{"id":12818,"date":"2013-03-04T21:32:17","date_gmt":"2013-03-04T18:32:17","guid":{"rendered":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/?p=12818"},"modified":"2013-03-04T21:35:07","modified_gmt":"2013-03-04T18:35:07","slug":"agos-stalin-in-buyuk-cecen-surgunu-hatirlaniyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/2013\/03\/agos-stalin-in-buyuk-cecen-surgunu-hatirlaniyor\/","title":{"rendered":"AGOS: Stalin&#8217;in B\u00fcy\u00fck \u00c7e\u00e7en S\u00fcrg\u00fcn\u00fc Hat\u0131rlan\u0131yor"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Haftal\u0131k yay\u0131nlanan &#8220;<a href=\"http:\/\/www.agos.com.tr\/\" target=\"_blank\">AGOS<\/a>&#8221; gazetesinin 1 Mart 2013 tarihli say\u0131s\u0131nda, Kelemet \u00c7i\u011fdem T\u00fcrk\u2019\u00fcn haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 &#8220;Stalin\u2019in B\u00fcy\u00fck \u00c7e\u00e7en S\u00fcrg\u00fcn\u00fc Hat\u0131rlan\u0131yor&#8221; haberine yer verildi.<!--more--><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"text-decoration: underline;\">Gazetede yer alan \u00e7al\u0131\u015fma:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>1944, \u015eubat&#8230;<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">O y\u0131l\u0131n k\u0131\u015f\u0131 i\u015fte, o y\u0131l\u0131n,<br \/>\nSivri kama misali,<br \/>\n\u0130nsan\u0131n ba\u011fr\u0131na saplan\u0131p da ya\u015fanan<br \/>\nK\u0131\u015f\u0131 i\u015fte o y\u0131l\u0131n!<br \/>\nO y\u0131l\u0131n hi\u00e7 yaz\u0131 olmad\u0131 ki\u2026<br \/>\nKanayan y\u00fcre\u011fimin yaras\u0131 kapanmad\u0131 ki hi\u00e7!<br \/>\n\u0130\u00e7imi kavurarak s\u00fcren o y\u0131l\u0131n k\u0131\u015f\u0131<br \/>\nOn \u00fc\u00e7 buzlu ayaza d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc<br \/>\nVe daha bir ba\u015fka so\u011fudu<br \/>\nTam\u0131 tam\u0131na on \u00fc\u00e7 kez!<br \/>\nSibirya\u2019da dona d\u00f6nm\u00fc\u015f on \u00fc\u00e7 y\u0131l<br \/>\nSaplan\u0131r i\u00e7ime on \u00fc\u00e7 an\u0131t misali.<br \/>\nOn \u00fc\u00e7 y\u0131ldan uzun s\u00fcren o tam on \u00fc\u00e7 yaraya<br \/>\nDev\u00e2 olmaz zaman denen sonsuzluk!<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Zelimkhan Yandarbiyev<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u015eair Zelimkhan Yandarbiyev &#8220;Hi\u00e7 kimse ve hi\u00e7bir \u015fey unutulmad\u0131&#8221; derken 23 \u015eubat 1944 y\u0131l\u0131n\u0131n kara g\u00fcnlerinden bahsediyordu. N\u00fcfusun bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc de\u011fil, t\u00fcm \u00c7e\u00e7en-\u0130ngu\u015f halk\u0131, kad\u0131n-erkek, ya\u015fl\u0131-\u00e7ocuk ayr\u0131m\u0131 yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n Sovyet Rusya\u2019n\u0131n yeni kurbanlar\u0131 oldu. \u0130nsanlar \u00e7ok k\u0131sa bir s\u00fcre zarf\u0131nda \u00f6nceden haz\u0131rlan\u0131lan hayvan vagonlar\u0131na bindirilerek Sibirya ve Orta Asya\u2019ya do\u011fru haftalarca s\u00fcrecek bir yolculu\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Trenler her 24 saatte sadece \u00f6l\u00fcleri atmak \u00fczere durdu. \u00c7e\u00e7enya\u2019n\u0131n merkezinde yer alan Khaybakh adl\u0131 bir k\u00f6y ise Rusya\u2019n\u0131n soyk\u0131r\u0131m hareketinin sembol\u00fc haline geldi. 