Sovyetler Birli\u011fi’ nin sava\u015f su\u00e7lusu lideri Stalin’ im emri\u00a0\u00fczerine Almanlara yard\u0131m ettikleri gerek\u00e7esi ile \u00c7e\u00e7en halk\u0131n\u0131n tamam\u0131 zorla vatanlar\u0131ndan s\u00fcr\u00fclerek hayvan vagonlar\u0131nda Orta Asya ve Sibirya’ ya s\u00fcrg\u00fcne g\u00f6nderildi.\u00a0500 binden fazla masum insan\u0131n yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131\u00a0Sovyet askerlerince \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc, yollarda ya da s\u00fcrg\u00fcn edildikleri b\u00f6lgelerdeki k\u00f6t\u00fc ko\u015fullarda ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirdi. Sovyet y\u00f6netimi bununla yetinmedi \u00fcstelik, t\u00fcm ansiklopedi ve kitaplardan, haritalardan \u00c7e\u00e7en ismini yoketti d\u00fcnyaya burada b\u00f6yle bir halk ya\u015famad\u0131 diyebilmek i\u00e7in. D\u00fcnya ancak s\u00fcrg\u00fcnden iki y\u0131l sonra haberdar olabildi bu vah\u015fetten. \u00c7e\u00e7en halk\u0131n\u0131n vatanlar\u0131na geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcne 1957′ ten sonra izin verildi, kay\u0131plar\u0131n tazminat\u0131 ise hi\u00e7 g\u00fcndeme gelmedi. Tam 60 y\u0131l sonra, bu katliam Avrupa Parlamentosu taraf\u0131ndan “Soyk\u0131r\u0131m” olarak kabul edildi, 2006 y\u0131l\u0131ndan bu yana da bir daha b\u00f6ylesi ac\u0131lar ya\u015fanmas\u0131n diye 23 \u015eubat D\u00fcnya \u00c7e\u00e7enya G\u00fcn\u00fc olarak an\u0131lmaya ba\u015fland\u0131.<\/p>\n
<\/p>\n
Bug\u00fcn, 23 \u015eubat 2008, “S\u00fcrg\u00fcn” \u00fcn, “Soyk\u0131r\u0131m” \u0131n 64. Y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fc!<\/p>\n
Ey halk\u0131m, Unutma, Unutturma, Affetme! Bug\u00fcn \u00c7e\u00e7en halk\u0131 yine s\u00fcrg\u00fcnde, yine soyk\u0131r\u0131ma maruz kalm\u0131\u015f durumda. Stalin sevdal\u0131lar\u0131n\u0131n s\u0131rf siyasi g\u00f6r\u00fc\u015fleri u\u011fruna dile getirmekten \u00e7ekindi\u011fi 23 \u015eubat gibi, d\u00fcnya devletleri do\u011fal gaz sevdalar\u0131 u\u011fruna bilindik \u00fc\u00e7 maymun rol\u00fcn\u00fc oynamay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n
Waynakh Online<\/strong> y\u00f6netimi olarak, Stalin ter\u00f6rizminin kurbanlar\u0131n\u0131 rahmetle an\u0131yoruz!<\/p>\n D\u00fcnya \u00c7e\u00e7enya G\u00fcn\u00fc resmi internet sitesinde yer alan 23 \u015eubat hakk\u0131ndaki bilgi:<\/strong><\/p>\n 23 \u015eubat 1944\u2019te Sovyetler Birli\u011fi t\u00fcm \u00c7e\u00e7en ve \u0130ngu\u015f halk\u0131n\u0131n Orta Asya\u2019n\u0131n bozk\u0131rlar\u0131na s\u00fcrg\u00fcn\u00fcn\u00fc ba\u015flatt\u0131. K\u0131\u015f\u0131n ortas\u0131nda katliamlara ve a\u00e7l\u0131\u011fa maruz b\u0131rak\u0131ld\u0131lar: bu, o s\u0131ralar Avrupa\u2019da Yahudilere yap\u0131lanlardan daha az zalimce de\u011fildi. Muhafazakar tespitlere g\u00f6re n\u00fcfusun yar\u0131s\u0131 \u00f6ld\u00fc ama \u00f6ld\u00fcr\u00fclenlerin oran\u0131 muhtemelen daha fazla.