Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi (A\u0130HM), 29 Mart Sal\u0131 g\u00fcn\u00fc sabah oturumunda Rus i\u015fgali alt\u0131ndaki \u00c7e\u00e7en Cumhuriyeti \u0130\u00e7kerya ile ilgili iki ayr\u0131 dosyay\u0131 ele ald\u0131. Dosyalardan birisi 1999 y\u0131l\u0131nda bir \u00c7e\u00e7en k\u00f6y\u00fcn\u00fcn Rus i\u015fgalciler taraf\u0131ndan yok edilmesi ve en az be\u015f sivilin hayat\u0131n\u0131 kaybetmesiyle; bir di\u011feri ise 2002 y\u0131l\u0131nda ka\u00e7\u0131r\u0131lan ve ak\u0131beti halen \u00f6\u011frenilemeyen bir sivil hakk\u0131ndayd\u0131. Mahkeme heyeti Rusya Federasyonu’nu davac\u0131 \u00c7e\u00e7enlere toplamda 1.3 milyon Euro tazminat \u00f6demeye mahkum etti.<\/p>\n
23445\/03<\/strong> ba\u015fvuru numaras\u0131yla takip edilen “Esmukhambetov ve Di\u011ferleri ile Rusya Federasyonu<\/strong>” aras\u0131ndaki davada 27 \u00c7e\u00e7en \u015fikayet\u00e7i olarak yer ald\u0131. Mahkeme kay\u0131tlar\u0131na g\u00f6re, davac\u0131lar olay\u0131n meydana geldi\u011fi tarihte \u00c7e\u00e7en Cumhuriyeti \u0130\u00e7kerya ile Rusya Federasyonu’na ba\u011fl\u0131 Da\u011f\u0131stan Cumhuriyeti s\u0131n\u0131r\u0131nda yer alan ve \u00c7e\u00e7enya’n\u0131n Shelkovsky B\u00f6lgesi’nde bulunan Kogi K\u00f6y\u00fc’nde ikamet etmekteydi. 12 Eyl\u00fcl 1999 tarihinde \u00f6\u011fleden sonra saatlerinde, iki Rus sava\u015f u\u00e7a\u011f\u0131 Kogi K\u00f6y\u00fc’ne f\u00fczeleriyle ve makinal\u0131 silahlar\u0131yla bir sald\u0131r\u0131 d\u00fczenledi. Hava sald\u0131r\u0131s\u0131 neticesinde 30 ev tamamen ya da k\u0131smen kullan\u0131lamaz hale geldi. Davac\u0131lardan Bay Esmukhambetov, iki gen\u00e7 o\u011flunun ve e\u015finin \u015farapnel par\u00e7alar\u0131yla kollar\u0131nda hayatlar\u0131n\u0131 kaybetmelerine tan\u0131kl\u0131k etti. Kogi K\u00f6y\u00fc sakinlerinin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 ayn\u0131 g\u00fcn Da\u011f\u0131stan’\u0131n Kumli K\u00f6y\u00fc’ne ka\u00e7t\u0131. Sald\u0131r\u0131dan bir g\u00fcn sonra, k\u00f6y y\u00f6neticileri kurbanlar\u0131n bedenleri g\u00f6merken \u00f6l\u00fcm sertifakalar\u0131na da “bombard\u0131man” nedeniyle ya\u015famlar\u0131n\u0131 yitirdiklerini not etti. Kogi K\u00f6y\u00fc’n\u00fcn eski sakinleri, bir s\u00fcre sonra sa\u011flam kalan e\u015fyalar\u0131n\u0131 almak \u00fczere Kumli’den kendi k\u00f6ylerine d\u00f6nd\u00fcklerinde, kalan e\u015fyalar\u0131n da Rus i\u015fgal g\u00fc\u00e7lerine ba\u011fl\u0131 askerlerin sa\u011flam e\u015fyalar\u0131 k\u0131rd\u0131\u011f\u0131na \u015fahit oldu. Kogi K\u00f6y\u00fc sakinlerinin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 k\u00f6ylerine geri d\u00f6nmedi ve k\u0131\u015f\u0131 Kumli K\u00f6y\u00fc’ndeki m\u00fclteci kamp\u0131nda ge\u00e7irdi. K\u00f6y sakinlerinin Rus makamlar\u0131na konuyu ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 ve zararlar\u0131n\u0131n tazmini i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131 ba\u015fvurular neticesinde \u00e7e\u015fitli soru\u015fturmalar a\u00e7\u0131ld\u0131ysa da her seferinde baz\u0131 bahanelerle soru\u015fturmalar kapat\u0131ld\u0131. Da\u011f\u0131stan’da a\u00e7\u0131lan bir dava neticesinde ise, Da\u011f\u0131stan Y\u00fcksek Mahkemesi, 2005 