{"id":5778,"date":"2009-10-04T01:12:39","date_gmt":"2009-10-03T22:12:39","guid":{"rendered":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/?p=5778"},"modified":"2009-10-05T13:37:24","modified_gmt":"2009-10-05T10:37:24","slug":"beslani-hatirlamak-insanliga-karsi-bir-suc","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/2009\/10\/beslani-hatirlamak-insanliga-karsi-bir-suc\/","title":{"rendered":"Beslan’\u0131 Hat\u0131rlamak: \u0130nsanl\u0131\u011fa Kar\u015f\u0131 Bir Su\u00e7"},"content":{"rendered":"

Kuzey Kafkasya\u2019daki Beslan isimli kentin 1 Numaral\u0131 okulunun \u00c7e\u00e7en destekli ter\u00f6ristlerce ele ge\u00e7irilmesi, 146 yeti\u015fkin ve 186 \u00e7ocu\u011fun hayat\u0131n\u0131 kaybetmesiyle sonlanan rehine krizinin \u00fczerinden be\u015f y\u0131l ge\u00e7ti. Ancak bu korkun\u00e7 olaylar bug\u00fcn halen Rusya\u2019da haf\u0131zalardaki yerini koruyor.<\/p>\n

Ter\u00f6ristler o g\u00fcne kadar daha \u00f6nce hi\u00e7 bir okulu hedef almam\u0131\u015ft\u0131 ve eylemleri t\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n tepkisini \u00e7ekti. Ama uzman g\u00f6r\u00fc\u015fleri, bulunan video kasetler ve kurbanlar\u0131n tan\u0131kl\u0131klar\u0131, kriz boyunca Putin rejiminin b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde g\u00f6z ard\u0131 edilen eylemlerinin \u015fimdi bu rejimle ba\u011flant\u0131l\u0131 su\u00e7lamalara neden oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n

Son be\u015f y\u0131l i\u00e7erisinde \u00e7e\u015fitli kaynaklardan ku\u015fatma hakk\u0131nda pek \u00e7ok yeni bilgi geldi. Bunlar\u0131n i\u00e7erisinde, Parlamento ve Federal Soru\u015fturma Komisyonu \u00fcyesi olan Yuri Savaliev; Kuzey Osetya Parlamentosu Komisyonu; hayatta kalan tek ter\u00f6rirst Nurpashi Kulayev\u2019in yarg\u0131lanmas\u0131; pravdabeslana.ru<\/a> isimli internet sitesinin edit\u00f6r\u00fc Marina Litvinovich ve Novaya Gazeta<\/a>\u2019dan Elena Milashina isimli iki gazetecinin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 var.<\/p>\n

T\u00fcm bu bilgiler, h\u00fck\u00fcmetin \u00e7aresiz sivillerin hayatlar\u0131n\u0131 kurtarmak i\u00e7in 1 Numaral\u0131 Okul\u2019a sald\u0131rmak zorunda kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, tam tersine Putin rejiminin siyasi bir kazan\u00e7 sa\u011flamak i\u00e7in bu sald\u0131r\u0131y\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fini g\u00f6steriyor. Sald\u0131rganlar\u0131n eyleme ge\u00e7memesine ra\u011fmen, Putin rejiminin krizi sona erdirecek uzla\u015fma giri\u015fimlerini reddetmesi ve \u00e7ok say\u0131da \u00f6l\u00fcye neden olaca\u011f\u0131 belli oldu\u011fu halde Rus \u00f6zel kuvvetlerine rehinelerle dolu bir spor salonuna a\u011f\u0131r silahlarla ate\u015f a\u00e7ma emri vermesi ku\u015fatman\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131z bir Rus provokasyonun sonucu oldu\u011funu ortaya \u00e7\u0131kar\u0131yor. Beslan\u2019daki rehine krizinde Rus rejiminin sorumlu\u011funda sergilenen barbarl\u0131\u011f\u0131n seviyesi ile modern h\u00fck\u00fcmetler aras\u0131nda hi\u00e7bir paralellik yoktur.<\/p>\n

