Son g\u00fcnlerde \u00e7e\u015fitli medya organlar\u0131nda \u00c7e\u00e7enya ile ilgili yer alan bilgiler ve haberler, kimi g\u00fc\u00e7lerin sistemli bi\u00e7imde tarihsel ger\u00e7ekleri de\u011fi\u015ftirme ve tarihi yeniden yazma gayreti i\u00e7erisine girdiklerini g\u00f6steriyor. \u0130ster kendisini gazeteci olarak tan\u0131tanlar\u0131n hesaplar\u0131na akan kanl\u0131 paralar\u0131n g\u00fcc\u00fc olarak g\u00f6r\u00fcn bunu, ister kendi kasam\u0131 dolduray\u0131m da oradaki halk\u0131n ya\u015fad\u0131klar\u0131 beni ba\u011flamaz diyen i\u015fadamlar\u0131n\u0131n umursamazl\u0131\u011f\u0131; ister bir siyasi manevra olarak adland\u0131r\u0131n, ister bilgisizlik; ad\u0131n\u0131 nas\u0131l zikretseniz de bug\u00fcn bir ulusun \u015fanl\u0131 ge\u00e7mi\u015fi \u00fczerinde kimi \u015f\u00fcphelerin yarat\u0131lmas\u0131na ve o halk\u0131n gelece\u011fiyle ilgili kurnaz planlar\u0131n uygulanmaya konulmas\u0131na \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131na \u015fahit oluyoruz. B\u00f6ylesi bir ortamda \u00c7e\u00e7enya ger\u00e7e\u011fi hakk\u0131nda bilgi payla\u015f\u0131m\u0131nda bulunmak son derece elzemdir.<\/p>\n
\u00c7e\u00e7en Cumhuriyeti \u0130\u00e7kerya<\/strong><\/p>\n T\u00fcrkiye’de s\u0131kl\u0131kla ideolojik nedenlerle “\u00c7e\u00e7enistan” olarak zikredilen b\u00f6lge, uluslararas\u0131 kamuoyunda “\u00c7e\u00e7enya” olarak adland\u0131r\u0131lan “\u00c7e\u00e7en Cumhuriyeti \u0130\u00e7kerya”d\u0131r. Da\u011f\u0131lma s\u00fcreci i\u00e7erisine giren Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birli\u011fi, 3 Nisan 1990’da kabul etti\u011fi bir yasa ile otonom cumhuriyetlere ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k yolunu a\u00e7m\u0131\u015f ve otonom cumhuriyetler de birer birer SSCB yap\u0131s\u0131ndan ayr\u0131lmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Bu geli\u015fmeleri dikkatle takip eden \u00c7e\u00e7en halk\u0131n\u0131n talepleri do\u011frultusunda 1990 y\u0131l\u0131nda toplanan \u00c7e\u00e7en Halk Kongresi “\u00c7e\u00e7en halk\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k ve egemenli\u011fini” ilan etmi\u015f, ald\u0131\u011f\u0131 bir dizi karar\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda 1991 y\u0131l\u0131nda se\u00e7imlere gidilmi\u015f, ilk Devlet Ba\u015fkan\u0131 Dzhoxar Dudaev’i se\u00e7mi\u015f ve akabinde de 1 Kas\u0131m 1991 tarihinde yani Rusya Federasyonu’nun kurulmas\u0131ndan be\u015f ay kadar \u00f6nce “\u00c7e\u00e7en Cumhuriyeti \u0130\u00e7kerya”n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 uluslararas\u0131 hukuk normlar\u0131na uygun bi\u00e7imde ilan edilmi\u015fti. Bu tarihi karar ile be\u015f y\u00fcz y\u0131ld\u0131r devam eden Rus mezalimi ve i\u015fgaline son verilmi\u015f, as\u0131rlard\u0131r s\u00fcregelen “ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k” hayali ger\u00e7e\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n Rusya kaynakl\u0131 tezler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda Bat\u0131 medyas\u0131nda s\u0131kl\u0131kla \u00c7e\u00e7en Cumhuriyeti \u0130\u00e7kerya’n\u0131n “tan\u0131nmam\u0131\u015f” bir \u00fclke olarak zikredildi\u011fi dikkat \u00e7ekmektedir. Oya uluslararas\u0131 hukuk a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir devletin varl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bulunmas\u0131 gereken unsurlar aras\u0131nda “ba\u015fka devletler taraf\u0131ndan tan\u0131nm\u0131\u015f olmak” bir gereklilik de\u011fildir. Son d\u00f6nemlerde Kosova’n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131 s\u00fcrecinde de a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde g\u00f6zlemlendi\u011fi \u00fczere, “tan\u0131ma” basit siyasi bir tav\u0131r olmaktan \u00f6teye ge\u00e7memekte ve devletlerin varl\u0131\u011f\u0131na halel getirmemektedir. Ayr\u0131ca iddialar\u0131n aksine \u0130\u00e7kerya tan\u0131nmam\u0131\u015f bir \u00fclke olarak kalmam\u0131\u015f, ba\u011f\u0131ms\u0131z bir devlet olan G\u00fcrcistan taraf\u0131ndan 13 Mart 1992’de tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r; daha sonraki s\u00fcre\u00e7te Afganistan’da \u00c7e\u00e7en Cumhuriyeti \u0130\u00e7kerya’y\u0131 tan\u0131yan \u00fclkelerden birisi olmu\u015ftur. \u00d6te yandan \u0130\u00e7kerya asla Rusya Federasyonu’nun bir par\u00e7as\u0131 haline de gelmemi\u015ftir. Zira “federasyonlar\u0131n” kurulabilmesi i\u00e7in “federe devletlerin” birlikteli\u011fe ili\u015fkin bir s\u00f6zle\u015fmeyi imzalamas\u0131 gerekmekte ve daha sonra olu\u015fturulan “anayasan\u0131n” da halk taraf\u0131ndan oylanarak kabul edilmesi gerekmektedir. Oysa, \u00c7e\u00e7en Cumhuriyeti \u0130\u00e7kerya, on dokuz devletin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 31 Mart 1992 tarihli Rusya Federasyonu Birlik Anla\u015fmas\u0131’na imza atmam\u0131\u015f ve 13 Aral\u0131k 1993 tarihinde ger\u00e7ekle\u015ftirilen “Anayasa ve Parlamento” oylamas\u0131na da kat\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. A\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclece\u011fi \u00fczere, \u00c7e\u00e7en Cumhuriyeti \u0130\u00e7kerya, uluslararas\u0131 hukuka uygun olarak \u00c7e\u00e7en halk\u0131n\u0131n self-determinasyon hakk\u0131n\u0131 kullanmas\u0131 do\u011frultusunda ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve egemenli\u011fini ilan etmi\u015f me\u015fru bir devlettir.<\/p>\n Rusya’n\u0131n \u00c7e\u00e7enya’y\u0131 \u0130\u015fgali (I.Rus-\u00c7e\u00e7en Sava\u015f\u0131)<\/strong><\/p>\n \u00c7e\u00e7en Cumhuriyeti \u0130\u00e7kerya’n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan etmesi \u00fczerine, Rusya Federasyonu i\u00e7erisindeki yap\u0131lar bu k\u00fc\u00e7\u00fck devlete bir ders verilmesi gerekti\u011finden bahisle Rusya’n\u0131n ilk Devlet Ba\u015fkan\u0131 Boris Yeltsin’i ikna turlar\u0131na ba\u015flad\u0131. Dan\u0131\u015fmanlar\u0131n\u0131n ve askeri cenah\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ekti\u011fi bu grup \u00c7e\u00e7enya’n\u0131n 48 saat i\u00e7erisinde dize getirilebilece\u011fini, burada al\u0131nabilecek bir zaferin Rusya’n\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc yitirmedi\u011fini g\u00f6sterece\u011fini ve olas\u0131 di\u011fer ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k