<\/span><\/p>\n 1944 y\u0131l\u0131 Ocak ay\u0131n\u0131n ba\u015flar\u0131nda on binlerce NKVD(Kom\u00fcnist gizli polisi) askeri bu k\u00fc\u00e7\u00fck da\u011fl\u0131k cumhuriyetlere gelmeye ba\u015flad\u0131lar ve neredeyse b\u00f6lgedeki b\u00fct\u00fcn yerle\u015fim yerlerini yakt\u0131lar. 23 \u015eubat K\u0131z\u0131l Ordu G\u00fcn\u00fcnde b\u00fct\u00fcn kasaba ve k\u00f6ylerdeki insanlar yerel Sovyet binalar\u0131nda toplant\u0131ya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131ld\u0131. Kimse ba\u015flar\u0131na gelecek felaketten \u015f\u00fcphelenmedi ve isteyerek topland\u0131lar. K\u0131z\u0131l Ordu G\u00fcn\u00fcn\u00fc kutlamak yerine kalabal\u0131\u011fa, H\u00fck\u00fcmet Y\u00f6netim Kurulu\u2019nun t\u00fcm \u00c7e\u00e7en ve \u0130ngu\u015f halk\u0131n\u0131n, vatana ihanet ve Almanlarla i\u015fbirli\u011fi yapma su\u00e7lar\u0131ndan dolay\u0131 s\u00fcr\u00fclmesini bildiren kararnamesi okundu.<\/span><\/p>\n Stalin\u2019in, s\u00fcrekli olarak Moskova\u2019ya boyun e\u011fmeleri iste\u011fine uymay\u0131 reddeden \u00c7e\u00e7enlerin s\u00fcr\u00fclmeleri i\u00e7in bir bahane olarak kulland\u0131\u011f\u0131 \u2018\u00c7e\u00e7enlerin Nazilerle i\u015fbirli\u011fi yapt\u0131klar\u0131\u2019 iddias\u0131n\u0131 destekleyen hi\u00e7bir kan\u0131t yoktu. Ger\u00e7ekte Alman ilerlemesi hi\u00e7bir zaman \u00c7e\u00e7enya topraklar\u0131na kadar devam edemedi. Dahas\u0131 \u00c7e\u00e7en askerler II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda kendilerini b\u00fcy\u00fck olaylardan d\u0131\u015f\u0131nda tuttular ve Sovyet ordusundaki oranlara g\u00f6re olduk\u00e7a fazla madalya ile \u00f6d\u00fcllendirildiler. Ama sonunda askerler bile ayr\u0131 tutulmad\u0131lar. Birliklerinden \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131lar ve direkt olarak Orta Asya\u2019daki s\u00fcrg\u00fcn kamplar\u0131na g\u00f6nderildiler.<\/span><\/p>\n Her \u015fehirde bir s\u00fcr\u00fc \u00c7e\u00e7en \u00e7ocuk, kad\u0131n ve adam silah zoruyla Studebaker kamyonlara (sava\u015f s\u0131ras\u0131nda Amerika taraf\u0131ndan m\u00fcttefiki Rusya\u2019ya \u00f6d\u00fcn\u00e7 verilen kamyonlar) bindirildi. Kamyonlar, i\u00e7indeki \u00c7e\u00e7enleri, insanlar\u0131n yiyece\u011fi, hatta yeterli elbisesi olmadan hayvan ta\u015f\u0131nan bo\u015f vagonlara dolduruldu\u011fu en yak\u0131n demiryolu istasyonlar\u0131na g\u00f6t\u00fcrd\u00fcler. Uzak da\u011fl\u0131k yerle\u015fimlerden k\u00f6yl\u00fcler ovalara inmeye zorland\u0131. Arkada kalanlar ve direnenler vuruldu. Hamile kad\u0131nlar, ya\u015fl\u0131lar ve ta\u015f\u0131nmas\u0131 \u00e7ok \u00e7aba gerektiren di\u011ferleri \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. Bunun gibi olaylardan biri de da\u011fl\u0131k Haybah k\u00f6y\u00fcnde meydana geldi. Belgelenen bu olayda 700 kad\u0131n, \u00e7ocuk ve ya\u015fl\u0131 insan canl\u0131 canl\u0131 yak\u0131ld\u0131. Bunun gibi katliamlar \u00fclkenin her yerinde meydana geldi ve da\u011fl\u0131k k\u00f6yler haftalar sonra k\u00fcl oldu.