{"id":8954,"date":"2010-09-03T11:30:04","date_gmt":"2010-09-03T08:30:04","guid":{"rendered":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/?p=8954"},"modified":"2010-09-03T11:45:34","modified_gmt":"2010-09-03T08:45:34","slug":"cecenya-natalya-estemirova-cinayeti","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/2010\/09\/cecenya-natalya-estemirova-cinayeti\/","title":{"rendered":"\u00c7e\u00e7enya: Natalya Estemirova Cinayeti"},"content":{"rendered":"

Natalya Estemirova\u2019y\u0131 bir meslekta\u015f, arkada\u015f, gazeteci ve insan haklar\u0131 savunucusu olarak tan\u0131m\u0131\u015f ki\u015filerle konu\u015ftu\u011funuzda duyaca\u011f\u0131n\u0131z ilk \u00f6zelli\u011fi inan\u0131lmaz derecede cesur oldu\u011fuydu.<\/p>\n

\n

Pek \u00e7oklar\u0131 ilk ad\u0131n\u0131n biraz de\u011fi\u015ftirilmi\u015f \u015feklini kullanarak ona Natasha diyordu. Narin ve sessiz bir ki\u015fiydi, olduk\u00e7a kad\u0131ns\u0131yd\u0131. Asla sesini y\u00fckseltmezdi. \u015eiddet ve su\u00e7lar hakk\u0131nda konu\u015furken bile sesindeki huzur ve yumu\u015fakl\u0131k aynen dururdu. Yabanc\u0131larla dostane ili\u015fkileri \u00e7ok rahat kurar, kendisi konu\u015fmak yerine ba\u015fkalar\u0131n\u0131n ne s\u00f6yledi\u011fini dinlerdi.<\/p>\n

Baz\u0131lar\u0131 onu tarih \u00f6\u011fretmenli\u011fi yapt\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerde kulland\u0131\u011f\u0131 ismi Natalya Khusainovna ile \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rd\u0131. Bu projedeki bir ba\u015fka gazeteci ve ayn\u0131 zamanda Natalya\u2019n\u0131n eski \u00f6\u011frencilerinden birisi olan Zurab Markhiev, bana onun 90\u2019l\u0131 y\u0131llar\u0131n ba\u015flar\u0131nda \u00c7e\u00e7enya\u2019n\u0131n ba\u015fkenti Grozny\u2019deki 7 numaral\u0131 okulun di\u011fer \u00f6\u011fretmenlerinden farkl\u0131 oldu\u011funu anlatt\u0131: “Ders kitaplar\u0131m\u0131za uygun olarak bizlere Marksizim ve Leninizmi \u00f6\u011fretmesi gerekiyordu. O ise bunun yerine bizlere k\u00fcresel politikay\u0131 \u00f6\u011fretir, Kafkasya\u2019n\u0131n ve s\u00f6m\u00fcrgecili\u011fe kar\u015f\u0131 direni\u015fin ger\u00e7ek tarihini anlat\u0131rd\u0131”.<\/p>\n

\u00c7e\u00e7enya\u2019da kimileri de vard\u0131 ki bu k\u0131r\u0131lgan bayan\u0131 bir d\u00fc\u015fman olarak alg\u0131l\u0131yordu. \u00c7e\u00e7enya\u2019n\u0131n gen\u00e7 [kukla] lideri Ramzan Kadirov (halk taraf\u0131ndan asla se\u00e7ilmedi, Vladimir Putin taraf\u0131ndan atand\u0131) onu alenen “ahlaktan yoksun bir kad\u0131n” olarak tan\u0131mlad\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc Natalya, Kadirov\u2019un \u00c7e\u00e7en halk\u0131na verdi\u011fi emirleri ve onlara bi\u00e7ti\u011fi rollere itaat etmeme cesaretini g\u00f6stermi\u015fti.<\/p>\n

