{"id":10142,"date":"2011-02-09T12:11:45","date_gmt":"2011-02-09T09:11:45","guid":{"rendered":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/?p=10142"},"modified":"2011-02-10T00:28:04","modified_gmt":"2011-02-09T21:28:04","slug":"ilyas-akhmadov-zaman-herseyin-ilacidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/2011\/02\/ilyas-akhmadov-zaman-herseyin-ilacidir\/","title":{"rendered":"\u0130lyas Akhmadov: “Zaman Her\u015feyin \u0130lac\u0131d\u0131r!”"},"content":{"rendered":"

\u00c7e\u00e7en Cumhuriyeti \u0130\u00e7kerya eski D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 \u0130lyas Akhmadov<\/a> ile ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde yay\u0131nlanan kitab\u0131<\/a> ve g\u00fcncel konular \u00fczerine telefon vas\u0131tas\u0131yla yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z r\u00f6portaj\u0131m\u0131z\u0131 sizlerle payla\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n

\n

Waynakh Online: Say\u0131n Akhmadov, son bir ka\u00e7 y\u0131ld\u0131r pek g\u00f6z \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131km\u0131yordunuz. Ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde kitab\u0131n\u0131z\u0131n piyasaya s\u00fcr\u00fclmesiyle isminiz yeniden duyuldu. Arada ge\u00e7en bu zamanda neler yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 anlatabilir misiniz?<\/strong><\/p>\n

\u0130lyas Akhmadov:<\/strong> 2005 y\u0131l\u0131nda Aslan Maskhadov’un yerine ge\u00e7en Abdul-Khalim Sadulayev taraf\u0131ndan imzalanan bir kararname ile D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6revinden al\u0131nd\u0131m. Ben de kendi \u00f6zel ya\u015fant\u0131ma daha fazla zaman ay\u0131rmaya ve yard\u0131mc\u0131 yazar\u0131m Miriam Lanskoy ile kitab\u0131m\u0131 yazmaya ba\u015flad\u0131m. Elbette bu s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde anavatan\u0131ma olan ilgimi yitirmedim, \u00c7e\u00e7enya’da ve Kuzey Kafkasya’da olan biteni dikkatle takip ettim.<\/p>\n

Waynakh Online: Bildi\u011fimiz kadar\u0131yla Rus-\u00c7e\u00e7en Sava\u015f\u0131’na \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6neren bar\u0131\u015f plan\u0131n\u0131n yazar\u0131s\u0131n\u0131z. Bu plan Bat\u0131’da beklenen etkiyi yaratmad\u0131\u011f\u0131 gibi, \u00c7e\u00e7en taraf\u0131nda da \u00e7e\u015fitli ele\u015ftiriler ald\u0131. Bu konuda neler s\u00f6yleyebilirsiniz?<\/strong><\/p>\n

