T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi 21.D\u00f6nem\u2019de (18 Nisan 1999 \u2013 14 Kas\u0131m 2002) g\u00f6rev yapm\u0131\u015f Fazilet Partisi Konya milletvekili H\u00fcseyin Ar\u0131’n\u0131n NATO ve \u00c7e\u00e7enya \u00fczerine konu\u015fmas\u0131.<\/p>\n
FP GRUBU ADINA H\u00dcSEY\u0130N ARI (Konya) – Say\u0131n Ba\u015fkan, de\u011ferli milletvekilleri; Kuzey Atlantik Konseyine Taraf Devletler (NATO) ve Ban\u015f i\u00e7in Ortakl\u0131k Program\u0131na Kat\u0131lan Di\u011fer Devletler Aras\u0131nda Kuvvetlerin Stat\u00fcs\u00fcne ili\u015fkin Anla\u015fman\u0131n Onaylanmas\u0131n\u0131n Uygun Bulundu\u011funa Dair Kanun Tasans\u0131 \u00fczerinde, Grubum ad\u0131na s\u00f6z alm\u0131\u015f bulunuyorum; Y\u00fcce Heyetinizi sayg\u0131yla selaml\u0131yorum.<\/p>\n
…<\/p>\n
NATO’nun do\u011fuya, yani, do\u011fu geni\u015fjemcsi… Bu konuda farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fler ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f, Amerika Birle\u015fik Devletleri Savunma Bakan\u0131 Halbrok’un geli\u015ftirdi\u011fi ikili yakla\u015f\u0131m modelinde, bir yandan NATO’nun geni\u015flemesinin yollan ara\u015ft\u0131r\u0131l\u0131rken, ayn\u0131 anda Rusya Federasyonunun isteklerini kar\u015f\u0131layabilecek bir yol izlenecektir. Bu ikili model, D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Warren Christopher, Savunma Bakan\u0131 William Perry taraf\u0131ndan destek g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ancak, eski G\u00fcvenlik Dan\u0131\u015fman\u0131 Brezinski, bu modeli yeterli bulmay\u0131p, daha kat\u0131 \u00f6nerileri i\u00e7eren bir modeli ortaya atm\u0131\u015ft\u0131r. Buna g\u00f6re, NATO’nun geni\u015flemesi i\u00e7in gereken kriterlerin bir an evvel belirlenmesi ve NATO ile Rusya Federasyonu aras\u0131nda da global g\u00fcvenli\u011fi sa\u011flayacak bir anla\u015fma imzalanmas\u0131n\u0131n zorunlu oldu\u011funu belirtmi\u015ftir. Bu temel birinci stratejinin \u00f6n\u00fcndeki en b\u00fcy\u00fck engel de, Rusya Federasyonunun, NATO’nun geni\u015flemesine kar\u015f\u0131 duymu\u015f oldu\u011fu rahats\u0131zl\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
G\u00f6r\u00fc\u015fmekte oldu\u011fumuz bu tasar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde, esas bizim \u00fczerinde konu\u015ftu\u011fumuz ve NATO’nun ikinci temel stratejisini olu\u015fturan “Bar\u0131\u015f \u0130\u00e7in Ortakl\u0131k Projesi”dir.<\/p>\n
So\u011fuk sava\u015f d\u00f6neminde, NATO’nun g\u00f6revi, amac\u0131 ve d\u00fc\u015fman\u0131 belliyken, so\u011fuk sava\u015f sonras\u0131 d\u00f6nemde, de\u011fi\u015fen yeni ko\u015fullarda, ittifak, kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131 yeni riskler ve belirsizlikler i\u00e7inde, yeniden yap\u0131lanmak zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Bilhassa Avrupa’n\u0131n g\u00fcneyindeki Romanya ve Bulgaristan, di\u011fer Balkan \u00fclkeleri gibi, 90’l\u0131 y\u0131llarda, g\u00fcvenlikleriyle ilgili kayg\u0131lar\u0131n\u0131 g\u00fcndemde tutmak i\u00e7in, her t\u00fcrl\u00fc uluslararas\u0131 ortam\u0131 zorlam\u0131\u015flard\u0131r. Bu \u00fclkelerin kayg\u0131lar\u0131nda ne kadar hakl\u0131 olduklar\u0131, daha sonra, S\u0131rbistan’\u0131n Bosna-Hersek ve Kosova’ya sald\u0131r\u0131lar\u0131 ile halen, Rusya’n\u0131n \u00c7e\u00e7enistan’da yapmakta oldu\u011fu soyk\u0131r\u0131ma varan sald\u0131r\u0131lar\u0131ndan anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