Beslan trajedisinin ard\u0131ndan yetkililerin sald\u0131r\u0131lardan dolay\u0131 \u00c7e\u00e7enleri su\u00e7lamas\u0131na ve Putin\u2019in ter\u00f6ristlerin Bat\u0131\u2019n\u0131n deste\u011finden yararland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya atmas\u0131n ra\u011fmen, yeni kan\u0131tlar \u015fimdi sald\u0131r\u0131n\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131z bir Rus tahri\u011fi oldu\u011funu g\u00f6steriyor.<\/p>\n

Novaya Gazeta taraf\u0131ndan elde edilen polis raporlar\u0131na g\u00f6re, A\u011fustos 2004\u2019te Kuzey Osetya Polisi Emniyet Amiri Kazbek Mamaev, muhbirlerden birisinden bir grup \u00c7e\u00e7en\u2019in \u00e7ocuklar\u0131 da kapsayan ter\u00f6rist bir eylem haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7erisinde oldu\u011funa ili\u015fkin bir haber ald\u0131. Yine de g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fe g\u00f6re bu rapora uygun \u00f6nlemler al\u0131nmad\u0131. Tek haber bu de\u011fildi. Kuzey Osetya\u2019da yap\u0131lmas\u0131 planlanan ter\u00f6rist bir eylem oldu\u011funu g\u00f6steren di\u011fer haberlerde ne\u015fe ka\u00e7\u0131racak s\u0131kl\u0131kta al\u0131n\u0131yordu. En son haber 1 Eyl\u00fcl 2004 tarihinde sabah saat 5.00 sular\u0131nda ula\u015ft\u0131. \u00c7e\u00e7en polisi, \u00c7e\u00e7enya\u2019da tutuklanan Arsamikov soyisimli bir ki\u015finin verdi\u011fi bilgilere dayanarak o g\u00fcn Beslan\u2019daki bir okulun ter\u00f6ristlerce ele ge\u00e7irilece\u011fine dair planlar oldu\u011funu Rus \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019na bildirdi. Bu bilgi eylemden a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 d\u00f6rt saat \u00f6nce polise ula\u015ft\u0131, ancak hi\u00e7bir \u00f6nlem al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 gibi, \u00fcstelik eylemin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 okulun yolundaki t\u00fcm g\u00fcvenlik barikatlar\u0131 kald\u0131r\u0131larak ter\u00f6ristlere gitmek istediklere yere hi\u00e7bir engelle kar\u015f\u0131la\u015fmadan ula\u015fmalar\u0131 sa\u011fland\u0131.<\/p>\n

Okul bask\u0131n\u0131ndan \u00f6nceki aylarda, bu bask\u0131nda yer alan ter\u00f6ristlerden pek \u00e7o\u011fu birer su\u00e7lu olarak aranmalar\u0131na kar\u015f\u0131n kendi k\u00f6yleri civar\u0131nda \u00f6zg\u00fcrce geziyordu. Ter\u00f6ristlerin ikinci komutan\u0131 olan Vladimir Khodov, \u0130slam dinine sonradan ge\u00e7en bir Ukraynal\u0131yd\u0131, \u015eubat 2004\u2019te Vladikavkaz\u2019da bir arac\u0131n bombayla patlat\u0131lmas\u0131 ve May\u0131s 2004\u2019te do\u011fdu\u011fu yer alan Elkhotovo yak\u0131nlar\u0131nda bir trenin yoldan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 gibi Kuzey Osetya\u2019da iki ter\u00f6rist sald\u0131r\u0131ya kar\u0131\u015ft\u0131. Vladikavkaz\u2019daki bombalama olay\u0131n\u0131n ard\u0131ndan federal aramaya konu oldu ve foto\u011fraf\u0131 cumhuriyetin d\u00f6rt bir yan\u0131na as\u0131ld\u0131. Buna ra\u011fmen Khodov, o ilkbahar ve yaz mevsimini Elkhotovo\u2019da rahat\u00e7a ya\u015fayarak ge\u00e7irdi. Varl\u0131\u011f\u0131, cumhuriyetin Federal G\u00fcvenlik Servisi\u2019ne ve polisin Organize Su\u00e7lar Birimi\u2019ne bildirdi, ancak her nedense tutuklanmad\u0131.<\/p>\n