\u0130lyas Akhmadov:<\/strong> Evet, \u00c7e\u00e7enler arasnda baz\u0131 ele\u015ftiriler ald\u0131\u011f\u0131m do\u011fru. Metin i\u00e7erisinde yer alan baz\u0131 kelimelerden dolay\u0131 bena \u00e7e\u015fitli su\u00e7lamalarda bulundular. Ancak, bu plan\u0131n hangi \u015fartlar alt\u0131nda yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlaman\u0131z gerekiyor. Bu planda neler yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve nelerin talep edildi\u011fini bilmeniz laz\u0131m. Bu planda asla \u00c7e\u00e7enya’dan Rusya Federasyonu’nun bir par\u00e7as\u0131 olarak bahsetmedim ya da Rusya Federasyonu’na kat\u0131lma arzusu dile getirmedim. \u00c7al\u0131\u015fma Bat\u0131’y\u0131 konuya m\u00fcdahil etmeyi ama\u00e7l\u0131yordu. 2002 y\u0131l\u0131nda Nord-Ost’da ya\u015fanan korkun\u00e7 olay\u0131 hat\u0131rl\u0131yorsunuzdur. Bu olay\u0131n akabinde, kimse \u00c7e\u00e7enya’daki sava\u015ftan konu\u015fmuyor ya da sava\u015fa son verme arzusunu g\u00fcndeme ta\u015f\u0131m\u0131yordu. Lakin, Rusya, \u00c7e\u00e7enya’da binlerce ve binlerce sivili \u00f6ld\u00fcrmeye devam ediyordu. Bu d\u00f6nemde g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm t\u00fcm yabanc\u0131 politikac\u0131lar, s\u00fcrekli kendilerinden harekete ge\u00e7melerini talep etti\u011fimiz ama bizim sava\u015f\u0131 durdurmaya y\u00f6nelik bir plan\u0131m\u0131z\u0131n, bu konuda ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz bir g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcz\u00fcn olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 soruyordu. Elbette ben de derhal Aslan Maskhadov ile g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcm ve bu bar\u0131\u015f plan\u0131 kaleme al\u0131nd\u0131 (plan, yard\u0131mc\u0131m Roman Khalilov taraf\u0131ndan yaz\u0131ld\u0131 ve benim rol\u00fcm de bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n kamuoyunda duyulmas\u0131n\u0131 sa\u011flamakt\u0131). \u015eunu eklemeliyim ki, \u00fcniversite hayat\u0131mda politik konular \u00fczerine e\u011fitim ald\u0131m ve Siyasal Bilimler Fak\u00fcltesi’nden mezun oldum. Yani, \u00e7al\u0131\u015fmada neden bahsetti\u011fimizi gayet net bir \u015fekilde biliyordum. Bar\u0131\u015f plan\u0131n\u0131n do\u011frudan i\u015fe yaramayaca\u011f\u0131n\u0131 biliyor, ancak \u00c7e\u00e7enya’daki sava\u015f\u0131n durdurulmas\u0131na ve konuya siyasi bir \u00e7\u00f6z\u00fcm bulunmas\u0131na y\u00f6nelik sorular\u0131n y\u00fcksek sesle g\u00fcndeme getirilmesi i\u00e7in \u00f6nemli bir f\u0131rsat sunuyordu. Nitekim, ilk kez \u00c7e\u00e7enya konusunda g\u00fcndeme gelen bir inisiyatif Avrupa Parlamentosu’nun 130 milletvekili taraf\u0131ndan desteklendi.<\/p>\n

Waynakh Online: Peki, Amerika Birle\u015fik Devletleri’nin ve Bat\u0131l\u0131 devletlerin \u00c7e\u00e7enya’daki sava\u015f konusunda tak\u0131nd\u0131klar\u0131 tutumu nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz? Rus-\u00c7e\u00e7en Sava\u015f\u0131’n\u0131 g\u00f6rmezden geldiler. Bu konuda ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz?<\/strong><\/p>\n

