{"id":6509,"date":"2009-11-29T18:31:01","date_gmt":"2009-11-29T16:31:01","guid":{"rendered":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/?p=6509"},"modified":"2009-11-29T18:31:28","modified_gmt":"2009-11-29T16:31:28","slug":"aktivistler-icin-acik-sezon","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/2009\/11\/aktivistler-icin-acik-sezon\/","title":{"rendered":"Aktivistler i\u00e7in ‘A\u00e7\u0131k Sezon’"},"content":{"rendered":"

\u00c7e\u00e7en hemcinslerinin insan haklar\u0131n\u0131n korkusuz savunucusu olarak g\u00f6r\u00fclen, yorulmak nedir bilmeyen Natalya Estemirova zaman zaman \u00fclkesindeki halk eylemlerinde meydan okurcas\u0131na ortadan kaybolan insanlar\u0131n foto\u011fraflar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131rd\u0131.<\/p>\n

Sava\u015f\u0131n \u00e7apraz ate\u015fine ve vah\u015fi sonu\u00e7lar\u0131na yakalanm\u0131\u015f insanlar i\u00e7in ger\u00e7ek adaleti sa\u011flamak u\u011fruna bildi\u011finden \u015fa\u015fmadan \u0131srarla m\u00fccadele ederdi. O evleri bombalanm\u0131\u015f insanlar\u0131n ba\u015flar\u0131n\u0131 sokabilecekleri bir \u00e7at\u0131; davalar\u0131n\u0131 Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi\u2019ne g\u00f6t\u00fcrmeleri i\u00e7in deh\u015fete kap\u0131lm\u0131\u015f k\u00f6yl\u00fcleri destekleyen bir kad\u0131nd\u0131.<\/p>\n

Grozny\u2019deki evinin \u00f6n\u00fcnden Temmuz ay\u0131nda ka\u00e7\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, Bayan Estemirova, olduk\u00e7a hassas bir konu \u00fczerinde Rus insan haklar\u0131 organizasyonu \u201cMemorial\u201d i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. G\u00f6\u011fs\u00fcnden ve ba\u015f\u0131ndan vurulmu\u015f bedeni kom\u015fu \u0130ngu\u015fetya\u2019n\u0131n ormanl\u0131k alan\u0131nda bulundu.<\/p>\n

Art\u0131k g\u00f6stericilerin eylemlerinde havaya kald\u0131rd\u0131\u011f\u0131 kocaman posterlerde onun foto\u011fraf\u0131 yer al\u0131yordu.<\/p>\n

Organizasyonun ba\u015fkan\u0131 Oleg Orlov, bir Rus\u00e7a terc\u00fcman arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla National Post\u2019a verdi\u011fi r\u00f6portajda, \u201cMemorial grubunda bir aktivist olmak \u00e7ok zordur\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n

Aral\u0131k ay\u0131nda, Strasbourg\u2019da Oleg Orlov ve Memorial\u2019in iki y\u00f6neticisi Avrupa Birli\u011fi\u2019nin en \u00f6nemli insan haklar\u0131 \u00f6d\u00fcl\u00fcn\u00fc alacak; \u00f6d\u00fcl komitesinin bu karar\u0131 Rusya ve cumhuriyetlerindeki insan haklar\u0131 savunucular\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na yay\u0131lan korku ve \u015fiddet sarmal\u0131na bir son verilmesi gerekti\u011fi anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n

Human Rights Watch (\u0130nsan Haklar\u0131 \u0130zleme)\u2019nin y\u00f6neticisi Kenneth Roth, Bayan Estemirova\u2019n\u0131n katledilmesinden sonra, \u201c\u00c7e\u00e7enya\u2019daki deh\u015fete d\u00fc\u015f\u00fcren insan haklar\u0131 ihlallerini g\u00fcndeme getirmeye \u00e7al\u0131\u015fan herkes i\u00e7in sezon a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor\u201d dedi. Estemirova, bu y\u0131l i\u00e7erisinde Rusya\u2019da katledilen be\u015f aktivist ve bir gazetecinin ikincisi oldu.<\/p>\n