taleplerine de set \u00e7ekece\u011fini dile getiriyordu. Oysa askeri uzmanlar\u0131n pe\u015finde oldu\u011fu husus Rus ordusundaki milyarlarca dolarl\u0131k yolsuzlu\u011fu kapatabilmek i\u00e7in bir sava\u015f\u0131n \u00e7\u0131kmas\u0131na duyduklar\u0131 ihtiya\u00e7t\u0131. \u00c7e\u00e7en Cumhuriyeti \u0130\u00e7kerya Devlet Ba\u015fkan\u0131 Dzhoxar Dudaev’in ve heyetinin t\u00fcm iyi niyetli \u00e7abalar\u0131na kar\u015f\u0131n sava\u015f tellallar\u0131 istediklerini elde etti ve 11 Aral\u0131k 1994’te Rus tanklar\u0131 \u0130\u00e7kerya topraklar\u0131n\u0131 i\u015fgal etti. Kanl\u0131 ve barbar Rus i\u015fgali, Rus generallerin iddia etti\u011fi gibi 48 saat i\u00e7erisinde tamamlanmad\u0131. Fiilen 754 g\u00fcn devam eden Rus i\u015fgali, \u00c7e\u00e7en Cumhuriyeti \u0130\u00e7kerya Silahl\u0131 Kuvvetleri’nin zaferiyle sonland\u0131 ve Rus taraf\u0131 bar\u0131\u015f masas\u0131na oturmak zorunda kald\u0131. Bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131 sadece sava\u015fa son vermedi, ayr\u0131ca denk iki devlet olarak imzalanan bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131 ile Rusya, \u00c7e\u00e7en Cumhuriyeti \u0130\u00e7kerya’n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 de facto olarak tan\u0131m\u0131\u015f oldu. \u00d6te yandan Rus i\u015fgali \u00c7e\u00e7enya’n\u0131n t\u00fcm alt ve \u00fcst yap\u0131s\u0131n\u0131 yok etti; i\u015fgal g\u00fc\u00e7lerinin s\u0131n\u0131r tan\u0131mayan sald\u0131r\u0131lar\u0131nda 120 bin masum sivil hayat\u0131n\u0131 kaybetti, on binlerce sivil yaraland\u0131 ve sakat kald\u0131, i\u015fgal s\u00fcresince insanlar yerlerinden yurtlar\u0131ndan oldu.<\/p>\n Ge\u00e7ici Bar\u0131\u015f D\u00f6nemi<\/strong><\/p>\n T\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 hayrete d\u00fc\u015f\u00fcrecek bi\u00e7imde Rusya’y\u0131 ma\u011flup ederek topraklar\u0131ndan \u00e7\u0131karan \u00c7e\u00e7enler, Aslan Maskhadov ve Alexander Lebedev’in imza koydu\u011fu tarihi belge ile sava\u015fa son verip yaralar\u0131n\u0131 sarmaya ba\u015flad\u0131. Lakin, bu s\u00fcre\u00e7 y\u0131k\u0131c\u0131 bir sava\u015ftan \u00e7\u0131kan \u00c7e\u00e7en halk\u0131 i\u00e7in son derece zor ge\u00e7ti. Yenilgiyi hazmedemeyen Rusya’n\u0131n \u00c7e\u00e7enya’y\u0131 geri alma planlar\u0131 ustal\u0131kla uygulamaya konuldu. Rusya, \u00c7e\u00e7enya i\u00e7erisinde kaos ortam\u0131 yaratmaya y\u00f6nelik her t\u00fcrl\u00fc giri\u015fimde bulundu. Ruslar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra \u00c7e\u00e7enya’n\u0131n zengin petrol ve maden yataklar\u0131na g\u00f6z koymu\u015f kimi k\u00fcresel akt\u00f6rlerin de b\u00f6lgeye el atmas\u0131yla \u00c7e\u00e7enya hi\u00e7 istemedi\u011fi bir y\u00f6ne do\u011fru savrulmaya ba\u015flad\u0131. \u00dclkeyi k\u00fcllerinden diriltmeye \u00e7al\u0131\u015fan \u00c7e\u00e7en y\u00f6netimi, Rusya’n\u0131n Azerbaycan’dan gelip \u00c7e\u00e7enya \u00fczerinden ge\u00e7en petrol boru hatt\u0131n\u0131n kiras\u0131n\u0131 vermemesiyle ekonomik a\u00e7\u0131dan iyice dar bo\u011faza s\u00fcr\u00fcklendi. \u00dclkedeki yoksullu\u011fu ve yoklu\u011fu