T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi 21.D\u00f6nem\u2019de (18 Nisan 1999 \u2013 14 Kas\u0131m 2002) g\u00f6rev yapm\u0131\u015f Fazilet Partisi \u015eanl\u0131urfa Milletvekili Mustafa Niyazi Yanmaz\u2019\u0131n Bak\u00fc-Tiflis-Ceyhan Boru Hatt\u0131’na ili\u015fkin kanun tasar\u0131s\u0131 hakk\u0131nda Fazilet Partisi grubu ad\u0131na yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fma ve \u00c7e\u00e7enya de\u011ferlendirmeleri.<\/p>\n
Fazilet Partisi Grubu ad\u0131na, \u015eanl\u0131urfa Milletvekili Say\u0131n Niyazi Yanmaz; buyurun efendim.<\/em> (FP s\u0131ralar\u0131ndan alk\u0131\u015flar)<\/em><\/p>\n FP GRUBU ADINA MUSTAFA N\u0130YAZ\u0130 YANMAZ (\u015eanl\u0131urfa)<\/strong> – Say\u0131n Ba\u015fkan, de\u011ferli milletvekilleri; g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclmekte olan 503 s\u0131ra say\u0131l\u0131 kanun tasar\u0131s\u0131n\u0131n 8 inci maddesiyle ilgili, Fazilet Partisi Grubunun g\u00f6r\u00fc\u015flerini a\u00e7\u0131klamak amac\u0131yla s\u00f6z alm\u0131\u015f bulunuyorum; Y\u00fcce Heyetinizi sayg\u0131yla selaml\u0131yorum.<\/p>\n De\u011ferli milletvekilleri, bu yasa tasar\u0131s\u0131, ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcn burada yasala\u015fan Bak\u00fb-Tiflis-Ceyhan Boru Hatt\u0131 Anla\u015fmas\u0131n\u0131n tamamlay\u0131c\u0131s\u0131, b\u00fct\u00fcnle\u015ftiricisi niteli\u011finde bir yasa tasar\u0131s\u0131d\u0131r. Biz, tabi\u00ee, Fazilet Partisi Grubu olarak bu yasa tasar\u0131s\u0131n\u0131 tasvip ediyor ve destekliyoruz.<\/p>\n …<\/p>\n Sovyetler Birli\u011finin da\u011f\u0131lmas\u0131ndan sonra ortaya \u00e7\u0131kan ba\u011f\u0131ms\u0131z devletlerdeki b\u00fcy\u00fck petrol ve do\u011falgaz rezervleri ile ticaret potansiyeli, b\u00fct\u00fcn egemen devletlerin b\u00f6lgeye olan i\u015ftah\u0131n\u0131 kabartm\u0131\u015ft\u0131r. Bu konjonkt\u00fcrde, T\u00fcrkiye’nin de \u00f6nemi, gerek co\u011fraf\u00ee konumu gerek Ortaasya’daki T\u00fcrk\u00ee cumhuriyetlerle tarih\u00ee ve k\u00fclt\u00fcrel ba\u011flar\u0131ndan dolay\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde artm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye, bu \u00f6nemli kaynaklar\u0131n d\u00fcnyaya a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 noktada, bir enerji kav\u015fa\u011f\u0131 haline gelmi\u015ftir.<\/p>\n Enerji konusu, T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendirilirken, birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmeyecek \u015fu boyutlar g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmal\u0131d\u0131r: \u00dclke ihtiyac\u0131, bu kaynaklar\u0131n d\u00fcnya pazarlar\u0131na aktar\u0131lmas\u0131nda T\u00fcrkiye’nin pay\u0131 ve kazanc\u0131, b\u00f6lge istikrar\u0131, Ortado\u011fu, Kafkasya ve Ortaasya politikalar\u0131m\u0131z, Avrupa Birli\u011fi \u00fcyeli\u011fi s\u00fcreci.<\/p>\n Ba\u015fta, Amerika Birle\u015fik Devletleri ve Avrupa \u00fclkeleri olmak \u00fczere, b\u00fct\u00fcn devletler, bu potansiyelden en b\u00fcy\u00fck pay\u0131 almak i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 yo\u011funla\u015ft\u0131rm\u0131\u015flard\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede, \u00f6ncelikle, Hazar petrolleriyle ilgili mega proje, 1994 y\u0131l\u0131nda ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Azerbaycan Devlet Petrol \u015eirketi SOCAR’\u0131n y\u00fczde 10 hissesi bulunmaktad\u0131r. Bas\u0131nda yer alan son bilgiler, Azerbaycan Devlet Ba\u015fkan\u0131 Ebulfeyz El\u00e7ibey’e kar\u015f\u0131 yap\u0131lan darbenin de arkas\u0131nda, daha fazla pay kapma \u00e7abas\u0131nda olan petrol \u015firketlerinin oldu\u011fu yolundad\u0131r. AMACO, Pennsylvania Oil, California Oil gibi Amerikan \u015firketleri, konsorsiyumun y\u00fczde 50’den fazla pay\u0131na sahiptir. Bilahara, \u0130ngiliz British Petroleum, Amerikan AMACO \u015firketleri birle\u015fmi\u015f ve en b\u00fcy\u00fck ortak haline gelmi\u015flerdir.