{"id":8418,"date":"2010-06-19T17:13:17","date_gmt":"2010-06-19T14:13:17","guid":{"rendered":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/?p=8418"},"modified":"2010-06-19T18:31:53","modified_gmt":"2010-06-19T15:31:53","slug":"anzor-maskhadov-insanlar-sessizligini-koruyacak-ve-bir-sey-yapmacayacak","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/2010\/06\/anzor-maskhadov-insanlar-sessizligini-koruyacak-ve-bir-sey-yapmacayacak\/","title":{"rendered":"Anzor Maskhadov: “\u0130nsanlar Sessizli\u011fini Koruyacak ve Bir \u015eey Yapmacayacak!”"},"content":{"rendered":"

\u00c7e\u00e7en Cumhuriyeti \u0130\u00e7kerya Devlet Ba\u015fkan\u0131 Aslan Maskhadov’un bir suikast ile \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesinin \u00fczerinden be\u015f y\u0131l ge\u00e7ti ve ailesi hala Rusya’n\u0131n cenazelerini kendilerine teslim etmesini bekliyor. Rus y\u00f6netimi ise bu talebi ter\u00f6rle m\u00fccadele yasalar\u0131na dayand\u0131rarak reddediyor. Aslan Maskhadov’un o\u011flu RFE\/RL’nin Rus\u00e7a servisinde Irina Lagunina’n\u0131n sorular\u0131na yan\u0131t verdi.<\/p>\n

Irina Lagunina:<\/strong> Aslan Maskhadov’un ailesinin d\u00fcnya liderlerine yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131dan bir al\u0131nt\u0131: “Rus yetkililerin aksine Aslan Maskhadov d\u00fc\u015fmanlar\u0131na kar\u015f\u0131 asil bir bi\u00e7imde muamele etti. Aslan Maskhadov, 1994-1996 y\u0131llar\u0131 aras\u0131ndaki sava\u015fta \u00c7e\u00e7en Cumhuriyeti \u0130\u00e7kerya Silahl\u0131 Kuvvetleri Komutan\u0131 olarak, Grozny sokaklar\u0131nda ba\u015f\u0131bo\u015f k\u00f6pekler taraf\u0131ndan yenilen Rus g\u00fc\u00e7lerine ait askerlerin toplanarak g\u00f6m\u00fclmesi i\u00e7in \u00e7at\u0131\u015fmaya ara verdi. Ayr\u0131ca Maskhadov’un pek \u00e7ok kez Rus sava\u015f esirlerini hi\u00e7 bir talepte bulunmaks\u0131z\u0131n sa\u011f salim serbest b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 ve Rus asker annelerinin ona \u015f\u00fckranlar\u0131n\u0131 sundu\u011fu biliniyor<\/em>“. \u00c7e\u00e7en Devlet Ba\u015fkan\u0131’n\u0131n 8 Mart 2005’te suikaste u\u011framas\u0131n\u0131n \u00fczerinden be\u015f y\u0131ldan fazla bir s\u00fcre ge\u00e7mi\u015fken, bug\u00fcn bu \u00e7a\u011fr\u0131 metniyle alakal\u0131 olarak Aslan Maskhadov’un o\u011flu Anzor ile sohbet edece\u011fiz. Anzor, baban\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc nas\u0131l \u00f6\u011frendin?<\/strong><\/p>\n

Anzor Maskhadov:<\/strong> Olay\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn bir arkada\u015f\u0131m\u0131z taraf\u0131ndan davet edilmi\u015f ve ailece onlar\u0131 ziyarete gitmi\u015ftik. Onun evinde otururken T\u00fcrkiye’deki bir tan\u0131d\u0131\u011f\u0131mdan telefon geldi ve bana “Anzor, anavatanda olanlar do\u011fru mu?” diye sordu. Babamla ilgili ters bir \u015feylerin oldu\u011funu hissettim. Telefondaki tan\u0131d\u0131k ses daha sonra babanla ilgili diye vurgulad\u0131. Ben de: “Bilmiyorum ama bir \u015feyler oldu\u011funu hissediyorum” dedim. Ger\u00e7ekten babama y\u00fczde y\u00fcz bir \u015feyler oldu\u011funu hissettim. Aileme, “e\u015fyalar\u0131n\u0131z\u0131 toplay\u0131n eve d\u00f6n\u00fcyoruz” dedim. Daha sonra da ziyaretinde oldu\u011fumuz arkada\u015fa yapmam\u0131z gereken baz\u0131 i\u015fler oldu\u011fu i\u00e7in eve gitmemiz gerekti\u011fini s\u00f6yledim. Herhangi bir i\u015fimiz olmamas\u0131na ra\u011fmen. En yak\u0131nlar\u0131m\u0131n, ailemin, televizyonda g\u00f6receklerinden sonra duygular\u0131n\u0131 ve hislerini orada g\u00f6stermelerini istemedim. Eve d\u00f6nd\u00fck. Televizyonu a\u00e7arak haberleri izlemeye ba\u015flad\u0131k. Bir tanesinde babam\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6rebildik.<\/p>\n

