\u00c7e\u00e7enya Bar\u0131\u015f Forumu Ba\u015fkan\u0131 Ivar Amundsen’ in 18 Mart 2009 \u00c7ar\u015famba g\u00fcn\u00fc Avrupa Parlamentosu’ nda d\u00fczenlenen \u00c7e\u00e7enya konulu \u00f6zel toplant\u0131da yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fman\u0131n de\u015fifre edilmi\u015f metni.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
“\u00c7e\u00e7enya\u2019 daki sava\u015f su\u00e7lar\u0131n\u0131 ve insan haklar\u0131 meselelerini g\u00fcndeme ald\u0131klar\u0131 i\u00e7in organizat\u00f6rlere te\u015fekk\u00fcr etmek istiyorum.<\/span><\/p>\n \u00dcnl\u00fc Nobel Bar\u0131\u015f \u00d6d\u00fcl\u00fc sahibi Elie Wiesel, internet sitesinde \u015funlar\u0131 s\u00f6ylemektedir:<\/span><\/p>\n – <\/span><\/span><\/span>Bazen m\u00fcdahale etmeliyiz,<\/span><\/p>\n – <\/span><\/span><\/span>\u0130nsan hayat\u0131 tehlikeye at\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda,<\/span><\/p>\n – <\/span><\/span><\/span>\u0130nsan \u015ferefi risk alt\u0131na girdi\u011finde,<\/span><\/p>\n – <\/span><\/span><\/span>Ulusal s\u0131n\u0131r ve hassasiyetler yersiz ve anlams\u0131z hale getirildi\u011finde,<\/span><\/p>\n – <\/span><\/span><\/span>Irk, din veya politik g\u00f6r\u00fc\u015flerinden dolay\u0131 erkek ve kad\u0131nlara kovu\u015fturma a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda,<\/span><\/p>\n – <\/span><\/span><\/span>O yer \u2013 o zaman<\/span><\/p>\n – <\/span><\/span><\/span>Evrenin merkezi haline gelmeli<\/span><\/p>\n Elie Wiesel \u015fu s\u00f6zleriyle de iyi tan\u0131n\u0131r: <\/span><\/p>\n \u201cSevginin z\u0131t anlam\u0131 nefret de\u011fil, duygusuzluktur.\u201d<\/span><\/p>\n Bir insan haklar\u0131 savunucusu olarak, d\u00fcnyadaki krize y\u00f6nelik \u201cUluslararas\u0131 Toplum\u201d olarak adland\u0131r\u0131lan toplulu\u011fun duygusuzlu\u011fu beni deh\u015fete d\u00fc\u015f\u00fcrmektedir. Bu; bireyleri, uluslar\u0131 ve uluslararas\u0131 organizasyonlar\u0131 ilgilendiren sava\u015f vah\u015fetlerini, insanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 i\u015flenen su\u00e7lar\u0131 ve hatta soyk\u0131r\u0131ma kadar dayanmaktad\u0131r. Bunun nedenlerinden biri politik ara eksikli\u011fi de\u011fildir \u2013 Birle\u015fmi\u015f Milletler, Avrupa Konseyi, G20, Uluslararas\u0131 Mahkemeler ve Uluslararas\u0131 \u0130nsan Haklar\u0131 Konvensiyonu var \u2013 ve do\u011fru ve yanl\u0131\u015f aras\u0131ndaki fark\u0131 \u00e7ok iyi bilen, \u00e7ok iyi geli\u015fmi\u015f ve uygar beyinlerimiz var.<\/span><\/p>\n Buna ra\u011fmen, herhangi krizle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda kurbanlar\u0131 kurtaracak ve failleri adalete teslim edecek kesin ve kararl\u0131 hamleler yetersiz kalmaktad\u0131r. Adres eksikli\u011fi \u00e7o\u011funlukla \u201cReel-Politika\u201d olarak a\u00e7\u0131klanmaktad\u0131r. Ben bunu \u201cAhlaks\u0131zl\u0131k, Sorumsuzluk ve Al\u00e7akl\u0131k\u201d olarak adland\u0131r\u0131yorum. <\/span><\/p>\n Benim endi\u015fem \u00c7e\u00e7enya ve bu \u00fclkenin insanlar\u0131. \u00c7e\u00e7enya Avrupa topra\u011f\u0131d\u0131r ve bundan dolay\u0131d\u0131r ki Avrupa Konseyi\u2019nin a\u00e7\u0131k yetki alan\u0131ndad\u0131r, fakat ayn\u0131 zamanda Avrupa Parlamentosu i\u00e7in bir meseledir.