iyi kullanan Rus gizli servisleri sava\u015f gazilerinden kimi gruplar\u0131 b\u00f6lgede insanlar\u0131 ka\u00e7\u0131rmas\u0131 ve akabinde fidye almas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde ikna etti. \u00d6zellikle \u015fimdilerde \u0130ngiltere’de siyasi s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131 olarak bulunan Rus oligark Boris Berezovsky’nin organize etti\u011fi adam ka\u00e7\u0131rma olaylar\u0131nda, ka\u00e7\u0131r\u0131lan yabanc\u0131lar i\u00e7in Berezovsky fidyeyi bizzat \u00f6d\u00fcyor ya da arada arac\u0131 rol\u00fc oynayarak kendi pay\u0131n\u0131 al\u0131yordu. Bu oyunda ma\u015fa oldu\u011funu fark edemeyen \u00c7e\u00e7enlerden olu\u015fan bu k\u00fc\u00e7\u00fck grup \u00c7e\u00e7enya’n\u0131n Bat\u0131’daki imaj\u0131n\u0131 zedeliyordu. Ayn\u0131 s\u00fcre\u00e7te Rus devlet y\u00f6netimi elini g\u00fc\u00e7lendirmek i\u00e7in kendi halk\u0131n\u0131 dahi g\u00f6z\u00fcn\u00fc k\u0131rpmadan \u00f6l\u00fcme yolluyordu. Moskova’da ve \u00e7evre kentlerdeki apartmanlarda patlat\u0131lan bombalarda, d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclen u\u00e7aklarda<\/a> hi\u00e7bir delil olmaks\u0131z\u0131n Rus y\u00f6netimi \u00c7e\u00e7enleri sorumlu ilan ediyordu. Oysa ger\u00e7ek \u0130ngiltere’de zehirlenilerek \u00f6ld\u00fcr\u00fclen eski KGB ajan\u0131 Alexander Litvinenko taraf\u0131ndan daha sonra ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lacak ve Rus gizli servisinin bu olaylardaki rol\u00fc g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serilecekti. Rus ajan\u0131 oldu\u011fu konusunda \u015f\u00fcphe g\u00f6t\u00fcrmez deliller olan Arap Khattab, s\u00f6zde dini e\u011fitim vermek amac\u0131yla geldi\u011fi \u00c7e\u00e7enya’da kurdu\u011fu medresede yokluk i\u00e7erisindeki \u00c7e\u00e7en gen\u00e7leri \u00f6dedi\u011fi b\u00fcy\u00fck paralarla medresesine \u00e7ekiyor ve burada “cihat”tan dem vurarak gen\u00e7 beyinleri zehirliyor, bu gen\u00e7ler \u00c7e\u00e7en adetlerine dahi kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kar hale gelmeye ba\u015fl\u0131yordu. Khattab, sava\u015f s\u0131ras\u0131nda y\u0131ld\u0131z\u0131 parlayan \u015eamil Basayev’i de kendi yan\u0131na \u00e7ekmeyi ba\u015far\u0131yor ve onu FSB ile birlikte tezgahlanan Da\u011f\u0131stan olaylar\u0131n\u0131n tam ortas\u0131na at\u0131yordu. Da\u011f\u0131stan’da toplanan bir kurultay taraf\u0131ndan “\u00c7e\u00e7enya-Da\u011f\u0131stan \u0130mam\u0131” ilan edilen \u015eamil Basayev, Da\u011f\u0131stan’dan gelen yard\u0131m talepleri kar\u015f\u0131s\u0131nda “etiketinin sorumlulu\u011funun alt\u0131na giriyor” ve beraberindeki adamlarla Da\u011f\u0131stan’a giriyordu. \u0130\u015fte Rusya’n\u0131n \u00c7e\u00e7enya \u00fczerine d\u00fczenleyece\u011fi ikinci sald\u0131r\u0131 i\u00e7in gereken son ad\u0131m da FSB’nin plan\u0131na uygun bi\u00e7imde at\u0131lm\u0131\u015f oluyordu. \u00c7e\u00e7en Cumhuriyeti \u0130\u00e7kerya Devlet Ba\u015fkan\u0131 Aslan Maskhadov’un sald\u0131r\u0131lar\u0131n \u00c7e\u00e7en h\u00fck\u00fcmeti ile hi\u00e7bir ba\u011f\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve sorumlular\u0131n yakalanarak yarg\u0131lanaca\u011f\u0131n\u0131 temin etmesi hi\u00e7bir \u015feyi de\u011fi\u015ftirmiyor, \u00c7e\u00e7en Cumhuriyeti \u0130\u00e7kerya topraklar\u0131 ikinci kez Rusya taraf\u0131ndan i\u015fgal ediliyordu.