\"\u015eamilBeslan ile ilgili resmi Rus soru\u015fturmas\u0131, uyar\u0131lar\u0131n neden dikkate al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131, yol barikatlar\u0131n\u0131n neden kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve kimli\u011fi bilinen ter\u00f6ristlerin ni\u00e7in tutuklanmad\u0131\u011f\u0131 gibi sorular\u0131 g\u00f6rmezden geldi; ancak hi\u00e7 beklenmeyen bir yerden bir a\u00e7\u0131klama geldi. Beslan sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131 planlayan ve 10 Haziran 2006\u2019da \u00f6len \u00c7e\u00e7en lider \u015eamil Basayev\u2019in, ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 internet sitesi Kavkaz Center\u2019da 31 A\u011fustos 2005\u2019te yay\u0131nlanan <\/a>\u201cBeslan Hakk\u0131nda S\u00f6ylememiz Gereken \u00c7ok \u015eey Var\u2026\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 mektubunda Kuzey Osetya \u00d6zel Servisi liderli\u011finin, ajanlar\u0131 Abdulla (Vladimir) Khodov yard\u0131m\u0131yla sald\u0131rganlar\u0131 okula sald\u0131rmaya mecbur b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 yazd\u0131.<\/p>\n

Basayev\u2019e g\u00f6re, Khodov, Basayev\u2019in g\u00fcvenini kazanmak i\u00e7in \u00f6zel servislerin yard\u0131m\u0131yla Vladikavkaz ve Elkhotovo\u2019da ter\u00f6rist sald\u0131r\u0131lar ger\u00e7ekle\u015ftirdi. Daha sonra da Basayev\u2019e Kuzey Osetya Parlamentosu ve H\u00fck\u00fcmetini ele ge\u00e7irmeye y\u00f6nelik bir intihar g\u00f6revi \u00f6nerdi. Ne var ki, bir ay kadar sonra Khodov bir ajan oldu\u011funu itiraf etti ve Basayev\u2019de onu \u00e7ift tarafl\u0131 ajan olmaya ikna etti. Bu s\u0131fat\u0131yla, Ruslar\u0131, \u00c7e\u00e7enlerin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k g\u00fcnleri olan 6 Eyl\u00fcl\u2019de Kuzey Osetya Parlamentosu\u2019nu ve H\u00fck\u00fcmeti ele ge\u00e7irmeye y\u00f6nelik ter\u00f6rist bir sald\u0131r\u0131n\u0131n haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7erisinde olduklar\u0131na inand\u0131rd\u0131. Basayev: \u201cRus \u00f6zel servisleri, 6 Eyl\u00fcl\u2019de grubumuz Vladikavkaz\u2019a girdi\u011finde bizi yok etmek \u00fczere haz\u0131rland\u0131. 31 A\u011fustos g\u00fcn\u00fc istihbarat toplamak ve bizim i\u00e7in bir koridor a\u00e7t\u0131, ama biz bunu Beslan\u2019a girmek i\u00e7in kulland\u0131k, sald\u0131r\u0131n\u0131n tarihini ve hedefi de\u011fi\u015ftirdik\u201d \u015feklinde yazd\u0131.<\/p>\n

G\u00fcney Federal B\u00f6lge Ba\u015fsavc\u0131 Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Nikolai Shepel, Basayev\u2019in mektubunu \u201cbilgi ter\u00f6rizmi\u201d olarak tan\u0131mlad\u0131. Buna ra\u011fmen, i\u00e7eri\u011fi hi\u00e7bir zaman ara\u015ft\u0131r\u0131lmad\u0131. Asl\u0131nda, polis dosyalar\u0131nda Khodov\u2019un Kuzey Osetya \u00d6zel Servisleri\u2019nin bir ajan\u0131 oldu\u011funa dair olduk\u00e7a fazla kan\u0131t vard\u0131. Trajediden bir ay sonra, Ekim 2004\u2019te Kuzey Osetyal\u0131 Savc\u0131 A.A. Bigulov, bir raporda Khodov\u2019un nerede oldu\u011funun k\u00f6y\u00fcndeki polise defalarca kez bildirilmesine ra\u011fmen ne konumunu belirlemek ne de tutuklamak i\u00e7in bir ad\u0131m at\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 Rusya \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019na g\u00f6nderdi\u011fi bir raporda belirtti. Khodov\u2019un bir polis ajan\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n kontrol edilmesini ve aranan Khodov i\u00e7in hareketsiz kalman\u0131n ve dikkatsizli\u011finin sorumlular\u0131n\u0131n tespit edilerek cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 talep etti.<\/p>\n