<\/span><\/p>\n Ben \u00c7e\u00e7enya Bar\u0131\u015f Forumu y\u00f6neticisiyim ve g\u00f6revimiz bar\u0131\u015f\u0131n tekrar sa\u011flanmas\u0131 \u2013 insan haklar\u0131 \u2013 demokrasi ve yasalar\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn \u00c7e\u00e7enler i\u00e7in de ge\u00e7erli olmas\u0131d\u0131r; fakat bunun sa\u011flanmas\u0131n\u0131n soyutlanm\u0131\u015f bir ortamda olamayaca\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131nday\u0131z \u00e7\u00fcnk\u00fc bu mesele Rusya ve Kafkasya\u2019da olanlar ba\u011flam\u0131nda de\u011ferlendirilmelidir.<\/span><\/p>\n Bu nedenden dolay\u0131d\u0131r ki biz de Rusya\u2019daki demokrasinin zay\u0131f durumuna dikkat \u00e7ekmek istiyoruz. Kremlin buna \u201cBa\u011f\u0131ms\u0131z Demokrasi\u201d ad\u0131n\u0131 vermektedir. Daha do\u011frusu \u201cDemokrasi Olarak Adland\u0131r\u0131lan\u201d ifadesi yerinde olur. Baz\u0131 Rusya uzmanlar\u0131 buna \u201cpolis \u00fclkesi\u201d ya da \u201c\u00e7ete \u00fclkesi\u201d olarak de\u011finmektedirler.<\/span><\/p>\n Bug\u00fcn Rusya halk\u0131n\u0131 olu\u015fturan tipik \u00f6zellikler aras\u0131nda derin adalet ve yasalar\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn eksikli\u011fi vard\u0131r: B\u00fcy\u00fck \u00e7apl\u0131 yolsuzluklar, gazetecilerin, muhalif ve insan haklar\u0131 savunucular\u0131n\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi, politik muhalefetin bast\u0131r\u0131lmas\u0131, etkin bas\u0131n sans\u00fcr\u00fc ve milliyet\u00e7ilik ve yabanc\u0131 d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n fakt\u00f6rleri. Kremlin\u2019in bir gen\u00e7lik organizasyonu olan ve 100.000 \u00fcyeden olu\u015fan ideolojik tak\u0131m\u0131 Nashi’ nin ba\u015fkanl\u0131k mitinglerine destek veya politik muhalefete rahats\u0131zl\u0131k vermek amac\u0131yla kurulmas\u0131 tesad\u00fcf de\u011fildir.<\/span><\/p>\n Ter\u00f6rizm ve \u00c7e\u00e7enya\u2019daki sava\u015f da d\u00e2hil, t\u00fcm bu fakt\u00f6rler bir tehdit ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir devlet kontrol\u00fcn\u00fc hakl\u0131 \u00e7\u0131karmaya yarayan acil bir durum imaj\u0131n\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n Bug\u00fcn Rus halk\u0131 \u00e7ok tutuculuk ve kasti dengesizlik i\u00e7indedir. Bu, kendi kendini bir hedef haline getirmi\u015ftir; \u00e7\u00fcnk\u00fc bu, Kremlin\u2019in politik sonunu getirecek bir numaral\u0131 eksiklik olan demokrasinin ve sivil \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin bast\u0131r\u0131lmas\u0131na olanak sa\u011flamaktad\u0131r \u2013 ki b\u00f6ylelikle Kremlin g\u00fcc\u00fcn\u00fc elinde tutmaktad\u0131r. Buradan da sivil \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin, yasalar\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn, bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve \u00e7e\u015fitli politik \u00e7evreleri i\u00e7eren ger\u00e7ek bir demokrasinin bulundu\u011fu dengeli ve a\u00e7\u0131k bir