<\/p>\n \u0130kinci Rus \u0130\u015fgali (II.Rus-\u00c7e\u00e7en Sava\u015f\u0131)<\/strong><\/p>\n Rusya Federasyonu yukar\u0131da bahsi ge\u00e7en nedenlerin ard\u0131na s\u0131\u011f\u0131n\u0131p 1 Ekim 1999 tarihinde yeniden \u00c7e\u00e7en topraklar\u0131na girdi. Oysa sava\u015f\u0131n gizli nedenleri a\u00e7\u0131kt\u0131; \u00c7e\u00e7enlere bir ders vermek, \u00c7e\u00e7en petrol\u00fc \u00fczerindeki kontrol\u00fc yeniden ele ge\u00e7irmek ve K\u0131z\u0131l ordunun yitirdi\u011fi prestijini geri kazand\u0131rmak. \u0130lkine nazaran daha kanl\u0131 ve daha s\u0131n\u0131r tan\u0131maz olan Rus i\u015fgali \u00e7ocuk-ya\u015fl\u0131, kad\u0131n-erkek, hasta-sa\u011flam ay\u0131rt etmeden \u00c7e\u00e7en sivilleri yok etme plan\u0131 \u00fczerine kurgulanm\u0131\u015ft\u0131. D\u00fcnyan\u0131n bir numaral\u0131 sava\u015f su\u00e7lusu olarak adland\u0131rabilece\u011fimiz Vladimir Putin’in emrindeki Rus askerleri i\u00e7in hi\u00e7bir kural yoktu. \u00d6yle ki kimi k\u00f6yler topluca katledildi, yerle\u015fim alanlar\u0131 g\u00fcnlerce aral\u0131ks\u0131z bombard\u0131mana tutuldu, d\u00fczenlenen temizlik operasyonlar\u0131nda masum siviller ortadan kayboldu.<\/p>\n Bu yaz\u0131n\u0131n yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 an itibariyle “3973 g\u00fcn 12 saat 29 dakikad\u0131r” devam ediyor Rus i\u015fgali. \u0130\u015fgalin faturas\u0131 a\u011f\u0131r, Rus i\u015fgal g\u00fc\u00e7leri 30 bini \u00e7ocuk olmak \u00fczere 150 bin masum sivili katletti, on binlercesini yaralad\u0131 veya sakat b\u0131rakt\u0131, binlerce kad\u0131na tecav\u00fcz etti, binlerce sivil ard\u0131nda hi\u00e7bir iz b\u0131rakmadan ortadan kayboldu, be\u015f bin \u00c7e\u00e7en kad\u0131n k\u00f6t\u00fcl\u00fckleriyle nam salm\u0131\u015f Rus hapishanelerine kapat\u0131ld\u0131, on binlerce masum i\u015fkence g\u00f6rd\u00fc, t\u00fcm \u00c7e\u00e7en halk\u0131 a\u015fa\u011f\u0131land\u0131 ve k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcld\u00fc.<\/p>\n Ter\u00f6rist Eylemler<\/strong><\/p>\n Rusya’n\u0131n \u00c7e\u00e7enya’daki i\u015fgali ve insan haklar\u0131 ihlalleri kadar, kimi \u00c7e\u00e7en gruplara mal edilen ter\u00f6rist eylemler de d\u00fcnyan\u0131n g\u00fcndeminden d\u00fc\u015fmedi. \u00c7e\u00e7enler \u00f6zellikle Moskova’daki tiyatro bask\u0131n\u0131ndan ve Beslan’daki bir okulda ya\u015fanan rehine krizinden \u00f6t\u00fcr\u00fc a\u011f\u0131r ele\u015ftirilere maruz kald\u0131.