\u0130lyas Akhmadov:<\/strong> Malesef bu ger\u00e7ek politikan\u0131n bir olumuzlu\u011fu. Bat\u0131l\u0131 \u00fclkelerde destek bulmaya \u00e7abalay\u0131p ba\u015far\u0131l\u0131 olamad\u0131\u011f\u0131m korkun\u00e7 bir ki\u015fisel deneyimim var. \u00d6zellikle 2001 y\u0131l\u0131ndan sonra, ABD ve Avrupa \u00fclkeleri, Rusya Federasyonu’nu ter\u00f6rle m\u00fccadelelerinde kendi dostlar\u0131 olarak g\u00f6rmeye ba\u015flad\u0131. Bununla birlikte, Kuzey Kafkasya’da ya\u015fanan ter\u00f6rizm ile Ortado\u011fu’da g\u00f6r\u00fclen ter\u00f6rizm birbirinden tamamen farkl\u0131d\u0131r. Rusya, sivil n\u00fcfusa y\u00f6nelik devlet ter\u00f6rizmini kullan\u0131yor ve elbette bu nedenden \u00f6t\u00fcr\u00fc de kendisi bir t\u00fcr yan\u0131t al\u0131yor. ABD ya da Avrupa devletleri bu ama\u00e7lar\u0131 g\u00f6rmezden geliyor. Bug\u00fcn dahi ABD\u2019de olsun Avrupa devletlerinde olsun resmi bir makamda bulunan herhangi bir ki\u015finin, “\u00c7e\u00e7enya’da sivil n\u00fcfusa kar\u015f\u0131 i\u015flenmi\u015f sava\u015f su\u00e7lar\u0131” ya da “\u00c7e\u00e7enya’da toplu katliamlar” terimlerini kullanmaktan imtina etti\u011fini g\u00f6rebilirsiniz. \u00c7e\u00e7en halk\u0131n\u0131n n\u00fcfusunun d\u00f6rtte biri yarg\u0131s\u0131z infazla \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc, \u00fclkenin t\u00fcm yerle\u015fim alanlar\u0131 Rusya taraf\u0131ndan yok edildi. 1999 y\u0131l\u0131nda, Rusya’n\u0131n tek problemi \u00c7e\u00e7enya’yd\u0131, ama Rus politikas\u0131 ter\u00f6rizm imal ediyor, bundan dolay\u0131 da bug\u00fcn t\u00fcm Kuzey Kafkasya’da \u00e7e\u015fitli problemlerle bo\u011fu\u015fuyorlar. \u00d6te yandan, Rusya\u2019n\u0131n bu problemi \u00e7\u00f6zebilecek tek bir program\u0131, bir devlet mekan\u0131zmas\u0131 ya da g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc yok. Son olarak Moskova’daki Domodedovo Havaliman\u0131’nda bir bombalama olay\u0131 meydana geldi. Bu olay\u0131n tek sorumlusu Rus politikalar\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen, Rus yetkililer her zaman \u00e7e\u015fitli gruplar\u0131 ya da devletleri ter\u00f6rizmle itham ediyor. Bununla birlikte, Bat\u0131l\u0131 \u00fclkelerdeki herkes Rusya\u2019n\u0131n bu iddialar\u0131n\u0131n ger\u00e7e\u011fi yans\u0131tmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131nda. Ancak onlar, Rusya ile oynad\u0131klar\u0131 oyunu s\u00fcrd\u00fcrmeye devam ediyorlar, zira Rusya\u2019n\u0131n do\u011fal gaz\u0131na, petrol\u00fcne ya da Afganistan’a \u00e7e\u015fitli nakliyeler yapmaya ihtiya\u00e7 duyuyorlar. Bat\u0131’n\u0131n bu pozisyonlar\u0131 kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve Rusya’y\u0131 benzeri b\u00fcy\u00fck problemlerin i\u00e7erisine itti\u011fine inan\u0131yorum.<\/p>\n

Waynakh Online: Biraz da kitab\u0131n\u0131z<\/a> hakk\u0131nda konu\u015fal\u0131m. Hen\u00fcz okuma f\u0131rsat\u0131 bulamayanlar i\u00e7in kitab\u0131n\u0131z\u0131 nas\u0131l tan\u0131mlayabilirsiniz?<\/strong><\/p>\n

