{"id":7077,"date":"2010-01-28T16:56:48","date_gmt":"2010-01-28T14:56:48","guid":{"rendered":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/?p=7077"},"modified":"2010-02-08T10:31:08","modified_gmt":"2010-02-08T08:31:08","slug":"ingusetya-unutulmus-cumhuriyette-dayanisma","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/2010\/01\/ingusetya-unutulmus-cumhuriyette-dayanisma\/","title":{"rendered":"\u0130ngu\u015fetya: Unutulmu\u015f Cumhuriyette Dayan\u0131\u015fma"},"content":{"rendered":"

Kuzey Kafkasya’daki \u0130ngu\u015fetya Cumhuriyeti’nde insanlar\u0131n ya\u015fant\u0131s\u0131na korku hakim olmu\u015f durumda. MSF (S\u0131n\u0131r Tan\u0131mayan Doktorlar) cumhuriyette halen faaliyet g\u00f6steren birka\u00e7 yard\u0131m organizasyonundan ve insanlar\u0131n maruz kald\u0131\u011f\u0131 ciddi \u015fiddetin g\u00f6rg\u00fc tan\u0131klar\u0131ndan birisi.<\/p>\n

65 ya\u015f\u0131ndaki Sultan dan\u0131\u015fman\u0131na, “Son zamanlarda sinirlerim \u00e7ok gergin bir hale geldi. Ka\u00e7\u0131r\u0131lan veya \u00f6ld\u00fcr\u00fclen birilerini i\u015fitti\u011fimde, kendi kabusumu yeniden hat\u0131rl\u0131yorum. Hi\u00e7bir a\u00e7\u0131klama yap\u0131lmadan al\u0131n\u0131p ormana g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fcm, ba\u015f\u0131ma bir \u00e7uval ge\u00e7irdiler ve omzuma dayad\u0131klar\u0131 makinal\u0131 silahla beni bir yerlere g\u00f6t\u00fcrd\u00fcler. Ne zaman akl\u0131ma gelse g\u00f6\u011fs\u00fcme bir a\u011fr\u0131 giriyor, kan bas\u0131nc\u0131m y\u00fckseliyor ve parmaklar\u0131m uyu\u015fuyor. Umar\u0131m bana yard\u0131mc\u0131 olabilirsiniz” diyor.<\/p>\n

Rusya’daki k\u00fc\u00e7\u00fck \u0130ngu\u015fetya Cumhuriyeti herg\u00fcn ya\u015fanan patlamalar, a\u00e7\u0131lan ate\u015fler ve sald\u0131r\u0131larla sars\u0131l\u0131yor. Cumhuriyetin n\u00fcfusu Edinburgh kadar ancak sadece bu y\u0131l 200’den fazla insan \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. Kom\u015fu \u00c7e\u00e7enya 1994 ve 2003 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda iki korkun\u00e7 sava\u015f\u0131n \u0131zd\u0131rab\u0131n\u0131 ya\u015fad\u0131, bu s\u00fcre i\u00e7erisinde 200 binden fazla \u00c7e\u00e7en m\u00fclteci g\u00fcvenli bir s\u0131\u011f\u0131nak i\u00e7in \u0130ngu\u015fetya’ya ka\u00e7t\u0131 ve MSF b\u00fcy\u00fck \u00e7ad\u0131r kamplar\u0131nda bu insanlara destek sundu. Ancak \u00c7e\u00e7enya’da istikrar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcrken, \u0130ngu\u015fetya’da art\u0131k o g\u00fcvenli s\u0131\u011f\u0131nak de\u011fil. \u00c7e\u00e7enya’da Ruslara kar\u015f\u0131 sava\u015fan direni\u015f\u00e7ilerin bir k\u0131sm\u0131 \u0130ngu\u015fetya’ya ge\u00e7ti ve bu da\u011fl\u0131k cumhuriyet Rusya’n\u0131n en vah\u015fi b\u00f6lgelerinden birisi haline geldi.<\/p>\n

MSF heyetinin ba\u015fkan\u0131 Willem de Jonge, “2007 y\u0131l\u0131n\u0131n ba\u015flar\u0131nda buraya geldi\u011fimde, \u00fclkesinde yerinden edilen \u00c7e\u00e7enlerin kald\u0131\u011f\u0131 \u00e7ad\u0131r kamplar kapat\u0131lm\u0131\u015f ve y\u0131k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Terk edilmi\u015f kafelerden ya da tavuk \u00e7iftliklerinden d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclme ge\u00e7ici konutlarda ya\u015fayan kalabal\u0131k \u00c7e\u00e7en m\u00fclteci gruplar\u0131 i\u00e7in zihinsel sa\u011fl\u0131k hizmeti veriyor ve klinikler \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131yorduk. Temelde hala ayn\u0131 hizmeti sunuyor olmam\u0131za ra\u011fmen, \u015fu an i\u00e7inde bulundu\u011fumuz durumun en b\u00fcy\u00fck fark\u0131 art\u0131k yerel \u0130ngu\u015flar\u0131n da m\u00fclteciler kadar yard\u0131ma ihtiya\u00e7 duyuyor olmas\u0131” diyor.<\/p>\n

