Dzhavatkhanovlar\u0131n Do\u011fu Londra’daki konsey evine varal\u0131 daha birka\u00e7 dakika olmu\u015ftu ki, birka\u00e7 kedi yavrusu bacaklar\u0131m\u0131n aras\u0131nda dola\u015fmaya ba\u015flad\u0131, \u00f6n\u00fcme hemen bir fincan \u00e7ay ve kek geldi ve d\u00f6rt dostane ki\u015fi: ebeveynler Tamara ve Zelim ile doktor olmak isteyen 11 ya\u015f\u0131ndaki Kheda ve 17 ya\u015f\u0131ndaki erkek karde\u015fi Hamzat yan\u0131ba\u015f\u0131ma oturdu. Evin 21 ya\u015f\u0131ndaki bir di\u011fer erkek evlad\u0131 Zaurbek ise \u00fcst katta bir\u015feylerle me\u015fguld\u00fc. Takip eden birka\u00e7 saat boyunca hikayelerini bana anlatmak zorunda olmalar\u0131na kar\u015f\u0131n \u00e7ok e\u011flendik.<\/p>\n
Aile \u00c7e\u00e7enya’n\u0131n ba\u015fkenti Grozny’den. Hamzat, “y\u0131k\u0131lan binalar\u0131, caddedeki delikleri ve hemen her gece Ruslar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 bombard\u0131manlar\u0131” hat\u0131rl\u0131yor. Aile Grozny’de be\u015f katl\u0131 bir binada ya\u015f\u0131yordu ancak \u00fcstteki \u00fc\u00e7 kat havaya u\u00e7tu. Dzhavatkhanovlar t\u00fcm gecelerini farelerin istila etti\u011fi bodrum kat\u0131nda ge\u00e7irdi. Su, gaz ya da elektrik olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in Tamara yemeklerini evin d\u0131\u015f\u0131nda idareten kurdu\u011fu ocakta pi\u015firmek zorunda kald\u0131.<\/p>\n
![\"\"](\"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2010\/06\/mop-up-operation.jpg\")
Tamara’n\u0131n anlatt\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, Rus askerleri g\u00fcnd\u00fcz ya da gece herhangi bir zamanda kap\u0131y\u0131 yumrukluyordu (ya da “tekmeliyordu”). Zelim, Sovyetler ordusunda iki y\u0131l g\u00f6rev yapm\u0131\u015f ama i\u015fgalcilerden birisi evde kirli ve eski Rus askeri \u00fcniformas\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcklerinde onu bir Rus askerini \u00f6ld\u00fcrmekle su\u00e7lam\u0131\u015f. Zelim, “12 ile 65 ya\u015f aras\u0131ndaki t\u00fcm \u00c7e\u00e7en erkekler ter\u00f6rist olarak kabul ediliyordu” diyor.<\/p>\n
“\u00dc\u00e7 hafta boyunca i\u015fkence g\u00f6rd\u00fcm ve bir delikte tutuldum” diye ekliyor.<\/p>\n
Tamara, “Sadece bir sava\u015ft\u0131, bu sava\u015f \u00f6mr\u00fcm\u00fczden 13 y\u0131l\u0131 \u00e7ald\u0131” diyor.<\/p>\n
2001 y\u0131l\u0131nda g\u00fcne\u015fli bir Nisan g\u00fcn\u00fcnde, olaylar\u0131n art\u0131k sakinle\u015fti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri bir d\u00f6nemde, o zaman 7 ya\u015f\u0131nda olan Hamzat iki arkada\u015f\u0131yla birlikte okula giderken bir kara may\u0131n\u0131na bas\u0131yor. Hamzat’\u0131n iki arkada\u015f\u0131 hayat\u0131n\u0131 kaybederken a\u011f\u0131r yaralanan Hamzat’\u0131n art\u0131k diz kapa\u011f\u0131ndan alt\u0131 i\u00e7in bir proteze ihtiyac\u0131 vard\u0131. Ruslar kente sald\u0131rd\u0131klar\u0131nda Hamzat hala hastahanedeydi. Tamara, “Onu kucaklad\u0131m ve bir \u015f\u00f6minenin i\u00e7erisinde v\u00fccudumu ona kapatarak Hamzat’\u0131 saklad\u0131m. Mermiler v\u0131z\u0131r v\u0131z\u0131r her yerden