\u0130lyas Akhmadov:<\/strong> Kitapta<\/a> \u00e7o\u011funlukla \u00c7e\u00e7enlerin kendi aralar\u0131ndaki ili\u015fkileri ve direni\u015fin problemleri \u00fczerine yaz\u0131ld\u0131. Neler oldu\u011funu analiz etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k. Rusya’n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00c7e\u00e7en Cumhuriyeti \u0130\u00e7kerya’ya y\u00f6nelik \u015feytani politikas\u0131 biliniyor ve anla\u015fabilir; i\u015fte bu nedenle bizim sorumuz Rusya hakk\u0131nda olmad\u0131. \u00c7e\u00e7en hareketinin i\u00e7erisinde ayr\u0131\u015fmalar ya\u015fanmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda, bizim i\u00e7imizde ne t\u00fcr problemler g\u00f6r\u00fcld\u00fc sorusuna cevap vermeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k. Elbette kitap bir par\u00e7a da olsa liderli\u011fimiz hakk\u0131nda da bahsediyor. Dudaev, Maskhadov ve Basayev hakk\u0131nda yaz\u0131lm\u0131\u015f onlarca \u015fey var ve bunlar sadece birer propaganda. Rus i\u015fgalinin ba\u015flang\u0131c\u0131nda s\u0131radan bir sivil ve askerdim. Dudaev’e yak\u0131n olmasam da, Birinci Rus-\u00c7e\u00e7en Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda \u015eamil Basayev’e ve Aslan Maskhadov’a yak\u0131n oldum. Bu isimler Rus propogandalar\u0131ndan ya da kimi Bat\u0131l\u0131 g\u00f6zlemcilerin anlatt\u0131klar\u0131ndan tamamen farkl\u0131yd\u0131. Onlar\u0131 yak\u0131ndan tan\u0131yan bir ki\u015fi olarak m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca kendi g\u00f6zlemlerimi aktarmaya, baz\u0131 kararlar\u0131n nas\u0131l verildi\u011fini, kimi durumlarda nas\u0131l hareket ettiklerini anlatmaya ve o d\u00f6nem ya\u015fanan kimi \u00f6zel olaylar\u0131n benim bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131mdan nas\u0131l g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ifade etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. Benim an\u0131lar\u0131m\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, Miriam Lanskoy’u d\u0131\u015far\u0131dan bir g\u00f6zlemci gibi kulland\u0131k ve onun \u00c7e\u00e7enya konusundaki ara\u015ft\u0131rmalar\u0131ndan yararland\u0131k. Kitab\u0131n okunmaya de\u011fer oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u00dcmit ediyorum ki i\u015fe yarar ve insanlar neler oldu\u011funu anlarlar. Kitab\u0131n \u00f6ns\u00f6z\u00fcn\u00fc yazan Zbigniew Brzazinski’nin s\u00f6yledi\u011fi gibi, “Kendi ge\u00e7mi\u015flerini bilmeyen uluslar\u0131n asla bir gelecekleri olmaz…”<\/p>\n

Waynakh Online: Kitab\u0131n\u0131z\u0131n tan\u0131t\u0131m\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131n\u0131n hemen ard\u0131ndan \u00f6nce Rusya Federasyonu D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 ABD’yi k\u0131nad\u0131<\/a> ve akabinde de bir grup Rus gen\u00e7 Moskova’da bir protesto g\u00f6sterisi<\/a> d\u00fczenledi. Bu geli\u015fmeler hakk\u0131nda ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz?<\/strong><\/p>\n

\u0130lyas Akhmadov:<\/strong> Bu geleneksel Rus b\u00fcrokrasinin budalal\u0131\u011f\u0131ndan ba\u015fka bir\u015fey de\u011fil. Esas\u0131nda olduk\u00e7a da komik bir durum, Sovyetler d\u00f6neminde bile Rus D\u0131\u015fi\u015fleri hi\u00e7bir zaman bir kitab\u0131n yay\u0131nlanmas\u0131n\u0131 k\u0131namad\u0131; bu tarihlerinde ilk kez oluyor. Bunun i\u00e7in herhangi a\u00e7\u0131klamam yok.<\/p>\n

Waynakh Online: \u00c7e\u00e7enya’daki mevcut durumu nas\u0131l g\u00f6r\u00fcyorsunuz?<\/strong><\/p>\n