halk Kremlin ve FSB i\u00e7in bir tehdit olu\u015fturmaktad\u0131r: G\u00fc\u00e7 ald\u0131klar\u0131 temel ve kontrol mekanizmalar bu de\u011ferlerle ya\u015fayamaz. Bat\u0131 buna \u00e7ok dikkat etmelidir ve Rusya\u2019da demokrasinin uygulanmas\u0131 g\u00f6revine giri\u015fmeye ba\u015flamal\u0131d\u0131r. \u00c7e\u00e7en halk\u0131 i\u00e7in ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k ve \u00f6zerklik i\u00e7in \u0131srar, iyi bir ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131d\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n \u00c7e\u00e7enya\u2019daki ac\u0131mas\u0131z Rus sava\u015f\u0131ndan \u015fu sonu\u00e7lara var\u0131yorum:<\/span><\/p>\n 1. Rusya, BM s\u00f6zle\u015fmesini ve \u0130nsan Haklar\u0131 Konvansiyonu’nu ihlal etmektedir<\/span><\/p>\n 2. Rusya, Avrupa Konseyi \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi’ni ve Konvansiyonu’nu ihlal etmektedir<\/span><\/p>\n 3. Rusya, Devlet Ba\u015fkanlar\u0131 Yeltsin ve Maskhadov aras\u0131nda 12 May\u0131s 1997\u2019de imzalanan bar\u0131\u015f antla\u015fmas\u0131n\u0131 ihlal etmektedir.<\/span><\/p>\n 4. Rusya, \u00c7e\u00e7enya\u2019daki sava\u015f su\u00e7lar\u0131ndan dolay\u0131 uluslararas\u0131 bir mahkemede yarg\u0131lanmal\u0131d\u0131r<\/span><\/p>\n 5. Rusya, uluslararas\u0131 hukuku ihlal etmektedir \u2013 \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00c7e\u00e7enya’da 1991\u2019deki Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin da\u011f\u0131lmas\u0131ndan sonra di\u011fer eski Birlik cumhuriyetleri gibi hakl\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve egemenli\u011fine sahip olmal\u0131yd\u0131. Rusya, dolay\u0131s\u0131yla birli\u011fin da\u011f\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7an Nisan 1990\u2019daki Y\u00fcksek Sovyet Kararlar\u0131n\u0131 da ihlal etmektedir.<\/span><\/p>\n Son madde a\u00e7\u0131klama gerektirmektedir.<\/span><\/p>\n 1991\u2019in sonunda Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin da\u011f\u0131lmas\u0131na yol a\u00e7an s\u00fcrecin bir par\u00e7as\u0131 olarak, \u00fc\u00e7 g\u00f6ze \u00e7arpan karar 3, 10 ve 26 Nisan 1990\u2019da Y\u00fcksek Sovyet\u2019ten ge\u00e7irildi.<\/span><\/p>\n Bu kararlar Birlik cumhuriyetlerine izin vermekle kalmad\u0131, ayn\u0131 zamanda referandum d\u00fczenleyip se\u00e7im yapmalar\u0131, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 ilan etmeleri ve kendi anayasalar\u0131n\u0131, parlamentolar\u0131n\u0131 ve h\u00fck\u00fcmetlerini olu\u015fturmalar\u0131 i\u00e7in ger\u00e7ekten te\u015fvik etti. \u00c7e\u00e7enya gibi \u00f6zerk cumhuriyetlere de kendilerini birlik cumhuriyetleriyle de\u011ferlendirerek, ilan edilen egemenlik i\u00e7in prosed\u00fcr\u00fc y\u00fcr\u00fctme hakk\u0131 verilmi\u015ftir. Bu yasaya g\u00f6re, \u00c7e\u00e7en-\u0130ngu\u015f Y\u00fcksek Sovyeti’ nin 27 Kas\u0131m 1990\u2019da di\u011fer birlik cumhuriyetleriyle ayn\u0131 kefede birlik ve Federasyon antla\u015fmalar\u0131na kat\u0131lacak olan ve egemen bir devlet oldu\u011funu ilan eden \u201c\u00c7e\u00e7en-Ingu\u015f Cumhuriyeti Devlet Egemenli\u011fi