\u015eimdi bilinen bir di\u011fer nokta da, \u00c7e\u00e7en destekli ter\u00f6ristlerin uzla\u015fmaya haz\u0131r oldu\u011fu ve \u00fcstelik yap\u0131lacak herhangi bir anla\u015fman\u0131n hayatlar\u0131 kurtaraca\u011f\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k olmas\u0131na ra\u011fmen Rusya\u2019n\u0131n \u0131srarla t\u00fcm g\u00f6r\u00fc\u015fme tekliflerini reddetmesiydi.<\/p>\n

\"Beslan\u0130syanc\u0131lar, g\u00f6r\u00fc\u015fmelere ba\u015flamak i\u00e7in Kuzey Osetya Devlet Ba\u015fkan\u0131 Alexander Dzasokhov’u istediler. Ancak Putin, Dzasokhov\u2019a anti-ter\u00f6rist operasyonunu Federal G\u00fcvenlik Servisi (FSB)\u2019ye b\u0131rakmas\u0131n\u0131 emretti. FSB kendi kriz merkezini kurdu, Dzasokhov engellendi ve okula girmeye \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 halinde tutuklanaca\u011f\u0131 s\u00f6ylenerek tehdit edildi. FSB m\u00fczakerecisi Vitaly Zangionov, telefonda ter\u00f6ristlere bir doktor ya da \u00e7\u0131k\u0131\u015f koridoru talep edip etmedikleri gibi standart sorular\u0131 sormakla s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131ld\u0131, ancak ter\u00f6ristlerin taleplerine tepki vermedi.<\/p>\n

Ocak 2006\u2019da \u00f6ld\u00fcr\u00fclen tan\u0131nm\u0131\u015f Rus ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazeteci Anna Politkovskaya bir uzla\u015fmac\u0131 olarak \u00f6nemli bir rol oynayabilirdi, ancak Rostov\u2019dan Beslan\u2019a gelmek \u00fczere bindi\u011fi u\u00e7akta u\u00e7u\u015f esnas\u0131nda zehirlendi. Rehine krizinin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne arac\u0131l\u0131k etmek yerine acilen tedavisi ger\u00e7ekle\u015ftirilmek \u00fczere Rostov\u2019daki bir hastaneye g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc. Daha sonra bir hem\u015fire, Anna Politkovskaya\u2019n\u0131n hastaneye getirildi\u011fi anda \u00fcmitsiz bir vaka gibi g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yledi. B\u00f6ylesine g\u00fc\u00e7l\u00fc zehirler ancak FSB taraf\u0131ndan temin edilebilir.<\/p>\n

\"RuslanTansiyonun y\u00fckselmesi \u00fczerine, Dzasokhov yard\u0131m i\u00e7in Kuzey Osetya\u2019n\u0131n kom\u015fu cumhuriyeti \u0130ngu\u015fetya\u2019n\u0131n eski devlet ba\u015fkan\u0131 ve bir Putin muhalifi olan Ruslan Aushev\u2019e ba\u015fvurdu. Ayr\u0131ca \u00c7e\u00e7en direni\u015finin Londra\u2019daki temsilcisi Akhmad Zakaev\u2019i de arad\u0131 ve Zakaev, \u00c7e\u00e7en direni\u015f\u00e7ilerin lideri ve devlet ba\u015fkan\u0131 olan Aslan Maskhadov ile g\u00f6r\u00fc\u015fece\u011fine s\u00f6z verdi. 2 Eyl\u00fcl g\u00fcn\u00fc Aushev okula girdi ve 15\u2019i \u00e7ocuk ve\u00a0 11\u2019i kad\u0131n olmak \u00fczere 26 rehineyi d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kard\u0131. Ayr\u0131ca ter\u00f6ristlerin taleplerinin yer ald\u0131\u011f\u0131 bir not ve kasedi de d\u0131\u015far\u0131ya getirdi. Talepler operasyonu planlayan ve \u015fu anda Beslan\u2019da olmayan Basayev\u2019den geliyordu. Yetkililer yanl\u0131\u015fl\u0131kla ter\u00f6ristlerin herhangi bir talepleri olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n