<\/p>\n Moskova’daki tiyatro bask\u0131n\u0131nda yer alan \u00c7e\u00e7en kad\u0131nlar “kara dullar” tan\u0131mlamas\u0131yla g\u00fcndeme ta\u015f\u0131nd\u0131. Oysa kocalar\u0131, \u00e7ocuklar\u0131 ya da akrabalar\u0131 Rus askeri g\u00fc\u00e7lerin insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 muamelelerine maruz kalan bir grup \u00c7e\u00e7en kad\u0131n, FSB taraf\u0131ndan uygulanan psikolojik bir oyunla kand\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Ma\u011fdur \u00c7e\u00e7en kad\u0131nlar da di\u011fer hemcinsleri bu ac\u0131y\u0131 ya\u015famas\u0131n ve \u00c7e\u00e7enya’da ak\u0131t\u0131lan kan son bulsun fikrine inanarak duygusal bir tav\u0131r ile silahland\u0131lar ve g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fckleri tiyatroda “Rus askerleri \u00c7e\u00e7enya’dan \u00e7ekilsin” talebini dile getirdiler. Rusya ise insan hayat\u0131na sayg\u0131 duymad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in i\u00e7eriye sald\u0131\u011f\u0131 kimyasal bir gaz ile sald\u0131rganlar\u0131 ve rehinleri \u00f6ld\u00fcrd\u00fc. Putin’in \u00f6ld\u00fcrtt\u00fc\u011f\u00fc ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Rus gazeteci Anna Politkovskaya, Putin’in Rusyas\u0131 isimli kitab\u0131nda bu eylem s\u0131ras\u0131nda ve sonras\u0131nda ya\u015fan\u0131lanlara dikkat \u00e7ekerek, eylemin bir FSB plan\u0131 oldu\u011funu g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor.<\/p>\n \u00c7e\u00e7en sava\u015f\u00e7\u0131lar \u00f6zellikle Beslan olay\u0131yla d\u00fcnya kamuoyundan b\u00fcy\u00fck bir tepki \u00e7ekti. Oysa \u00c7e\u00e7en Devlet Ba\u015fkan\u0131 Aslan Maskhadov, kendi can g\u00fcvenli\u011fini hi\u00e7e say\u0131p herhangi bir \u015fart ileri s\u00fcrmeden, kendileriyle bir ba\u011flant\u0131s\u0131 olmayan bu eylemin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 okula gitmeyi ve eylemcilerle g\u00f6r\u00fc\u015fmeyi talep etmi\u015fti. Ancak Rusya, \u00c7e\u00e7enleri ter\u00f6rist olarak lanse etme planlar\u0131n\u0131n ters tepece\u011fini ve Aslan Maskhadov’un bir kahraman olaca\u011f\u0131n\u0131 fark edince hemen operasyona ba\u015flad\u0131 ve i\u00e7erideki \u00e7ocuklar\u0131 katletti. \u0130ngu\u015fetya Devlet Ba\u015fkan\u0131 Ruslan Aushev, okula girip baz\u0131 rehinelerle d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda eylemcilerin “\u00c7e\u00e7en” olmad\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekmi\u015fti. Nitekim ba\u011f\u0131ms\u0131z bir komisyon taraf\u0131ndan haz\u0131rlan\u0131lan rapor okula ilk ate\u015fin Rus g\u00fc\u00e7ler taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyuyor. K\u0131sa bir s\u00fcre \u00f6nce David Setter’in Forbes dergisinde yay\u0131nlanan “Beslan’\u0131 Hat\u0131rlamak: \u0130nsanl\u0131\u011fa Kar\u015f\u0131 Bir Su\u00e7<\/a>” ba\u015fl\u0131kl\u0131 makalesi de Beslan’da tam olarak neler ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 net bir bi\u00e7imde aktar\u0131yor. Bu makalede eylemcilerden baz\u0131lar\u0131n\u0131n FSB ajan\u0131 oldu\u011fu ve kimisinin ise Rusya’daki su\u00e7lular oldu\u011funa dikkat \u00e7ekiliyor.<\/p>\n Birka\u00e7 ay \u00f6nce Moskova’da ger\u00e7ekle\u015ftirilen metro bombalamalar\u0131nda da yine \u00c7e\u00e7enler su\u00e7land\u0131 ve hatta eskinin \u00c7e\u00e7en Devlet Ba\u015fkan\u0131 \u015fimdinin “Kafkasya Emirli\u011fi” hareketi lideri Dokka Umarov \u015faibeli bir video kayd\u0131 ile sald\u0131r\u0131lar\u0131 \u00fcstlendi. Sald\u0131rganlar \u00c7e\u00e7en olarak lanse edilmesine ra\u011fmen, Da\u011f\u0131stanl\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131. Hatta Beslan sald\u0131r\u0131lar\u0131nda k\u0131z\u0131n\u0131 kaybeden bir baba, sald\u0131rgan kad\u0131nlardan birisinin kendi k\u0131z\u0131 oldu\u011funu iddia ettiyse de a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131n \u00fczerinden \u00e7ok fazla zaman ge\u00e7meden geri ad\u0131m att\u0131.