B\u00fcy\u00fck bir h\u00fck\u00fcmet yolsuzlu\u011fu iddias\u0131n\u0131 g\u00fcndeme getiren Hermitage Capital adl\u0131 yat\u0131r\u0131m firmas\u0131n\u0131 temsil eden Sergei Magnitsky isimli 37 ya\u015f\u0131ndaki Rus vergi avukat\u0131 ge\u00e7ti\u011fimiz hafta Moskova\u2019daki bir g\u00f6zalt\u0131 merkezinde \u00f6ld\u00fc.<\/p>\n

Sergei g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131ktan sonra, bir y\u0131ldan daha uzun bir s\u00fcredir firman\u0131n vergi ka\u00e7\u0131rmas\u0131na yard\u0131m etmekle itham edilmesini \u015fiddetle reddetmi\u015fti, Hermitage Capital\u2019in CEO\u2019su da su\u00e7lamalar\u0131 \u201cuydurma\u201d olarak nitelendirdi.<\/p>\n

Rusya Devlet Ba\u015fkan\u0131 Dmitry Medvedev, Bay Magnitsky\u2019nin \u00f6l\u00fcm\u00fcyle ilgili bir soru\u015fturma a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 emretti; benzer bir emri Bayan Estemirova katledildi\u011finde de ondan duymu\u015ftuk.<\/p>\n

Sivil toplum organizasyonlar\u0131na defaatle destek vaat etmi\u015f ve a\u00e7\u0131k\u00e7a yolsuzlukla m\u00fccadele edece\u011fini duyurmu\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, Bay Medvedev yolsuzluklar\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmak i\u00e7in yeterince \u00e7aba g\u00f6stermemekle ele\u015ftiriliyor. Medvedev ayr\u0131ca sivil toplum \u00f6rg\u00fctlerinin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 zorla\u015ft\u0131ran yasalarda rahatlat\u0131c\u0131 d\u00fczenlemeler yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011finden bahsederek mevcut yasal d\u00fczenlemeyi \u201ca\u011f\u0131r bir y\u00fck\u201d olarak adland\u0131rd\u0131.<\/p>\n

Pek \u00e7ok aktivist ku\u015fkucu yakla\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor ve devleti korku atmosferini beslemekle su\u00e7luyor.<\/p>\n

Bay Orlov: \u201c\u00dclkenin Kuzey Kafkasya gibi baz\u0131 b\u00f6lgelerinde ciddi \u015fekilde yaralanmak ya da \u00f6ld\u00fcr\u00fclmek m\u00fcmk\u00fcn\u201d diyor.<\/p>\n

\"\"\u201cDi\u011fer b\u00f6lgelerde yerel h\u00fck\u00fcmet g\u00fc\u00e7leriyle bir ge\u00e7imsizli\u011fe d\u00fc\u015febilirsiniz, b\u00f6ylece \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131z yava\u015flat\u0131labilir ya da durdurulabilir\u201d diyen Bay Orlov, yetkililer, \u015fubelere g\u00f6nderdikleri g\u00fcmr\u00fck memurlar\u0131 ya da sa\u011fl\u0131k uzmanlar\u0131 ile soru\u015fturmalar\u0131 baltalamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar; gruplar\u0131 farkl\u0131 Bat\u0131 \u00fclkelerinin \u00e7\u0131karlar\u0131na hizmet etmekle su\u00e7luyorlar diyor.<\/p>\n

Bu y\u0131l, \u00c7e\u00e7enya\u2019n\u0131n diktat\u00f6r\u00fc Ramzan Kadirov taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131lan iftira davas\u0131 sonras\u0131nda, Bay Orlov para cezas\u0131 \u00f6demeye mahkum edildi ve Orlov\u2019un a\u00e7\u0131klamalar\u0131n\u0131 geri almas\u0131 gerekti\u011fine h\u00fckmedildi. Oleg Orlov, Bayan Estemirova\u2019n\u0131n katledilmesinden dolay\u0131 Kadirov\u2019u su\u00e7lam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Memorial\u2019in ba\u015fkan\u0131 \u015fiddeti ilk elden biliyor: 2007 y\u0131l\u0131nda \u00fc\u00e7 gazeteci ile birlikte ka\u00e7\u0131r\u0131ld\u0131; d\u00f6v\u00fcld\u00fc ve \u00f6ld\u00fcr\u00fclmekle tehdit edildi.<\/p>\n