<\/span><\/p>\n Deh\u015fet verici yo\u011fun bir \u00e7al\u0131\u015fmayla t\u00fcm bir millet birka\u00e7 g\u00fcn i\u00e7inde atalar\u0131n\u0131n topraklar\u0131ndan temizlendi. Gece boyunca \u00c7e\u00e7enya ve \u0130ngu\u015fetya tamamen bo\u015falt\u0131ld\u0131, haritac\u0131lara \u00c7e\u00e7enler ve \u0130ngu\u015flarla ilgili resmi harita, kay\u0131t ve ansiklopedilerdeki t\u00fcm bilgilerin silinmesi talimat\u0131 verildi.<\/span><\/p>\n 29 \u015eubatta NKVD gizli polisi \u015fefi Lavrentii Beria Stalin\u2019e bir mektup yazd\u0131: \u201c\u00c7e\u00e7en ve \u0130ngu\u015flar\u0131n yeniden yerle\u015ftirilmelerine y\u00f6nelik operasyonun sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 bildiriyorum. 23 \u015eubatta yeniden yerle\u015ftirme y\u00fcksek da\u011fl\u0131k b\u00f6lgeler haricinde b\u00f6lgelerin \u00e7o\u011funda ba\u015flad\u0131\u2026 91,250 \u0130ngu\u015f da dahil olmak \u00fczere 478,479 ki\u015fi tahliye edildi ve \u00f6zel demiryolu trenlerine bindirildi. 180 \u00f6zel tren dolduruldu, bunlardan 159\u2019u yeni belirlenen yerlere gitti.\u201d<\/span><\/p>\n Neredeyse yar\u0131m milyon \u00c7e\u00e7en ve \u0130ngu\u015f i\u00e7in, so\u011fuk k\u0131\u015ftaki karanl\u0131k yolculuklar\u0131nda b\u00fcy\u00fck \u00e7ileleri daha yeni ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. M\u00fch\u00fcrlenen vagonlar ailelerle (adamlar, kad\u0131nlar, \u00e7ocuklar ve ya\u015fl\u0131lar) dolduruldu ve dondurucu so\u011fukta, tuvalet yada y\u0131kanacak yer olmadan zor \u015fartlarda yola \u00e7\u0131kt\u0131. T\u0131ka basa dolu vagonlarda tifo salg\u0131n\u0131 Bu\u00e7enwald ve Auschwitz\u2019de oldu\u011fu gibi bir \u00e7ok ki\u015fiyi \u00f6ld\u00fcrd\u00fc. \u00c7ok az yiyecek verilmi\u015fti, zay\u0131f ve hasta olanlar a\u00e7l\u0131k ve so\u011fuktan hayatlar\u0131n\u0131 kaybettiler. \u00c7e\u00e7en ve \u0130ngu\u015flar yolculuk boyunca, kendilerine vagonlardakilerin d\u00fc\u015fmanla i\u015fbirli\u011fi y\u00fcz\u00fcnden cezaland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenilen yerel halk\u0131n a\u015fa\u011f\u0131lamalar\u0131na ve k\u00f6t\u00fc muamelelerine maruz kald\u0131lar.<\/span><\/p>\n \u0130stasyonlardan birinde tan\u0131nm\u0131\u015f Abhaz e\u011fitimci Dimitri Gulya ger\u00e7ekten \u00fcz\u00fcnt\u00fc veren bir olaya \u015fahitlik etti: \u201c\u2026inan\u0131lmaz bir manzara: olduk\u00e7a uzun bir tren\u2026 Kafkas da\u011fl\u0131lar\u0131na benzeyen insanlar t\u0131kl\u0131m t\u0131kl\u0131m dolu. Kad\u0131nlar, \u00e7ocuklar, ya\u015fl\u0131lar, hepsi do\u011fuda bir yere g\u00f6nderiliyorlard\u0131. Hepsi son derece \u00fczg\u00fcn ve kederliydi\u2026 bunlar \u00c7e\u00e7en ve \u0130ngu\u015flard\u0131 ve kendi istekleriyle seyahat etmiyorlard\u0131. S\u00fcr\u00fcl\u00fcyorlard\u0131. Anavatana kar\u015f\u0131 \u00e7ok ciddi