Ger\u00e7ekte, Basayev taraf\u0131ndan \u00f6nerilen konular Rus-\u00c7e\u00e7en \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131na bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l bir uzla\u015f\u0131 temelinde \u00e7\u00f6z\u00fcm getirmekti. Basayev, Rus g\u00fcvenli\u011finin garantisi, \u00c7e\u00e7enya\u2019n\u0131n ruble b\u00f6lgesinde kalmas\u0131 ve Ba\u011f\u0131ms\u0131z Devletler Toplulu\u011fu\u2019na kat\u0131lmas\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda \u00c7e\u00e7enya\u2019n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n resmen tan\u0131nmas\u0131n\u0131 teklif etmi\u015fti. Ayr\u0131ca, ikinci Rus-\u00c7e\u00e7en Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n ba\u015flatmak i\u00e7in bahane edilen 1999 y\u0131l\u0131ndaki apartman bombalama olaylar\u0131 <\/a>ile \u00c7e\u00e7en isyanc\u0131lar\u0131n hi\u00e7bir ilgisi olmamas\u0131na, bunlar\u0131n ard\u0131nda FSB\u2019nin oldu\u011funu bilmesine ya da kanaat getirmi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, isyanc\u0131lar\u0131n bunun sorumlulu\u011funu da \u00fcstlenece\u011fini ifade etmi\u015fti.<\/p>\n

\"Aslan2 Eyl\u00fcl g\u00fcn\u00fc 22.15\u2019te, Zakaev, yabanc\u0131 bas\u0131n arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla Maskhadov\u2019un krizi \u00e7\u00f6zmek \u00fczere Beslan gelmeyi kabul etti\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131. Tek bir \u00f6n \u015fart bile yoktu. Hatta Maskhadov kendi can g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in bile garanti talep etmedi. 3 Eyl\u00fcl gecesi, Zakaev, Maskhadov\u2019un okula ve Dzasokhov\u2019a gelmeye haz\u0131r oldu\u011funu duyurdu. Bu bilgi FSB operasyonunu y\u00fcr\u00fcten Vladimir Pronichev\u2019e iletildi. Bir saat sonra operasyon ba\u015flad\u0131.<\/p>\n

En dokunakl\u0131 soru, Beslan\u2019daki katliama neden olan ate\u015fi ilk kimin a\u00e7t\u0131\u011f\u0131. Resmi versiyona g\u00f6re, ter\u00f6ristlerden birisinin spor salonundaki bombalardan birisini patlatmas\u0131ndan sonra sald\u0131r\u0131n\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 \u015feklinde. Kulayev\u2019in duru\u015fmas\u0131nda sald\u0131r\u0131dan hayatta kalanlar, spor salonunun i\u00e7erisinde herhangi bir patlama ya\u015fanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, Ruslar\u0131n lav silahlar\u0131 ve havan toplar\u0131 ile okula sald\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatt\u0131lar. Yetkililer \u00f6nce lav silahlar\u0131n\u0131n kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 reddetti, ancak ma\u011fdurlar okulun yan\u0131nda bulunan bo\u015f lav silah\u0131 t\u00fcplerini mahkemeye delil olarak sundular. Lav silah\u0131 d\u00fczene\u011fi i\u00e7erisinde yer alan kaps\u00fcller bir ate\u015f topu ve \u015fok dalgas\u0131 yaratarak yoluna \u00e7\u0131kan her \u015feyi yok eder.<\/p>\n

Beslan ailelerinin versiyonu Kuzey Osetya Parlamentosu Komisyonu\u2019nun bulduklar\u0131yla desteklendi. 29 Kas\u0131m 2005\u2019te yay\u0131nlanan raporda, komisyonun ilk patlaman\u0131n d\u0131\u015far\u0131dan f\u0131rlat\u0131lan bir havan topu ya da lav silah\u0131 ile olu\u015fturuldu\u011fu sonucuna vard\u0131\u011f\u0131 belirtiliyor.<\/p>\n

