{"id":7902,"date":"2010-05-12T21:18:45","date_gmt":"2010-05-12T18:18:45","guid":{"rendered":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/?p=7902"},"modified":"2010-05-12T21:21:01","modified_gmt":"2010-05-12T18:21:01","slug":"rusya-aihmde-yine-mahkum-3","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/2010\/05\/rusya-aihmde-yine-mahkum-3\/","title":{"rendered":"Rusya A\u0130HM’de Yine Mahkum"},"content":{"rendered":"

Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi’nde bug\u00fcn g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclen iki dosyada 2002 y\u0131l\u0131nda \u00c7e\u00e7enya’da ka\u00e7\u0131r\u0131lan bir gen\u00e7 ile 200 y\u0131l\u0131nda katledilen bir aileyle ilgili olarak Rusya Federasyonu su\u00e7lu bulundu ve toplamda 224.900 Euro tazminat \u00f6demeye mahkum edildi.<\/p>\n

Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi (A\u0130HM)’nde bug\u00fcn kesin h\u00fck\u00fcm tesis edilen dosyalar ve bu dosyalarla ilgili detaylar \u015f\u00f6yle:<\/p>\n

1.\u00a0\u00a0Shakhabova ile Rusya (Ba\u015fvuru No. 39685\/06):<\/strong> Mahkeme kay\u0131tlar\u0131na g\u00f6re, 1999 y\u0131l\u0131 sonbahar\u0131ndaki Rus askeri operasyonunda davac\u0131 Rayshat Shakhabova ve ailesinin \u00c7e\u00e7enya’n\u0131n Urus-Martan kentinde ikamet etti\u011fi ev harap oldu. Bu nedenle aile ge\u00e7ici bir s\u00fcre ikamet etmek i\u00e7in \u0130ngu\u015fetya’ya ge\u00e7ti. Ancak davac\u0131 Rayshat Shakhabova’n\u0131n 1978 do\u011fumlu o\u011flu Adam Khurayev bu s\u00fcre zarf\u0131nda s\u0131k s\u0131k Urus-Martan’daki halas\u0131 M.M.’yi ziyaret etti. 2002 y\u0131l\u0131 yaz d\u00f6neminde Adam Khurayev ve ikiz erkek karde\u015fi Arbi Khurayev ile birlikte Sovyetler Birli\u011fi pasaportlar\u0131n\u0131 Rusya Federasyonu pasaportuyla de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in Urus-Martan B\u00f6lge Departman\u0131’na ba\u015fvuruda bulundu. \u0130ki karde\u015f pasaportlar\u0131n\u0131 almak i\u00e7in 22 Kas\u0131m 2002 tarihinde Urus-Martan’a giderek halalar\u0131 M.M.’nin evinde kalmaya ba\u015flad\u0131lar. O d\u00f6nemde Urus-Martan’da Rus i\u015fgalciler taraf\u0131ndan soka\u011fa \u00e7\u0131kma yasa\u011f\u0131 uygulan\u0131yordu, kentin giri\u015f ve \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131nda kontrol noktalar\u0131 vard\u0131. 23 Kas\u0131m 2002 tarihinde M.M., ailesi ve misafirleri evdeydi. Saat 22.00 sular\u0131nda Adam Khurayev bah\u00e7edeki tuvalate gitmek i\u00e7in d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda onbe\u015ften fazla askeri \u00fcniformal\u0131, silahl\u0131 ve maskeli i\u015fgalci Rus askeri evin i\u00e7ine dald\u0131. M.M.’nin k\u0131z\u0131 pencereye gitti\u011finde Rus askerlerinin bah\u00e7edeki Adam’a “Yere yat!” diye emir verdi\u011fini duydu. \u0130\u015fgalciler evde bir\u015fey bulamay\u0131nca bir s\u00fcre sonra evi terk etti. L.M. pencereden bakarken evlerinin \u00f6n\u00fcnde Rus askerlerinin bir z\u0131rhl\u0131 personel ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 (APC) ve iki UAZ marka askeri arac\u0131n\u0131n bulundu\u011funu g\u00f6rd\u00fc. G\u00f6rg\u00fc tan\u0131klar\u0131 da olay s\u0131ras\u0131nda sokaklar\u0131nda Rus i\u015fgal g\u00fc\u00e7lerine ait ara\u00e7lar bulundu\u011funu do\u011frulad\u0131. Ancak Rus askerleri evden ayr\u0131ld\u0131ktan sonra Adam Khurayev ortadan kayboldu. G\u00f6rg\u00fc tan\u0131klar\u0131ndan A.M.\u2019ye g\u00f6re olay\u0131n meydana geldi\u011fi d\u00f6nemde Rus APCleri s\u0131kl\u0131kla g\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu ve Rus askerleri bu ara\u00e7larla kentteki gen\u00e7leri ka\u00e7\u0131r\u0131yordu. Akrabalar\u0131n\u0131n olay g\u00fcn\u00fcnden sonra yapt\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm ba\u015fvurular neticesiz kald\u0131. Adam Khurayev\u2019in ak\u0131beti halen bilinmiyor.<\/p>\n

