus-vatandaslari-forumu-konferans-4-9_10-06-2008.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-397\" title=\"fin-rus-vatandaslari-forumu-konferans-4-9_10-06-2008\" src=\"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2008\/11\/fin-rus-vatandaslari-forumu-konferans-4-9_10-06-2008-300x225.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"225\" \/><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Fin-Rus Vatanda\u015flar\u0131 Forumu isimli olu\u015fum taraf\u0131ndan 9-10 Haziran 2008 tarihlerinde Finlandiya&#8217; n\u0131n ba\u015fkenti Helsinki&#8217; de bulunan Sveaborg (Suomenlinna) Adas\u0131&#8217; nda Rusya&#8217; daki \u0130nsan Haklar\u0131 ve Kuzey Kafkasya&#8217; daki g\u00fcncel durumun ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 bir konferans d\u00fczenlendi.<br \/>\nKonferans &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-520","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-haberler"],"views":4179,"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/520","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=520"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/520\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":647,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/520\/revisions\/647"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=520"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=520"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=520"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}