{"id":7132,"date":"2010-02-07T20:21:57","date_gmt":"2010-02-07T18:21:57","guid":{"rendered":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/?p=7132"},"modified":"2010-02-07T20:22:47","modified_gmt":"2010-02-07T18:22:47","slug":"novy-aldy-once-ve-sonra","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/2010\/02\/novy-aldy-once-ve-sonra\/","title":{"rendered":"Novy Aldy – \u00d6nce ve Sonra"},"content":{"rendered":"

\u015eubat 2000’in ilk g\u00fcnlerinde hava k\u00f6t\u00fc, \u00e7irkin ve so\u011fuktu. Sanki do\u011fa d\u00f6rt bir yana yay\u0131lm\u0131\u015f korku hissine yan\u0131t veriyordu.<\/p>\n

\n

\u00c7e\u00e7en direni\u015f\u00e7iler Grozny savunmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan da\u011flara \u00e7ekilmi\u015f, \u00e7ekilirken de yaral\u0131lar\u0131n\u0131 ve \u00f6l\u00fclerini arkalar\u0131nda b\u0131rakm\u0131\u015flard\u0131. Rus politikac\u0131lar ve generaller ger\u00e7ek zaferin ger\u00e7ek tad\u0131na varm\u0131\u015ft\u0131 ve bundan b\u00f6yle onlar\u0131 durdurmak imkans\u0131zd\u0131.<\/p>\n

\u00c7at\u0131\u015fma b\u00f6lgesinden ka\u00e7abilen adamlar art\u0131k sava\u015f\u0131n h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde sonlanmayaca\u011f\u0131n\u0131 biliyorlard\u0131. \u00d6nlerinde kendilerini neyi beklediklerini bilmedikleri bir gelecekle korkun\u00e7 ko\u015fullarda ya\u015famaya haz\u0131rlan\u0131yorlard\u0131. Ama halen Grozny’de ve kenar mahallelerde kalan \u00c7e\u00e7en siviller gelecekle \u00e7ok fazla ilgilenmiyorlard\u0131. \u015eu an\u0131 ya\u015f\u0131yorlard\u0131 ve tedirgin bir \u015fekilde yar\u0131n\u0131n kendilerine ne getirece\u011fini bekliyorlard\u0131. Takip eden iki ay boyunca bu durum b\u00f6yle devam etti. Bu insanlar i\u00e7in \u00c7e\u00e7en g\u00fc\u00e7lerin ayr\u0131lmas\u0131 bir anlamda hayatta kalma \u015fans\u0131yd\u0131 ya da en az\u0131ndan \u00f6yle g\u00f6r\u00fcn\u00fcyordu.<\/p>\n

3 \u015eubat g\u00fcn\u00fc \u015fehre y\u00f6nelik bombard\u0131man\u0131n \u015fiddeti azald\u0131. Takip eden g\u00fcn ise b\u00fcsb\u00fct\u00fcn yat\u0131\u015ft\u0131. Rus askeri ara\u00e7lar\u0131 ve z\u0131rhl\u0131lar\u0131 \u015fehrin bir b\u00f6lgesinde ve kentin kenar mahallelerinde birbiri ard\u0131nda \u00f6nceleri belli belirsiz sonralar\u0131 ise artan bir kararl\u0131l\u0131kla g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015fland\u0131. Az say\u0131da olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6rmek mutluluk vericiydi ama az da olsalar korku sal\u0131yorlard\u0131. \u0130nsanlar en az\u0131ndan \u015fehir \u015fimdi Rus g\u00fc\u00e7lerinin kontrol\u00fc alt\u0131na girmi\u015fse, kentin 24 saat durmaks\u0131z\u0131n devam eden rastgele bombalanmas\u0131n\u0131n kesilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu. \u0130nsanlar \u015fimdi en k\u00f6t\u00fc belalar\u0131n ve tehlikelerin sona erdi\u011fine inanmak istiyordu. Kentin hemen d\u0131\u015f\u0131ndaki Novy Aldy (Yeni Aldy) K\u00f6y\u00fc’nde insanlar evlerinin \u00e7at\u0131lar\u0131n\u0131 onarmaya, y\u0131k\u0131lan ve k\u0131r\u0131lan camlar\u0131n\u0131 yamamaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