Beyannamesi\u201dni kabul etti. Beyanname, <\/span>1989\u2019da Kom\u00fcnist partinin ilk sekreteri olarak atanm\u0131\u015f, <\/span>\u00c7e\u00e7en-Ingu\u015f \u00d6zerk Sosyalist Cumhuriyeti Sovyet lideri Doku Zavgayev taraf\u0131ndan onayland\u0131. Bu tarihten itibaren \u00c7e\u00e7enya, ertesi y\u0131l ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k talep eden di\u011fer b\u00fct\u00fcn Birlik cumhuriyetleriyle ayn\u0131 yasal derecede egemenli\u011fi elinde olan t\u00fczel ki\u015fili\u011fe sahipti. 8 Haziran 1991\u2019de \u00c7e\u00e7en Ulusal Meclisi \u00c7e\u00e7enya’ n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yeniden onaylad\u0131. \u00c7e\u00e7enya Anayasas\u0131n\u0131 12 Mart 1992\u2019de kabul etti.<\/span><\/p>\n \u00c7e\u00e7enya, Birlik cumhuriyetlerinin yetkililerinin yeni bir birlik antla\u015fmas\u0131 imzalamak i\u00e7in 20 A\u011fustos 1991\u2019de Moskova\u2019da yap\u0131lacak olan toplant\u0131da da bulunmu\u015ftur. Bu, Rusya ba\u015fbakan\u0131 Boris Yeltsin\u2019in Sovyetler Birli\u011fi\u2019ni da\u011f\u0131tma hamlesinin bir par\u00e7as\u0131yd\u0131. Fakat bir g\u00fcn \u00f6nce, 19 A\u011fustosta Sovyet cumhurba\u015fkan\u0131 Gorbachov \u00e7arp\u0131c\u0131 bir \u015fekilde Karadeniz\u2019deki villas\u0131nda darbe ya da \u201ckararl\u0131 bir devrim hareketi” yap\u0131larak tutukland\u0131. Ama\u00e7 Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin feshinin engellenmesiydi ve kat\u0131 tutucu kom\u00fcnistler bu hareketin failleriydi. Bir\u00e7ok insan, buna ra\u011fmen, Gorbachov\u2019a yap\u0131lan darbenin asl\u0131nda bizzat kendisi taraf\u0131ndan – Birli\u011fi da\u011f\u0131lmadan kurtarmak i\u00e7in \u00fcmitsiz bir giri\u015fim olarak – d\u00fczenlendi\u011f\u0131 \u015f\u00fcphesine kap\u0131l\u0131rlar. Perestroika ve Glasnost ile kontrol\u00fcnden \u00e7\u0131kan ve d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcnden \u00e7ok daha ileri giden bir s\u00fcreci ba\u015flatm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n Ayn\u0131 etkiyi olu\u015fturacak bir antla\u015fma ba\u015fl\u0131ca Birlik cumhuriyetleriyle Aral\u0131k ba\u015f\u0131nda imzaland\u0131, bu kez \u00c7e\u00e7enya yoktu. 26 Aral\u0131k 1991\u2019de Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin Y\u00fcksek Sovyet Cumhuriyetleri Konseyi, Birli\u011fin da\u011f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan etti ve kendi kendini de feshetti.<\/span><\/p>\n Sovyetler Birli\u011fi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 sona erdirdi.<\/span><\/p>\n Vladimir Putin olay\u0131 \u015fu \u015fekilde ifade etti: \u201cSon y\u00fczy\u0131l\u0131n en \u00f6nemli jeopolitik felaketi.\u201d <\/strong>Ben bunun t\u00fcm zamanlar\u0131n en \u00f6nemli politik mucizelerinden biri oldu\u011funu s\u00f6ylerdim.