u\u00e7u\u015fuyordu” diyor. Eve geri d\u00f6nd\u00fcklerinde Hamzat koltuk de\u011fnekleriyle d\u0131\u015far\u0131dayken bir yabanc\u0131 ona yakla\u015ft\u0131. Kad\u0131n UNICEF, Birle\u015fmi\u015f Milletler \u00c7ocuklar Vakf\u0131’ndan oldu\u011funu s\u00f6yleyerek Hamzat’a protez bir bacak tak\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yard\u0131m etmek istiyor. \u00dc\u00e7 g\u00fcnl\u00fck bir yolculuktu ve \u00f6nce baca\u011f\u0131n deri kay\u0131\u015f\u0131 korkun\u00e7 bi\u00e7imde s\u00fcrt\u00fcyordu ve ac\u0131 veren kabarc\u0131klar ile s\u00fcrt\u00fcnmeden do\u011fan yan\u0131klar meydana getirdi. Okula giderken bacaklar\u0131n\u0131 takt\u0131\u011f\u0131nda, annesi “ya\u015fl\u0131 bir adam gibi inledi” diyor. Al\u0131nm\u0131\u015f Hamzat evet diyor, g\u00fcl\u00fcmseyerek “t\u00fckenmi\u015f gibiydim!”.<\/p>\n
Tamara \u015fimdi katering (yemek servisi) kursuna gidiyor, Zelim ise elektrik\u00e7i olabilmek i\u00e7in yeniden e\u011fitim al\u0131yor. Kheda mezuniyet arefesinde, Zaurbek ticaret kolejinde e\u011fitim al\u0131yor ve Hamzat’ta \u00fcst d\u00fczey seviye ticari e\u011fitim al\u0131yor. \u015eimdi Hamzat’\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 kazan\u0131n kendilerine bir \u015fans olarak geri d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n Peki evleri olarak nereyi g\u00f6r\u00fcyorlar? Hamzat, “Bilmiyorum” diyor, “Eve geri d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcmde kendimi rahat hissedece\u011fimi sanm\u0131yorum, bu nedenle art\u0131k ger\u00e7ek ev olmaktan uzak”.<\/p>\n Tamara, “%60-%40 diyor: %60 buras\u0131. Bu \u00fclkeye minnetar\u0131m”.<\/p>\n Zelim, “Buras\u0131 elbette” diyor g\u00fcl\u00fcmseyerek, “Ben bir Hackney \u00e7ocu\u011fuyum”.<\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2010\/06\/Dzhavatkhanov-family-006.jpg\")
Ccharm Hay\u0131r Kurumu (\u00c7e\u00e7enya \u00c7ocuklar\u0131na \u0130nsani Yard\u0131m Hareketi<\/a>), daha uygun bir yapay bacak i\u00e7in Hamzat’\u0131 \u0130ngiltere’ye g\u00f6t\u00fcrmeyi \u00f6neriyor. Tamara k\u00fc\u00e7\u00fck o\u011flunun t\u00fcm bu yolu gidecek olmas\u0131ndan \u00f6nce deh\u015fete kap\u0131l\u0131yor. Ama k\u0131sa bir s\u00fcre sonra Hamzat ve babas\u0131 Londra’ya ula\u015f\u0131yor. Hamzat’\u0131n tedavisi sona erdi\u011finde, Zelim s\u0131\u011f\u0131nma talebinde bulunuyor. Oturma iznini almak bir y\u0131l s\u00fcr\u00fcyor ve ailenin geri kalan\u0131n\u0131 \u0130ngiltere’ye getirmek bir ba\u015fka y\u0131l\u0131 al\u0131yor. Tamara i\u00e7in ayr\u0131lmak zor oluyor: “Y\u0131k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131m. Annem hastayd\u0131 ama bana Git dedi” diyor. Tamara hi\u00e7 \u0130ngilizce bilmeden Britanya’ya var\u0131yor ve terc\u00fcme i\u00e7in Hamzat’a ihtiya\u00e7 duyuyor. Ba\u015flarda memleket hasreti \u00e7ekse de 2008 y\u0131l\u0131nda annesi vefat edince, cenaze t\u00f6reni i\u00e7in \u00c7e\u00e7enya’ya d\u00f6nd\u00fc dedi\u011fine g\u00f6re: “\u00c7ok \u015fa\u015f\u0131rd\u0131m ama iki hafta i\u00e7erisinde bu \u00fclkeyi \u00f6zledim”.<\/p>\n