{"id":9716,"date":"2010-12-03T19:18:02","date_gmt":"2010-12-03T16:18:02","guid":{"rendered":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/?p=9716"},"modified":"2010-12-03T19:18:02","modified_gmt":"2010-12-03T16:18:02","slug":"aihmden-rekor-tazminat","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/2010\/12\/aihmden-rekor-tazminat\/","title":{"rendered":"A\u0130HM&#8217;den Rekor Tazminat"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">A\u0130HM&#8217;de 2 Kas\u0131m g\u00fcn\u00fc karara ba\u011flanan iki davada Rusya Federasyonu \u00c7e\u00e7en sivilleri bombalamak, ka\u00e7\u0131rmak ve \u00f6ld\u00fcrmekten su\u00e7lu bulunurken, 31 davac\u0131 \u00c7e\u00e7en&#8217;e 1.8 milyon Euro tazminat \u00f6demeye mahkum edildi.<!--more--><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<p style=\"text-align: justify;\">2 Kas\u0131m g\u00fcn\u00fc Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi&#8217;nde (A\u0130HM) ele al\u0131nan ilk dava, 15563\/06 ba\u015fvuru numaras\u0131yla takip edilen Dzhabirailova ve Dzhabrailova ile Rusya  Federasyonu aras\u0131ndayd\u0131. Mahkeme kay\u0131tlar\u0131na g\u00f6re dava konusu  olan olay 19 \u015eubat 2003 tarihinde \u00c7e\u00e7enya&#8217;n\u0131n ba\u015fkenti Grozny&#8217;e ba\u011fl\u0131 Novy Tsentoroy yerle\u015fim yerinde meydana geldi. 1983 do\u011fumlu \u0130sa Aytamirov normalde Argun kentinde ikamet etmesine ra\u011fmen olay g\u00fcn\u00fc, Gagarina Caddesi 36 numaradaki teyzesinin evinde di\u011fer akrabalar\u0131yla birlikte kalmaktayd\u0131. Yerle\u015fim alan\u0131nda Rus i\u015fgalciler taraf\u0131ndan soka\u011fa \u00e7\u0131kma yasa\u011f\u0131 uygulanmaktayd\u0131. Rus askeri g\u00fc\u00e7lerinin ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi bombard\u0131man nedeniyle elektrikler kesikti ve evin camlar\u0131 plastik tabakalarla kapat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Sabah saat 4.00 sular\u0131n yakla\u015f\u0131k 30 ki\u015filik maskeli, askeri \u00fcniformal\u0131 ve silahl\u0131 Rus i\u015fgalci \u00fc\u00e7 z\u0131rhl\u0131 personel ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 (APC) ile evin \u00f6n\u00fcne geldi. Duvardan atlayarak evin bah\u00e7esine giren Rus askerler evin i\u00e7erisine dald\u0131. Silahlar\u0131n\u0131 evde bulunanlara do\u011frultan i\u015fgal g\u00fc\u00e7leri kimsenin yerinden k\u0131p\u0131rdamamas\u0131n\u0131 emretti. \u0130sa Aytamirov&#8217;i yal\u0131n ayak ve sadece i\u00e7 \u00e7ama\u015f\u0131rlar\u0131 ile bah\u00e7eye \u00e7\u0131kard\u0131lar ve bir kul\u00fcbenin duvar\u0131na yaslad\u0131lar. Pencereden olanlar\u0131 izleyen teyze Zaynab Shamsudinovna Dzhabrailova d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131karak serbest b\u0131rak\u0131laca\u011f\u0131 \u00fcmidiyle yi\u011feninin pasaportunu Rus askerlerine verdi. \u0130\u015fgalci askerlerin \u0130sa&#8217;y\u0131 geldikleri APC&#8217;lerden birisinin i\u00e7erisine bindirdiklerini fark eden teyze Zaynap, onlara engel olmak istediyse de y\u00fcz\u00fcne ald\u0131\u011f\u0131 dip\u00e7ik darbesiyle yere d\u00fc\u015ferek bilincini yitirdi. \u0130\u015fgalci Rus askerleri \u0130sa&#8217;y\u0131 bilinmeyen bir istikamete do\u011fru g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. Akrabalar\u0131 \u00e7e\u015fitli makamlara ka\u00e7\u0131r\u0131lan \u0130sa&#8217;n\u0131n bulunmas\u0131 i\u00e7in ba\u015fvurularda bulunduysa da son olarak 25 Eyl\u00fcl 2008 tarihinde zanl\u0131lar\u0131n tespit edilemedi\u011finden bahisle soru\u015fturman\u0131n kapat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bildirildi. 19 \u015eubat 2003 tarihinden bu yana \u0130sa Aytamirov&#8217;dan herhangi bir haber al\u0131namad\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">A\u0130HM, tan\u0131klar\u0131n beyanlar\u0131 ve mahkemeye sunulan deliller \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 incelemeler neticesinde Rusya Federasyonu&#8217;nun Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin 2. (Ya\u015fam Hakk\u0131), 3. (\u0130\u015fkence Yasa\u011f\u0131), 5.