Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi (A\u0130HM) 11 \u015eubat 2010 Per\u015fembe g\u00fcn\u00fc oturumunda, \u00c7e\u00e7enya’da Rus i\u015fgal g\u00fc\u00e7leri taraf\u0131ndan ka\u00e7\u0131r\u0131lan ikisi eski \u00c7e\u00e7en m\u00fccahitlerden olan \u00fc\u00e7 \u00c7e\u00e7en i\u00e7in Rusya’y\u0131 su\u00e7lu bularak toplamda 200 bin Euro tazminat \u00f6demeye mahkum etti. <\/p>\n
\n
Mahkemenin bug\u00fcn sabah oturumunda ele ald\u0131\u011f\u0131 ilk dava Guluyeva ve Di\u011ferleri ile Rusya Federasyonu aras\u0131ndaki 1675\/07 numaral\u0131 dosyayd\u0131. A\u0130HM’nin kay\u0131tlar\u0131na g\u00f6re, 1967 do\u011fumlu Ramzan Guluyev \u00c7e\u00e7enya’n\u0131n ba\u015fkenti Grozny’nin Staropromyslovskiy b\u00f6lgesinde bulunan Mariupolskaya Caddesi’deki 1 numaral\u0131 evde ailesi ile birlikte ikamet ediyordu. 2002 y\u0131l\u0131nda 12 Temmuz g\u00fcn\u00fc saat 22.00 sular\u0131nda t\u00fcm aile bireyleri evdeyken y\u0131k\u0131k kom\u015fu evinin bah\u00e7esinden iki el silah sesi duyuldu. Ramzan Guluyev d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131k\u0131p etraf\u0131 kontrol ettiyse de ola\u011fand\u0131\u015f\u0131 herhangi bir \u015feye rastlamad\u0131 ve eve geri d\u00f6nd\u00fc. 13 Temmuz 2002’de saat sabah 2.00 sular\u0131nda Ramzan’\u0131n 1942 do\u011fumlu annesi Nuri Guluyeva duydu\u011fu sesler \u00fczerine uyand\u0131. Camdan d\u0131\u015far\u0131 bakt\u0131\u011f\u0131nda bir grup askeri \u00fcniformal\u0131 ve silahl\u0131 asleri bah\u00e7elerinde g\u00f6rd\u00fc. Askerler Ramzan Guluyev’in uyudu\u011fu evin kap\u0131s\u0131n\u0131 k\u0131r\u0131p i\u00e7eriye girdiler. Olay\u0131 g\u00f6ren anne Nuri Guluyeva’n\u0131n att\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u0131\u011fl\u0131k ile k\u0131zlar\u0131 Raisa ve Roza Guluyeva’da uyand\u0131. \u00dc\u00e7 bayan kald\u0131klar\u0131 evden d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ysa da kap\u0131 engellenmi\u015fti. Birka\u00e7 dakika sonra kap\u0131 a\u00e7\u0131ld\u0131 ve alkol kokan iki silahl\u0131 adam i\u00e7eriye dald\u0131. Silahl\u0131 adamlar\u0131n maskeleri yoktu, aksans\u0131z Rus\u00e7a konu\u015fuyorlard\u0131 ve Slavik g\u00f6r\u00fcn\u00fcml\u00fclerdi. K\u00fcf\u00fcrler ya\u011fd\u0131ran ve ba\u011f\u0131ran iki silahl\u0131 Rus askeri anne ve k\u0131zlar\u0131na sessizce i\u00e7eride oturmalar\u0131n\u0131 emretti. Ramzan’\u0131n k\u0131zkarde\u015fi Raisa Guluyeva farkettirmeden bah\u00e7eye \u00e7\u0131kt\u0131 ve Ramzan’\u0131n kald\u0131\u011f\u0131 eve do\u011fru y\u00f6neldi. Evden \u00e7\u0131\u011fl\u0131klar geliyordu. Rus askerleri Raisa’n\u0131n bah\u00e7ede oldu\u011funu fark edince onu yakalad\u0131lar. Raisa askerlere ne istediklerini sorunca, Rus yanl\u0131s\u0131 \u00c7e\u00e7en y\u00f6netiminin polisinden bir telefon ald\u0131klar\u0131n\u0131 kontrollerini bitirdikten sonra Ramzan’\u0131 da b\u0131rak\u0131p oradan ayr\u0131lacaklar\u0131 \u015feklinde yan\u0131t ald\u0131. Cevab\u0131n ard\u0131ndan da silahlar\u0131n\u0131n dip\u00e7i\u011fiyle Raisa’ya vurdular. Anne Nuri Guluyeva ve k\u0131z\u0131 Roza, Raisa’y\u0131 Rus askerlerinin ellerinden kurtarmak i\u00e7in bah\u00e7eye f\u0131rlad\u0131. Ama Rus askerleri onlara da vurdu. G\u00f6\u011f\u00fcs kanseri olan Nuri Guluyeva ald\u0131\u011f\u0131 darbelerle bay\u0131ld\u0131 ve kendisine geldi\u011finde Rus askerlerinin o\u011flu Ramzan Guluyev’i bah\u00e7enin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc. 20-25 ki\u015filik askeri \u00fcniformal\u0131 ve silahl\u0131 askerlerin ikisi d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7birisinde maske yoktu. Rus askerleri Ramzan’\u0131 caddedeki birka\u00e7 UAZ marka ara\u00e7tan birisine bindirerek oradan