\u0130lyas Akhmadov:<\/strong> \u00c7e\u00e7enya’ya giden yabanc\u0131 gazeteciler ve ba\u011f\u0131ms\u0131z g\u00f6zlemciler sadece in\u015fa edilen yeni binalar hakk\u0131nda konu\u015fuyorlar. Ama bu in\u015fa edilen binalar halk i\u00e7in bir anlam ifade etmiyor. Hele ki Ramzan Kadirov\u2019un Dudaev\u2019den ya da Maskhadov’dan daha fazla ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011fa sahip oldu\u011fu konusu kesinlikle do\u011fru de\u011fil. Ramzan Kadirov’un h\u00fck\u00fcmeti bir Rus h\u00fck\u00fcmeti. Ramzan Kadirov ba\u011f\u0131ms\u0131z bir ki\u015filik de\u011fil, o sadece bir Rus memuru. Esas\u0131nda \u015fu anda Kadirov herkesin i\u00e7ine yarayan bir fig\u00fcr konumunda. \u00d6rnek vermemiz gerekirse, Bat\u0131l\u0131 devletler, \u00c7e\u00e7enya’da olanlardan \u00f6t\u00fcr\u00fc sadece Kadirov’u su\u00e7luyor ve sadece onun hakk\u0131nda konu\u015fuyor. Fakat, \u00c7e\u00e7enya\u2019da 250 bin sivili \u00f6ld\u00fcren ve \u00fclkenin t\u00fcm yerle\u015fim alanlar\u0131n\u0131 yok eden Ramzan Kadirov de\u011fildi. Ramzan Kadirov’un varl\u0131\u011f\u0131 sayesinde Bat\u0131, do\u011frudan Moskova’y\u0131, Kremlin’in politikar\u0131n\u0131 ya da \u00c7e\u00e7enya’daki Rus sava\u015f su\u00e7lar\u0131n\u0131 ele\u015ftirmeme \u015fans\u0131na sahip oldu. Ama \u00f6te yandan da Ramzan Kadirov, Kuzey Kafkasya’daki ve \u00f6zellikle \u00c7e\u00e7enya’daki Rus s\u00f6m\u00fcrgeci politikalar\u0131 i\u00e7in en iyi aletlerden birisi. Bug\u00fcn, \u00c7e\u00e7enya’da s\u0131radan sivillerin hi\u00e7bir haklar\u0131 yok. \u00c7e\u00e7en halk\u0131n\u0131n sahip oldu\u011fu tek hak yarg\u0131s\u0131z infazla \u00f6ld\u00fcr\u00fclmek. \u0130n\u015fa edilen yeni binalar\u0131 \u00f6nemsemiyorum, bu halk i\u00e7in hi\u00e7bir \u015fey. Bug\u00fcn \u00c7e\u00e7enya’da n\u00fcfusun i\u015fsizlik oran\u0131 %70’lerde. Ayr\u0131ca, Rusya destekli h\u00fck\u00fcmet \u00c7e\u00e7enya’da \u00c7e\u00e7en mentalitesini ve \u00c7e\u00e7en adetlerini de yerle bir etti. Ancak tekrar etmek istiyorum ki, Ramzan Kadirov, sadece Rusya\u2019n\u0131n elindeki bir alettir, bu Ramzan’\u0131n politikas\u0131 de\u011fildir, orada ya\u015fan\u0131lanlar\u0131n, olan bitenlerin hepsi Kremlin’in politikas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Waynakh Online: \u0130\u00e7kerya cephesinde de politikac\u0131lar aras\u0131nda \u00e7e\u015fitli problemler oldu\u011fu g\u00f6zlemleniyor, bu konuda ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz?<\/strong><\/p>\n

\u0130lyas Akhmadov:<\/strong> Bu g\u00f6\u00e7 etmi\u015f siyasiler aras\u0131nda g\u00f6r\u00fclen tipik bir sorundur. Bu yeni bir \u015fey de\u011fil, toplu siyasi nedenli g\u00f6\u00e7lerde her zaman g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u00c7e\u00e7en politikac\u0131lar\u0131n durumundan memnun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmeliyim, ama bu bir trajedi de\u011fil. Malesef, b\u00f6ylesi tesirli olaylar\u0131n ard\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015fen siyasi g\u00f6\u00e7lerde bu b\u00f6yle oluyor. \u00d6te yandan, zaman\u0131n her\u015feyin ilac\u0131 oldu\u011funa inan\u0131yorum. \u015eimdi politikac\u0131lar\u0131m\u0131z Bat\u0131l\u0131 devletlerdeki i\u015fleyi\u015fleri yerinden g\u00f6zlemleme \u015fans\u0131na sahipler. Ancak, problemleri \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturmalar\u0131 biraz zaman alacakt\u0131r.<\/p>\n

Waynakh Online: \u00c7e\u00e7en Cumhuriyeti \u0130\u00e7kerya’n\u0131n gelece\u011fini nas\u0131l g\u00f6r\u00fcyorsunuz?<\/strong><\/p>\n