Ayr\u0131ca, Rusya Federasyonunun, 1993 Aral\u0131k ay\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 se\u00e7imler sonunda, a\u015f\u0131n milliyet\u00e7i Jirinovski’nin partisi olan Liberal Demokrat Partinin y\u00fczde 23 oran\u0131nda ba\u015far\u0131 kazanmas\u0131yla birlikte, o tarihe kadar Bat\u0131 taraftar\u0131 bir d\u0131\u015fpolitika izleyen Rusya Federasyonunun daha iddial\u0131 bir politika izlemesinden etkilenmi\u015f ve eski Do\u011fu Bloku \u00fclkelerinin, g\u00fcvenlik endi\u015felerini yeniden g\u00fcndeme getirmeleriyle, Amerika’n\u0131n \u00f6zel giri\u015fimlerinin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n, 11 Ocak 1994 tarihinde, NATO’nun Br\u00fcksel zirvesinde al\u0131nm\u0131\u015f oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu \u00f6nemli zirvede, Washington y\u00f6netiminin \u00fcr\u00fcn\u00fc olan \u00f6nemli karar\u0131n, ittifak \u00fcyelerince kabul edilmi\u015f oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. Buna g\u00f6re, NATO ve eski Do\u011fu Bloku \u00fclkeleri ile, eski Sovyet cumhuriyetleri aras\u0131nda Bar\u0131\u015f \u0130\u00e7in Ortakl\u0131k ad\u0131 alt\u0131nda yeni bir asker\u00ee ve siyasal ili\u015fkiler b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fcn yap\u0131land\u0131nlmas\u0131 kararla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak, Bar\u0131\u015f \u0130\u00e7in Ortakl\u0131k Program\u0131 dikkatle incelendi\u011finde ortaya \u00e7\u0131kan ger\u00e7ek, bu giri\u015fimin, 1994 y\u0131l\u0131 ko\u015fullar\u0131nda, Rusya Federasyonunun, NATO’nun geni\u015flemesine kar\u015f\u0131 duydu\u011fu endi\u015feleri yat\u0131\u015ft\u0131rmak ve bu arada da zaman kazanmak amac\u0131yla olu\u015fturulmu\u015f oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n
Washington y\u00f6netiminin, K\u00f6rfez Sava\u015f\u0131yla birlikte ba\u015flatm\u0131\u015f oldu\u011fu Rusya ile kurulan yeni i\u015fbirli\u011fine g\u00f6re, Ba\u015fkan Clinton’un d\u0131\u015fpolitika \u00f6nceliklerinden birinci s\u0131rada, Rusya Federasyonuyla olu\u015fturulmaya ve geli\u015ftirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan stratejik ortakl\u0131k yer almaktad\u0131r. S\u00f6z konusu bu yeni yak\u0131nla\u015fma sonucu, her iki \u00fclke de \u00f6nemli d\u00fcnya sorunlar\u0131nda i\u015fbirli\u011fi yapmay\u0131 ama\u00e7lad\u0131klar\u0131ndan, birbirlerinin n\u00fcfuz b\u00f6lgelerine m\u00fcdahale etmemeye \u00f6zen g\u00f6stermektedirler. \u0130\u015fte, bu ortak hedef do\u011frultusunda hareket eden Ba\u015fkan Clinton’un, Rusya Devlet Ba\u015fkan\u0131 Boris Yeltsin’in yak\u0131n \u00e7evresindeki eski Sovyet cumhuriyetlerinden, Tacikistan’dan, G\u00fcrcistan ve Moldavya’ya kadar ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi dolayl\u0131 ya da dolays\u0131z m\u00fcdahalelerine ve en son olarak da, halen Rusya’n\u0131n, \u00c7e\u00e7enistan’a, g\u00fcnlerden beri soyk\u0131r\u0131m tarz\u0131ndaki