su\u00e7lar i\u015flemi\u015flerdi\u2026\u201d<\/span><\/p>\n Vagonlar s\u0131k s\u0131k cesetler i\u00e7in aran\u0131yorlard\u0131. \u00d6len akrabalar\u0131n\u0131n cesetlerini \u0130slam\u2019a uygun bir \u015fekilde g\u00f6mmeyi umut edenler umutsuz bir \u015fekilde yak\u0131nlar\u0131n\u0131n cesetlerini saklamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlard\u0131. Bir ka\u00e7 hafta s\u00fcren yolculuktan sonra \u00c7e\u00e7enler, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde Kazakistan, \u00d6zbekistan ve K\u0131rg\u0131zistan olarak bildi\u011fimiz yabanc\u0131 yerlere da\u011f\u0131t\u0131ld\u0131lar. Y\u00fcz binlerce s\u00fcrg\u00fcn ki\u015fiye bar\u0131nak ve yiyecek i\u00e7in \u00e7ok az yard\u0131m yap\u0131ld\u0131 ve \u00e7o\u011fu kendi ba\u015f\u0131n\u0131n \u00e7aresine bakmak zorunda kald\u0131.<\/span><\/p>\n Moskova Devlet \u00dcniversitesindeki bir tarih\u00e7inin 20 y\u0131l sonra yazd\u0131\u011f\u0131 gibi: \u201c\u2026\u00c7e\u00e7en ve \u0130ngu\u015flara yap\u0131lan en korkun\u00e7 ve \u00e7aresiz darbe, a\u00e7l\u0131k ve tehlikeli hastal\u0131klar y\u00fcz\u00fcnden on binlerce soyda\u015f\u0131n\u0131 g\u00f6mmek zorunda kald\u0131klar\u0131 ilk iki \u00fc\u00e7 senede yap\u0131ld\u0131.\u201d Sonraki y\u0131llarda binlerce ki\u015fi a\u00e7l\u0131k ve zat\u00fcrre y\u00fcz\u00fcnden hayat\u0131n\u0131 kaybetti.<\/span><\/p>\n Bu 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n yar\u0131s\u0131nda uzun bir sava\u015f veren ve devam\u0131nda ba\u015flar\u0131na b\u00fcy\u00fck bir s\u00fcrg\u00fcn felaketi gelen \u00c7e\u00e7enlerin g\u00fcr\u00fclt\u00fcl\u00fc tarihinde karanl\u0131k bir and\u0131. Bir \u00e7ok aile da\u011f\u0131ld\u0131 ve bir daha toplanamad\u0131.<\/span><\/p>\n S\u00fcr\u00fclenlerin g\u00f6nderildikleri yer ger\u00e7ekte mahkumlar\u0131n g\u00f6nderildi\u011fi s\u00fcrg\u00fcn yerleriydi. En k\u00fc\u00e7\u00fck bir kural ihlali bile hapis yada a\u011f\u0131r \u00e7al\u0131\u015fma ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131yordu. Rejim muhalifi yazar Alexander Soljenitsin, Gulag Tak\u0131madalar\u0131 adl\u0131 eserinde \u00c7e\u00e7enlerin hayatta kalma isteklerinin devam etti\u011fini belirtiyor: \u201cBu \u015fartlarda teslim olmayacak, itaat etmeyecek bir millet yoktu. Hem de sadece birka\u00e7 isyanc\u0131 de\u011fil, b\u00fct\u00fcn bir millet direniyordu. Onlar \u00c7e\u00e7enlerdi\u2026 T\u00fcm yerle\u015ftirilenler aras\u0131nda \u00c7e\u00e7enler tek ba\u015flar\u0131na kuvvet ve cesaretlerinin k\u0131r\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdiler. Haince evlerinden s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015flerdi ve o g\u00fcnden sonra hi\u00e7bir \u015feye inanmad\u0131lar\u2026 \u00c7e\u00e7enler asla patronlar\u0131n\u0131 sevindirmeye, onlarla iyi ge\u00e7inmeye \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131lar; davran\u0131\u015flar\u0131 her zaman