Irina Lagunina: Rus yetkililer ya da \u00c7e\u00e7enya’daki federal g\u00fc\u00e7ler sizi bu konuda resmen bilgilendirdi mi?<\/strong><\/p>\n

\"\"Anzor Maskhadov: <\/strong>Bize Tolstoy-Yurt’da bir \u00e7at\u0131\u015fma oldu\u011fu ve \u00e7at\u0131\u015fma sonucunda Aslan Maskhadov’un \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcyle ilgili hemen bilgi verdiler. Ancak bunu farkl\u0131 s\u00f6zc\u00fckler kullanarak ilettiler: “Ter\u00f6rist lider Aslan Maskhadov ortadan kald\u0131r\u0131ld\u0131”. Daha sonra (FSB \u015fefi) Patrushev, Putin’e verdi\u011fi brifingte y\u00fcr\u00fct\u00fclen bir operasyonda ter\u00f6rist lider Aslan Maskhadov’un yok edildi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n

Irina Lagunina: <\/strong>Olay\u0131n akabindeki ilk g\u00fcnler neler ya\u015fand\u0131? Federal g\u00fc\u00e7lerden kimse sizi arad\u0131 m\u0131? Ya da ailenizden birileri federal g\u00fc\u00e7lerden veya \u00c7e\u00e7enya’daki y\u00f6netimin temsilcilerinden birilerine bir talepte bulundu mu?<\/strong><\/p>\n

Anzor Maskhadov:<\/strong> Ne Moskova’dan ne de Grozny’den kimse bize ba\u015fvuruda bulunmad\u0131. Ve ben onlar\u0131 dinlemezdim zaten, \u015feref ve haysiyetim onlarla konu\u015fmama m\u00fcsade etmezdi. Babam\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015flerini ald\u0131m ve bug\u00fcn de hala onlar\u0131 ta\u015f\u0131yorum. Bu durumda ne yap\u0131lmas\u0131 ve nas\u0131l hareket edilmesi gerekti\u011fini hemen anlad\u0131m. Babam\u0131n naa\u015f\u0131n\u0131 bize teslim etmeyeceklerini biliyoruz. Birinci sava\u015fta yer alm\u0131\u015f birisi olarak d\u00fc\u015fman\u0131m\u0131z\u0131n bize nas\u0131l davrand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bug\u00fcn hala nas\u0131l muamele etti\u011fini biliyorum; d\u00fc\u015fman\u0131m\u0131z\u0131 \u00e7ok iyi tan\u0131yoruz. Bu sadece bir zul\u00fcm. Aileme babam\u0131n naa\u015f\u0131n\u0131 bize teslim etmeyecek olabileceklerine kar\u015f\u0131 haz\u0131r olmalar\u0131n\u0131 s\u00f6yledim. Strasbourg’daki \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi’ne ba\u015fvuruda bulunduk. Bug\u00fcne kadar bu insanlar \u015fikayetimiz \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor ama s\u00fcre\u00e7 uzay\u0131p gidiyor.<\/p>\n

Irina Lagunina: <\/strong>Strasbourg’daki mahkemede dava s\u00fcre\u00e7leri i\u00e7erisinde\u00a0 pratikte en k\u0131sa davan\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 be\u015f y\u0131l kadar s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Baban\u0131n suikaste u\u011framas\u0131n\u0131n \u00fczerinde de be\u015f y\u0131ldan biraz daha uzun bir s\u00fcre ge\u00e7ti. Ancak buna ra\u011fmen siz yine de Rus makamlara ba\u015fvuruda bulundunuz, bildi\u011fim kadar\u0131yla “Asker Anneleri” sizin ad\u0131n\u0131za bir dilek\u00e7eyle ba\u015fvuru yapt\u0131. Tek giri\u015fim bu muydu?<\/strong><\/p>\n