A\u0130HM mevcut deliller \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda Rusya Federasyonu\u2019nun Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi (A\u0130HS)\u2019nin 2. (Ya\u015fam Hakk\u0131), 3. (\u0130\u015fkence Yasa\u011f\u0131), 5. (\u00d6zg\u00fcrl\u00fck ve G\u00fcvenlik Hakk\u0131) ve 13. (Etkin Ba\u015fvuru Hakk\u0131) maddelerini ihlal etti\u011fine karar verdi. Mahkeme karar\u0131na g\u00f6re, Rusya Federasyonu\u2019nun kurban Adam Khurayev\u2019in davac\u0131 annesi Rayshat Shakhabova\u2019ya 2 bin Euro maddi ve 60 bin Euro manevi tazminat \u00f6deyecek. Mahkeme tazminatlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra Rusya\u2019n\u0131n 4 bin Euro tutar\u0131ndaki mahkeme masraflar\u0131n\u0131 da kar\u015f\u0131lamas\u0131na h\u00fckmetti.<\/p>\n

\"\"2. Suleymanova ile Rusya (Ba\u015fvuru No. 9191\/06):<\/strong> <\/strong>Davac\u0131 <\/span>Zura Suleymanova, 1965 do\u011fumlu Ramzan Suleymanov\u2019un annesi, 1972 do\u011fumlu Petimat Aydemirova\u2019n\u0131n kay\u0131nvalidesi, 1991 do\u011fumlu \u0130bragim Suleymanov\u2019un babaannesi ve 1970 do\u011fumlu Aslanbek Aydemirov\u2019un da yak\u0131n akrabas\u0131yd\u0131. Ramzan hamile e\u015fi Petimat ve o\u011flu \u0130bragim ile birlikte \u00c7e\u00e7enya\u2019n\u0131n Urus-Martan b\u00f6lgesindeki Gekhi K\u00f6y\u00fc\u2019nde ikamet ediyordu. Ramzan Suleymanov KAMAZ marka bir kamyonun \u015fof\u00f6r\u00fc olarak b\u00f6lgede nakliyecilik i\u015fiyle u\u011fra\u015f\u0131yordu. Olay\u0131n meydana geldi\u011fi d\u00f6nemde Gekhi K\u00f6y\u00fc\u2019nde Rus i\u015fgal g\u00fc\u00e7leri soka\u011fa \u00e7\u0131kma yasa\u011f\u0131 uyguluyordu. 16 May\u0131s 2000 tarihinde Petimat Aydemirova\u2019n\u0131n erkek karde\u015fi Gekhi\u2019ye k\u0131z karde\u015fini ziyaret etmeye geldi. Ziyareti esnas\u0131nda \u00c7e\u00e7enya\u2019n\u0131n Urus-Martan b\u00f6lgesindeki Roshni-Chu K\u00f6y\u00fc\u2019nde ikamet eden annelerinin hasta oldu\u011funu k\u0131z karde\u015fine anlatt\u0131. Bunun \u00fczerine aile Roshni-Chu\u2019ya hasta ziyaretine gitmeye karar verdi. Saat 19.00 sular\u0131nda Ramzan Suleymanov, Petimat Aydemirova, \u0130bragim Suleymanov ve Aslanbek Aydemirov Roshni-Chu\u2019ya do\u011fru yola \u00e7\u0131kt\u0131. 16 May\u0131s\u2019\u0131 17 May\u0131s\u2019a ba\u011flayan gece saat 2.00 sular\u0131nda Gekhi-Chu sakini R.S. Ramzan\u2019\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 kamyonun sahibi olan Gekhi-Chu sakini R.Dz.