Herkesi bir anavatan\u0131 vard\u0131r. Anavatan, insanlar i\u00e7in y\u00fcksek de\u011fer ta\u015f\u0131yan bir yer. Benim anavatan\u0131m “\u00c7e\u00e7en Cumhuriyeti \u0130\u00e7kerya”. Burada, Grozny\u2019de d\u00fcnyaya geldim. Burada e\u011fitim ald\u0131m. Burada bir \u00f6\u011fretmen oldum. K\u0131sa ya\u015fam\u0131m boyunca, ne benim ne de \u00fclkemin di\u011fer insanlar\u0131n\u0131n en k\u00f6t\u00fc kabuslar\u0131nda bile g\u00f6remeyece\u011fi \u015feylerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131m. Son 10-15 y\u0131ld\u0131r devam eden ac\u0131dan etkilenmeyen tek bir ailenin bile kal\u0131p kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmiyorum. Yani, 1994 y\u0131l\u0131nda Rus askeri i\u015fgali ba\u015flad\u0131\u011f\u0131ndan beri, yetkililere g\u00f6re resmen sona eren ama uygulamada devam eden s\u00f6zde “ter\u00f6rle m\u00fccadele operasyonu” pek \u00e7ok masum insan\u0131n hayat\u0131n\u0131 sildi s\u00fcp\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n
Sizinle payla\u015fmak istedi\u011fim hikaye bir aile hakk\u0131nda\u2026 Ne var ki, bu ailenin ya\u015fad\u0131klar\u0131 ya da benzerleri neredeyse t\u00fcm insanlar\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015f\u0131na geldi.<\/p>\n
Zaman\u0131n birinde, bir da\u011f k\u00f6y\u00fcnde bir kad\u0131n ya\u015f\u0131yordu. Gen\u00e7 bir kad\u0131n. Sevdi\u011fi adamla evlenmi\u015fti. Daha hen\u00fcz 17 ya\u015f\u0131ndayd\u0131 ama ilk \u00e7ocu\u011funa hamileydi, SSCB \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 Halk Komiserli\u011fi \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 gelip de kocas\u0131n\u0131 g\u00f6t\u00fcrd\u00fcklerinde. Kocas\u0131n\u0131n tutuklan\u0131p g\u00f6t\u00fcr\u00fclmesinden alt\u0131 ay kadar sonra bir erkek \u00e7ocuk d\u00fcnyaya getirdi. 1944 s\u00fcrg\u00fcn\u00fcn\u00fcn korku ve tesirlerine katland\u0131, hayatta kald\u0131, \u00e7ocu\u011funu yeti\u015ftirdi ve s\u00fcrg\u00fcnden geri d\u00f6nebildi. T\u00fcm ya\u015fant\u0131s\u0131 boyunca o\u011flunun g\u00fc\u00e7l\u00fc ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir ki\u015fi olmas\u0131n\u0131 inanarak diledi. B\u00f6ylelikle o\u011flu ger\u00e7ek bir erkek ve do\u011fdu\u011fu yerdeki topraklar\u0131n sahibi olacakt\u0131. Ne var ki, \u00c7e\u00e7en tarihindeki ulusal trajediler bir kez daha tekrar etti; 1944 \u015eubat\u0131\u2019nda ya\u015fananlar\u0131, t\u00fcm halk\u0131n s\u00fcrg\u00fcn edilmesini, s\u00fcrg\u00fcnde kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan t\u00fcm korkular\u0131 ve zorluklar\u0131, bu cesur kad\u0131n\u0131n ailesi 20.y\u00fczy\u0131l\u0131n sonunda yine tecr\u00fcbe etti. Bu olanlar 1995 y\u0131l\u0131nda ya\u015fan\u0131ld\u0131.<\/p>\n