ac\u0131mas\u0131z sald\u0131r\u0131lar\u0131na kadar sessiz kalmay\u0131 ye\u011fledi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. \u0130yi ya, bu iki \u00fclkenin, kendi menfaatlan u\u011fruna k\u00fc\u00e7\u00fck devletlerin \u00e2deta soyk\u0131r\u0131mla yok olmalar\u0131na kadar insanl\u0131kd\u0131\u015f\u0131 sald\u0131r\u0131lar\u0131na sessiz kalmalar\u0131na, biz ni\u00e7in sessiz kalal\u0131m? \u00c7e\u00e7enistan, bug\u00fcn, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k m\u00fccadelesi veren ve T\u00fcrkiye ile neredeyse s\u0131n\u0131r kom\u015fusu olan ve ayn\u0131 zamanda tarih\u00ee ve k\u00fclt\u00fcrel ba\u011flar\u0131m\u0131z olan bir toplum. Elbet, bir g\u00fcn, bu mazlum devletler de aynen bizim bu gibi \u00fclkelere \u00f6rnek bir istiklal m\u00fccadelesi vererek, istiklalimizi Atat\u00fcrk’\u00fcn \u00f6nderli\u011finde kazanarak bug\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkiye Cumhuriyetini Devletini kurdu\u011fumuz gibi, bir g\u00fcn istiklallerini kazanacaklard\u0131r.<\/p>\n
Bug\u00fcn, ba\u015fta h\u00fck\u00fcmet ve onun ba\u015fbakan\u0131 gibi, \u00c7c\u00e7enistan’\u0131n verdi\u011fi bu istiklal m\u00fccadelesini, Rusya’n\u0131n i\u00e7 meselesi olarak de\u011ferlendirir ve kay\u0131ts\u0131z kal\u0131rsak, tarih elbette bu ger\u00e7ekleri yazacakt\u0131r. \u0130leride, yine, \u00c7e\u00e7en toplumu, mutlaka istiklalini kazanarak bizimle kom\u015fu olacakt\u0131r. \u0130\u015fte o zaman, bu halk\u0131n y\u00fcz\u00fcne bug\u00fcnk\u00fc hatalar\u0131m\u0131zla nas\u0131l bakaca\u011f\u0131z?!<\/p>\n
Evet, Say\u0131n Ba\u015fsavc\u0131 Vural Sava\u015f, i\u015fte, tarihe esas not d\u00fc\u015f\u00fclecek ac\u0131 ger\u00e7ekler bunlard\u0131r.<\/p>\n
…<\/p>\n
TBMM Tutanak Dergisi- 04.11.1999 \u2013 Birle\u015fim:15 \u2013 Cilt:15 \u2013 Sayfa: 470-472<\/em><\/p>\n \u00a9Waynakh Online<\/strong><\/span><\/p>\n YASAL UYARI<\/span> T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi 21.D\u00f6nem\u2019de (18 Nisan 1999 \u2013 14 Kas\u0131m 2002) g\u00f6rev yapm\u0131\u015f Fazilet Partisi Konya milletvekili H\u00fcseyin Ar\u0131’n\u0131n NATO ve \u00c7e\u00e7enya \u00fczerine konu\u015fmas\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[2623],"tags":[],"class_list":["post-12467","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-arsiv-belgeleri"],"views":4351,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12467","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12467"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12467\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12471,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12467\/revisions\/12471"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12467"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12467"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12467"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nSitede yer alan materyallerin t\u00fcm haklar\u0131 Waynakh Online\u2019a aittir. Bu materyaller (haberden\/makaleden\/terc\u00fcme eserden sadece al\u0131nt\u0131 yap\u0131lsa dahi) ancak kaynak g\u00f6sterilerek ve aktif link verilerek kullan\u0131labilir.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"