<\/strong><\/span><\/p>\n Rusya yasad\u0131\u015f\u0131 olarak \u00c7e\u00e7en topraklar\u0131n\u0131 kendi anayasas\u0131na 1993\u2019te ekledi ve yine yasad\u0131\u015f\u0131 olarak 1994\u2019te \u00c7e\u00e7enya cumhuriyetine kar\u015f\u0131 sava\u015f ba\u015flatt\u0131. Yeltsin bunu: \u201cAnayasal bir d\u00fczen olu\u015fturmak i\u00e7in\u201d olarak a\u00e7\u0131klad\u0131. Yakla\u015f\u0131k 100.000 \u00c7e\u00e7en \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc ve \u015fehirlerde harabe olana kadar bombaland\u0131. Ne var ki Ruslar da b\u00fcy\u00fck kay\u0131plar verdiler ve sava\u015f Rusya\u2019da giderek pop\u00fclerli\u011fini kaybetmeye ba\u015flad\u0131. 1996\u2019daki yakla\u015fan cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7imi \u00f6ncesi, Yeltsin geri \u00e7ekilme karar\u0131 ald\u0131 ve cumhurba\u015fkan\u0131 Yeltsin ile \u00c7e\u00e7enya’ n\u0131n yeni se\u00e7ilmi\u015f cumhurba\u015fkan\u0131 Aslan Maskhadov aras\u0131nda bir bar\u0131\u015f antla\u015fmas\u0131 12 May\u0131s 1997\u2019de imzaland\u0131. Antla\u015fmay\u0131 imzalayan taraflar gelecekteki \u00e7at\u0131\u015fmalarda \u015fiddete ba\u015fvurmamak \u00fczere kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 vaatte bulundular.<\/span><\/p>\n Bu Antla\u015fma da \u00c7e\u00e7enya\u2019n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir kan\u0131t\u0131d\u0131r. Bu, iki \u00fclkenin en ba\u015ftakileri taraf\u0131ndan imzalanm\u0131\u015f bir antla\u015fmad\u0131r ve uluslararas\u0131 <\/em>bir \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 sonland\u0131racak t\u00fcm \u00f6zellikleri kendisine bar\u0131nd\u0131r\u0131r. Ger\u00e7ekten de bu, \u00c7e\u00e7enya\u2019n\u0131n egemen bir devlet olarak yasal stat\u00fcs\u00fcn\u00fcn Rusya taraf\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fekilde tan\u0131nmas\u0131d\u0131r. <\/span><\/p>\n D\u00f6rt ay \u00f6nce, 27 Ocak\u2019ta \u00c7e\u00e7enya\u2019da genel se\u00e7imler vard\u0131. Yeni parlamento olu\u015fturulmu\u015ftu ve Aslan Maskhadov cumhurba\u015fkan\u0131 se\u00e7ilmi\u015fti. Se\u00e7im, se\u00e7imi \u201c\u00f6zg\u00fcr ve adil\u201d olarak niteleyen OSCE taraf\u0131ndan g\u00f6zlenmi\u015fti. Yank\u0131lara bak\u0131l\u0131rsa, Sovyet Birli\u011fi\u2019ndeki yap\u0131lm\u0131\u015f b\u00fct\u00fcn se\u00e7imler aras\u0131nda \u201cba\u011f\u0131ms\u0131z ve adil\u201d olan tek se\u00e7im bu olabilir!<\/span><\/p>\n Yeltsin, se\u00e7imden bir ka\u00e7 g\u00fcn sonra 2 \u015eubatta \u00c7e\u00e7en cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazand\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in tebrik etmek \u00fczere Maskhadov\u2019a bir mektup g\u00f6nderdi. Cumhurba\u015fkan\u0131ndan cumhurba\u015fkan\u0131na, bir devletten bir devlete \u2013 bu \u00c7e\u00e7enya\u2019n\u0131n egemenli\u011fini Rusya\u2019n\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc ve ba\u015fka bir \u015fekilde tan\u0131nmas\u0131d\u0131r!