Korkun\u00e7 bir g\u00fcnd\u00fc. 3 Ocak 1995 sabah\u0131yd\u0131. O g\u00fcn aile, Bamut K\u00f6y\u00fc\u2019nden gelen m\u00fcltecileri a\u011f\u0131rl\u0131yordu. \u00c7ok say\u0131da insan vard\u0131. Ba\u015flar\u0131n\u0131 sokacak bir \u00e7at\u0131, dinlenebilecekleri s\u0131cak bir yer, biraz yiyecek ve destek bulabilmek i\u00e7in gelmi\u015fti herkes. Ama t\u0131pk\u0131 di\u011fer da\u011f k\u00f6yleri gibi evde ne gaz, ne elektrik, ne de su yoktu. Aile reisi sobay\u0131 nas\u0131l \u0131s\u0131taca\u011f\u0131n\u0131, yorgun ve so\u011fuktan donmu\u015f m\u00fcltecileri \u0131s\u0131tacak odunlar\u0131 nereden bulaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu. Hemen yak\u0131nlar\u0131nda bir orman vard\u0131 ama g\u00f6ky\u00fcz\u00fcnde u\u00e7an Rus askeri helikopterleri nedeniyle ate\u015f yakacak odun toplamak i\u00e7in bile oraya gitmek \u00f6l\u00fcmc\u00fcl bir tehlike ta\u015f\u0131yordu. Ailenin 10 ya\u015f\u0131ndaki erkek \u00e7ocu\u011fu, babas\u0131ndan izin almadan kapt\u0131\u011f\u0131 bir balta ile odun getirmek i\u00e7in ormana dald\u0131. Evin a\u015fa\u011f\u0131s\u0131ndaki nehri ge\u00e7ti ve ormana girmeden kenardaki a\u011fac\u0131 kesmeye ba\u015flad\u0131. Aniden bir Rus helikopteri g\u00f6r\u00fcnd\u00fc. \u00c7ocu\u011fa do\u011fru y\u00f6nelen helikopter bir yandan da rastgele ate\u015f etmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Camdan o\u011flunu g\u00f6ren anne, d\u0131\u015far\u0131 ko\u015farak ba\u011f\u0131rmaya ba\u015flad\u0131: “O\u011fluma ate\u015f ediyorlar!”. Anneyi en b\u00fcy\u00fck k\u0131z\u0131 ve ard\u0131ndan da ortanca olan\u0131 izledi. O\u011fluna yard\u0131m etmek i\u00e7in ko\u015fan annenin elini tutan d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc ve en k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocu\u011fu da vard\u0131. Aile reisi onlar\u0131 durdurmaya yeltendiyse de, bunun yard\u0131m\u0131 olmad\u0131. Ne kar\u0131s\u0131 ne de k\u0131zlar\u0131, helikopterin \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 sesten \u00f6t\u00fcr\u00fc onu duymad\u0131. Rus askeri helikopteri ani bir manevra ile d\u00f6n\u00fc\u015f yaparak ko\u015fan anne ve k\u0131zlar\u0131na y\u00f6neldi. Tek bir yayl\u0131m ate\u015fi ile hepsi yere d\u00fc\u015ft\u00fc. Karl\u0131 zeminin \u00fczeri kanlarla kapland\u0131. \u00d6nce anne yere d\u00fc\u015ft\u00fc, ard\u0131ndan bir k\u0131z\u0131, sonra ikincisi ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc\u2026 Mermilere tutulmu\u015f anne ve k\u0131zlardan birisi yerden kalkamad\u0131; baba ve di\u011fer iki k\u0131z \u00e7ocu\u011fu ise evlerinin yak\u0131n\u0131na isabet alan roketten dolay\u0131 sakat kald\u0131. Bu k\u0131zlar\u0131n birisi 22, di\u011feri ise sadece 12 ya\u015f\u0131ndayd\u0131. Annesiyle birlikte \u00f6len k\u0131z daha 17\u2019sine bile basmam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n