(\u00d6zg\u00fcrl\u00fck ve G\u00fcvenlik Hakk\u0131) ve 13. (Etkin  Ba\u015fvuru Hakk\u0131) maddelerini ihlal etti\u011fine kanaat getirdi. Mahkeme Rusya  Federasyonu\u2019nun davac\u0131 anneye 5 bin Euro maddi ve 40 bin Euro manevi tazminat \u00f6demesine; bir di\u011fer davac\u0131 olan teyzeye ise 5 bin Euro maddi ve 25 bin Euro manevi tazminat \u00f6demesine h\u00fckmetti. Rusya Federasyonu ayr\u0131ca 5.500 Euro tutar\u0131ndaki mahkeme masraflar\u0131n\u0131 da kar\u015f\u0131lamaya mahkum edildi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">2 Kas\u0131m g\u00fcn\u00fc ele al\u0131nan bir di\u011fer dava, 27065\/05 ba\u015fvuru numaras\u0131yla takip edilen Abuyeva ve di\u011ferleri ile Rusya Federasyonu aras\u0131ndayd\u0131. Davan\u0131n konusu 4 ile 7 \u015eubat 2000 tarihleri aras\u0131nda Rus askeri g\u00fc\u00e7lerinin \u00c7e\u00e7enya&#8217;n\u0131n Katyr-Yurt yerle\u015fim alan\u0131na d\u00fczenledi\u011fi sald\u0131r\u0131da 24 \u00c7e\u00e7en sivilin hayat\u0131n\u0131 kaybetmesiyle ilgili 29 ki\u015finin \u015fikayetiydi. Mahkeme kay\u0131tlar\u0131na g\u00f6re, 1999 y\u0131l\u0131nda ba\u015flayan ikinci Rus i\u015fgalinde Katyr-Yurt i\u015fgalci Ruslar taraf\u0131ndan &#8220;g\u00fcvenli b\u00f6lge&#8221; olarak ilan edildi ve 2000 y\u0131l\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda yerle\u015fim alan\u0131nda di\u011fer b\u00f6lgelerden ka\u00e7an sivillerle birlikte yakla\u015f\u0131k 25 bin sivil ikamet etmekteydi. Buna ra\u011fmen Rus i\u015fgalciler, yerle\u015fim alan\u0131ndaki sivilleri bilgilendirmeden ya da sivillerin tahliyesi i\u00e7in &#8220;insani koridor&#8221; a\u00e7madan 4 Kas\u0131m 2000 tarihinde \u00c7e\u00e7en \u00f6zg\u00fcrl\u00fck sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 yok etmek amac\u0131yla yo\u011fun bombard\u0131mana tutulmaya ba\u015fland\u0131. Bombard\u0131man 7 Kas\u0131m 2000 tarihine kadar devam etti. Rus i\u015fgal g\u00fc\u00e7lerinin d\u00fczenledi\u011fi sald\u0131r\u0131larda hayat\u0131n\u0131 kaybeden 24 sivil s\u0131\u011f\u0131naklardayd\u0131, i\u00e7lerinde k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar ve ya\u015fl\u0131larda bulunuyordu. Davac\u0131lardan 10&#8217;u da bu sald\u0131r\u0131lar s\u0131ras\u0131nda yaraland\u0131 ve i\u00e7lerinden birisi hayat\u0131n\u0131 protez bacak ile devam ettirmek zorunda kald\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Davac\u0131lardan Marusya Abuyeva ifadesinde, Rus i\u015fgal g\u00fc\u00e7lerinin bombard\u0131man\u0131ndan iki g\u00fcn \u00f6nce, k\u00f6yde bir operasyon olabilece\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki duyumlar \u00fczerine, 2 Kas\u0131m 2000 tarihinde kendisinin ailesinin bir at arabas\u0131yla Katyr-Yurt&#8217;u terk ederek Achkhoi-Martan&#8217;a gitmek istediklerini ancak k\u00f6y\u00fc giri\u015f ve \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131n\u0131 tutan Rus askerlerinin kendilerine izin vermedi\u011fini ve kimsenin k\u00f6yden \u00e7\u0131kmas\u0131na izin verilmeyece\u011finin a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131n\u0131 beyan etti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Di\u011fer davac\u0131lar ifadelerinde Rus i\u015fgalcilerin operasyonlar\u0131 s\u0131ras\u0131nda ya\u015fan\u0131lanlar\u0131 detayl\u0131 olarak aktard\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kay\u0131tlara g\u00f6re 4-7 Kas\u0131m 2000 tarihleri aras\u0131nda Katyr-Yurt&#8217;ta Rus i\u015fgalcilerin havadan ve karadan ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi bombard\u0131manda hayat\u0131n\u0131 kaybedenlerin kimlikleri \u015f\u00f6yle: 1979 do\u011fumlu Ruslan Abuyev, 1980 do\u011fumlu Sulambek Abdulkerimov, 1936 do\u011fumlu Kharis Anzorov, 1989 do\u011fumlu Adlan Vakhayev, 1960 do\u011fumlu Khasmagamed Vakhayev, 1988 do\u011fumlu Larisa Guchigova, 1950 do\u011fumlu Zara