\"Beslan'daKazazedelerin iddialar\u0131na en b\u00fcy\u00fck destek, katliam\u0131 ara\u015ft\u0131rmak \u00fczere kurulan komisyonun bir \u00fcyesi ve fiziki yan\u0131klar konusunda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir uzman olarak kabul g\u00f6ren Yuri Savaliev taraf\u0131ndan yay\u0131nlanan raporda geldi. Saveliev\u2019e g\u00f6re ilk patlamaya okulun yan\u0131ndaki bir binan\u0131n be\u015finci kat\u0131ndan lav silah\u0131yla gece saat 1.30 sular\u0131nda a\u00e7\u0131lan ate\u015f neden oldu. \u0130kinci patlama 22 saniye sonra meydana geldi, bu patlaman\u0131n nedeni ayn\u0131 caddedeki bir ba\u015fka be\u015f katl\u0131 binadan at\u0131lan 6.1 kg dinamite e\u015fde\u011fer par\u00e7a tesirli el bombas\u0131yd\u0131. Savaliev\u2019e g\u00f6re, patlamalar cehennem gibi bir yer ortaya \u00e7\u0131kard\u0131 ve spor salonunun tavan\u0131 \u00e7\u00f6kt\u00fc ki bu da rehinelerin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131n \u00f6lmesine neden oldu. Geriye kalan 106-110 rehine ise ter\u00f6ristler onlar\u0131 yanan spor salonundan kafetaryaya ge\u00e7irirken g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7lerince roket atarlar, lav silahlar\u0131 ve tanklar kullanarak a\u00e7\u0131lan yo\u011fun ate\u015f alt\u0131nda hayat\u0131n\u0131 kaybetti.<\/p>\n

Savaliev komisyondaki tek uzmand\u0131. Buna ra\u011fmen, vard\u0131\u011f\u0131 sonu\u00e7lar\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131nda, komisyonun ba\u015fkan\u0131 Alexander Torshin taraf\u0131ndan \u201ckas\u0131tl\u0131 bir sahtekarl\u0131k\u201d yapmakla su\u00e7land\u0131. Ne var ki, Haziran 2007\u2019de \u201cBeslan Anneleri Grubu\u201dnun \u00fcyeleri posta yoluyla olaylar\u0131n video g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerinin kopyas\u0131n\u0131 ele ge\u00e7irdi. G\u00f6r\u00fcnt\u00fcler Kuzey Osetya Vekili\u2019nin bir \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 taraf\u0131ndan \u00e7eki\u015fmi\u015fti ve \u00fc\u00e7 y\u0131ld\u0131r \u201ckay\u0131p\u201d oldu\u011fu bildiriliyordu. Video g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerinde saat 15.00 sular\u0131nda kendi istekleri ile spor salonuna girerek hayat kurtarmaya \u00e7al\u0131\u015fan iki istihkam eriyle yap\u0131lan r\u00f6portaj da yer al\u0131yordu. R\u00f6portaj tahminen saat 16.00\u2019da yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131, istihkam erleri isyanc\u0131lar\u0131n el yap\u0131m\u0131 bombalar\u0131n\u0131n patlamam\u0131\u015f durumda ve etkisiz hale getirilmi\u015f oldu\u011funu, duvarlar\u0131n y\u0131k\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyorlard\u0131. R\u00f6portaj, Savaliev\u2019in vard\u0131\u011f\u0131 sonucu do\u011fruluyordu, spor salonu i\u00e7erisinde herhangi bir patlama ya\u015fanmam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Novay Gazeta\u2019da yazan Milashina\u2019ya g\u00f6re, kasetler saat 15.08\u2019de okul ve spor salonu bomba atarlar ve lav silahlar\u0131ndan \u00e7\u0131kan yo\u011fun ate\u015fin alt\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. \u0130kisi beyaz biri siyah mantar gibi \u00fc\u00e7 bulut okulun \u00fczerinde y\u00fckseldi. Kaset toplam 13 patlama g\u00f6sterdi. \u00d6zel kuvvetlerin ba\u015f\u0131 General Alexander Tikhonov ate\u015fkes emrini verip ate\u015f kesildi\u011finde saat sadece 15.10\u2019du. \u0130ki saatten daha uzun bir s\u00fcre boyunca Tikhonov herkesin yang\u0131na m\u00fcdahale etmesini yasaklad\u0131. 15.28\u2019de ba\u015flayan yang\u0131n asl\u0131nda s\u00f6nd\u00fcr\u00fclebilirdi, 100\u2019den fazla rehine canl\u0131 canl\u0131 yand\u0131. Postmortem (\u00f6l\u00fcm sonras\u0131) otopsilerde \u00f6l\u00fcm nedeni olarak termal \u015fok kaydedildi, \u00f6rne\u011fin neredeyse kurbanlar\u0131n tamam\u0131n\u0131n \u00fcst derileri kavrulmu\u015ftu. Rehineler mermi ya da k\u0131r\u0131klardan ba\u015fka yara g\u00f6stermedi.<\/p>\n