Bu trajedi, 1937 do\u011fumlu Salman Alavdinovi\u00e7 Sultanov\u2019un, hani \u015fu do\u011fumundan \u00f6nce babas\u0131z kalan \u00e7ocu\u011fun ailesinde ya\u015fand\u0131. T\u00fcm hayat\u0131 boyunca \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015ft\u0131, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fctebilmek ve evine ekmek g\u00f6t\u00fcrebilmek i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Salman her zaman \u00e7ocuklar\u0131na: “Ne olursa olsun, ne ya\u015fanacaksa ya\u015fans\u0131n, iyinin mutlaka k\u00f6t\u00fcy\u00fc alt edece\u011fini hat\u0131rlay\u0131n” derdi. Ama ne yaz\u0131k ki, sava\u015f\u0131n k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnden \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 koruyamad\u0131.<\/p>\n
Ben bir \u00f6\u011fretmenim. Her zaman bir \u00e7ocuktan gelebilecek herhangi bir soruya yan\u0131t verebilece\u011fimi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fcm. Ama neredeyse 6 y\u0131ld\u0131r, o g\u00fcn baca\u011f\u0131n\u0131 kaybeden bir \u00e7ocu\u011fa verecek yan\u0131t bulam\u0131yorum, o korkun\u00e7 g\u00fcnde annesini ve k\u0131z karde\u015fini kaybetmi\u015f bir k\u0131z \u00e7ocu\u011funa. 12 ya\u015f\u0131ndaki \u00f6z\u00fcrl\u00fc k\u0131z \u00e7ocu\u011funun, “Bunlar niye benim ba\u015f\u0131ma geldi?” sorusuna verecek cevab\u0131m yok.<\/p>\n
Ona ya da \u00f6ks\u00fcz veya sakat kalm\u0131\u015f binlerce di\u011fer \u00e7ocu\u011fa, bunlar neden oldu?.. Muhtemelen bir g\u00fcn tarih bu soruya bir yan\u0131t verecek, ama benim buna verebilecek bir yan\u0131t\u0131m yok. \u00c7\u00fcnk\u00fc t\u00fcm arg\u00fcmanlar\u0131m, o \u00e7ocu\u011fun g\u00f6zlerindeki h\u00fczn\u00fc g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm anda yok oldu.<\/p>\n
Yeti\u015fkinler bir \u015fekilde ac\u0131yla, h\u00fcz\u00fcnle, aile \u00fcyeleri ve akrabalar\u0131n\u0131n kay\u0131plar\u0131yla y\u00fczle\u015febiliyor ama \u00e7ocuklar\u0131n bunu kabullenmesi y\u00fczlerce kez daha zor. Neler oldu\u011funu onlara a\u00e7\u0131klamak imkans\u0131z. Ni\u00e7in bombalar ve roketler ba\u015flar\u0131n\u0131n \u00fczerine ya\u011f\u0131yor, neden ebeveynleri, karde\u015fleri ya da ya\u015f\u0131tlar\u0131 \u00f6l\u00fcyor\u2026 Bir \u00e7ocu\u011fun ac\u0131s\u0131n\u0131 anlayabilmek i\u00e7in kendinizi onun yerine koymal\u0131s\u0131n\u0131z ve bu ger\u00e7ekten \u00e7ok g\u00fc\u00e7.<\/p>\n
Bir g\u00f6rev olarak addetti\u011fimden, t\u00fcm \u00f6\u011fretmen arkada\u015flardan, sava\u015f\u0131n korkun\u00e7 y\u00fcz\u00fcyle kar\u015f\u0131la\u015fan \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131n nas\u0131l olduklar\u0131n\u0131, bununla nas\u0131l ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131, zihinlerini neyin me\u015fgul etti\u011fini ve nas\u0131l bir ac\u0131 ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmelerini istedim. Ve bir fikir ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. 2004 y\u0131l\u0131nda, meslekta\u015flar\u0131m\u0131n da deste\u011fi ile “Yaral\u0131 \u00c7ocuklu\u011fum ile Sava\u015f\u0131 Lanetliyorum” konusuyla bir \u00e7ocuk kompozisyon yar\u0131\u015fmas\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirdim. \u00c7ocuklar\u0131n yazd\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6zya\u015flar\u0131 ile okudu\u011fumu s\u00f6ylersem, ba\u015fka bir \u015fey s\u00f6ylememe gerek yok san\u0131r\u0131m\u2026 Hi\u00e7bir yeti\u015fkin bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ac\u0131ma ve g\u00f6zya\u015f\u0131 olmadan okuyamad\u0131.<\/p>\n