<\/p>\n Konsorsiyumda, ba\u015flang\u0131\u00e7ta T\u00fcrkiye’nin pay\u0131 1,75 iken, sonradan 6,75’e \u00e7ekilmi\u015ftir. Bu i\u015ften kazan\u00e7 sa\u011flamak i\u00e7in, ya \u00fcretim kuyular\u0131n\u0131 ya iletim yollar\u0131n\u0131 ya da pazar\u0131 kontrol alt\u0131nda tutmak gerekir. Bunun i\u00e7in, iletim yollar\u0131n\u0131n kontrol\u00fc, yani, boru hatt\u0131n\u0131n topraklar\u0131m\u0131zdan ge\u00e7mesi, bizim i\u00e7in elzemdir. Maliyeti, yakla\u015f\u0131k 2,5 milyar dolar olan boru hatt\u0131 projesiyle ilgili \u00e7e\u015fitli alternatifler bulunmaktad\u0131r. Bu alternatiflerdeki b\u00fcy\u00fck uluslararas\u0131 problemler y\u00fcz\u00fcnden, Baku- Novorossisk hatt\u0131 g\u00fcndeme gelmi\u015ftir; ancak, 2007 y\u0131l\u0131ndan sonra rantbl hale gelecek olan ve 40 000 ton kapasiteye ula\u015facak olan petrol\u00fcn bo\u011fazlardan ge\u00e7mesi, T\u00fcrkiye i\u00e7in b\u00fcy\u00fck risktir. Bo\u011fazlar sorunu yan\u0131nda, bu yolun tercih edilmesi, petrol\u00fcn ve T\u00fcrk\u00ee cumhuriyetlerin, Rusya’n\u0131n denetimine girmesi demektir ki, bu da, T\u00fcrkiye’nin \u00e7\u0131karlar\u0131na uygun de\u011fildir. Ortado\u011fu petrollerinde Avrupa \u00fclkelerinin h\u00e2kimiyeti, Amerika Birle\u015fik Devletlerinden fazlad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, Amerika Birle\u015fik Devletleri, Kafkaslarda ele ge\u00e7irdi\u011fi h\u00e2kimiyet \u015fans\u0131n\u0131 kaybetmek istemeyecektir.<\/p>\n Yukar\u0131da bahsedilen alternatiflerin ger\u00e7ekle\u015fmesi, ba\u015fta \u00c7e\u00e7enistan olmak \u00fczere, b\u00f6lge devletlerinin tutumuna da ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u00c7e\u00e7enistan, boru hatt\u0131n\u0131n topraklar\u0131ndan ge\u00e7mesini istememektedir; Rusya’n\u0131n \u00c7e\u00e7enistan’a sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131n arkas\u0131ndaki \u00f6nemli sebeplerden biri de budur. G\u00fcrcistan Cumhurba\u015fkan\u0131 Eduard \u015eevardnadze’ye suikast giri\u015fimi ile Rusya yanl\u0131s\u0131 Ermenistan Ba\u015fbakan\u0131 Levon Ter Petrosyan’\u0131n Parlamento i\u00e7erisinde suikaste kurban gitmesi de bu \u00e7er\u00e7evede de\u011ferlendirilebilir; ancak, Rus-\u00c7e\u00e7en sava\u015f\u0131, Novorossisk \u015fans\u0131n\u0131 bitirmi\u015ftir.<\/p>\n De\u011ferli arkada\u015flar, Bak\u00fc-Supsa-G\u00fcrcistan hatt\u0131, Bak\u00fc-Novorossisk’in devred\u0131\u015f\u0131 kalmas\u0131ndan sonra, \u00e7eki\u015fme Supsa ve Ceyhan aras\u0131nda ge\u00e7meye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bak\u00fc’den G\u00fcrcistan’\u0131n Supsa liman\u0131na uzanan halihaz\u0131rda bir boru hatt\u0131 bulunmaktad\u0131r. T\u00fcrkiye, bu hat kar\u015f\u0131s\u0131nda, bo\u011fazlar\u0131n riske edilemeyece\u011fini ve tedbirler alaca\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymu\u015ftur.<\/p>\n Bak\u00fc-Tiflis-Ceyhan boru hatt\u0131yla petrol\u00fcn Akdenize indirilmesi, T\u00fcrkiye’nin savundu\u011fu bir projedir. Bu proje, Bak\u00fc-Tiflis-Ceyhan aras\u0131nda d\u00f6\u015fenecek boru hatt\u0131yla petrol\u00fcn Akdenizden d\u00fcnya pazarlar\u0131na ula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. Bu konuda, British Petroleum-AMACO, T\u00fcrkiye’den yana tav\u0131r koymu\u015ftur. Bunun nedeni, petrol arama sahalar\u0131nda do\u011falgaz bulmas\u0131ndan kaynaklanmaktad\u0131r. B\u00f6lgede en b\u00fcy\u00fck al\u0131c\u0131, T\u00fcrkiye’dir. British Petroleum- AMACO, bu \u00f6nemli pazar\u0131 kaybetmek istemedi\u011finden, Mavi Ak\u0131m Projesi de bu karar\u0131n al\u0131nmas\u0131nda etkili olmu\u015ftur.