\"\"Burada, k\u00f6ydeki mop-up (temizlik) operasyonunu, bu operasyonda \u00f6ld\u00fcr\u00fclen insanlar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131 ve insanlar\u0131n \u00f6len yak\u0131nlar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131nda ya\u015fan\u0131lanlar\u0131 tasvir etmeyece\u011fim. Orada ya\u015fan\u0131lanlar\u0131n hepsi ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla \u0130nsan Haklar\u0131 Merkezi Memorial’in belgelerinde a\u00e7\u0131klan\u0131yor. Ben sadece bir d\u00fczeltme yapmak istiyorum: Rus askeri g\u00fc\u00e7lerinin Yeni Aldy’de yapt\u0131klar\u0131 ola\u011fand\u0131\u015f\u0131 ya da al\u0131\u015f\u0131lagelmedik \u015feyler de\u011fildi. Rus askeri g\u00fc\u00e7lerinin standartlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek burada sergiledikleri vah\u015fet fevkalede k\u00f6t\u00fc bir hareket de\u011fildi. Buradakinden daha az korkun\u00e7 olmayan su\u00e7lar \u015fehrin di\u011fer b\u00f6lgelerinde ve kom\u015fu k\u00f6ylerde de i\u015flendi. Ve uzun bir s\u00fcre buna devam ettiler.<\/p>\n

En kat\u0131 tahminlere g\u00f6re bile, Ocak 2000 i\u00e7erisinde Staropromyslovsky b\u00f6lgesinde birka\u00e7 y\u00fcz sivil Rus askeri g\u00fc\u00e7lerinin ellerinde hayat\u0131n\u0131 kaybetti. \u00d6ld\u00fcr\u00fclenler hemen g\u00f6m\u00fclmediler, zira Ruslar bir yandan sivilleri \u00f6ld\u00fcrmeye devam ediyordu. Cesetlerin \u00e7o\u011fu hayvanlar taraf\u0131ndan kemirildi, tamamen iskeletle\u015fmi\u015f ve tan\u0131nmaz bir hal ald\u0131ktan sonra toplanarak mezarl\u0131klara ta\u015f\u0131nd\u0131lar.<\/p>\n

Alkhan-Yurt ve Starye Promysly (Eski Promysly)’deki olaylar Grozny’deki \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n g\u00f6lgesinde kald\u0131. \u0130nsanlar\u0131n \u00e7\u0131\u011fl\u0131klar\u0131 top mermilerinin g\u00fcr\u00fclt\u00fcs\u00fcnde kayboldu. Ancak Yeni Aldy’deki katliam g\u00fcr\u00fclt\u00fcler sona erdikten sonra yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, onlar\u0131n yank\u0131lar\u0131 kulaklar\u0131 sa\u011f\u0131r ediyor gibi.<\/p>\n

Yeni Aldy’den sonra Rus askeri g\u00fc\u00e7leri direni\u015fe kar\u015f\u0131 koymak i\u00e7in insanlar\u0131 biraraya toplama tarz\u0131 operasyonlar \u00fczerinde odakland\u0131. Bu operasyonlar\u0131n temel \u00f6zelli\u011fi n\u00fcfusun belli bir par\u00e7as\u0131na – sava\u015fma ya\u015f\u0131 i\u00e7erisindeki erkek n\u00fcfusa – y\u00f6nelik \u015fiddet uygulanmas\u0131yd\u0131. Operasyonlar dikkatlice planland\u0131 ve yerine getirildi, askeri komutanlar ve siyasi liderlik \u00fczerinde neler olup bitti\u011fine ili\u015fkin hi\u00e7bir \u015f\u00fcphe olu\u015fturulmad\u0131. T\u00fcm bunlara sivillerin esir al\u0131nmas\u0131 ve i\u015fkence g\u00f6rmeleri, e\u015fyalar\u0131n ya\u011fmalanmas\u0131, yasad\u0131\u015f\u0131 g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nmalar, \u00f6l\u00fcm, \u00f6l\u00fcm ve \u00f6l\u00fcm\u00fc ilave edin…<\/p>\n

Yeni Aldy bile toplu katliamlara bir son getirmedi.<\/p>\n

05.02.2010<\/p>\n

Usam Baysayev<\/strong>, Prague Watchdog<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u015eubat 2000’in ilk g\u00fcnlerinde hava k\u00f6t\u00fc, \u00e7irkin ve so\u011fuktu. Sanki do\u011fa d\u00f6rt bir yana yay\u0131lm\u0131\u015f korku hissine yan\u0131t veriyordu.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[127],"tags":[1651,1438],"views":4526,"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7132"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7132"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7132\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7136,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7132\/revisions\/7136"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7132"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7132"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7132"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}