\u00d6rnek olarak bu \u00e7al\u0131\u015fmalardan baz\u0131 al\u0131nt\u0131lar yapaca\u011f\u0131m.<\/p>\n
\u015eatoy b\u00f6lgesinde, 8.s\u0131n\u0131ftan bir \u00f6\u011frenci kompozisyonuna “Siyah Meydan” ad\u0131n\u0131 vermi\u015fti. Ailesiyle birlikte sonu gelmeyen top\u00e7u at\u0131\u015flar\u0131 ve hava sald\u0131r\u0131lar\u0131 hakk\u0131nda yazm\u0131\u015ft\u0131. Daha sonra ailesi onu Rusya\u2019ya, sakin bir yer olan Astrakhan b\u00f6lgesine g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc. Bir g\u00fcn okulda, \u00f6\u011fretmenleri B\u00fcy\u00fck D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 hakk\u0131nda kompozisyon yazmalar\u0131n\u0131 istemi\u015fti. Bu sava\u015f hakk\u0131nda bildiklerini yazmal\u0131yd\u0131lar. \u00c7ocuk uzun bir s\u00fcre d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc. \u00c7\u00fcnk\u00fc s\u0131n\u0131f arkada\u015flar\u0131n\u0131n aksine sava\u015f\u0131 kendi g\u00f6zleriyle g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc. Ama ne yazaca\u011f\u0131n\u0131 ya da nas\u0131l yazaca\u011f\u0131n\u0131 bilmiyordu. Sonunda bir \u00e7\u00f6z\u00fcm buldu. \u00c7al\u0131\u015fmas\u0131 bir \u00e7izimden ibaret olacakt\u0131. K\u0131rm\u0131z\u0131 bir hat ve bir benekle siyah bir meydan. \u00d6\u011fretmeni bu \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 ald\u0131\u011f\u0131nda \u00e7ocu\u011fun durumunu, ruhunun \u00e7ekti\u011fi ac\u0131y\u0131 anlad\u0131.<\/p>\n
Bir be\u015finci s\u0131n\u0131f \u00f6\u011frencisi ise yazd\u0131\u011f\u0131 kompozisyonda s\u0131\u011f\u0131naktaki ya\u015fam hakk\u0131nda yazm\u0131\u015ft\u0131. Bu \u00e7ocuk top at\u0131\u015flar\u0131 ve hava sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015f, ya\u015f\u0131tlar\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcmlerine \u015fahitlik etmi\u015fti. Bu \u00e7ocuk kolunu ve baca\u011f\u0131n\u0131 kaybetmi\u015f \u015fekilde di\u011fer \u00e7ocuklar birlikte ya\u015f\u0131yor ve okula devam ediyor. Kompozisyonuna \u015f\u00f6yle ba\u015fl\u0131yor: “Sava\u015f\u0131 yaral\u0131 \u00e7ocuklu\u011fumla lanetliyorum! Nas\u0131l ba\u015flayaca\u011f\u0131m\u0131 bilmiyorum. Y\u0131k\u0131nt\u0131lardan ve harabelerden mi ba\u015flamal\u0131y\u0131m? Yoksa k\u0131r\u0131lan kalplerden mi? Allah\u2019a can\u0131m\u0131 almas\u0131 i\u00e7in yalvar\u0131yorum\u2026”. 10-12 ya\u015flar\u0131nda bir \u00e7ocuk Allah\u2019a can\u0131n\u0131 almas\u0131 i\u00e7in yalvar\u0131yorsa, ac\u0131s\u0131n\u0131n ne kadar b\u00fcy\u00fck oldu\u011funu, d\u00fcnyada iyilik ve adalet \u00fczerine ne kadar b\u00fcy\u00fck bir inan\u00e7 kayb\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tasvir edin\u2026 Muhtemelen, biz yeti\u015fkinlere bu \u00e7ocuklar\u0131n, sava\u015f\u0131n \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n i\u00e7inde bulunduklar\u0131 ruh halinde kurtulabilmeleri i\u00e7in yard\u0131m edebilmemiz onlarca y\u0131l alacakt\u0131r.<\/p>\n