<\/p>\n Amerika Birle\u015fik Devletlerinin Ortado\u011fu’daki planlar\u0131n\u0131n yan\u0131nda, T\u00fcrkiye’nin istikran ve Avrupa Birli\u011fi \u00fcyeli\u011fi hedefine katk\u0131 sa\u011flayacak Kafkas boru hatlar\u0131 konusunda Amerika Birle\u015fik Devletleri ile T\u00fcrkiye’nin i\u015fbirli\u011fi, T\u00fcrkiye’nin tamamen Amerika Birle\u015fik Devletlerine ba\u011f\u0131ml\u0131 olmas\u0131n\u0131 istemeyen Avrupa’y\u0131 harekete ge\u00e7irmi\u015ftir. Avrupa Birli\u011finin, T\u00fcrkiye’nin adayl\u0131\u011f\u0131na ye\u015fil \u0131\u015f\u0131k yakma giri\u015fimleri buna y\u00f6neliktir.<\/p>\n (Mikrofon otomatik cihaz taraf\u0131ndan kapat\u0131ld\u0131)<\/em><\/p>\n BA\u015eKAN –<\/strong> L\u00fctfen, tamamlay\u0131n efendim. A\u00e7\u0131yorum mikrofonunuzu; l\u00fctfen bitirin.<\/em><\/p>\n MUSTAFA N\u0130YAZ\u0130 YANMAZ (Devamla)<\/strong> – Bill Clinton’m,T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisinde yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmada “b\u00f6lge enerji kaynaklar\u0131n\u0131, yeni kurulmu\u015f ba\u011f\u0131ms\u0131z devletlerin kendi ayaklar\u0131 \u00fczerinde durmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayacak ve T\u00fcrkiye’yle Avrupa’n\u0131n b\u00fcy\u00fcmesine yard\u0131mc\u0131 olacak \u015fekilde g\u00fcvenlik alt\u0131na almal\u0131y\u0131z” demesi bunun en a\u00e7\u0131k g\u00f6stergesidir.<\/p>\n De\u011ferli arkada\u015flar, b\u00fct\u00fcn bu \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131l\u0131rken dikkat edilmesi gereken en \u00f6nemli \u015fey, \u00e7evreye zarar vermemek ve tabiat\u0131n dengesini bozmamakt\u0131r; aksi takdirde, elde etti\u011fimiz enerjiyi kullanabilece\u011fimiz ya\u015fanabilir bir d\u00fcnya bulamayabilece\u011fimizi hat\u0131rlat\u0131yoruz.<\/p>\n De\u011ferli arkada\u015flar, ba\u015fta da ifade etti\u011fim gibi, biz, Fazilet Partisi Grubu olarak, bu yasa tasar\u0131s\u0131n\u0131 tasvip ediyor, destekliyoruz ve \u00fclkemize hay\u0131rl\u0131 olmas\u0131n\u0131 diliyoruz.<\/p>\n Sayg\u0131lar sunuyorum. (FP s\u0131ralar\u0131ndan alk\u0131\u015flar)<\/p>\n TBMM Tutanak Dergisi- 23.06.2000 \u2013 Birle\u015fim:116 \u2013 Cilt:37 \u2013 Sayfa: 41-42-43<\/em><\/p>\n \u00a9Waynakh Online<\/strong><\/span><\/p>\n YASAL UYARI<\/span> T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi 21.D\u00f6nem\u2019de (18 Nisan 1999 \u2013 14 Kas\u0131m 2002) g\u00f6rev yapm\u0131\u015f Fazilet Partisi \u015eanl\u0131urfa Milletvekili Mustafa Niyazi Yanmaz\u2019\u0131n Bak\u00fc-Tiflis-Ceyhan Boru Hatt\u0131’na ili\u015fkin kanun tasar\u0131s\u0131 hakk\u0131nda Fazilet Partisi grubu ad\u0131na yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fma ve …<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[2623],"tags":[],"views":3842,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12327"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12327"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12327\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12330,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12327\/revisions\/12330"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12327"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12327"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12327"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n <\/em><\/p>\n
\nSitede yer alan materyallerin t\u00fcm haklar\u0131 Waynakh Online\u2019a aittir. Bu materyaller (haberden\/makaleden\/terc\u00fcme eserden sadece al\u0131nt\u0131 yap\u0131lsa dahi) ancak kaynak g\u00f6sterilerek ve aktif link verilerek kullan\u0131labilir.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"