26 \u015eubat 1944\u2019te, b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funu hamile kad\u0131nlar\u0131n, ya\u015fl\u0131lar\u0131n ve engellilerin olu\u015fturdu\u011fu 700 ki\u015fi bir ah\u0131rda toplanarak diri diri yak\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sovyet ar\u015fivlerine g\u00f6re, sadece birka\u00e7 g\u00fcn i\u00e7erisinde toplam 496,400 \u00c7e\u00e7en-\u0130ngu\u015f, Orta Asya ve Sibirya\u2019ya do\u011fru s\u00fcrg\u00fcne g\u00f6nderildi; yolculuk s\u0131ras\u0131nda ve s\u00fcrg\u00fcndeki ya\u015fam ko\u015fullar\u0131nda 250 binden fazlas\u0131 hayat\u0131n\u0131 kaybetti; ve s\u00fcrg\u00fcn edilenlerin ancak yar\u0131s\u0131 1957 y\u0131l\u0131ndan sonra tarihsel anavatanlar\u0131na d\u00f6nebildi. Bu olaylar ya\u015fan\u0131rken \u00f6ylesine bir gizlilik ve sans\u00fcr vard\u0131 ki, d\u00fcnya kamuoyu bu vah\u015fi olaydan 2 y\u0131l sonra haberdar olabildi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bug\u00fcn hala \u00c7e\u00e7enya\u2019da durum pek parlak de\u011fil\u2026 90\u2019larda ba\u015flayan sava\u015f her ne kadar ate\u015fkesle sonu\u00e7lansa da, \u00c7e\u00e7enler hala Rusya\u2019n\u0131n zulm\u00fcnden kurtulam\u0131yor. Bug\u00fcn \u00c7e\u00e7enya\u2019da \u00c7e\u00e7en olmak demek, biraz da \u00c7e\u00e7enlikten, soyk\u0131r\u0131m haf\u0131zas\u0131ndan vazge\u00e7mek demek. \u00d6te yandan mesele \u00c7e\u00e7enya\u2019yla da bitmiyor. Ba\u015fka \u00fclkeler aras\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019ye de s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131 olarak gelmek zorunda kalan \u00c7e\u00e7enler, \u00c7e\u00e7enya sava\u015f\u0131n\u0131n ve yaratt\u0131\u011f\u0131 insanl\u0131k trajedisinin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 hala ya\u015famaya devam ediyorlar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c7e\u00e7enler, T\u00fcrkiye\u2019de y\u0131llarca korunaks\u0131z ve asgari ihtiya\u00e7lar\u0131 bile tam olarak kar\u015f\u0131lanmayan kamplarda ya\u015fad\u0131lar. Yakla\u015f\u0131k yedi ay \u00f6nce ise, g\u00f6zden uzaklara, Kocaeli \u0130limtepe\u2019deki TOK\u0130 konutlar\u0131na yerle\u015ftirildiler. Devlet \u00c7e\u00e7enlere &#8220;ba\u015flar\u0131n\u0131 sokacak&#8221; yer verdi, do\u011falgaz, su ve elektrik de verdi ama \u00e7al\u0131\u015fma izni vermedi. Hayatta kalmalar\u0131 i\u00e7in verdi\u011fi 600 TL ise tabii ki yetmedi. Faturalar \u00f6denemedi; \u00fc\u00e7 g\u00fcn sonra \u00f6denmeyen gazlar\u0131, elektrikleri, sular\u0131 kesildi. &#8220;Vazifesini yerine getiren&#8221; g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc kurtar\u0131ld\u0131 ama \u00c7e\u00e7enlerin bitmeyen \u00e7ilesi devam ediyor. Soyk\u0131r\u0131m ve trajedinin izleri, y\u0131llar ge\u00e7tik\u00e7e nesilden nesile farkl\u0131 boyutlarda s\u00fcr\u00fcyor\u2026<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Sovyet Rejiminin En B\u00fcy\u00fck Su\u00e7lar\u0131ndan<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><strong>Andrea Riscassi (\u0130talya\u2019da kurulan AnnaViva derne\u011finin y\u00f6neticilerinden, gazeteci):<\/strong><\/span> &#8220;23 \u015eubat Rusya i\u00e7in bir