y\u0131l\u0131nda verdi\u011fi kararda sald\u0131r\u0131da hayat\u0131n\u0131 kaybeden ki\u015filerin yak\u0131nlar\u0131na “500 ile 1500 Euro” aras\u0131nda de\u011fi\u015fen tazminatlar \u00f6denmesine h\u00fckmetti. Rusya Federasyonu yetkilileri davayla ilgili olarak Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi’ne sunduklar\u0131 savunmada, Kogi K\u00f6y\u00fc’ne yap\u0131lan hava sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131n yasad\u0131\u015f\u0131 silahl\u0131 g\u00fc\u00e7ler taraf\u0131ndan planlanan bir “ter\u00f6rist” sald\u0131r\u0131y\u0131 engellemek ve “kamu g\u00fcvenli\u011fini temin” etmek amac\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etti. Mahkeme heyeti, taraflar\u0131n savunmalar\u0131, sunulan deliller ve g\u00f6rg\u00fc tan\u0131klar\u0131 beyanlar\u0131n\u0131 dikkate alarak Rusya Federasyonu’nun Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin 2. (Ya\u015fam Hakk\u0131), 3. (\u0130nsanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 ve K\u00f6t\u00fc Muamele Yasa\u011f\u0131), 8. (Ev, Aile ve \u00d6zel Ya\u015fama Sayg\u0131 Hakk\u0131) ve 13.maddesini (Etkin Ba\u015fvuru Hakk\u0131) ihlal etti\u011fine kanaat getirdi. Mahkeme s\u00f6zle\u015fmenin 41.maddesi \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, Rusya Federasyonu’nun 27 davac\u0131ya “38 bin ile 41 bin Euro” aras\u0131nda de\u011fi\u015fen miktarlarda maddi tazminat \u00f6demesine; “10 bin ile 120 bin Euro” aras\u0131nda de\u011fi\u015fen manevi tazminat \u00f6demesine; ve ayr\u0131ca 9.350 Euro tutar\u0131ndaki mahkeme masraflar\u0131n\u0131n da Rusya Federasyonu taraf\u0131ndan kar\u015f\u0131lanmas\u0131na h\u00fckmetti. Mahkemenin bu karar\u0131 neticesinde Rusya Federasyonu, bu dosyada toplamda “1.310.350 Euro”<\/strong> tazminat \u00f6demeye mahkum edilmi\u015f oldu.<\/p>\n 29 Mart Sal\u0131 g\u00fcn\u00fc mahkemenin ele ald\u0131\u011f\u0131 ikinci dava ise 11564\/07<\/strong> ba\u015fvuru numaras\u0131yla takip edilen “Murtazovy ile Rusya Federasyonu<\/strong>” aras\u0131ndaki davayd\u0131. Mahkeme kay\u0131tlar\u0131na g\u00f6re, 1952 do\u011fumlu Ayub Murtazov, \u00c7e\u00e7en CUmhuriyeti \u0130\u00e7kerya’n\u0131n Naursky B\u00f6lgesi’ndeki Naurskaya K\u00f6y\u00fc’nde ikamet etmekteydi ve 2000 y\u0131l\u0131na kadar da k\u00f6y\u00fcn idarecili\u011fi g\u00f6revini yerine getirdi. 18 Ekim 2001 tarihinde sabah saat 3.00 sular\u0131nda Rus i\u015fgalci g\u00fc\u00e7lerinin “FSB (Federal G\u00fcvenlik Servisi)” birimine ba\u011fl\u0131 15-20 ki\u015filik maskeli, silahl\u0131 ve askeri \u00fcniformal\u0131 bir grup aniden kurban\u0131n evine dald\u0131. 5-6 ki\u015fi Ayub’u yata\u011f\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131p yere yat\u0131rd\u0131 ve d\u00f6vmeye ba\u015flad\u0131, di\u011ferleri de bu esnada ev i\u00e7erisinde bir arama ger\u00e7ekle\u015ftirdi ve yanlar\u0131nda getirdikleri bir kal\u0131b\u0131 evin i\u00e7erisine yerle\u015ftirdi. Bir s\u00fcre sonra FSB ajanlar\u0131 evde patlay\u0131c\u0131 bulduklar\u0131n\u0131 iddia ederek Ayub’u Naursky B\u00f6lgesi’ndeki bir ge\u00e7ici g\u00f6zalt\u0131 merkezine g\u00f6t\u00fcrd\u00fcler. Bir s\u00fcre burada tutulduktan sonra ise a\u00e7\u0131lan ceza soru\u015fturmas\u0131 