\"\"Rus medyas\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc pasif bir \u015fekilde Kadirov\u2019un \u00c7e\u00e7enya\u2019da bar\u0131\u015f ve ekonominin yeniden tesis edildi\u011fi, modernizasyon ve pozitif de\u011fi\u015fim iddialar\u0131n\u0131 yay\u0131nlad\u0131. Natasha ise bizlere tamamen farkl\u0131 bir hikaye aktard\u0131. Natalya, [kukla] Kadirov\u2019un ki\u015fisel bir d\u00fc\u015fman\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131 orta \u00e7a\u011fa \u00f6zg\u00fc bi\u00e7imde kesti\u011fini ve Kadirov\u2019un kurban\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131n k\u00f6y\u00fcn\u00fcn merkezinde bir kaz\u0131\u011fa takarak kendisine kar\u015f\u0131 geleceklere Kadirov\u2019un yapabileceklerini g\u00f6stermek ad\u0131na korkun\u00e7 bir ders verdi\u011fini bildiren tek ki\u015fiydi. O, ayr\u0131ca, insanlar\u0131n i\u015fkence g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ve \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc [kukla] ba\u015fkan\u0131n gizli hapishanelerini de haber yapan ki\u015fiydi.<\/p>\n

Natalya, Memorial\u2019in \u00c7e\u00e7enya\u2019daki ofisinin ba\u015f\u0131yd\u0131 ve insan haklar\u0131n\u0131 g\u00f6zlemliyordu. \u00c7e\u00e7enya\u2019daki olaylar\u0131 takip etmek internette g\u00fcvenilir bir bilgiyi ara\u015ft\u0131rmak kadar basit de\u011fil. Takip etmekten, g\u00f6zlemlemekten kas\u0131t, bir evden di\u011fer eve y\u00fcr\u00fcmek, bir k\u00f6yden ba\u015fka bir k\u00f6ye gitmek ve pek \u00e7ok konu\u015fmaya korkan kurbanlarla g\u00f6r\u00fc\u015fmektir. Bunu yapabilmek [kukla] y\u00f6neticilerle pazarl\u0131k yapmay\u0131 ve tart\u0131\u015fmay\u0131 gerektirir; gece veya g\u00fcnd\u00fcz, yaz veya k\u0131\u015f her an acil telefonlar alabilirsiniz. Kim, ne zaman, nas\u0131l ka\u00e7\u0131r\u0131ld\u0131; ka\u00e7\u0131ranlar\u0131n kulland\u0131klar\u0131 arac\u0131n rengi, modeli ve plakas\u0131 neydi; ve pek \u00e7ok olayda ka\u00e7\u0131ranlar\u0131n ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu yerel ya da federal gizli servis birimi hangisiydi gibi en tehlikeli detaylar\u0131 belgelemeniz gerekmektedir. Bu detaylar, ka\u00e7\u0131r\u0131lma olay\u0131n\u0131n bildirilmesinde ve Natasha\u2019n\u0131n yard\u0131m\u0131yla haz\u0131rlanan y\u00fczlerce Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi\u2019ndeki ba\u015fvuruda sonucu belirleyecek \u00f6nemi arz etmekteydi. Natasha\u2019n\u0131n g\u00f6zlemleri kendi hayat\u0131 i\u00e7in bir tehlike do\u011furdu, zira bunlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 detaylar \u201ceskadrony smerti\u201d (\u00f6l\u00fcm mangalar\u0131) olarak adland\u0131r\u0131lan yap\u0131lar\u0131n tespit edilmesine yard\u0131m etti ki bu \u00f6zel servisler daha \u00f6nce hi\u00e7 if\u015fa edilmemi\u015fti. Natasha\u2019n\u0131n haberleri, en az d\u00f6rt muhabirini kimli\u011fi belirsiz su\u00e7lular\u0131n ellerinde kaybeden muhalif Rus gazetesi Novaya Gazeta\u2019da yay\u0131nland\u0131. Kurbanlar aras\u0131nda Vladimir Putin rejiminin sert ele\u015ftirmeni, \u00fcnl\u00fc gazeteci ve Natalya\u2019n\u0131n yak\u0131n arkada\u015f\u0131 Anna Politkovskaya\u2019da vard\u0131.<\/p>\n

