{"id":10168,"date":"2011-02-12T14:37:53","date_gmt":"2011-02-12T11:37:53","guid":{"rendered":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/?p=10168"},"modified":"2011-02-12T14:40:30","modified_gmt":"2011-02-12T11:40:30","slug":"cecen-mucadelesi-bir-kitabin-elestirisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/2011\/02\/cecen-mucadelesi-bir-kitabin-elestirisi\/","title":{"rendered":"\u00c7e\u00e7en M\u00fccadelesi \u2013 Bir Kitab\u0131n Ele\u015ftirisi"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Reuters haber ajans\u0131n\u0131n Moskova eski muhabiri ve \u015fimdilerde <a href=\"http:\/\/www.iwpr.net\/\" target=\"_blank\">IWPR<\/a>&#8216;\u0131n Kafkasya masas\u0131 edit\u00f6r\u00fc olan Oliver Bullough, bir s\u00fcre \u00f6nce yay\u0131nlanan \u0130lyas Akhmadov&#8217;un &#8220;<a href=\"http:\/\/www.waynakh.com\/eng\/2010\/12\/the-chechen-struggle-independence-won-and-lost\/\" target=\"_blank\">\u00c7e\u00e7en M\u00fccadelesi: Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n Kazan\u0131lmas\u0131 ve Kayb\u0131<\/a>&#8221; adl\u0131 kitab\u0131 i\u00e7in bir ele\u015ftiri yazd\u0131. Kitap ele\u015ftirisi \u00fcnl\u00fc \u0130ngiliz gazetesi &#8220;<a href=\"http:\/\/www.guardian.co.uk\/books\/2011\/feb\/12\/chechen-struggle-ilyas-akhmadov-review\" target=\"_blank\">The Guardian<\/a>&#8220;da bug\u00fcn yay\u0131nland\u0131.<!--more--><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><strong>Oliver Bullough\u2019\u0131n kitap ele\u015ftirisi:<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tarih\u00e7iler, Bat\u0131&#8217;n\u0131n iki y\u00fczl\u00fc demokrasisinin k\u0131sa bir tasvirini yapmak isterlerse, 196 sayfal\u0131k bu kitaptan daha k\u00f6t\u00fcs\u00fcn\u00fc haz\u0131rlayabilirler. Mart 2001\u2019de, \u0130lyas Akhmadov, \u00c7e\u00e7en h\u00fck\u00fcmetinin D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 olarak Amerika Birle\u015fik Devletleri D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131&#8217;n\u0131n \u00fcst d\u00fczey y\u00f6neticileriyle bir araya geldi. Akhmadov&#8217;un bu g\u00f6r\u00fc\u015fmeden b\u00fcy\u00fck umutlar\u0131 vard\u0131. G\u00f6r\u00fc\u015fme Kosova&#8217;n\u0131n Arnavutlar\u0131n\u0131 ve Bosna&#8217;n\u0131n M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n\u0131 yok olmaktan kurtaran d\u00fcnyan\u0131n en g\u00fc\u00e7l\u00fc demokrasisinin ba\u015fkentinde ger\u00e7ekle\u015fti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130lyas Akhmadov halk\u0131n\u0131n \u00e7ekti\u011fi ac\u0131lar\u0131 hafifletecek 16 \u00f6neri haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131. Amerikan resmi yetkilileri bunlar\u0131n hi\u00e7birisini dinlemedi. Akhmadov kitab\u0131nda y\u0131k\u0131c\u0131 bir sadelikte, &#8220;Saatimi kontrol ettim ve g\u00f6r\u00fc\u015fme tam 59 dakika s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc. \u0130\u015fte bu nedenle daha sonra gazetecilere bir saatten daha az s\u00fcren bir g\u00f6r\u00fc\u015fme oldu\u011funu s\u00f6yledim&#8221; \u015feklinde anlat\u0131yor bu g\u00f6r\u00fc\u015fmeyi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c7e\u00e7enya hakk\u0131nda yazmaya bu g\u00f6r\u00fc\u015fmeden yakla\u015f\u0131k bir y\u0131l sonra ba\u015flad\u0131m, o d\u00f6nemde \u00c7e\u00e7enlere y\u00f6nelik ilgisizlik havas\u0131 t\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 sarm\u0131\u015f vaziyetteydi. Gazeteciler Rusya&#8217;n\u0131n g\u00fcneyinde d\u00fcnyan\u0131n g\u00f6z\u00fcn\u00fc a\u00e7acak bir katil hikayesi ar\u0131yordu. Ama kimse umursamad\u0131. \u00c7e\u00e7enleri sindirmek i\u00e7in insan haklar\u0131 gruplar\u0131n\u0131n yarg\u0131s\u0131z infaz, i\u015fkence ve adam ka\u00e7\u0131rma \u015feklinde s\u0131ralad\u0131\u011f\u0131 her \u015feyi ve daha fazlas\u0131n\u0131 yapan Vladimir Putin bug\u00fcn hala elini kolunu sallayarak \u00f6zg\u00fcrce dola\u015f\u0131yor, Bat\u0131 ise ola\u011fan eylemsizli\u011fini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c7e\u00e7enler, 1991 y\u0131l\u0131nda Moskova\u2019dan ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 ilan etti ve 1999 y\u0131l\u0131ndaki ikinci sava\u015f\u0131 kaybetmeden \u00f6nce 1994-1996 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Ruslar\u0131n \u00fclkelerini zapt etmeye y\u00f6nelik giri\u015fimini bozguna u\u011fratt\u0131. Akhmadov&#8217;un kitab\u0131 inceden inceye detaylarla \u00c7e\u00e7enlerin hayranl\u0131k verici ilk zaferinin ard\u0131ndan umutlar\u0131n\u0131n parampar\u00e7a olu\u015funu ve ba\u015far\u0131lar\u0131n\u0131n \u015fiddet ve s\u00fcrt\u00fc\u015fmeye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc anlat\u0131yor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Akhmadov, Moskova ve <a href=\"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/2009\/10\/beslani-hatirlamak-insanliga-karsi-bir-suc\/\" target=\"_blank\">Beslan&#8217;daki