<\/span><\/p>\n B\u00fct\u00fcn bunlar dikkate de\u011ferdir \u00e7\u00fcnk\u00fc se\u00e7im Mart 1992\u2019deki Dudaev\u2019in cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 s\u0131ras\u0131nda \u00c7e\u00e7en Parlamentosu taraf\u0131ndan kabul edilen \u00c7e\u00e7en anayasas\u0131n\u0131 temel alm\u0131\u015ft\u0131r. Bu anayasan\u0131n 1. f\u0131kras\u0131 \u015fu \u015fekildedir:<\/span><\/p>\n \u00c7e\u00e7en cumhuriyeti, \u00c7e\u00e7en halk\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcr iradesi taraf\u0131ndan olu\u015fturulmu\u015f egemen, demokratik ve yasal bir devlettir. \u00dclkeyi ve ulusal zenginlikleri ilgilendiren en y\u00fcksek haklara sahiptir; i\u00e7 ve d\u0131\u015f politikalar\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak belirler, \u00fclkesi s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde ge\u00e7erli olan anayasa ve kanunlar\u0131 kabul eder. \u00c7e\u00e7en Cumhuriyeti\u00a0 \u0130\u00e7kerya devlet egemenli\u011fi b\u00f6l\u00fcnmezdir.<\/span><\/em><\/p>\n Sonu\u00e7 olarak cumhurba\u015fkan\u0131 Maskhadov\u2019a g\u00f6nderilen tebrik mektubu, ger\u00e7ekle\u015ftirilen se\u00e7imin ve se\u00e7imin dayana\u011f\u0131 olan anayasan\u0131n a\u00e7\u0131k\u00e7a tan\u0131nmas\u0131d\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n \u0130ki y\u0131l sonra, 1999\u2019un sonbahar\u0131nda cumhurba\u015fkan\u0131 Yeltsin, Rus gizli polisi FSB\u2019nin en \u00fcst k\u0131demlerinden gelen Vladimir Putin\u2019i kendine yeni bir ba\u015fbakan edindi. Tan\u0131\u015ft\u0131rma sonras\u0131nda Yeltsin, \u201cKendileri, cumhurba\u015fkan\u0131 olarak yerime ge\u00e7ecekler\u201d ve \u201cPutin, \u00c7e\u00e7en sorununu iyi y\u00f6nde \u00e7\u00f6zecek\u201d dedi. Son s\u00f6ylenen c\u00fcmleye kar\u015f\u0131l\u0131k olarak Putin \u015f\u00f6yle cevap verdi: \u201cEvet ve biz sonuncusunu yapaca\u011f\u0131z \u2013 o boktan evden onu \u00e7ekip d\u0131\u015far\u0131 atmak zorunda kalsak bile\u201d <\/span><\/p>\n \u0130\u015fte yeni atanm\u0131\u015f bir ba\u015fbakandan baz\u0131 politik s\u00f6zler!<\/span><\/p>\n Eyl\u00fcl 1999\u2019da gece Moskova\u2019daki baz\u0131 apartmanlar ve di\u011fer baz\u0131 \u015fehirlerdeki patlamalar, 294 masum sivil Ruslar\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcne neden oldu. Putin, su\u00e7u \u00c7e\u00e7en ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131lara y\u00fcklemekte ge\u00e7 davranmad\u0131 ve k\u00fc\u00e7\u00fck Kafkas kom\u015fusuna kar\u015f\u0131 askeri bir m\u00fccadele i\u00e7in elinden geldi\u011fi kadar seferber oldu.<\/span><\/p>\n Ne var ki ortada patlamalar\u0131n, o zamanlarda daha hi\u00e7 tan\u0131nmayan Vladimir Putin\u2019i, bahar 2000\u2019deki cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7iminde sa\u011flama almak amac\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan, \u00c7e\u00e7enya\u2019ya kar\u015f\u0131 yeni bir Rus sava\u015f\u0131n\u0131 bahanesi olu\u015fturan ve FBS taraf\u0131ndan bizzat yap\u0131lan \u00e7irkin bir operasyon oldu\u011funun \u00e7ok fazla kan\u0131t\u0131 vard\u0131r. Arkada\u015flar\u0131m Anna Politkovskaya ve Alexander Litvinenko bu konu hakk\u0131nda \u00e7ok yazd\u0131lar ve bundan dolay\u0131 da \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fcler. Eski ba\u015fbakan Sergej Stepashin, \u00c7e\u00e7enya\u2019ya kar\u015f\u0131 yap\u0131lan ikinci sava\u015f\u0131n asl\u0131nda FSB taraf\u0131ndan Mart 1998 kadar erken bir tarihte planland\u0131\u011f\u0131n\u0131 if\u015fa etti.