2.s\u0131n\u0131f \u00f6\u011frencisi olan bir k\u0131z\u0131n yazd\u0131\u011f\u0131 kompozisyona bakal\u0131m: “\u00c7e\u00e7enya\u2019daki sava\u015f kadar ya\u015fl\u0131y\u0131m!”. Bu \u00e7ocuk 9 ya\u015f\u0131nda ve k\u0131sa \u00f6mr\u00fc boyunca iki sava\u015f g\u00f6rd\u00fc bile. Rus askerlerinin \u00c7e\u00e7enya\u2019y\u0131 ilk i\u015fgali s\u0131ras\u0131nda do\u011fdu ve ikinci i\u015fgal s\u0131ras\u0131nda da ya\u015famaya devam ediyor. Ve \u00e7ocuk kompozisyonunda \u015f\u00f6yle soruyor: “Yeti\u015fkinler, sava\u015f\u0131 durdurun. Bunlar\u0131 ni\u00e7in ya\u015famak zorunday\u0131m?”.<\/p>\n
A\u00e7khoy-Martan b\u00f6lgesinden bir ba\u015fka \u00f6\u011frencinin yazd\u0131klar\u0131na bakal\u0131m. Bu k\u0131z \u00f6\u011frenci \u015f\u00f6yle yazm\u0131\u015f: “E\u011fer yeti\u015fkinler ya\u015fan\u0131lanlar\u0131n \u00e7ocuklar i\u00e7in ne kadar zor ve ac\u0131 verici oldu\u011funu bilselerdi, muhtemelen b\u00f6ylesi bir pat\u0131rt\u0131y\u0131 kopartmazlard\u0131”. Kompozisyonunda ayr\u0131ca, birinci Rus askeri i\u015fgali ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda 5 ya\u015f\u0131nda oldu\u011funu yazm\u0131\u015f. Bombard\u0131manlar s\u0131ras\u0131nda annesinin kendilerini bodrum kat\u0131nda saklad\u0131\u011f\u0131n\u0131, kendisinin annesinin beline s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya sar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, e\u015farb\u0131n\u0131n alt\u0131na gizlendi\u011fi ve annesinin kendisine \u015f\u00f6yle dedi\u011fini yazm\u0131\u015f: “K\u0131z\u0131m, Diana! A\u011flama, korkma, bir d\u00fc\u011f\u00fcnde ate\u015f ediyorlar sadece”. Bu d\u00f6nemde hi\u00e7bir \u015fey anlamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in “B\u00fcy\u00fcklerin \u00e7ocuklar\u0131 b\u00f6ylesine korkutan bir gelenekten neden vazge\u00e7mediklerini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrm\u00fc\u015f”. Ama ikinci Rus askeri i\u015fgali ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda art\u0131k 10 ya\u015f\u0131ndaym\u0131\u015f ve baz\u0131 \u015feyleri anlamaya ba\u015flam\u0131\u015f. Art\u0131k patlamalar\u0131n ve a\u00e7\u0131lan ate\u015flerin bir d\u00fc\u011f\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anl\u0131yormu\u015f. Bu bir sava\u015fm\u0131\u015f. Ama bu kez, 3 ya\u015f\u0131ndaki k\u00fc\u00e7\u00fck k\u0131z karde\u015fi Luiza\u2019ya sar\u0131l\u0131p onu sakinle\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yormu\u015f: “A\u011flama Luiza, bu sadece bir d\u00fc\u011f\u00fcn\u2026”<\/p>\n