\u00c7ok say\u0131daki ebeveynin ve \u00e7ocu\u011fun \u00f6l\u00fcm\u00fcnden kimin sorumlu oldu\u011funu anlam\u0131mza katk\u0131 sa\u011flayacak ba\u015fka bir detay daha var. \u00c7ok say\u0131daki g\u00f6rg\u00fc tan\u0131\u011f\u0131n\u0131n beyan\u0131na g\u00f6re, Rusya sald\u0131r\u0131ya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda, ter\u00f6ristler hem kendilerini hem de imkans\u0131z gibi g\u00f6r\u00fcnse bile rehineleri de kurtarmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar.<\/p>\n

\"RusBir okulun ter\u00f6ristlerce ele ge\u00e7irilmesi t\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n dikkatini kriz boyunca oraya \u00e7ektiyse de dikkatler uzun bir s\u00fcre \u00f6nce ba\u015fka deh\u015fetlere y\u00f6neldi. \u015eu var ki arkada b\u0131rak\u0131lan resim ger\u00e7ekte insanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 bir Rusya su\u00e7uydu. Rus g\u00fc\u00e7leri bir okulun savunmas\u0131z insanlarla dolu spor salonuna askeri doktrinin belirlenen hedefi yok etme \u015feklindeki klasik ilkesine g\u00f6re sald\u0131rd\u0131. 32 ter\u00f6risti \u00f6ld\u00fcrmelerine ra\u011fmen, 342 masum rehineyi de m\u00fcmk\u00fcn olabilecek en korkun\u00e7 \u015fekilde topluca katlettiler, ve bunu krize son verebilecek olan \u00c7e\u00e7enya\u2019n\u0131n se\u00e7ilmi\u015f lideriyle m\u00fczakereleri y\u00fcr\u00fctmesi konusunda anla\u015ft\u0131ktan hemen sonra yapt\u0131lar. Ayn\u0131 zamanda, okul bask\u0131n\u0131, Kuzey Osetya\u2019daki h\u00fck\u00fcmet binas\u0131nda kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k yaratmaya ama\u00e7layan ba\u015far\u0131s\u0131z bir Rus provokasyonunun meyvesiydi ki ba\u015far\u0131l\u0131 oldular, bu sald\u0131r\u0131 da masum hayatlar\u0131n b\u00fcy\u00fck kayb\u0131yla sonu\u00e7land\u0131.<\/p>\n

Beslan\u2019daki olay\u0131n \u00fczerinden ge\u00e7en be\u015f y\u0131lda, \u00f6l\u00fcler g\u00f6m\u00fcld\u00fc ve ya\u015fananlar\u0131n ac\u0131s\u0131 sadece k\u00fc\u00e7\u00fck bir kesimce payla\u015f\u0131ld\u0131. Ancak Rus yetkililerin okul bask\u0131n\u0131ndaki tutumu uluslararas\u0131 bir kayg\u0131 konusu olmal\u0131d\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu ter\u00f6ristlerinkinden farks\u0131z insanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 bir tav\u0131rd\u0131r.<\/p>\n