<\/span><\/p>\n \u00c7e\u00e7enya\u2019ya kar\u015f\u0131 sava\u015f s\u00fcrd\u00fcr\u00fcld\u00fc, Yeltsin yeni y\u0131l arifesinde istifa etti, Putin vek\u00e2let eden cumhurba\u015fkan\u0131 oldu ve birka\u00e7 ay sonra cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazanacak kadar da tan\u0131nd\u0131. \u015eunu da eklemek gerekir ki, Londra\u2019daki Times gazetesi Putin\u2019e se\u00e7im sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 garanti etmek i\u00e7in b\u00fcy\u00fck \u00e7apl\u0131 se\u00e7im hilelerini belgeleyen ilgin\u00e7 bir makale yay\u0131nlad\u0131.<\/span><\/p>\n FSB, kendi adamlar\u0131n\u0131 istedikleri yere yerle\u015ftirdi!<\/span><\/p>\n \u00c7e\u00e7enya tarihi, hem daha uzun bir s\u00fcre\u00e7te hem de daha g\u00fcncel bir ba\u011flamda bask\u0131 ve sonu gelmeyen bir ac\u0131d\u0131r. Bug\u00fcn sava\u015f hala bitmemi\u015ftir. <\/em>\u00c7e\u00e7enya, bir Rus kukla rejimi ve taraf\u0131ndan y\u00f6netilmektedir ve orada acil bir durum vard\u0131r. Kay\u0131p insanlar, i\u015fkence, tecav\u00fcz, yasad\u0131\u015f\u0131 \u00f6ld\u00fcrmeler ve gazetecilerin susturulmas\u0131, insan haklar\u0131 savunucular\u0131 ve tan\u0131klar art\u0131k orada s\u0131radan hale geldi. \u00c7e\u00e7enler korku ve bask\u0131ya maruzlar ve adalet arayacak herhangi bir yollar\u0131 yoktur.<\/span><\/p>\n Bayanlar baylar \u2013 i\u015fte bu bizim g\u00fcndemimiz! \u0130\u015fte bu bizim sorumlulu\u011fumuz! <\/span><\/strong>Avrupa Konseyi ve Avrupa Parlamentosunun, bizim de co\u011frafi b\u00f6lgemizde bar\u0131\u015f\u0131, insan haklar\u0131n\u0131, insan \u015ferefini ve yasalar\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sa\u011flayacak komisyonu var. BM birka\u00e7 y\u0131l \u00f6nce \u201cKoruma Sorumlulu\u011fu\u201d <\/em> <\/span>ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir belgeyi kabule etti. \u00c7e\u00e7enleri korumak i\u00e7in sorumlulu\u011fumuz var; \u00c7e\u00e7enleri, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131, politik ve yasal haklar\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in g\u00f6revimiz var.<\/span><\/p>\n Bizlerin ger\u00e7ekten de m\u00fcdahale etmemizi gerektiren \u00fc\u00e7 tane boyut var:<\/span><\/p>\n 1. \u00c7e\u00e7en vatanda\u015flar\u0131n\u0131n bug\u00fcnk\u00fc \u015fartlar\u0131.<\/span><\/p>\n 2. Kafkaslardaki jeopolitik istikrar.<\/span><\/p>\n 3. D\u00fcnya bar\u0131\u015f\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in \u00e7ok gerekli olan \u2013 Rusya\u2019daki acil durumu sonland\u0131rmak ve Rusya\u2019da demokrasiyi in\u015fa etmek i\u00e7in \u00c7e\u00e7enya\u2019da istikrar ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k bu s\u00fcrecin anahtar\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n \u00c7e\u00e7enya\u2019da gerekli olan \u015fey \u00f6zg\u00fcr ve adil bir se\u00e7imdir, b\u00f6ylece \u00c7e\u00e7enler kendi h\u00fck\u00fcmetlerini se\u00e7ebilir. Bu, 1997\u2019den beri \u2013 yakla\u015f\u0131k 10 y\u0131ld\u0131r- yap\u0131lmad\u0131. Daha sonraki t\u00fcm \u201cse\u00e7imler\u201d ve bir referandum da d\u00e2hil olmak \u00fczere alay konusu gibi hileyle yap\u0131ld\u0131.