Bu ve benzeri ya\u015fanm\u0131\u015flar \u00fczerine \u00e7ok fazla konu\u015fabiliriz ama bu \u00e7ok ac\u0131 verici. \u00d6ylesine ac\u0131 verici ki tarifi yok. Kalbinden al\u0131nmad\u0131k\u00e7a muhtelemen birisinin ac\u0131s\u0131n\u0131 anlamak imkans\u0131z dersem kendimi tekrar etmi\u015f olaca\u011f\u0131m. Yak\u0131n bir akrabay\u0131 kaybetmenin ne anlama geldi\u011fini biliyorum; evinizi, do\u011fdu\u011funuz k\u00f6y\u00fc kaybetmenin ne demek oldu\u011funu biliyorum. Annesi ya da k\u0131z karde\u015fi kaybolmu\u015f birisinin nas\u0131l hissetti\u011fini biliyorum\u2026 \u00c7\u00fcnk\u00fc bir keresinde erkek karde\u015fim eve gelmedi. Onu ararken nas\u0131l \u00e7aba harcad\u0131\u011f\u0131m\u0131 ya da ne kadar \u015fansl\u0131 oldu\u011fumu anlatmayaca\u011f\u0131m. \u0130nsanlar Y\u00fcce Allah istedi\u011fi m\u00fcddet\u00e7e hayatta kal\u0131r diye s\u0131k s\u0131k tekrarlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00e7ok do\u011fru muhtemelen. Muhtemelen erkek karde\u015fime 45 y\u0131ldan daha uzun bir \u00f6m\u00fcr bi\u00e7ilmi\u015fti\u2026 Bundand\u0131r ki, uzun ve zahmetli aray\u0131\u015flardan sonra onu eve geri getirmeyi ba\u015fard\u0131k. Onu canl\u0131 bulduk ama s\u0131hhatinin yerinde oldu\u011funu s\u00f6yleyemem\u2026<\/p>\n
Sava\u015fla ilgili pek \u00e7ok inan\u0131lmaz hikaye anlat\u0131labilir ve bunlar\u0131n hi\u00e7birisi uydurma de\u011fil, bunlar hemen her g\u00fcn ya\u015fand\u0131. Assinovskaya yerle\u015fim alan\u0131nda annesi ile birlikte \u00f6len \u00f6\u011frenci Fatima Dzeitova\u2019ya hala hat\u0131rl\u0131yorum. 2000 y\u0131l\u0131yd\u0131. Bir hava sald\u0131r\u0131s\u0131 sonucunda patlayan bomba bir anne ile k\u0131z\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrd\u00fc. Pek \u00e7ok ki\u015fi o k\u00fc\u00e7\u00fck k\u0131z \u00e7ocu\u011funa imrendi! Herkes \u015f\u00f6yle diyordu: “Babas\u0131n\u0131 kaybetmi\u015f bu \u00e7ocuk annesini de kaybetseydi kendisini nas\u0131l hissederdi? \u015eansl\u0131 ki annesiyle birlikte \u00f6ld\u00fc!”. Ve bu \u00e7ocuk sadece 12 ya\u015f\u0131ndayd\u0131.<\/p>\n
Baz\u0131 \u00f6\u011frencilerime nas\u0131l yan\u0131t verece\u011fimi bulam\u0131yorum. D\u00fcr\u00fcst konu\u015fmak gerekirse, sorular\u0131n\u0131n yan\u0131t\u0131n\u0131 biliyorum ama onlara nas\u0131l a\u00e7\u0131klayaca\u011f\u0131m\u0131 bilmiyorum. Mesele bir \u00f6\u011frenci, “Babam ne zaman geri d\u00f6necek?” diye bir soru y\u00f6neltti\u011finde ne diyebilirim ki? Bu soruyu kom\u015fumuzun o\u011flu, 29 Ekim 2002 gecesi babas\u0131 Rus askerleri taraf\u0131ndan ka\u00e7\u0131r\u0131l\u0131nca bana sordu. O g\u00fcn \u00e7ocuk 3 ya\u015f\u0131ndayd\u0131 \u015fimdi ise 10 ya\u015f\u0131nda. \u015eimdi okula gidiyor. Ve hala babas\u0131n\u0131 bekliyor. Ne yaz\u0131k ki babas\u0131 hen\u00fcz geri d\u00f6nmedi\u2026 \u00c7ocuklar\u0131n ebeveynlerini kaybetmesi korkun\u00e7. Bu korkun\u00e7 bir \u015fey.<\/p>\n