\u201cSava\u015f\u0131n tan\u0131m\u0131 \u00e7ok mu\u011flak. Uluslararas\u0131 standartlara g\u00f6re \u00c7e\u00e7enya\u2019da bir sava\u015f yok, ancak \u015fiddet halen b\u00f6lgedeki varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor ve ayr\u0131ca baz\u0131 istatistikler \u015fiddetin art\u0131\u015f g\u00f6sterdi\u011fini de ortaya koyuyor\u201d \u201d diyor Bay Orlov.<\/p>\n

\u00c7e\u00e7enya\u2019daki sava\u015fla ilgili bir kitap yazm\u0131\u015f olan Connecticut \u00dcniversitesi\u2019nden Profes\u00f6r Emma Gilligan, 1990’lar\u0131n ortas\u0131ndaki birinci sava\u015f d\u00f6neminde aktivistler \u00e7at\u0131\u015fma b\u00f6lgelerinde daha rahat hareket edebiliyor ve pisliklerin dava prosed\u00fcr\u00fc i\u00e7in acil listeleri haz\u0131rlad\u0131klar\u0131n\u0131 ifade ediyor. Bayan Gilligan, \u201cPek \u00e7ok bilgiyi d\u0131\u015far\u0131ya \u00e7\u0131karmay\u0131 ba\u015flad\u0131lar, bu bilgiler hem Rusya\u2019da hem de uluslararas\u0131 arenada sava\u015f\u0131n me\u015fruiyeti hakk\u0131nda kamuoyunu etkiledi\u201d diyor.<\/p>\n

\u0130kinci Rus-\u00c7e\u00e7en sava\u015f\u0131nda (1999-2003) ancak b\u00f6lgenin %30\u2019una eri\u015fim sa\u011flanabildi. Bayan Gilligan\u2019n\u0131n verilerine g\u00f6re, 1999 -2005 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda b\u00f6lgede yedi insan haklar\u0131 savunucusu katledildi ve di\u011fer alt\u0131s\u0131 da ka\u00e7\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n

En b\u00fcy\u00fck zorluklarla Rus-\u00c7e\u00e7en Dostluk Komitesi kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131, ancak durmaks\u0131z\u0131n ac\u0131mas\u0131z ihlalleri ortaya \u00e7\u0131karmak i\u00e7in durmadan \u00e7al\u0131\u015fan gazeteci Anna Politkovskaya\u2019n\u0131n katledilmesi, aktivistler aras\u0131nda korku dalgas\u0131n\u0131 yayd\u0131.<\/p>\n

2007 y\u0131l\u0131ndaki Politkovskaya cinayetiyle ilgili birka\u00e7 ki\u015fi tutukland\u0131ysa da, kilit \u015f\u00fcphelinin halen serbest oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor. Bu arada, Bayan Estemirova cinayeti davas\u0131nda \u00e7\u00f6z\u00fcms\u00fczl\u00fck devam ediyor.<\/p>\n

Bu bir par\u00e7ada kimin onun \u00f6lmesini istedi\u011fi ya da \u00f6ld\u00fcrmek istedi\u011finin bilinmemesi ile ilgili.<\/p>\n

Eski bir Moskova muhabiri ve k\u00fcresel g\u00fcvenlik ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 yapan Hudson Enstit\u00fcs\u00fc\u2019n\u00fcn k\u0131demli akademisyeni David Satter, \u201cBelirlenemeyen bir \u015fey var, bu insanlar\u0131n a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131 \u015feyden korkan Kadirov\u2019un g\u00fc\u00e7leri mi, Rus g\u00fcvenlik kuvvetleri mi, yoksa haklar\u0131nda baz\u0131 bilgilerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131ndan korkan s\u0131radan insanlar\u0131n m\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131 bilinmiyor. Bu \u015feyler hakk\u0131nda spek\u00fclasyon yap\u0131labilir, ancak kesin olarak bir bilgimiz yok. Katillerin kimli\u011fini tespit etmek g\u00fc\u00e7 olmas\u0131na ra\u011fmen, bildi\u011fimiz tek \u015fey hukuksuzlu\u011fu te\u015fvik eden \u00fcst d\u00fczey y\u00f6neticilerin bundan sorumlu oldu\u011fu\u201d dedi.<\/p>\n