\"\"Anzor Maskhadov:<\/strong> Evet, bu bir giri\u015fim olarak adland\u0131r\u0131labilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015fahsen do\u011frudan Vladimir Vladimirovich Putin’e ba\u015fvuruda bulunmak istemedim. O babam\u0131n katili ve dedi\u011fim gibi onur ve haysiyetim bunu yapmama izin vermez, \u00e7izgimden sapamam. \u00c7ok fazla sayg\u0131 duydu\u011fumuz “Asker Anneleri” arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla bir talepte bulunduk. Ailemizden Moskova ve t\u00fcm Rusya’n\u0131n Patri\u011fi’ne bir ba\u015fvuruda bulunduk, zira o din adam\u0131yd\u0131, do\u011frulu\u011fun adam\u0131. Onun arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yetkililere ve Rus h\u00fck\u00fcmetine ba\u015fvuruda bulunmak istedik ama hi\u00e7 bir cevap, hi\u00e7 bir tepki gelmedi. G\u00fcrcistan’da ya\u015fayan ve \u00e7ok sayg\u0131 duyulan G\u00fcrc\u00fc Patri\u011fi ile tan\u0131\u015fmay\u0131 2005 y\u0131l\u0131nda da istiyordum ancak k\u0131sa bir s\u00fcre \u00f6nce babam\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn \u00fczerinden be\u015f y\u0131l ge\u00e7tikten sonra onunla tan\u0131\u015fma f\u0131rsat\u0131m oldu. Naa\u015f\u0131n teslim edilmemesinin dinen yasak oldu\u011fu, dinde bunun yerinin olmad\u0131\u011f\u0131 gibi s\u00f6zler s\u00f6yledi. Ger\u00e7ekten de t\u00fcm dinler cenazelerin defnedilmesi gerekti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n

Irina Lagunina: <\/strong>26-27 Nisan 2010 tarihlerinde Azerbaycan’\u0131n ba\u015fkenti Bak\u00fc’de d\u00fczenlenen D\u00fcnya Din Adamlar\u0131 Zirvesi’ne de bir ba\u015fvuruda bulundunuz san\u0131r\u0131m. Bu ba\u015fvurudan k\u0131sa bir paragraf al\u0131nt\u0131layaca\u011f\u0131m: “Rusya Federasyonu liderli\u011fi ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi suikast ile tatmin olmam\u0131\u015f olacak ki zorbal\u0131\u011f\u0131na devam ediyor ve kayb\u0131m\u0131z\u0131n ac\u0131s\u0131na bir ac\u0131 daha ekliyor. Hi\u00e7 bir dinsel g\u00f6r\u00fc\u015f ile a\u00e7\u0131klanamayacak bu hareketi Rus yetkililer Rusya Federasyonu Anayasas\u0131 ile \u00e7eli\u015fen, Devlet Duma Meclisi taraf\u0131ndan kabul edilmi\u015f ter\u00f6rizmle ilgili bir yasaya dayanarak yap\u0131yor; dahas\u0131 bu uygulamalar\u0131 evrensel etik ve ahlak de\u011ferleri ile \u00f6rt\u00fc\u015fm\u00fcyor, \u00c7e\u00e7en halk\u0131n\u0131n geleneklerini a\u015fa\u011f\u0131l\u0131yor”. D\u00fcnyan\u0131n ruhani liderleri sizin sesinizi duydu mu?<\/strong><\/p>\n

Anzor Maskhadov:<\/strong> Muhtemelen duydular, ancak eminim ki hi\u00e7 bir \u015fey yapmayacaklar. Kendi \u00fclkelerinin takip etti\u011fi politikalara ba\u011f\u0131ml\u0131lar. Bu nedenle sessiz kalacak ve bir \u015fey yapmayacaklar. Ancak dinler bir bedenin defnedilmesi gerekti\u011fini s\u00f6yler. Ni\u00e7in bunu s\u00f6ylemekten bu kadar korkuyorlar? Benim i\u00e7in bir M\u00fcsl\u00fcman, bir Hristiyan ya da ba\u015fka biri hi\u00e7 bir fark\u0131 yok, ama din cenazenin g\u00f6m\u00fclmesi gerekti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. E\u011fer birisi ger\u00e7ekten dindar ve sayg\u0131 duyulan bir \u015fahsiyetse, korkmas\u0131 gereken ne olabilir ki?<\/p>\n

