{"id":556,"date":"2008-10-05T13:18:50","date_gmt":"2008-10-05T11:18:50","guid":{"rendered":"http:\/\/www.zelimhan.com\/?p=281"},"modified":"2008-10-05T13:18:50","modified_gmt":"2008-10-05T11:18:50","slug":"cecen-insan-haklari-aktivisti-nobele-aday","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/2008\/10\/cecen-insan-haklari-aktivisti-nobele-aday\/","title":{"rendered":"\u00c7e\u00e7en \u0130nsan Haklar\u0131 Aktivisti Nobele Aday"},"content":{"rendered":"<p>Rusya merkezli Memorial isimli insan haklar\u0131 \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn hukuk departman\u0131 koordinat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc y\u00fcr\u00fcten \u00c7e\u00e7en insan haklar\u0131 aktivisti ve avukat Lidya Yusupova Nobel Bar\u0131\u015f \u00d6d\u00fcl\u00fc&#8217; ne aday g\u00f6sterildi.<!--more--><\/p>\n<p align=\"justify\">\u00c7e\u00e7enya&#8217; daki insan haklar\u0131 ihlalleri \u00fczerine yapt\u0131\u011f\u0131 cesur ara\u015ft\u0131rmalar ve bu ihlalleri yasal mercilere ta\u015f\u0131mas\u0131 nedeniyle Nobel Bar\u0131\u015f \u00d6d\u00fcl\u00fc&#8217; ne aday g\u00f6sterilen Avukat Lidya Yusupova daha \u00f6nce 2006 y\u0131l\u0131nda da bu \u00f6d\u00fcle aday g\u00f6sterilmi\u015f ancak kazanam\u0131\u015ft\u0131. Her y\u0131l oldu\u011fu gibi 2008 y\u0131l\u0131 \u00f6d\u00fcl\u00fc de Norve\u00e7&#8217; in ba\u015fkenti Oslo&#8217; da 10 Aral\u0131k tarihinde sahibini bulacak.<\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><strong>Lidya Muhtarovna Yusupova Kimdir?<\/strong><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\">Yusupova, 15 Eyl\u00fcl 1961&#8242; de Grozny&#8217; de d\u00fcnyaya gelmi\u015ftir. Kara\u00e7ay \u00c7erkes Devlet \u00dcniversitesi&#8217; nde Rus Dili ve Edebiyat\u0131 \u00fczerine e\u011fitim alm\u0131\u015f, daha sonra Grozny&#8217; deki \u00c7e\u00e7en \u00dcniversitesi&#8217; nde hukuk e\u011fitimi alm\u0131\u015f ve e\u011fitiminin ard\u0131ndan \u00fcniversitede \u00f6\u011fretim g\u00f6revlisi olarak \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p align=\"justify\">1994 y\u0131l\u0131nda \u00c7e\u00e7enya&#8217; n\u0131n Rus ordusu taraf\u0131ndan i\u015fgaliyle ba\u015flayan I.Rus-\u00c7e\u00e7en sava\u015f\u0131nda \u00e7ok say\u0131da akrabas\u0131n\u0131, kom\u015fusunu ve arkada\u015f\u0131n\u0131 yitiren Yusupova, 1999 y\u0131l\u0131nda Rus ordular\u0131n\u0131n \u00c7e\u00e7enya&#8217; y\u0131 yeniden i\u015fgal etmesi \u00fczerine, uzmanl\u0131k olan\u0131 hukuksal bilgilerini ki\u015fisel tecr\u00fcbeleriyle birle\u015ftirerek hayat\u0131n\u0131 insan haklar\u0131 \u00fczerine adamaya karar vermi\u015f ve bu y\u00f6nde \u00e7al\u0131\u015fmalara ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Sava\u015f\u0131n masum kurbanlar\u0131na sadece yasal destek vermemi\u015f ayr\u0131ca b\u00f6lgede y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc \u00e7al\u0131\u015fmalar ile Rus ordusunun insan haklar\u0131 ihlallerini belgelemi\u015f, haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 onlarca \u00e7al\u0131\u015fma ile d\u00fcnya kamuoyunun bu ihlallerden haberdar olmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p align=\"justify\">Bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 nedeniyle Uluslararas\u0131 Af \u00d6rg\u00fct\u00fc taraf\u0131ndan 2004 y\u0131l\u0131nda \u00f6d\u00fcllendirilerek, Avrupa&#8217; n\u0131n En Cesur Kad\u0131n\u0131 \u015feklinde tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Yine 2004 y\u0131l\u0131nda \u0130nsan Haklar\u0131 Savunucular\u0131 \u0130\u00e7in Martin Ennals \u00d6d\u00fcl\u00fc&#8217; ne ve 2005 y\u0131l\u0131nda ise Prof. Thorrolf Rafto An\u0131s\u0131 \u00d6d\u00fcl\u00fc&#8217; ne lay\u0131k g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. 2006 y\u0131l\u0131nda mensubu oldu\u011fu Memorial \u00f6rg\u00fct\u00fc ile birlikte Nobel Bar\u0131\u015f \u00d6d\u00fcl\u00fc&#8217; ne aday g\u00f6sterilmi\u015fse de bu \u00f6d\u00fcl\u00fc kazanamam\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca Uluslararas\u0131 \u0130nsan Haklar\u0131 Federasyonu taraf\u0131ndan, Lidya Yusupova&#8217; n\u0131n \u00f6l\u00fcm tehditleri ald\u0131\u011f\u0131 2006 y\u0131l\u0131nda resmi bir\u00a0a\u00e7\u0131klamayla d\u00fcnya kamuoyuna duyurulmu\u015ftur.