trajik esir alma<\/a> eylemlerini organize etti\u011fini iddia eden \u015eamil Basayev ile arkada\u015ft\u0131. Al\u0131\u015f\u0131lmad\u0131k ve k\u0131sa s\u00fcreli yeniden dirili\u015fte bir politikac\u0131 olarak, Akhmadov, Basayev&#8217;in Rus yetkililerle \u00c7e\u00e7enlerin yollar\u0131n\u0131n yeniden in\u015fas\u0131 konusunda nas\u0131l g\u00f6r\u00fc\u015fmeler yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 tasvir ediyor. Bir gerilla sava\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n \u00f6nemli in\u015faat s\u00f6zle\u015fmelerini ger\u00e7ekle\u015ftirmeye \u00e7abalayan g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc ger\u00e7ekten ilgin\u00e7 ve Basayev ger\u00e7ekten yeni ticaretin hakk\u0131ndan gelmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Ama tabii ki i\u015fe yaramad\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Akhmadov kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n i\u00e7erisinde m\u00fctevazi ve cezbedici bir k\u0131lavuz. Rus kontrol noktalar\u0131ndan birisinden ge\u00e7erken \u00c7e\u00e7en kimli\u011fini g\u00f6steriyor. Rus asker, &#8220;S\u0131n\u0131r karakolundan ge\u00e7en ilk \u00c7e\u00e7en y\u00fczba\u015f\u0131 sizsiniz. B\u00fct\u00fcn \u00c7e\u00e7enler ya general ya da albay&#8221; diyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Rus ordusunu ma\u011flup ederek \u00fcnlenen Basayev ve di\u011fer t\u00fcm &#8220;generaller&#8221; daha heyecan verici bir \u015fey istedi. Radikal \u0130slam&#8217;a ge\u00e7i\u015f yapt\u0131lar ve Rusya&#8217;ya bask\u0131nlar d\u00fczenleyerek Putin\u2019in gazab\u0131n\u0131 \u00fczerlerine getirdiler ve ulusun t\u00fcm ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k umutlar\u0131n\u0131 s\u00f6nd\u00fcrd\u00fcler. Akhmadov kitab\u0131nda \u00c7e\u00e7enlerce yap\u0131lan b\u00f6ylesi aptall\u0131klar\u0131 k\u0131namaktan ya da kendi uluslar\u0131n\u0131n felaketlerine nas\u0131l katk\u0131da bulunduklar\u0131na vurgular yapmaktan ka\u00e7\u0131nm\u0131yor. Ama esas keskinli\u011fini Bat\u0131 i\u00e7in sakl\u0131yor. Bat\u0131&#8217;n\u0131n kendi g\u00fcvenlik \u00e7\u0131karlar\u0131 s\u00f6z konusu oldu\u011funda \u00c7e\u00e7enlerin arzular\u0131 onlar i\u00e7in \u00f6nemsizdi. Akhmadov, s\u0131radan insanlar\u0131n me\u015fru isteklerinin g\u00f6rmezden gelinmesiyle, koruduklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri demokrasilerin temelinin zay\u0131flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia ediyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Akhmadov kitab\u0131nda, &#8220;Bat\u0131&#8217;daki ilkeli bir de\u011ferlendirmenin eksikli\u011fi \u00c7e\u00e7en direni\u015finin radikalle\u015fmesine katk\u0131da bulunmu\u015ftur\u2026 Radikalle\u015fme bir g\u00fcnde ya da bir vakumun i\u00e7erisinde meydana gelmedi. Biz asla para ya da silah talep etmedik, biz sadece neler olup bitti\u011fine ili\u015fkin adilane bir de\u011ferlendirme yap\u0131lmas\u0131n\u0131 istedik, maalesef bunu hi\u00e7 alamad\u0131k&#8221; diyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu tatilde vakit ge\u00e7irmek i\u00e7in okunabilecek s\u0131radan bir kitap de\u011fil. Bir uzman\u0131 dahi \u015fa\u015f\u0131rtabilecek nitelikte bir \u00e7ok detaylarla dolu. Ama tarih\u00e7iler ter\u00f6rle sava\u015f hakk\u0131nda bir kitap yazarsa, \u0130lyas Akhmadov, pek \u00e7ok Bat\u0131l\u0131 politikac\u0131dan daha fazla \u00f6ne \u00e7\u0131kacakt\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Oliver Bullough<\/strong><br \/>\n12.02.2010 \u2013 <a href=\"http:\/\/www.guardian.co.uk\/books\/2011\/feb\/12\/chechen-struggle-ilyas-akhmadov-review\" target=\"_blank\">The Guardian<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reuters haber ajans\u0131n\u0131n Moskova eski muhabiri ve \u015fimdilerde IWPR&#8216;\u0131n Kafkasya masas\u0131 edit\u00f6r\u00fc olan Oliver Bullough, bir s\u00fcre \u00f6nce yay\u0131nlanan \u0130lyas Akhmadov&#8217;un &#8220;\u00c7e\u00e7en M\u00fccadelesi: Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n Kazan\u0131lmas\u0131 ve Kayb\u0131&#8221; adl\u0131 kitab\u0131 i\u00e7in bir ele\u015ftiri yazd\u0131. Kitap ele\u015ftirisi &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[2234,2282,2280,2281],"views":3801,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10168"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10168"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10168\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10170,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10168\/revisions\/10170"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10168"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10168"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10168"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}