\u0130lyas Akhmadov:<\/strong> Ne zaman olaca\u011f\u0131n\u0131 bilmiyorum ama bir g\u00fcn mevcut \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclece\u011fine inan\u0131yorum. Elbette, bu Rus taraf\u0131na da ba\u011fl\u0131, ama \u015fu an i\u00e7in Rusya’dan buna ili\u015fkin bir \u0131\u015f\u0131k g\u00f6remiyorum. Rusya’n\u0131n ne Kuzey Kafkasya’daki problemleri \u00e7\u00f6zebilecek ne de \u00c7e\u00e7enya\u2019daki sava\u015f\u0131 sona erdirebilecek bir mekanizmas\u0131 mevcut de\u011fil. Bu konulara \u00e7\u00f6z\u00fcm getirebilecek herhangi bir programlar\u0131 ya da g\u00f6r\u00fc\u015feri yok. Rusya\u2019n\u0131n ulusal politikas\u0131n\u0131 g\u00f6zlemlerseniz, a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde y\u00fczy\u0131llard\u0131r politikalar\u0131nda herhangi bir de\u011fi\u015fiklik olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rebilirsiniz. Ama takdir edilece\u011fi \u00fczere bu politika art\u0131k i\u015flevini yitirmi\u015f durumda. Rus politikas\u0131, Ruslar\u0131n Rusya Federasyonu’ndaki \u00fcst\u00fcn \u0131rk oldu\u011funu iddia ediyor. Bu iddia Putin’in y\u00f6netiminde daha da art\u0131\u015f g\u00f6steriyor. Etnik az\u0131nl\u0131klara y\u00f6nelik nefret, az\u0131nl\u0131klar\u0131 Rusya’dan uzakla\u015ft\u0131r\u0131yor. Daha birka\u00e7 hafta \u00f6nce Moskova’da ya\u015fan\u0131lanlar\u0131 hat\u0131rl\u0131yorsunuzdur; toplanan t\u00fcm o fa\u015fistler “Rusya Ruslar\u0131nd\u0131r!” diye ba\u011f\u0131r\u0131yordu. Rusya’n\u0131n bug\u00fcn Kuzey Kafkasya\u2019da ger\u00e7ek bir g\u00fcc\u00fc oldu\u011funa da inanm\u0131yorum. \u00c7e\u00e7enya’da ve Kuzey Kafkasya’da konu\u015fland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f askeri birliklerin say\u0131s\u0131 ortada. Bu Rusya’n\u0131n acizli\u011finin sembol\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n

Waynakh Online: Bir s\u00fcredir siz de Bat\u0131l\u0131 \u00fclkelerde olu\u015fmaya ba\u015flayan yeni \u00c7e\u00e7en diasporas\u0131n\u0131n bir ferdisiniz. Yeni diasporalar\u0131n durumu hakk\u0131nda neler d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz? Yeni diasporan\u0131n fertlerinin dillerini, k\u00fclt\u00fcrlerini ve ulusal kimliklerini korumay\u0131 ba\u015farabileci\u011fine inan\u0131yor musunuz?<\/strong><\/p>\n

\u0130lyas Akhmadov:<\/strong> \u00d6ncelikle, Amerika Birle\u015fik Devletleri’nde bizim olduk\u00e7a k\u00fc\u00e7\u00fck bir diasporaya sahip oldu\u011fumuzu belirtmeliyim. \u00c7o\u011funlukla da insanlar birbirlerini tan\u0131m\u0131yorlar. Bana yak\u0131n olan hem\u015fehrilerimi tan\u0131yorum ama bildi\u011finiz \u00fczere ABD ger\u00e7ekten \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir alan \u00fczerine kurulu ve herkesle ileti\u015fim halinde olabilmemiz m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.<\/p>\n