<\/span><\/p>\n 1997\u2019deki se\u00e7imlere OSCE a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koyarak d\u00e2hil olmu\u015ftu ve b\u00f6ylece \u00f6zg\u00fcr ve adil bir sonu\u00e7 garanti edilmi\u015fti. <\/span>OSCE \u2013 elbette \u2013 yineden d\u00e2hil edilmelidir. \u00c7e\u00e7enya yabanc\u0131 g\u00fc\u00e7ler taraf\u0131ndan i\u015fgal edilmi\u015ftir ve onlar\u0131n i\u015fbirlik\u00e7ileri taraf\u0131ndan da y\u00f6netilmektedir. Bu \u015fartlar alt\u0131nda orada adil bir se\u00e7im olamaz. O halde Rusya, ister \u00c7e\u00e7enya\u2019n\u0131n, isterse Avrupa Konseyi\u2019nin Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Konvansiyonu\u2019nun yasal \u00e7er\u00e7evesini ilgilendirsin, <\/span>b\u00fct\u00fcn uluslararas\u0131 y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirmelidir. <\/span><\/p>\n Cumhurba\u015fkan\u0131 Dmitri Medvedev, ge\u00e7en sene g\u00f6revine ba\u015flamas\u0131ndan k\u0131sa bir zaman sonra CNN\u2019e \u015funu demi\u015ftir: \u201cHer insan\u0131n \u00f6zg\u00fcr iradesini kullanma hakk\u0131 vard\u0131r.\u201d<\/strong><\/span><\/p>\n Do\u011fru olan yakla\u015f\u0131m i\u015fte budur ve Avrupa, bunun \u00c7e\u00e7enya’ da olmas\u0131 i\u00e7in uygun bir kararl\u0131l\u0131kla \u0131srar etmelidir.<\/span><\/p>\n Avrupa Konseyi\u2019ni ve Avrupa Parlamentosu\u2019nu, Rusya\u2019n\u0131n \u00c7e\u00e7enya’ daki b\u00fct\u00fcn y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirmesi i\u00e7in a\u00e7\u0131k ve uygun bir politika olu\u015fturmak \u00fczere davet ediyorum. Kararl\u0131l\u0131k, etik y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck ve politik irade yoksunlu\u011fundan dolay\u0131 herhangi bir Avrupa insan\u0131n\u0131n kurban edilmesinin kesinlikle herhangi bir \u00f6zr\u00fc olamaz.<\/span><\/p>\n Te\u015fekk\u00fcr ediyorum. “<\/span><\/p>\n 18 Mart 2009<\/p>\n Avrupa Parlamentosu<\/p>\n Br\u00fcksel\/Bel\u00e7ika<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u00c7e\u00e7enya Bar\u0131\u015f Forumu Ba\u015fkan\u0131 Ivar Amundsen’ in 18 Mart 2009 \u00c7ar\u015famba g\u00fcn\u00fc Avrupa Parlamentosu’ nda d\u00fczenlenen \u00c7e\u00e7enya konulu \u00f6zel toplant\u0131da yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fman\u0131n de\u015fifre edilmi\u015f metni.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[241,242,63],"class_list":["post-2607","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-haberler","tag-avrupa-parlamentosu","tag-cecen-cumhuriyeti-ickerya-hukumeti","tag-ivar-amundsen"],"views":4057,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2607","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2607"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2607\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2612,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2607\/revisions\/2612"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2607"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2607"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2607"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n<\/span><\/p>\n