tatil anlam\u0131na geliyor. SCCB zaman\u0131nda &#8216;K\u0131z\u0131l Ordu G\u00fcn\u00fc&#8217;, bug\u00fcn ise &#8216;Anavatan Savunucular\u0131 G\u00fcn\u00fc&#8217; olarak askerlere adanm\u0131\u015f bir bayram olarak kutlan\u0131yor. Oysa 23 \u015eubat 1944, t\u00fcm \u00c7e\u00e7en halk\u0131n\u0131n Stalin taraf\u0131ndan Kazakistan ve Sibirya&#8217;ya s\u00fcrg\u00fcne g\u00f6nderildi\u011fi ve ancak yar\u0131s\u0131n\u0131n eve geri d\u00f6nmeyi ba\u015farabildi\u011fi, tarihin g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc en ac\u0131mas\u0131z en kitlesel s\u00fcrg\u00fcnlerden birisi.&#8221;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><strong>Michaela Pohl (Chechnya Advocacy Network&#8217;un \u00fcyesi tarih\u00e7i akademisyen):<\/strong><\/span> &#8220;\u00c7e\u00e7en halk\u0131n\u0131n 1944 y\u0131l\u0131nda maruz kald\u0131\u011f\u0131 bu s\u00fcrg\u00fcn\u00fc halen \u00e7ok az ki\u015fi biliyor. Ancak ben \u015fahsen bu s\u00fcrg\u00fcn\u00fcn ve \u00c7e\u00e7enlerin s\u00fcrg\u00fcndeki durumlar\u0131n\u0131n okullarda ders olarak okutulmas\u0131 gerekti\u011fi kanaatindeyim.&#8221;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><strong>Benedicte Berner (Civil Rights Defenders&#8217;in Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131):<\/strong><\/span> &#8220;\u015eubat 1944&#8217;te Stalin&#8217;in emri ile 400 bin \u00c7e\u00e7en ve 100 bin \u0130ngus, Nazilerle i\u015fbirli\u011fi yapt\u0131klar\u0131 su\u00e7lamas\u0131yla Kazakistan&#8217;a s\u00fcr\u00fcld\u00fc. Bu operasyon s\u0131ras\u0131nda pek \u00e7o\u011fu hayatini kaybetti. Dolay\u0131s\u0131yla, Sovyet rejimi taraf\u0131ndan insanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 i\u015flenilen su\u00e7lardan birisi olarak g\u00f6r\u00fcyorum bunu.&#8221;<\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>\u00a9Waynakh Online<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #ff0000;\">YASAL UYARI<\/span><br \/>\n<em>Sitede yer alan materyallerin t\u00fcm haklar\u0131 Waynakh Online\u2019a aittir. Bu materyaller (haberden\/makaleden\/terc\u00fcme eserden sadece al\u0131nt\u0131 yap\u0131lsa dahi) ancak kaynak g\u00f6sterilerek ve aktif link verilerek kullan\u0131labilir.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Haftal\u0131k yay\u0131nlanan &#8220;AGOS&#8221; gazetesinin 1 Mart 2013 tarihli say\u0131s\u0131nda, Kelemet \u00c7i\u011fdem T\u00fcrk\u2019\u00fcn haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 &#8220;Stalin\u2019in B\u00fcy\u00fck \u00c7e\u00e7en S\u00fcrg\u00fcn\u00fc Hat\u0131rlan\u0131yor&#8221; haberine yer verildi.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"views":4934,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12818"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12818"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12818\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12822,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12818\/revisions\/12822"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12818"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12818"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12818"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}