ma\u011frur ve a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde d\u00fc\u015fmancayd\u0131\u2026 Ve s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131 olan \u015fey \u015fuydu: herkes onlardan korkuyordu. Kimse onlar\u0131n daha \u00f6nce ya\u015fad\u0131klar\u0131 gibi ya\u015famalar\u0131na engel olamad\u0131. Ya\u015fad\u0131klar\u0131 yeri 30 y\u0131l botunca y\u00f6neten rejim onlar\u0131 kurallar\u0131na sayg\u0131 g\u00f6stermeye zorlayamad\u0131.\u201d<\/span><\/p>\n Geride kalan \u00c7e\u00e7enler i\u00e7in \u015fartlar Stalin\u2019in \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc 1953 senesine kadar sertti. Daha sonra da \u00c7e\u00e7enler, ana vatanlar\u0131na d\u00f6nme izni almak i\u00e7in Moskova\u2019ya resmi temsilciler g\u00f6nderdiler. \u00c7e\u00e7enlerin \u00e7ok az bir k\u0131sm\u0131, damlac\u0131klar halinde, \u00e7oktan evlerine d\u00f6nmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. 1956\u2019da, 20. Parti Kongresinde Sovyet lider Nikita Kru\u015f\u00e7ev \u00c7e\u00e7enlere ve s\u00fcr\u00fclen di\u011fer insanlara yap\u0131lan yanl\u0131\u015flar\u0131 kabul etti. Bunun \u00fczerine yetkililerin \u00c7e\u00e7enlerin d\u00f6n\u00fc\u015flerini engellemek i\u00e7in ellerinden geleni yapmalar\u0131na ra\u011fmen damla bir ak\u0131nt\u0131ya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc ve baz\u0131lar\u0131 akrabalar\u0131n\u0131n kemiklerini, atalar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu mezarl\u0131klara g\u00f6mmek i\u00e7in geri getirdi. Ama hayatlar\u0131 asla 1944\u2019den \u00f6nceki gibi olamad\u0131. K\u00f6t\u00fc s\u00fcrg\u00fcn hat\u0131ralar\u0131, a\u00e7l\u0131k, hastal\u0131k hep haf\u0131zalar\u0131nda yer ald\u0131. Geri d\u00f6nen \u00c7e\u00e7enler evlerinin Rus ve Da\u011f\u0131stanl\u0131lara verildi\u011fini g\u00f6rd\u00fcler ve geri almak i\u00e7in sava\u015fmak zorunda kald\u0131lar. \u00c7ok az\u0131 bunu yapabildi.<\/span><\/p>\n S\u00fcrg\u00fcn, \u00c7e\u00e7enler i\u00e7in sadece ki\u015fisel bir facia de\u011fil, ayn\u0131 zamanda b\u00fct\u00fcn bir \u00c7e\u00e7en milleti i\u00e7in ortak bir felaket idi. Eski da\u011fl\u0131k yerle\u015fim yerlerinin bir \u00e7o\u011fu harabe haline d\u00f6nm\u00fc\u015f ve ya\u015fanmaz durumdayd\u0131. Bu, \u00c7e\u00e7enleri tarihlerinde ilk kez d\u00fczl\u00fcklerde ya\u015famaya zorlad\u0131. Dahas\u0131 ya\u015fl\u0131 n\u00fcfusun b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131n\u0131n hayat\u0131n\u0131 kaybetmesi, \u00c7e\u00e7en dilinin y\u00fczy\u0131llardan beri gelen zenginli\u011finin bozulmas\u0131na sebep oldu ve bu durum \u00c7e\u00e7en k\u00fclt\u00fcr\u00fcne b\u00fcy\u00fck zarar verdi.<\/span><\/p>\n Ya\u015fad\u0131klar\u0131 bu feci olaylar\u0131n ac\u0131 hat\u0131ralar\u0131 ve yak\u0131c\u0131 \u00fcz\u00fcnt\u00fcs\u00fc, \u00c7e\u00e7enler taraf\u0131ndan bu g\u00fcn bile derinden hissedilmektedir.<\/span><\/p>\n