<\/p>\n T\u00fcrkiye’de de \u00c7e\u00e7enler “Avrasya Feribotu”nun ka\u00e7\u0131r\u0131lmas\u0131 ve “The Marmara Oteli”ndeki bask\u0131n ile su\u00e7land\u0131. Ancak her iki sald\u0131r\u0131y\u0131 da inceledi\u011fimizde sald\u0131r\u0131lar\u0131n planlanmas\u0131 ve uygulanmas\u0131 a\u015famalar\u0131nda \u00c7e\u00e7enlerin hi\u00e7bir ba\u011flant\u0131lar\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131, eylemlerin bir grup Abhaz diasporas\u0131 mensubu taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Bu grubun esas gayesinin \u00c7e\u00e7enya hassasiyeti mi yoksa ba\u015fka g\u00fc\u00e7lerin \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 m\u0131 oldu\u011fu halen tart\u0131\u015f\u0131la gelen konulardan birisidir.<\/p>\n Esas olarak \u00fczerinde vurgulanmas\u0131 gereken nokta, me\u015fru \u00c7e\u00e7en Cumhuriyeti \u0130\u00e7kerya h\u00fck\u00fcmetinin ve silahl\u0131 kuvvetlerinin bu t\u00fcr ter\u00f6rist sald\u0131r\u0131larla do\u011frudan ya da dolayl\u0131 bir \u015fekilde herhangi bir ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131n olmamas\u0131d\u0131r. \u00c7e\u00e7en Cumhuriyeti \u0130\u00e7kerya Silahl\u0131 Kuvvetleri, ilk Devlet Ba\u015fkan\u0131 Dudaev d\u00f6neminden bu yana sivillere y\u00f6nelik \u015fiddet uygulamay\u0131 reddetmi\u015f ve herhangi bir ter\u00f6rist eyleme kat\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Rusya’n\u0131n \u00c7e\u00e7enya’daki Me\u015fruiyet Oyunlar\u0131<\/strong><\/p>\n Rusya Federasyonu, \u00c7e\u00e7en Cumhuriyeti \u0130\u00e7kerya’n\u0131n me\u015frulu\u011funu ortadan kald\u0131rmak \u00fczere \u00c7e\u00e7en halk\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan etti\u011fi g\u00fcnden bu yana \u00e7e\u015fitli giri\u015fimlerde bulunmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. Se\u00e7imlerle i\u015fba\u015f\u0131na gelen Dzhoxar Dudaev’e kar\u015f\u0131 Rusya taraf\u0131ndan Doku Zavgayev’in atanmas\u0131 ile ba\u015flayan s\u00fcre\u00e7te, alternatif kukla y\u00f6netimin koltu\u011funa oturtturulan isimler de\u011fi\u015fiyor, ancak bug\u00fcn k\u00fc\u00e7\u00fck Kadirov’un yer ald\u0131\u011f\u0131 bu g\u00f6rev hala Rusya’n\u0131n b\u00f6lgedeki plan\u0131n\u0131n en \u00f6nemli yap\u0131 ta\u015f\u0131.<\/p>\n Rusya, 1999 y\u0131l\u0131nda \u00c7e\u00e7enya’y\u0131 yeniden i\u015fgal etmesinin ard\u0131ndan, askeri g\u00fc\u00e7leri \u00c7e\u00e7enya’da hakimiyeti ele ge\u00e7irince Temmuz 2000’de Akhmad Kadirov’u kurdu\u011fu kukla h\u00fck\u00fcmetin ba\u015f\u0131na atad\u0131. Ard\u0131ndan i\u015fgal alt\u0131ndaki \u00c7e\u00e7enya’da silahlar g\u00f6lgesinde tertiplenen d\u00fczmece bir se\u00e7imde Akhmad Kadirov’un “Rusya Federasyonu’na ba\u011fl\u0131 \u00f6zerk \u00c7e\u00e7en