Irina Lagunina: <\/strong>Anzor biraz da ailenden bahsedelim. 2004 y\u0131l\u0131nda baban suikaste u\u011framadan k\u0131sa bir s\u00fcre \u00f6nce, Kadirov’un g\u00fc\u00e7leri, belli ki g\u00f6z yumulmas\u0131yla ve belki de federal g\u00fc\u00e7lerin yard\u0131m\u0131yla t\u00fcm yak\u0131n akrabalar\u0131n\u0131 rehin ald\u0131. (Rus insan haklar\u0131 organizasyonu) “Memorial”in bir raporundan baz\u0131 bilgileri al\u0131nt\u0131layaca\u011f\u0131m. \u00d6rne\u011fin, 3 Ocak 2004 tarihinde Aslan Maskhadov’un k\u0131z karde\u015fi Bucha Abdulkadyrova ka\u00e7\u0131r\u0131ld\u0131. Daha sonra onun ba\u015f\u0131na neler geldi?<\/strong><\/p>\n

Anzor Maskhadov:<\/strong> Evet, ger\u00e7ekten do\u011frudan akrabalar\u0131m\u0131z\u0131 hedef ald\u0131lar, karde\u015fleri ve hatta k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar\u0131. \u0130lk esir al\u0131nd\u0131klar\u0131nda (Rus askeri \u00fcss\u00fcn\u00fcn bulundu\u011fu) Khankala’da tutuldular, d\u00f6v\u00fcld\u00fcler ve a\u00e7 b\u0131rak\u0131ld\u0131lar. Tek ama\u00e7lar\u0131 babama bask\u0131 yapmak istemeleriydi. Bu akrabalar\u0131m\u0131zdan baz\u0131lar\u0131 \u015fu anda hayatta, baz\u0131lar\u0131n\u0131 ise kaybettik. Siz halam hakk\u0131nda bir soru sordunuz, o cesur, \u00e7ok cesur bir kad\u0131nd\u0131. Diz \u00e7\u00f6kt\u00fcrmek istedikleri i\u00e7in onu \u00e7ok k\u00f6t\u00fc bi\u00e7imde d\u00f6vd\u00fcler. Ancak \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir \u015fekilde bir kad\u0131n\u0131 dizlerinin \u00fczerine \u00e7\u00f6kt\u00fcremediler, silahlar\u0131n\u0131n dip\u00e7ipkleriyle d\u00f6vd\u00fcler ama o ayakta kald\u0131. Bug\u00fcn hala hayatta. Yine ayn\u0131 d\u00f6nemde Khankala’da tutulan babam\u0131n b\u00fcy\u00fck a\u011fabeyi, amcam k\u0131sa bir s\u00fcre \u00f6nce hayat\u0131n\u0131 kaybetti.<\/p>\n

Irina Lagunina: <\/strong>Lecha Maskhadov mu?<\/strong><\/p>\n

Anzor Maskhadov:<\/strong> Evet.<\/p>\n

Irina Lagunina: <\/strong>Baban\u0131n an\u0131s\u0131na nas\u0131l sayg\u0131 g\u00f6steriyorsun, naa\u015f\u0131n\u0131 size teslim etmedikleri i\u00e7in bir mezar yapt\u0131r\u0131p ba\u015f\u0131nda anma imkan\u0131n\u0131z olmuyor?<\/strong><\/p>\n

\"\"Anzor Maskhadov:<\/strong> Herhangi bir yerde, herhangi birinin kar\u015f\u0131s\u0131nda utan\u00e7tan ba\u015f\u0131m\u0131 e\u011fmeme neden olacak tek bir yanl\u0131\u015f dahi yapmayan b\u00f6ylesi bir babam oldu\u011fu i\u00e7in di\u011fer \u00c7e\u00e7enler gibi onunla gurur duyuyoruz. T\u00fcm hayat\u0131n\u0131 onuruyla ya\u015fad\u0131. Bir asker olmas\u0131na ra\u011fmen bir insan olarak kalmas\u0131n\u0131 ba\u015fard\u0131. Sava\u015f s\u0131ras\u0131nda etraf\u0131ndaki insanlar, Ruslar, \u00c7e\u00e7enler zalimle\u015fti\u011finde bile o bir \u00c7e\u00e7en olarak kald\u0131. Muhtemelen \u00c7e\u00e7en prensibi Noxchalla’y\u0131 duymu\u015fsunuzdur, orada en \u00e7ok onur ve \u015feref anlat\u0131l\u0131r. Babam, t\u00fcm insani de\u011ferlere sahipti. Herkes, onun askerleri ve subaylar\u0131 annelerine nas\u0131l verdi\u011fini, \u00e7at\u0131\u015fmadan \u00f6nce sava\u015f\u0131n \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 engellemek i\u00e7in ne kadar \u00e7aba sarfetti\u011fini, sava\u015f ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda durdurmaya y\u00f6nelik giri\u015fimlerini ve tek yanl\u0131 ate\u015fkes ilan etti\u011finde \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc herkes hat\u0131rl\u0131yor.<\/p>\n