Elbette g\u00f6\u00e7 g\u00fc\u00e7 bir deneyimdir, \u00f6zellikle \u00c7e\u00e7enler i\u00e7in bu b\u00f6yledir, eski diasporan\u0131n mensuplar\u0131 olarak sizler kendi ailelerinizden neyi kastetti\u011fimi biliyorsunuz. \u00c7e\u00e7enler yak\u0131n akrabal\u0131k ili\u015fkilerine, g\u00fc\u00e7l\u00fc dostluklara ve adetlere \u00e7ok fazla \u00f6nem verirler. Anavatan\u0131n\u0131zdaki korkun\u00e7 deneyimlerin ard\u0131ndan t\u00fcm d\u00fcnyadaki farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcrlerin i\u00e7erisine at\u0131lm\u0131\u015f vaziyettesiniz. B\u00f6ylesi bir durumda, g\u00f6\u00e7 ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir problem haline geliyor. \u00d6te yandan, aram\u0131zdaki ayr\u0131l\u0131klar\u0131n temeli daha biz \u00c7e\u00e7enya’dayken at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131, \u00c7e\u00e7enya’dayken ayr\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131k bile. \u015eimdi baz\u0131 insanlar diasporalarda da insanlar\u0131 ay\u0131rmaya \u00e7abal\u0131yor.<\/p>\n

Sadece problemler var demek istemiyorum. Onbinlerce \u00c7e\u00e7en’in ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Bat\u0131 Avrupa \u00fclkelerinde neler olup bitti\u011fine bakt\u0131\u011f\u0131mda, m\u00fckemmel bir \u015fey g\u00f6r\u00fcyorum. \u00d6rne\u011fin, kimi diasporalar kendi k\u00fclt\u00fcrel organizasyonlar\u0131n\u0131 kurmay\u0131, kendi etkinlik ve aktivitelerini ger\u00e7ekle\u015ftirmeyi ba\u015farabilmi\u015f durumda. Ayr\u0131ca, \u00e7ok say\u0131da \u00c7e\u00e7en gencin d\u00fcnyaca \u00fcnl\u00fc \u00fcniversitelerde ve enstit\u00fclerde e\u011fitim g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6r\u00fcyorum. Bu bizim i\u00e7in ger\u00e7ekten s\u0131rad\u0131\u015f\u0131 bir durum ve harika bir \u015fey. Bu \u00fclkemiz ve gelece\u011fimiz i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir umut demek.<\/p>\n

Waynakh Online: Son olarak eklemek istedi\u011finiz bir \u015feyler var m\u0131 ya da okuyucular\u0131m\u0131za iletmek istedi\u011finiz bir mesaj\u0131n\u0131z?<\/strong><\/p>\n

\u0130lyas Akhmadov:<\/strong> Asl\u0131nda, ziyaret\u00e7ilerinizin Bat\u0131 Avrupa \u00fclkelerindeki diasporalar\u0131n fertleri oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcnce, m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca \u00e7ok okumalar\u0131n\u0131 ve e\u011fitim almalar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek istiyorum. G\u00f6\u00e7 korkun\u00e7 bir \u015feydir ve bunun sonu\u00e7lar\u0131na haz\u0131rl\u0131k olmam\u0131z gerekiyor. E\u011fitim \u00c7e\u00e7enler i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir problemdi. Bu s\u00f6zlerimle \u00c7e\u00e7enlerin e\u011fitim almaktan ho\u015flanmad\u0131klar\u0131 ya da e\u011fitimsiz insanlar olduklar\u0131 anlam\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131n. Ben bir ger\u00e7eklikten s\u00f6z ediyorum, Sovyetler zaman\u0131nda ya da \u00c7arist y\u00f6netimde, \u00c7e\u00e7enler iyi e\u011fitim alma \u015fans\u0131n\u0131 bulamad\u0131lar. \u00c7e\u00e7enler her zaman bask\u0131 alt\u0131ndayd\u0131. \u015eimdi ise \u00e7ok g\u00fczel bir zaman. Her\u015fey bizlerin ellerinde.<\/p>\n

Waynakh Online: Say\u0131n Akhmadov, bize zaman ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131z i\u00e7in te\u015fekk\u00fcr ederiz.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00c7e\u00e7en Cumhuriyeti \u0130\u00e7kerya eski D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 \u0130lyas Akhmadov ile ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde yay\u0131nlanan kitab\u0131 ve g\u00fcncel konular \u00fczerine telefon vas\u0131tas\u0131yla yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z r\u00f6portaj\u0131m\u0131z\u0131 sizlerle payla\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[131],"tags":[2234,2235],"views":5734,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10142"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10142"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10142\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10146,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10142\/revisions\/10146"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10142"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10142"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10142"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}