<\/p>\n<p align=\"justify\">Halen Memorial \u0130nsan Haklar\u0131 \u00d6rg\u00fct\u00fc&#8217; n\u00fcn Moskova&#8217; daki merkezinde Hukuk Departman\u0131 Koordinat\u00f6r\u00fc olarak \u00e7al\u0131\u015fmakta olan Yusupova, daha \u00f6nce \u00f6rg\u00fct\u00fcn Grozny \u015fubesinin y\u00f6neticili\u011fini y\u00fcr\u00fct\u00fcyordu.<\/p>\n<p align=\"justify\"><strong><span style=\"text-decoration: underline;\">Nobel \u00d6d\u00fcl\u00fc Nedir?<\/span><\/strong><\/p>\n<p align=\"justify\">\u0130sve\u00e7li Alfred\u00a0Nobel dinamiti icat etmi\u015f\u00a0ve bu dinamiti Avrupa sava\u015fan \u00fclkelerine satarak milyonlarca dolar kazanm\u0131\u015ft\u0131. \u0130\u015fte Nobel \u00d6d\u00fclleri 1895 y\u0131l\u0131nda\u00a0\u00f6len Alfred Nobel&#8217; in\u00a0vasiyeti \u00fczerine be\u015f ayr\u0131 kategoride 1901 y\u0131l\u0131nda verilmeye ba\u015fland\u0131.\u00a0Nobel vasiyetinde geride b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 malvarl\u0131\u011f\u0131ndan bir fon olu\u015fturulmas\u0131n\u0131 ve bu fon kullan\u0131larak her y\u0131l be\u015f ayr\u0131 kategoride para \u00f6d\u00fcl\u00fc verilmesini istemi\u015fti.<\/p>\n<p align=\"justify\">Nobel \u00f6d\u00fcl\u00fcn\u00fcn verildi\u011fi kategoriler Fizik, Kimya, T\u0131p\/Fizyoloji, Edebiyat ve Milletletaras\u0131 Bar\u0131\u015f ile Karde\u015flik alanlar\u0131ndan olu\u015fuyor. Fizik, Kimya ve T\u0131p\/Fizyoloji \u00f6d\u00fclleri bu alanlarda o y\u0131l\u00a0en \u00f6nemli icad\u0131 yapan ki\u015fiye; Edebiyat \u00f6d\u00fcl\u00fc\u00a0o y\u0131l en i\u00e7ten ve en soylu\u00a0ideal \u00f6rnek al\u0131narak meydana getirilen esere; Bar\u0131\u015f \u00f6d\u00fcl\u00fc ise halklar aras\u0131nda karde\u015fli\u011fin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi, ordular\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131, bar\u0131\u015f kongrelerinin yap\u0131lmas\u0131 vs alanlar\u0131nda\u00a0en \u00e7ok hizmet veren ki\u015filere\/kurumlara veriliyor. Normalde be\u015f kategoride olan bu \u00f6d\u00fcllere 1969 y\u0131l\u0131nda \u0130sve\u00e7 Bankas\u0131 taraf\u0131ndan verilen \u0130ktisat \u00d6d\u00fcl\u00fc&#8217; de eklendi.<\/p>\n<p align=\"justify\">\u00d6d\u00fcller Alfred Nobel&#8217; in \u00f6l\u00fcm tarihi olan 10 Aral\u0131k&#8217; ta\u00a0sahiplerini buluyor.\u00a0Nobel Fizik ve\u00a0Kimya \u00f6d\u00fclleri \u0130sve\u00e7 Akademisi; Nobel T\u0131p\/Fizyoloji \u00d6d\u00fcl\u00fc\u00a0Stockholm Karoline Enstit\u00fcs\u00fc;\u00a0Nobel Edebiyat \u00d6d\u00fcl\u00fc\u00a0Stockholm Akademisi taraf\u0131ndan \u0130sve\u00e7&#8217; in ba\u015fkenti Stockholm&#8217; de veriliyor. Nobel Bar\u0131\u015f \u00d6d\u00fcl\u00fc ise Norve\u00e7&#8217; in ba\u015fkenti Oslo&#8217; daki Nobel Enstit\u00fcs\u00fc taraf\u0131ndan veriliyor. Enstit\u00fc&#8217; n\u00fcn be\u015f ki\u015fiden olu\u015fan j\u00fcrisi Norve\u00e7 Parlamentosu taraf\u0131ndan se\u00e7iliyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rusya merkezli Memorial isimli insan haklar\u0131 \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn hukuk departman\u0131 koordinat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc y\u00fcr\u00fcten \u00c7e\u00e7en insan haklar\u0131 aktivisti ve avukat Lidya Yusupova Nobel Bar\u0131\u015f \u00d6d\u00fcl\u00fc&#8217; ne aday g\u00f6sterildi.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"views":3819,"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/556"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=556"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/556\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":608,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/556\/revisions\/608"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=556"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=556"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=556"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}