Bay Orlov, devletin ter\u00f6rizmle ilgisi olan ki\u015fileri zorla ka\u00e7\u0131rmas\u0131n\u0131, devlet ter\u00f6rizmiyle ter\u00f6rle m\u00fccadele politikas\u0131 olarak tan\u0131mlad\u0131.<\/p>\n

Bay Orlov, \u201cH\u00fck\u00fcmet hukuk kurallar\u0131n\u0131 uygulamak ve dava dosyas\u0131 olu\u015fturmak yerine, istedi\u011fi bilgileri s\u00f6yletmek i\u00e7in insanlar\u0131 ka\u00e7\u0131rmay\u0131 ve onlara i\u015fkence etmeyi daha etkili ve basit bir y\u00f6ntem olarak g\u00f6r\u00fcyor. \u015eimdi kullan\u0131lan \u00e7\u00f6z\u00fcm y\u00f6ntemleri sadece h\u00fck\u00fcmete ihtiya\u00e7 duydu\u011fu bilgileri elde etmesini sa\u011flam\u0131yor, ayn\u0131 zamanda geriye kalan yerel halk \u00fczerinde de bir korku ve tehdit olu\u015fturuyor\u201d dedi.<\/p>\n

Memorial \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n derledi\u011fi verilere g\u00f6re, 2000 ile 2007 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda \u00c7e\u00e7enya ve Rusya cumhuriyetlerinde 3.000\u2019den daha fazla insan\u0131n ortadan kayboldu\u011funu ifade eden Bay Orlov, 2005 y\u0131l\u0131ndan bu yana yerel halka y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar\u0131n kolayla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n

Bay Orlov, \u201cBug\u00fcnlerde insanlar se\u00e7ilip gece evlerinden toplan\u0131yor, sonra ya evlerine geri d\u00f6n\u00fcyorlar ya da yerel polis karakollar\u0131na g\u00f6nderiliyorlar ve kendilerine sunulan her su\u00e7lamay\u0131 kabul etmeyi zorlan\u0131yorlar, bu insanlar\u0131n masumiyetleri ise \u00f6nemli arz etmiyor\u201d dedi.<\/p>\n

\u201c\u0130nsanlar geri d\u00f6nd\u00fcklerinde v\u00fccutlar\u0131nda i\u015fkence izleri oluyor.\u201d<\/p>\n

Bay Satter, \u201ct\u00fcm bunlar kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00e7ok cesur ve prensip sahibi insanlar, insan haklar\u0131 i\u00e7in sava\u015fmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor\u201d diyor.<\/p>\n

Bayan Gilligan, \u201cHayret etmiyorum, ama onlar i\u00e7in eteklerim tutu\u015fuyor. Onlar\u0131n ger\u00e7ekten bir se\u00e7ene\u011fi yok gibi hissediyorum. Ve onlar\u0131n ayr\u0131ca kesin olarak bildikleri bir \u015fey var, bir toplumun ge\u00e7mi\u015fiyle y\u00fczle\u015fmeden kendisini yeniden olu\u015fturabilmesi m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?\u00a0 Muhtemelen bu olabilir, ama bu yenilenme ne kadar iyi olabilir veya ne kadar uzun s\u00fcrer?\u201d diyor.<\/p>\n

28.11.2009
\nNatalie Alcoba – National Post <\/a><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00c7e\u00e7en hemcinslerinin insan haklar\u0131n\u0131n korkusuz savunucusu olarak g\u00f6r\u00fclen, yorulmak nedir bilmeyen Natalya Estemirova zaman zaman \u00fclkesindeki halk eylemlerinde meydan okurcas\u0131na ortadan kaybolan insanlar\u0131n foto\u011fraflar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131rd\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[19,1515,1516,1514,1026,1037],"class_list":["post-6509","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-haberler","tag-anna-politkovskaya","tag-david-satter","tag-emma-gilligan","tag-natalie-alcoba","tag-natalya-estemirova","tag-oleg-orlov"],"views":3789,"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6509","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6509"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6509\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6513,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6509\/revisions\/6513"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6509"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6509"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6509"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}