Bundan dolay\u0131 ki, bug\u00fcn, ben ve muhtelemen sevdikleri insanlar\u0131 kaybeden di\u011fer herkes ya\u015f\u0131yor olmaktan \u00f6t\u00fcr\u00fc kayg\u0131l\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc hi\u00e7 kimse ayn\u0131 \u015feylerin kendi ba\u015flar\u0131na da gelip gelmeyece\u011finden emin de\u011fil. Ve bu ac\u0131, bu kayg\u0131 her kad\u0131nda ya\u015f\u0131yor, her bir \u00c7e\u00e7en kad\u0131nda.<\/p>\n
Muhtemelen, \u00e7ocuklar\u0131m\u0131za g\u00fcven a\u015f\u0131lamam\u0131z, onlar\u0131n iyilik ve insanc\u0131ll\u0131\u011fa olan inan\u00e7lar\u0131n\u0131 geri kazand\u0131rmak, ya\u015fad\u0131klar\u0131 olaylar\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 korkunun ve \u015fimdi her g\u00fcn ebeveynlerinin g\u00f6zlerinde okuduklar\u0131 korkunun silinece\u011fine ve bir daha ya\u015fanmayaca\u011f\u0131na onlar\u0131 inand\u0131rmak zaman alacak. Ve maalesef bu \u00e7ok k\u0131sa bir s\u00fcre i\u00e7erisinde ba\u015far\u0131labilecek bir \u015fey de\u011fil. \u00d6ncelikle, \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131n ruhlar\u0131n\u0131 tedavi etmeliyiz. Kim bilir, belki o zaman \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z yeniden ger\u00e7ekten g\u00fclmeye ve mutlu olmaya ba\u015flayacak. \u015eimdi g\u00fcl\u00fcms\u00fcyorlar ama g\u00f6zlerinde bir h\u00fcz\u00fcn var. Bu normal de\u011fil. \u00c7ocuklar\u0131n ac\u0131lar\u0131n\u0131 anlayabilmek i\u00e7in t\u00fcm kalbinizle onlar\u0131 dinlemeniz gerekir. Ve \u00e7ocuklara yard\u0131m etmeniz!<\/p>\n
Khulimat Zelimkhanova<\/strong><\/p>\n \u00a9Waynakh Online<\/strong><\/span><\/p>\n YASAL UYARI<\/span> Herkesi bir anavatan\u0131 vard\u0131r. Anavatan, insanlar i\u00e7in y\u00fcksek de\u011fer ta\u015f\u0131yan bir yer. Benim anavatan\u0131m “\u00c7e\u00e7en Cumhuriyeti \u0130\u00e7kerya”. Burada, Grozny\u2019de d\u00fcnyaya geldim. Burada e\u011fitim ald\u0131m. Burada bir \u00f6\u011fretmen oldum. K\u0131sa ya\u015fam\u0131m boyunca, ne benim ne de …<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[127],"tags":[],"views":5024,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12678"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12678"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12678\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12680,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12678\/revisions\/12680"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12678"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12678"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12678"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nSitede yer alan materyallerin t\u00fcm haklar\u0131 Waynakh Online\u2019a aittir. Bu materyaller (haberden\/makaleden\/terc\u00fcme eserden sadece al\u0131nt\u0131 yap\u0131lsa dahi) ancak kaynak g\u00f6sterilerek ve aktif link verilerek kullan\u0131labilir.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"