Natasha ve Anna, \u0130kinci Rus-\u00c7e\u00e7en Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n ba\u015flamas\u0131ndan sonra erkek muhabirlerin g\u00fcvenlik nedenlerinden \u00f6t\u00fcr\u00fc gitmeye korktu\u011fu t\u00fcm da\u011f k\u00f6ylerinden uzunca bir s\u00fcre birlikte haber yazd\u0131, hatta bu da\u011f k\u00f6yleri herhangi bir ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131k sistemine sahip olmad\u0131\u011f\u0131ndan iki cesur kad\u0131n kimi zaman onlarca km yolu y\u00fcr\u00fcyerek a\u015ft\u0131.<\/p>\n

\"\"Anna ve Natasha aras\u0131nda pek \u00e7ok konuda uzun duygusal tart\u0131\u015fmalar olmu\u015f. \u00d6rne\u011fin g\u00fcvenlik \u00f6nlemleri konusunda, Natasha gitmeleri gereken yerlerde ba\u015f\u0131 a\u00e7\u0131k olmaman\u0131n ka\u00e7\u0131r\u0131lma ya da sald\u0131r\u0131ya u\u011frama riskini azaltaca\u011f\u0131n\u0131 anlatmas\u0131na ra\u011fmen, Anna kati olarak bir ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc takmay\u0131 ve uzun etek giymeyi reddetmi\u015f. Etik ve gazetecilikle ilgili konular\u0131n yan\u0131 s\u0131ra farazi mevzular hakk\u0131nda da uzun tart\u0131\u015fmalar\u0131 olmu\u015f. Anna i\u00e7in gazetecili\u011fin en \u00f6nemli amac\u0131, haberleri zaman\u0131nda bildirmek ve elde etti\u011fin bilgileri kendi yarg\u0131lar\u0131n\u0131 katmadan tam olarak saf bir bi\u00e7imde sunmakt\u0131. Oysa Natalya i\u00e7in ise, gazetecilik daha \u00e7ok savunmakla ilintiliydi. Natalya\u2019ya g\u00f6re bir haberin yay\u0131nlanmas\u0131 bir ki\u015finin hayat\u0131n\u0131 tehlikeye atacaksa o haberi yay\u0131nlamamak daha do\u011fru bir se\u00e7im olacakt\u0131 ve kaynaklar\u0131n\u0131n sorumlulu\u011fu gazetecili\u011fin ana ama\u00e7lar\u0131ndan birisiydi. Asla ayn\u0131 fikirde olmad\u0131lar.<\/p>\n

Anna, 7 Ekim 2006 tarihinde (Vladimir Putin\u2019in do\u011fum g\u00fcn\u00fcnde) Moskova\u2019da vurularak \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. Cans\u0131z bedeni bulundu\u011funda kafas\u0131nda ve g\u00f6\u011fs\u00fcnde kur\u015fun delikleri vard\u0131.<\/p>\n

Natasha, \u00fc\u00e7 y\u0131l sonra, 15 Temmuz 2009 tarihinde Grozny\u2019de evinden ofisine gitti\u011fi yol \u00fczerindeki otob\u00fcs dura\u011f\u0131nda ka\u00e7\u0131r\u0131ld\u0131. Natasha o g\u00fcn ba\u015fkalar\u0131n\u0131n ka\u00e7\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anda davrand\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc \u015fekilde hareket etti: kendi ad\u0131n\u0131 ve ka\u00e7\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131rarak, olay\u0131 g\u00f6renlerden durumu Memorial\u2019a bildirmelerini diledi. Natalya, sabah trafi\u011finin en yo\u011fun oldu\u011fu saatte insanlarla dolu bir caddeden al\u0131n\u0131p g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc. Hi\u00e7 kimse ona yard\u0131m etmedi, hi\u00e7 kimse ka\u00e7\u0131rma olay\u0131n\u0131 bildirmedi. \u0130nsanlar da korkmu\u015ftu. Kimse bir g\u00f6rg\u00fc tan\u0131\u011f\u0131 olarak bilinmek istemedi. Natasha\u2019n\u0131n kafas\u0131nda ve g\u00f6\u011fs\u00fcnde kur\u015fun delikleri olan cans\u0131z bedeni ayn\u0131 g\u00fcn \u00f6\u011fleden sonra kom\u015fu \u0130ngu\u015fetya\u2019da bulundu. Natasha\u2019n\u0131n 16 ya\u015f\u0131ndaki k\u0131z\u0131, \u201cAnnemin ka\u00e7\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anda ne d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u00e7ok iyi biliyorum. Onun yan\u0131nda olmad\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in mutluydu\u201d dedi.<\/p>\n