MSF’in dokuz ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 dan\u0131\u015fman\u0131ndan birisi olan Madina’da cumhuriyette de\u011fi\u015fen atmosferin fark\u0131nda: “Buras\u0131 da art\u0131k \u00c7e\u00e7enya gibi. Pek \u00e7ok insan uyurken dahi elbiselerini \u00e7\u0131karm\u0131yor. Yatmaya giderken pijamalar\u0131n\u0131 giymiyorlar, \u00e7\u00fcnk\u00fc gece ba\u015flar\u0131na ne gelece\u011fini bilmiyorlar. Ve gece nas\u0131l olurda giysisiz d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kabilirsiniz? K\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz buna izin vermiyor.”<\/p>\n

De Jonge, “Bu a\u00e7\u0131k bir sava\u015f de\u011fil. Kitleler halinde ka\u00e7an insanlar yok ya da yeni m\u00fclteci kamplar\u0131 olu\u015fmuyor. Ancak \u015fiddet art\u0131yor ve siviller direni\u015f\u00e7iler ve federal g\u00f6revliler aras\u0131ndaki sald\u0131r\u0131 d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fcn ortas\u0131nda yakalan\u0131yor. Baz\u0131 k\u00f6ylere gitti\u011finizde, insanlar\u0131n kapal\u0131 kap\u0131lar ard\u0131nda sakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyorsunuz. D\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kmaya korkuyorlar. Her gen\u00e7 erkek her iki taraf taraf\u0131ndan ka\u00e7\u0131r\u0131lma riski alt\u0131nda. Bu durumu de\u011fi\u015ftirmeye g\u00fcc\u00fcn\u00fcz\u00fcn yetmemesi sinir bozucu, ama ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 dan\u0131\u015fmanlar\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 i\u015ften gurur duyuyorum. B\u00fcy\u00fck travmatik olaylar\u0131n psikolojik rahats\u0131zl\u0131klar\u0131 tetiklemesi ola\u011fand\u0131r ve burada ger\u00e7ek bir korkunun i\u00e7erisinde ya\u015fayan insanlar\u0131n problemlerini \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in \u00e7abalamak yerine bunlar\u0131 kendi i\u00e7lerinde tuttuklar\u0131na \u015fahit oluyoruz. Bu insanlar i\u00e7in yapabilece\u011fimiz en b\u00fcy\u00fck iyilik, psikososyal dan\u0131\u015fmanlara ba\u015fvurmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamak” diyor.<\/p>\n

MSF’in ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ekipleri \u0130ngu\u015fetya’n\u0131n \u00fc\u00e7 b\u00f6lge hastanesine da\u011f\u0131lm\u0131\u015f durumda. Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 hasta ve hasta yak\u0131nlar\u0131na MSF’in dan\u0131\u015fmanlar\u0131n\u0131 tavsiye ediyor ve yerel doktorlar bu i\u015fbirli\u011finin olumlu etkisi oldu\u011funun bilincinde; zira bu seanslardan sonra hastalar\u0131n\u0131n hem psikolojik hem de zihinsel olarak daha iyi bir hale geldi\u011fini g\u00f6r\u00fcyorlar. MSF’in Kuzey Kafkasya psikososyal programlar\u0131n\u0131n dan\u0131\u015fman\u0131 Lamara Umarova, “\u0130ngu\u015fetya’daki hastanelerin acil servislerine herg\u00fcn silahl\u0131 \u015fiddete maruz kalm\u0131\u015f kurbanlar geliyor. \u0130nsanlar travmatik stres ya\u015fad\u0131klar\u0131nda, bu d\u00fcnyaya ili\u015fkin bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131 de\u011fi\u015fiyor. Dan\u0131\u015fman seanslar\u0131ndan sonra ise insanlar durumlar\u0131n\u0131n ve problemlerinin daha \u00e7ok fark\u0131na var\u0131yorlar. Bununla nas\u0131l m\u00fccadele edebileceklerini \u00f6\u011freniyorlar, ancak i\u00e7inde bulunduklar\u0131 ko\u015fullarda onlara bu durumu sa\u011flamak hi\u00e7 kolay de\u011fil” diyor.<\/p>\n

\"\"10 ya\u015f\u0131ndaki bir k\u0131z dan\u0131\u015fman\u0131na i\u00e7inde bulundu\u011fu korkuyu \u015f\u00f6yle anlat\u0131yor: “Soka\u011fa \u00e7\u0131kmaya korkuyorum, askerlerden ve onlar\u0131n askeri ara\u00e7lar\u0131ndan korkuyorum. K\u0131sa bir s\u00fcre \u00f6nce amcam g\u00f6zlerim \u00f6n\u00fcnde askerler taraf\u0131ndan \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. Onu \u00f6zl\u00fcyorum. Bana kar\u015f\u0131 \u00e7ok nazikti. Okula giderken Allah’a yoluma asker \u00e7\u0131karmamas\u0131 i\u00e7in dua ediyorum”!<\/p>\n