Bug\u00fcn onu Basayev ile i\u015fbirli\u011fi yapmakla itham ediyorlar. Ben de diyorum ki, \u015eamil Basayev’in planlanmas\u0131nda ya da ger\u00e7ekle\u015ftirilmesinde sorumlulu\u011fu \u00fcstlendi\u011fi kimi olaylar oldu\u011funu herkes biliyor; ancak babam hi\u00e7 bir zaman sivillere y\u00f6nelik eylemlerin ne planlanmas\u0131na ne de ger\u00e7ekle\u015ftirilmesine kar\u0131\u015fmad\u0131. \u015eamil Basayev ile i\u015fbirli\u011fi vard\u0131 ve \u015eamil’i bu tip eylemleri ger\u00e7ekle\u015ftirmemesi konusunda uyard\u0131 ve bunda da ba\u015far\u0131l\u0131 oldu. Kremlin bug\u00fcn ne s\u00f6ylerse s\u00f6ylesin, babam \u015eamil’den b\u00f6ylesi eylemler yapmayaca\u011f\u0131na dair s\u00f6z ald\u0131. Hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m ve hepimizin bildi\u011fi kadar\u0131yla Kas\u0131m 2004’ten sonra \u015eamil b\u00f6ylesi eylemler ger\u00e7ekle\u015ftirmedi.<\/p>\n

Irina Lagunina: <\/strong>Aslan Maskhadov’un o\u011flu Anzor ile konu\u015ftuk. <\/strong><\/p>\n

Maskhadov ailesi D\u00fcnya Dini Liderlerine,<\/strong> “\u00c7e\u00e7en Cumhuriyeti \u0130\u00e7kerya Devlet Ba\u015fkan\u0131 Aslan Maskhadov’un d\u00fcnyevi yolu sona erdi ve ona yard\u0131m etmemiz imkans\u0131z, ancak bizler, halen hayatta olan onun en yak\u0131n akrabalar\u0131, size ba\u015fvuruyoruz. Sizden, t\u00fcm g\u00fcc\u00fcn\u00fcz\u00fc kullanarak Rus y\u00f6netiminden barbarl\u0131\u011fa son vererek ailemizin reisinin naa\u015f\u0131n\u0131n \u00c7e\u00e7en adetlerine ve dini kurallara g\u00f6re defnedilebilmesi i\u00e7in bize teslim etmelerini talep etmenizi istiyoruz<\/em>” diye sesleniyor!..<\/strong><\/p>\n

Irina Lagunina – RFE\/RL Rus\u00e7a Servisi (Radio Svoboda)
\n<\/strong><\/p>\n

*Bu radyo r\u00f6portaj\u0131n\u0131n de\u015fifre edilmi\u015f hali Radio Svoboda’da iki par\u00e7a halinde yay\u0131nlanm\u0131\u015f olup, orjinallerine buradan: (1.Par\u00e7a<\/a> – 2.Par\u00e7a<\/a>) eri\u015febilirsiniz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00c7e\u00e7en Cumhuriyeti \u0130\u00e7kerya Devlet Ba\u015fkan\u0131 Aslan Maskhadov’un bir suikast ile \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesinin \u00fczerinden be\u015f y\u0131l ge\u00e7ti ve ailesi hala Rusya’n\u0131n cenazelerini kendilerine teslim etmesini bekliyor. Rus y\u00f6netimi ise bu talebi ter\u00f6rle m\u00fccadele yasalar\u0131na dayand\u0131rarak reddediyor. Aslan …<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[131],"tags":[184,180,1929],"views":7750,"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8418"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8418"}],"version-history":[{"count":6,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8418\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8430,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8418\/revisions\/8430"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8418"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8418"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8418"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}