\u2019ye gelerek kamyonun k\u00f6y\u00fcn 500 metre d\u0131\u015f\u0131nda yand\u0131\u011f\u0131n\u0131 haber verdi. R.Dz. hemen k\u00f6y y\u00f6neticisini de al\u0131p arac\u0131yla k\u00f6y\u00fcn d\u0131\u015f\u0131na gitti. Olay yerine vard\u0131klar\u0131nda Petimat Aydemirova\u2019n\u0131n \u00e7\u0131plak bir vaziyette yanan kamyonun yan\u0131nda yatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc. G\u00f6rg\u00fc tan\u0131klar\u0131na g\u00f6re 16 May\u0131s 2000 tarihinde Gekhi-Chu\u2019dan Roshni-Chu\u2019ya do\u011fru gitmekte olan kamyona bir Rus z\u0131rhl\u0131 personel ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131ndan (APC) ate\u015f a\u00e7\u0131ld\u0131, olay yerine yak\u0131nda oturan k\u00f6yl\u00fcler bir kad\u0131n \u00e7\u0131\u011fl\u0131\u011f\u0131 da duydular. Ate\u015f kesildikten yakla\u015f\u0131k yar\u0131m saat sonra ise Rus i\u015fgal g\u00fc\u00e7leri kamyona bir roketatar ile ate\u015f etti ve kamyon alev al\u0131nca da oray\u0131 terk etti. 17 May\u0131s 2000 tarihinde olay yerine giden k\u00f6yl\u00fcler \u00f6zellikle \u015fof\u00f6r kap\u0131s\u0131 ve \u015fof\u00f6r\u00fcn yan\u0131ndaki kap\u0131da \u00e7ok say\u0131da kur\u015fun deli\u011fi oldu\u011funu ve etrafta APC\u2019ye ait oldu\u011funu tahmin ettikleri tekerlek izlerini g\u00f6rd\u00fcler. Ancak ilgin\u00e7 bir \u015fekilde Petimat\u2019\u0131n cans\u0131z bedeni dahil olmak \u00fczere ara\u00e7takilere ait hi\u00e7bir iz bulamad\u0131lar. 18 May\u0131s 2000 tarihinde Rus i\u015fgalcilerin denetimindeki \u201cChechnya svobodnaya\u201d adl\u0131 radyoda verilen bir haberde Rus askeri g\u00fc\u00e7lerinin Gekhi-Chu yak\u0131nlar\u0131nda bir kamyonda ilerleyen yasad\u0131\u015f\u0131 silahl\u0131 \u00f6rg\u00fct \u00fcyelerinin yok edildi\u011fini aktard\u0131. 19 May\u0131s 2000 tarihinde bir \u00e7oban Roshni-Chu yak\u0131nlar\u0131nda baz\u0131 cesetler buldu\u011funu bildirdi. 20 May\u0131s 2000 tarihinde kay\u0131plar\u0131n akrabalar\u0131 ve k\u00f6y y\u00f6neticileri baz\u0131 gazetecilerle birlikte cesetlerin bulundu\u011fu b\u00f6lgeye gitti. Manzara korkun\u00e7tu. 2 metreye 3 metre geni\u015fli\u011findeki bir \u00e7ukurda ve etraf\u0131na yay\u0131lm\u0131\u015f insan par\u00e7alar\u0131 vard\u0131. Grup \u00f6nce Ramzan Suleymanov\u2019un cesedini ve hemen yan\u0131ba\u015f\u0131ndaki Aslanbek Aydemirov\u2019un cesedini buldu. Cesetlerde \u00e7ok say\u0131da kur\u015fun deli\u011fi ve bomba yaras\u0131 vard\u0131. Yakla\u015f\u0131k 50 metre uzakl\u0131kta her iki kolundan ve bacaklar\u0131ndan yoksun bi\u00e7imde \u0130bragim Suleymanov\u2019un kafas\u0131 ve g\u00f6vdesinden olu\u015fan cesedi bulundu. 20 metre mesafe i\u00e7erisinde de kay\u0131p uzuvlar\u0131 bulundu. Petimat Aydemirova\u2019n\u0131n ise sadece ba\u015f\u0131 ve iki baca\u011f\u0131 bulundu. Ba\u015f\u0131ndan da kulaklar\u0131 kesilerek al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. Akrabalar\u0131n\u0131n cesetleri bulunduktan sonra \u00e7e\u015fitli makamlara ba\u015fvuruda bulunan davac\u0131 <\/span>Zura Suleymanova herhangi bir sonu\u00e7 elde edemedi.<\/p>\n