Rus eylemleri tam olarak insanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 su\u00e7 tan\u0131m\u0131na uymaktad\u0131r. Uluslararas\u0131 Ceza Mahkemesi\u2019nin Roma Stat\u00fcs\u00fc\u2019ne g\u00f6re, insanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 bir su\u00e7un de\u011ferlendirilebilmesi i\u00e7in, \u201c\u00f6zellikle i\u011fren\u00e7\u201d bir su\u00e7 olmal\u0131 ve \u201cinsanl\u0131k onuruna y\u00f6nelik veya a\u015f\u0131r\u0131c\u0131 derecede k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc veya insanlardan birini al\u00e7altacak \u015fekilde ciddi bir sald\u0131r\u0131\u201d yaratmal\u0131d\u0131r. \u00c7ocuklar\u0131n canl\u0131 canl\u0131 yanmas\u0131na neden olan bu geli\u015fig\u00fczel sald\u0131r\u0131 ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc tan\u0131mlanamaz. Ayr\u0131ca su\u00e7 h\u00fck\u00fcmet politikas\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olmal\u0131 ve o \u201cgenel ve\/veya sistematik uygulamay\u0131\u201d\u00a0 yans\u0131tmal\u0131d\u0131r. Rehinelerin \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi, Rus rejiminin siyasi hedeflerinin \u00f6nceli\u011finin insanlar\u0131n ya\u015famlar\u0131 \u00fczerinde t\u00fcm\u00fcyle yanl\u0131\u015f bir uygulaman\u0131n yans\u0131t\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Bu ko\u015fullar alt\u0131nda Beslan trajedisinin ger\u00e7ek hikayesinin korunmas\u0131 \u00f6nemlidir. Bu k\u00fc\u00e7\u00fck te olsa gelecekteki bir rehine krizinde mevcut Rus liderli\u011finin benzer taktiklerinden vazge\u00e7irmeye yarayabilir. Ancak uzun bir s\u00fcre kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan ve \u00f6rtbas edilen durumu a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturacakt\u0131r. Son g\u00fcnlerde ortaya \u00e7\u0131kan, \u201cABD-Rusya\u201d ili\u015fkilerini tecr\u00fcbesiz ve bihaber yeniden kurma iste\u011finin de dahil oldu\u011fu siyasi olaylar, Rusya\u2019y\u0131 a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde g\u00f6rmedi\u011fimizi g\u00f6steriyor. Bu Bat\u0131\u2019n\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131na de\u011fil. Ve elbette, tarih te kendi iddialar\u0131na sahip.<\/p>\n

David Setter <\/strong>
\n01.10.2009\/Forbes<\/a><\/p>\n

*David Satter, Hudson Enstit\u00fcs\u00fc\u2019n\u00fcn k\u0131demli akademisyeni ve\u00a0 Johns Hopkins \u00dcniversitesi Modern Uluslararas\u0131 Ara\u015ft\u0131rmalar Okulu\u2019nun konuk bilim adam\u0131d\u0131r. Bir Yale yay\u0131n\u0131 olan son kitab\u0131, \u201c\u015eafak Vakti Karanl\u0131\u011f\u0131: Rus Su\u00e7 Devletinin Y\u00fckseli\u015fi (Darkness at Dawn: the Rise of the Russian Criminal State) dir.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kuzey Kafkasya\u2019daki Beslan isimli kentin 1 Numaral\u0131 okulunun \u00c7e\u00e7en destekli ter\u00f6ristlerce ele ge\u00e7irilmesi, 146 yeti\u015fkin ve 186 \u00e7ocu\u011fun hayat\u0131n\u0131 kaybetmesiyle sonlanan rehine krizinin \u00fczerinden be\u015f y\u0131l ge\u00e7ti. Ancak bu korkun\u00e7 olaylar bug\u00fcn halen Rusya\u2019da haf\u0131zalardaki …<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[127],"tags":[1333,1329,1330,19,180,1328,1326,1339,1337,1338,1335,1327,781,1334,1336,1332,1331],"class_list":["post-5778","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ceviriler-makaleler","tag-alexander-dzasokhov","tag-alexander-tikhonov","tag-alexander-torshin","tag-anna-politkovskaya","tag-aslan-maskhadov","tag-beslan","tag-david-setter","tag-elena-milashina","tag-kazbek-mamaev","tag-marina-litvinovich","tag-nikolai-shepel","tag-ruslan-aushev","tag-samil-basayev","tag-vitaly-zangionov","tag-vladimir-khodov","tag-vladimir-pronichev","tag-yuri-savaliev"],"views":9999,"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5778","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5778"}],"version-history":[{"count":8,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5778\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5807,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5778\/revisions\/5807"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5778"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5778"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5778"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}