uzakla\u015ft\u0131. A\u0130HM’ye ba\u015fvuruda bulunan kurban Ramzan’\u0131n annesi ara\u00e7lardan baz\u0131lar\u0131n\u0131n plakalar\u0131 dahi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti. Ya\u015fananlar ayr\u0131ca olaylar\u0131n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcne \u015fahitlik eden Guluyevlerin kom\u015fusu V.Y ve ailesi taraf\u0131ndan da do\u011fruland\u0131. Aile olay\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 13 Temmuz 2002 tarihinden itibaren Rus makamlar\u0131na \u00e7ok say\u0131da ba\u015fvuruda bulunduysa da herhangi bir netice elde edemedi. Ramzan Guluyev’in ak\u0131beti halen bilinmiyor.<\/p>\n
Bug\u00fcn \u00c7e\u00e7enya ile ilgili A\u0130HM’de g\u00f6r\u00fclen ikinci dava Dubayev ve Bersnukayeva ile Rusya Federasyonu aras\u0131ndaki 30613\/05 numarayla takip edilen dosyayd\u0131. Mahkemenin kay\u0131tlar\u0131na g\u00f6re, 1982 do\u011fumlu Islam Dubayev ve 1983 do\u011fumlu Roman (Zelimkhan) Bersnukayev vatanlar\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in Rusya’ya kar\u015f\u0131 m\u00fccadele etmek amac\u0131yla Aral\u0131k 1999’da \u00c7e\u00e7enya’n\u0131n Urus-Martan b\u00f6lgesindeki \u00c7e\u00e7en m\u00fccahitlere kat\u0131ld\u0131. 13 Mart 2000 tarihinde Martan-Chu K\u00f6y\u00fc’nden da\u011flara gitmeye \u00e7al\u0131\u015fan A, P ve M isimli \u00fc\u00e7 \u00c7e\u00e7en m\u00fccahit bir Rus kontrol noktas\u0131nda 245 numaral\u0131 “Bat\u0131 (Zapad)” adl\u0131 Rus Federal G\u00fc\u00e7leri Grubu’na yakaland\u0131. Rus askerlere ulusal hainlerden bir grup yard\u0131m ediyordu. \u0130\u015fgalci askerler bu \u00fc\u00e7 \u00c7e\u00e7en m\u00fccahide teslim olmay\u0131 kabul etmeleri halinde Rusya Federasyonu Duma Meclisi taraf\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lan aftan yararlanabileceklerini anlatt\u0131. Bu \u00fc\u00e7 \u00c7e\u00e7en, m\u00fccahitlerden olduklar\u0131n\u0131 itiraf etti ve i\u015fgalci g\u00fc\u00e7ler taraf\u0131ndan sorgulanmaya al\u0131nd\u0131. Sorgulama s\u0131ras\u0131nda da\u011flardaki \u00c7e\u00e7enlerin yerlerini s\u00f6ylediler. Sorgulaman\u0131n ard\u0131ndan serbest b\u0131rak\u0131lmay\u0131 \u00fcmit eden bu \u00fc\u00e7 \u00c7e\u00e7en bilinmeyen bir yere g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc ve ak\u0131betlerinin ne oldu\u011fu asla \u00f6\u011frenilemedi. Teslim olan \u00c7e\u00e7enlerden elde ettikleri bilgilerle da\u011flara \u00e7\u0131kan Martan-Chu’daki Rus i\u015fgalcilerden ikisi bulduklar\u0131 \u00c7e\u00e7en m\u00fccahitlere af program\u0131n\u0131 anlatt\u0131lar ve ayr\u0131ca 14 Mart 2000 g\u00fcn\u00fc saat 15.00’e kadar teslim olmazlarsa bulunduklar\u0131 da\u011fl\u0131k alan\u0131n havadan ve karadan bombalanaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylediler. Islam Dubayev ve Roman (Zelimkhan) Bersnukayev’in de aralar\u0131nda oldu\u011fu on \u00c7e\u00e7en gen\u00e7 teslim olmaya karar vererek 245 numaral\u0131 “Bat\u0131 (Zapad)” adl\u0131 Rus Federal G\u00fc\u00e7leri Grubu’nun kontrol noktas\u0131na gitti. Teslim olanlara \u00f6nce yemek veren i\u015fgal g\u00fc\u00e7leri yakla\u015f\u0131k 25 dakika sonra gen\u00e7lerin ellerini kelep\u00e7eledi, URAL marka bir kamyona bindirdi ve onlar\u0131 245 numaral\u0131 birli\u011fin ana \u00fcss\u00fcne g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. 17 Mart 2000 tarihinde Rus i\u015fgalcilerin Urus-Martan b\u00f6lgesi askeri kumandan\u0131 T\u00fcmgeneral N. ve FSB (Federal G\u00fcvenlik Servisi)’nin Urus-Martan b\u00f6lgesi departman\u0131 ba\u015fkan\u0131 Albay F. birlikte imzalad\u0131klar\u0131 iki belgede Islam Dubayev ve Roman (Zelimkhan) Bersnukayev’in g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak da\u011fdan indi\u011fini, silahlar\u0131n\u0131 ve cephanelerini teslim ettiklerini belirterek af prosed\u00fcr\u00fcn\u00fcn ba\u015flatt\u0131klar\u0131n\u0131 ve gen\u00e7leri serbest b\u0131rakt\u0131klar\u0131n\u0131 duyurdu. Ancak o tarihten itibaren her iki gen\u00e7ten de haber al\u0131namad\u0131.\u00a0 Ailelerinin teslim olan iki genci bulmaya y\u00f6nelik hi\u00e7bir \u00e7abas\u0131 sonu\u00e7 vermedi.<\/p>\n