kapat\u0131ld\u0131 ve Ayub serbest b\u0131rak\u0131ld\u0131. Ne var ki, 19 Kas\u0131m 2002 tarihinde yine sabah saat 3.00 sular\u0131nda bir grup maskeli, silahl\u0131 ve askeri \u00fcniformal\u0131 grup Ayub’un evine bir kez daha geldi. Evde bir arama ger\u00e7ekle\u015ftirdiler, Ayub’un e\u015fini ve iki gen\u00e7 o\u011flunu ba\u011flayarak bir odaya kapatt\u0131lar, ard\u0131ndan da Ayub’u evden alarak oradan uzakla\u015ft\u0131lar. O tarihten sonra yak\u0131nlar\u0131 bir daha Ayub’tan herhangi bir haber alamad\u0131. Yak\u0131nlar\u0131n\u0131n \u00e7e\u015fitli makamlara yapt\u0131\u011f\u0131 ba\u015fvurulardan herhangi bir netice \u00e7\u0131kmad\u0131. Rusya Federasyonu konuyla ilgili soru\u015fturman\u0131n halen devam etti\u011fini ancak kendilerine ba\u011fl\u0131 birimlerin olay gecesi herhangi bir g\u00f6reve \u00e7\u0131kmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etti. Ancak Ayub’un kom\u015fular\u0131 olay gecesinde Ayub’un evinin \u00f6n\u00fcndeki birka\u00e7 z\u0131rhl\u0131 personel ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131y\u0131 g\u00f6rd\u00fcklerini beyan ederek, Ayub’u ka\u00e7\u0131ran ki\u015filerin Rus i\u015fgal g\u00fc\u00e7lerine ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu teyit etti. Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi, taraflar\u0131n savunmalar\u0131 ile tan\u0131k beyanlar\u0131n\u0131 dikkate alarak Rusya Federasyonu’nun Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin 2. (Ya\u015fam Hakk\u0131), 3. (\u0130nsanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 ve K\u00f6t\u00fc Muamele Yasa\u011f\u0131), 5.(\u00d6zg\u00fcrl\u00fck ve G\u00fcvenlik Hakk\u0131) ve 13. (Etkin Ba\u015fvuru Hakk\u0131) maddelerini ihlal etti\u011fine kanaat getirdi. Mahkeme Rusya Federasyonu\u2019nun davac\u0131lara “500 ile 3000 bin Euro” aras\u0131nda de\u011fi\u015fen maddi tazminat \u00f6demesine; “4 bin ile 40 bin Euro” aras\u0131nda de\u011fi\u015fen manevi tazminat \u00f6demesine h\u00fckmetti. Mahkeme ayr\u0131ca 4.000 Euro tutar\u0131ndaki mahkeme masraflar\u0131n\u0131n da Rusya Federasyonu taraf\u0131ndan kar\u015f\u0131lanmas\u0131na kanaat getirdi. Bu karar ile Rusya Federasyonu toplamda “68.500 Euro”<\/strong> tazminat \u00f6demeye mahkum edilmdi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi (A\u0130HM), 29 Mart Sal\u0131 g\u00fcn\u00fc sabah oturumunda Rus i\u015fgali alt\u0131ndaki \u00c7e\u00e7en Cumhuriyeti \u0130\u00e7kerya ile ilgili iki ayr\u0131 dosyay\u0131 ele ald\u0131. Dosyalardan birisi 1999 y\u0131l\u0131nda bir \u00c7e\u00e7en k\u00f6y\u00fcn\u00fcn Rus i\u015fgalciler taraf\u0131ndan yok …<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[162],"views":3757,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10799"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10799"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10799\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10802,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10799\/revisions\/10802"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10799"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10799"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10799"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}