Masayeva, 1976 do\u011fumlu Adam Dadayev, 1928 do\u011fumlu Abdul-Muslim Debirov, 1952 do\u011fumlu Lyuba   Shakhayeva, 1988 do\u011fumlu Islam Shakhayev, 1957 do\u011fumlu Malgabek Osmayev, 1950 do\u011fumlu Tamara Mestoyeva, 1982 do\u011fumlu Islam Orsamikov, 1973 do\u011fumlu Umar Orsamikov, 1972 do\u011fumlu Ali   Orsamikov, 1937 do\u011fumlu Zaluba Dakayeva, 1905 do\u011fumlu Zaibula Satuyeva, 1936 do\u011fumlu Zalpa Soslambekova, 1959 do\u011fumlu Supiyan Soslambekov, 1961 do\u011fumlu Raisa Soslambekova, 1934 do\u011fumlu Abdulshakhit Sulimanov, 1984 do\u011fumlu Salambek Umalatov ve 1988 do\u011fumlu Idris Dovletmurzayev. Sald\u0131r\u0131da yaralanan davac\u0131lar ise \u015fu isimlerden olu\u015fuyor: 1965 do\u011fumlu Malika Akhtakhanova (sol akci\u011ferinde par\u00e7alanma), 1986 do\u011fumlu Maryam Akhtakhanova (g\u00f6z kapaklar\u0131nda ve y\u00fcz\u00fcnde yaralanma), 1951 do\u011fumlu Mamudtsalya Akhtakhanov (ba\u015f\u0131ndan ald\u0131\u011f\u0131 yaralanma nedeniyle birinci dereceden \u00f6z\u00fcrl\u00fc), 1943 do\u011fumlu Avgazar Byutukayev (sol baca\u011f\u0131n\u0131 kaybetti, donma tehlikesi atlatt\u0131 ve k\u0131z\u0131 yaraland\u0131), 1957 do\u011fumlu Malizh Byutukayeva (g\u00f6\u011fs\u00fcn\u00fcn sa\u011f b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde \u00e7e\u015fitli yaralanmalar), 1959 do\u011fumlu Raisa Vakhayeva (g\u00f6\u011fs\u00fcnde \u00e7e\u015fitli yaralanmalar), 1989 do\u011fumlu Khava Vakhayeva (sol omzunda ve belinde \u00e7e\u015fitli yaralanmalar), 1990 do\u011fumlu Madina Vakhayeva (sol elinden yaralanma), 1964 do\u011fumlu Nurzhan Vakhayeva (s\u0131rt\u0131ndan ve ellerinden yaralanmalar), 1986 do\u011fumlu Elita Vakhayeva (y\u00fcz\u00fcnden, s\u0131rt\u0131ndan ve bacaklar\u0131ndan yaralanmalar), 1981 do\u011fumlu MuslimVakhayev (\u00e7e\u015fitli yaralanmalar), 1992 do\u011fumlu Salambek Vakhayev (ba\u015f\u0131ndan yaralanma), 1965 do\u011fumlu Aset Gaskalova (13 ya\u015f\u0131ndaki o\u011flu yaraland\u0131),1966 do\u011fumlu Tamara Dzhamaldinova (k\u0131z\u0131n\u0131n k\u00f6pr\u00fcc\u00fck kemi\u011fi k\u0131r\u0131ld\u0131), 1970 do\u011fumlu Khadisht Ismailova (v\u00fccudunun sol b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde yaralanmalar)\u00a0 ve 1970 do\u011fumlu Maret Musayeva (s\u0131rt\u0131ndan yaralanma).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">A\u0130HM, davayla ilgili yapt\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirmede Rusya Federasyonu&#8217;nun Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin 2. (Ya\u015fam Hakk\u0131) ve 13. (Etkin  Ba\u015fvuru Hakk\u0131) maddelerini ihlal etti\u011fine kanaat getirdi. Mahkeme Rusya  Federasyonu\u2019nun davac\u0131lara 30 bin ile 120 bin Euro aras\u0131nda de\u011fi\u015fen maddi ve manevi tazminatlar\u0131 \u00f6demesine; ayr\u0131ca 2.266 Euro tutar\u0131ndaki mahkeme masraflar\u0131n\u0131 da kar\u015f\u0131lamas\u0131na h\u00fckmetti. Bu davada Rusya toplamda 1.722.266 Euro tazminata mahkum edilmi\u015f oldu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>A\u0130HM&#8217;de 2 Kas\u0131m g\u00fcn\u00fc karara ba\u011flanan iki davada Rusya Federasyonu \u00c7e\u00e7en sivilleri bombalamak, ka\u00e7\u0131rmak ve \u00f6ld\u00fcrmekten su\u00e7lu bulunurken, 31 davac\u0131 \u00c7e\u00e7en&#8217;e 1.8 milyon Euro tazminat \u00f6demeye mahkum edildi.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[162,30,2141],"views":3712,"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9716"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9716"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9716\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9718,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9716\/revisions\/9718"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9716"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9716"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9716"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}