MSF’in Ruh Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Program\u0131 y\u00f6neticisi Mareta, “Geleneksel ba\u015fa \u00e7\u0131kma mekanizmalar\u0131: aile ba\u011flar\u0131, arkada\u015fl\u0131k, din… Bug\u00fcn pek i\u015fe yaram\u0131yor. Bu k\u00fc\u00e7\u00fck cumhuriyet i\u00e7in s\u0131radan olmayan \u015fiddet haberlerini internetten ya da haberlerden \u00f6\u011freniyoruz. \u0130nsanlar arkada\u015flar\u0131na ve kom\u015fular\u0131na bunlardan bahsetmek istemiyor. Akut travmatik stresi gidermek kolay de\u011fil; ama s\u0131k\u0131 gizlilik ilkelerine ba\u011fl\u0131 kalmak, farkl\u0131 dan\u0131\u015fmanl\u0131k tekniklerini kullanmak ve basit, i\u00e7ten insani sempati dan\u0131\u015fmanlar\u0131n hastalar\u0131n\u0131n kalplerini kazanmalar\u0131n\u0131 ve onlara yard\u0131m etmelerini sa\u011fl\u0131yor” diyor.<\/p>\n

Mareta, “Bug\u00fcn insanlar\u0131n gizli, do\u011fal ve tarafs\u0131z yard\u0131m aramak i\u00e7in bize geldiklerini g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu g\u00fc\u00e7 durumda hastalar\u0131m\u0131z i\u00e7in en \u00f6nemli olan \u015fey problemleri hakk\u0131nda a\u00e7\u0131k\u00e7a konu\u015fmak ve i\u015fitilmek. \u00d6rne\u011fin dan\u0131\u015fmanlar\u0131m\u0131zla d\u00f6rt hafta boyunca \u00e7al\u0131\u015fan hamile bir kad\u0131n vard\u0131. Kocas\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f ve kocas\u0131n\u0131n korkun\u00e7 \u00f6l\u00fcm\u00fc onu a\u015f\u0131r\u0131 derecede kederlendirmi\u015fti. Bir s\u00fcre sonra bu hamile kad\u0131n benzer durumdaki di\u011fer kad\u0131nlarla kar\u0131\u015f\u0131k bir gruba konuldu ve kendisinin yaln\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlad\u0131. Di\u011ferlerinin dikkatini \u00e7ekmeye ba\u015flad\u0131 ve hatta bir ba\u015fka hamile kad\u0131n\u0131 kanatlar\u0131 alt\u0131na ald\u0131. \u015eimdi tek d\u00fc\u015f\u00fcncesi do\u011fum yapmak, ayr\u0131ca kendisini daha g\u00fc\u00e7l\u00fc ve pozitif hissediyor. Buradaki \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z\u0131n de\u011ferli bir sonucu bu.” diyor.<\/p>\n

Dayan\u0131\u015fma<\/strong><\/p>\n

\u0130ngu\u015fetya’daki insanlar pek \u00e7ok kez bana bu unutulmu\u015f k\u00fc\u00e7\u00fck cumhuriyette uluslararas\u0131 bir organizasyonun onlarla birlikte olmas\u0131n\u0131n, onlar\u0131 g\u00f6rmesinin ve sorunlar\u0131n\u0131 hissetmesinin ne kadar \u00f6nemli oldu\u011funu s\u00f6yledi. Bu bir anlamda onlara herkesin kendilerini terk etmedi\u011fi hissini veriyor. Benim i\u00e7in bu ihtiya\u00e7 duyulan \u015feyin basit\u00e7e vurgulanmas\u0131, insanlarla dayan\u0131\u015fman\u0131n g\u00f6sterilmesi, hepsinden \u00f6te onlar\u0131n ruhsal ve zihinsel durumlar\u0131n\u0131n iyile\u015fmesine y\u00f6nelik bir destek.<\/p>\n

26.01.2010<\/p>\n

Kaynak:<\/strong> S\u0131n\u0131r Tan\u0131mayan Doktorlar<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kuzey Kafkasya’daki \u0130ngu\u015fetya Cumhuriyeti’nde insanlar\u0131n ya\u015fant\u0131s\u0131na korku hakim olmu\u015f durumda. MSF (S\u0131n\u0131r Tan\u0131mayan Doktorlar) cumhuriyette halen faaliyet g\u00f6steren birka\u00e7 yard\u0131m organizasyonundan ve insanlar\u0131n maruz kald\u0131\u011f\u0131 ciddi \u015fiddetin g\u00f6rg\u00fc tan\u0131klar\u0131ndan birisi.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[1644,1641,1642,1643],"views":4299,"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7077"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7077"}],"version-history":[{"count":4,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7077\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7082,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7077\/revisions\/7082"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7077"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7077"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7077"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}