Rus yetkililer, kurbanlar\u0131n soka\u011fa \u00e7\u0131kma yasa\u011f\u0131n\u0131n uyguland\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde \u0131\u015f\u0131klar\u0131 s\u00f6n\u00fck bir kamyonla gece vakti yol ald\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u201cBat\u0131\u201d adl\u0131 silahl\u0131 kuvvete ba\u011fl\u0131 g\u00fc\u00e7lerinin ikazlar\u0131na ra\u011fmen kurbanlar\u0131n kamyonlar\u0131n\u0131 durdurmamas\u0131 nedeniyle ate\u015f a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve arac\u0131n alev ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia ettiler. Rus yetkililer vah\u015fice par\u00e7alanm\u0131\u015f cesetlerle ilgili herhangi bir savunma yapmad\u0131\u011f\u0131 gibi konuyla ilgili soru\u015fturman\u0131n devam etti\u011finden bahisle A\u0130HM\u2019nin talep etti\u011fi baz\u0131 belgeleri de mahkemeye sunmad\u0131.<\/span><\/p>\n

<\/span><\/p>\n

A\u0130HM yapt\u0131\u011f\u0131 inceleme neticesinde Rusya Federasyonu\u2019nun Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi (A\u0130HS)\u2019nin 2. (Ya\u015fam Hakk\u0131) ve 13. (Etkin Ba\u015fvuru Hakk\u0131) maddelerini ihlal etti\u011fine karar verdi. Mahkeme verdi\u011fi kararla, Rusya Federasyonu\u2019nun davac\u0131 Zura Suleymanova\u2019ya 2 bin 900 Euro maddi tazminat ve 150 bin Euro manevi tazminat \u00f6demesine ve ayr\u0131ca 5.500 Euro tutar\u0131ndaki mahkeme masraflar\u0131n\u0131 da kar\u015f\u0131lamas\u0131na h\u00fckmetmi\u015f oldu. <\/span><\/p>\n

<\/span><\/p>\n

1999 y\u0131l\u0131 sonbahar\u0131ndaki Rus askeri operasyonunda<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi’nde bug\u00fcn g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclen iki dosyada 2002 y\u0131l\u0131nda \u00c7e\u00e7enya’da ka\u00e7\u0131r\u0131lan bir gen\u00e7 ile 200 y\u0131l\u0131nda katledilen bir aileyle ilgili olarak Rusya Federasyonu su\u00e7lu bulundu ve toplamda 224.900 Euro tazminat \u00f6demeye mahkum edildi.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[1858,1857],"class_list":["post-7902","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-haberler","tag-rayshat-shakhabova","tag-zura-suleymanova"],"views":3610,"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7902","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7902"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7902\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7907,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7902\/revisions\/7907"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7902"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7902"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7902"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}