Cumhuriyeti”nin Cumhurba\u015fkan\u0131 olarak se\u00e7ildi\u011fi ilan edildi. Baba Kadirov’un \u00c7e\u00e7en petrol\u00fc \u00fczerinde \u00c7e\u00e7en halk\u0131n\u0131n daha fazla hakimiyeti olmas\u0131 gerekti\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki konu\u015fmalar\u0131 Kremlin’indeki efendilerini endi\u015feye sevk etti ve 2004 y\u0131l\u0131nda FSB taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen bir suikast ile bombalanarak \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. Patlamadan sonra bug\u00fcn Rus yanl\u0131s\u0131 y\u00f6netimin ba\u015f\u0131ndaki isim haline gelen o\u011ful Kadirov’un “babam\u0131 Ruslar \u00f6ld\u00fcrd\u00fc” \u015feklinde ba\u011fr\u0131\u015flar\u0131 tarihe not edilmelidir. Hemen ard\u0131ndan d\u00fczenlenen ikinci d\u00fczmece se\u00e7imlerde Alu Alkhanov yeni Cumhurba\u015fkan\u0131 ilan edildi. Alkhanov’un Rus politikalar\u0131n\u0131 uygulamadaki yetersizli\u011fi Rusya’y\u0131 yeni aray\u0131\u015flara s\u00fcr\u00fckledi. Putin, kendisi gibi bir zalimin kokusunu ald\u0131 ve babas\u0131n\u0131n intikam\u0131n\u0131 almak \u00fczere dolduru\u015fa getirilen Ramzan Kadirov 30 ya\u015f\u0131na bast\u0131\u011f\u0131nda, babas\u0131ndan kendisine miras kalan ba\u015f kuklal\u0131k g\u00f6revine talip oldu. Alu Alkhanov \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir \u015fekilde can g\u00fcvenli\u011finden endi\u015fe etti\u011fini a\u00e7\u0131klayarak 2007 y\u0131l\u0131nda Moskova’ya ka\u00e7t\u0131<\/a>. Putin de Ramzan Kadirov’u \u00c7e\u00e7enya’da kurdu\u011fu kendisine sad\u0131k kukla y\u00f6netimin ba\u015f\u0131na atad\u0131<\/a>. Nitekim Ramzan Kadirov kendisine Kremlin taraf\u0131ndan bi\u00e7ilen rol\u00fc lay\u0131k\u0131yla yerine getirmek \u00fczere akla hayale gelmeyecek zalimce uygulamalar\u0131yla ve her f\u0131rsatta Putin’e olan ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan etmekle g\u00fcnlerini ge\u00e7iriyor. Elbette Kadirov’un da zaman\u0131 doldu ve art\u0131k bug\u00fcnlerde herkes yerine atanacak yeni kukla ismi merak ediyor.<\/p>\n Rusya Federasyonu’nun i\u015fgali alt\u0131nda bulunan \u00c7e\u00e7en Cumhuriyeti \u0130\u00e7kerya’da alternatif bir y\u00f6netim olu\u015fturmak dahil olmak \u00fczere silahlar g\u00f6lgesinde yap\u0131lan d\u00fczmece se\u00e7imlerin ya da kukla yap\u0131lar nezaretinde al\u0131nan kararlar\u0131n hi\u00e7bir hukuksal zemini ve ge\u00e7erlili\u011fi bulunmamaktad\u0131r. Me\u015fru \u00c7e\u00e7en Cumhuriyeti \u0130\u00e7kerya h\u00fck\u00fcmeti, AG\u0130T ile uluslararas\u0131 g\u00f6zlemcilerin yer ald\u0131\u011f\u0131 ve Aslan Maskhadov’un Devlet Ba\u015fkan\u0131 se\u00e7ildi\u011fi 1997 y\u0131l\u0131ndaki se\u00e7imlerde \u00c7e\u00e7en halk\u0131n\u0131n g\u00f6rev verdi\u011fi \u0130\u00e7kerya Parlamentosu’ndan meydana gelmektedir<\/a>. Yeni bir se\u00e7im ancak \u00c7e\u00e7enya’daki Rus i\u015fgali sona erip, son Rus askeri de \u00fclkeyi terk etti\u011finde uluslararas\u0131 g\u00f6zlemciler nezdinde yap\u0131labilecektir ve bu ana kadar da se\u00e7ilmi\u015f son parlamento \u00fcyelerinin me\u015fruiyeti devam edecektir.<\/p>\n