Rusya Federasyonu, birinci dava ile ilgili olarak A\u0130HM’ye olay g\u00fcn\u00fc \u00c7e\u00e7enya’daki birliklerinin \u00f6zel bir operasyon y\u00fcr\u00fctt\u00fcklerine dair hi\u00e7bir bilgi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etti. \u0130kinci dava ile ilgili olarak ise Islam Dubayev ve Roman (Zelimkhan) Bersnukayev’in serbest b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ancak da\u011flara geri d\u00f6nd\u00fcklerini ileri s\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n
A\u0130HM g\u00f6rg\u00fc tan\u0131klar\u0131n\u0131n ifadeleri ve mevcut deliller \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda her iki davada da kurbanlar\u0131n Rus i\u015fgal g\u00fc\u00e7lerince ka\u00e7\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131na kanaat getirdi. Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi, Rusya Federasyonu\u2019nun Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi (A\u0130HS)\u2019nin 2. (Ya\u015fam Hakk\u0131), 3. (\u0130\u015fkence Yasa\u011f\u0131), 5. (\u00d6zg\u00fcrl\u00fck ve G\u00fcvenlik Hakk\u0131) ve 13. (Etkin Ba\u015fvuru Hakk\u0131) maddelerini ihlal etti\u011fine karar verdi.<\/p>\n
A\u0130HM, Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin 41. (Hakkaniyete Uygun Tatmin Hakk\u0131) maddesi \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda:<\/p>\n
“Guluyeva ve Di\u011ferleri ve Rusya Federasyonu” aras\u0131ndaki davada Rusya Federasyonu\u2019nun kurban\u0131n annesine 10.800 Euro maddi tazminat; kurban\u0131n annesi ve iki k\u0131z karde\u015fine e\u015fit olarak payla\u015ft\u0131r\u0131lmak \u00fczere 60 bin Euro manevi tazminat \u00f6demesine ve ayr\u0131ca 1.650 Euro tutar\u0131ndaki mahkeme masraflar\u0131n\u0131 da kar\u015f\u0131lamas\u0131na h\u00fckmetti.<\/p>\n
“Dubayev ve Bersnukayeva ile Rusya Federasyonu” aras\u0131ndaki davada Rusya Federasyonu\u2019nun Islam Dubayev’in babas\u0131na 60 bin Euro ve Roman Bersnukayev’in annesine 60 bin Euro manevi tazminat \u00f6demesine; ve ayr\u0131ca 639 Euro tutar\u0131ndaki mahkeme masraflar\u0131n\u0131 da kar\u015f\u0131lamas\u0131na h\u00fckmetti.<\/p>\n
A\u0130HM’nin verdi\u011fi bu kararlar ile Rusya Federasyonu toplamda 198.089 Euro \u00f6demeye mahkum oldu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi (A\u0130HM) 11 \u015eubat 2010 Per\u015fembe g\u00fcn\u00fc oturumunda, \u00c7e\u00e7enya’da Rus i\u015fgal g\u00fc\u00e7leri taraf\u0131ndan ka\u00e7\u0131r\u0131lan ikisi eski \u00c7e\u00e7en m\u00fccahitlerden olan \u00fc\u00e7 \u00c7e\u00e7en i\u00e7in Rusya’y\u0131 su\u00e7lu bularak toplamda 200 bin Euro tazminat \u00f6demeye mahkum …<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[162],"class_list":["post-7155","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-haberler","tag-aihm"],"views":3805,"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7155","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7155"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7155\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7158,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7155\/revisions\/7158"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7155"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7155"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7155"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}