Rusya, Birle\u015fmi\u015f Milletler\u2019e Natalya Estemirova cinayetiyle ilgili bir soru\u015fturma komitesi kurmas\u0131na izin vermedi.<\/p>\n

Natasha\u2019n\u0131n katledilmesinin \u00fczerinden bir y\u0131l ge\u00e7tikten sonra, Rus yetkililer cinayetin \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc duyurdu. 2009 y\u0131l\u0131 sonbahar\u0131nda \u00f6ld\u00fcr\u00fclen bir isyanc\u0131n\u0131n Natasha\u2019n\u0131n katili oldu\u011funu iddia ettiler. G\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7lerinin elindeki tek kan\u0131t, s\u00f6z\u00fcmona \u00f6ld\u00fcr\u00fclen isyanc\u0131n\u0131n e\u015fyalar\u0131 aras\u0131nda Natasha\u2019n\u0131n bir foto\u011fraf\u0131na rastlanm\u0131\u015ft\u0131. Bu bilgiye birka\u00e7 g\u00fcn sonra isyanc\u0131ya ait e\u015fyalardan birisinin cinayette kullan\u0131lan tabanca oldu\u011fu iddias\u0131 da eklendi<\/a>.<\/p>\n

Novaya Gazeta, gazetecilerinin g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak i\u00e7in Kuzey Kafkasya ile ilgili haberlerini azaltmaya karar verdi. Memorial, g\u00fcvenlik nedenlerinden \u00f6t\u00fcr\u00fc \u00c7e\u00e7enya\u2019daki ofislerinin muhtemelen kapanaca\u011f\u0131n\u0131 duyurdu.<\/p>\n

Natasha\u2019n\u0131n yak\u0131n arkada\u015f\u0131 ve Memorial\u2019den meslekta\u015f\u0131 olan Milana Bakhieva, Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nde 6 ay boyunca \u00f6zel bir koruma program\u0131 alt\u0131nda kald\u0131. Milana, Temmuz 2010\u2019un sonlar\u0131nda \u00c7e\u00e7enya\u2019daki durumu g\u00f6zlemlemek \u00fczere anavatan\u0131na geri d\u00f6nd\u00fc.<\/p>\n

30.08.2010 \u2013 Pulitzer Center<\/a>
\nFatima Tlisova <\/strong><\/p>\n

*Bu makale Fatima Tlisova\u2019n\u0131n Kuzey Kafkasya\u2019da gazetecilere y\u00f6nelik sans\u00fcr\u00fc konu edinen \u201cKafkasya\u2019da Gazetecilik ve Sans\u00fcr: Anlat\u0131lmayan Hikayeleri Ele Almak<\/a>\u201d isimli projesi kapsam\u0131nda yay\u0131nlanan ilk \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131d\u0131r. <\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Natalya Estemirova\u2019y\u0131 bir meslekta\u015f, arkada\u015f, gazeteci ve insan haklar\u0131 savunucusu olarak tan\u0131m\u0131\u015f ki\u015filerle konu\u015ftu\u011funuzda duyaca\u011f\u0131n\u0131z ilk \u00f6zelli\u011fi inan\u0131lmaz derecede cesur oldu\u011fuydu.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[127],"tags":[2012,2013,1026,2014],"class_list":["post-8954","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ceviriler-makaleler","tag-fatima-tlisova","tag-milana-bakhieva","tag-natalya-estemirova","tag-natalya-khusainovna"],"views":5733,"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8954","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8954"}],"version-history":[{"count":4,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8954\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8960,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8954\/revisions\/8960"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8954"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8954"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8954"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}