Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi’nde kay\u0131p \u00c7e\u00e7enler ve ya\u015fam hakk\u0131n\u0131n ihlali iddialar\u0131 konusunda g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclen ve bug\u00fcn neticelenen be\u015f dosyada Rusya Federasyonu \u00c7e\u00e7en kurbanlar\u0131n yak\u0131nlar\u0131na 577 bin Euro tazminat \u00f6demeye mahkum oldu.<\/p>\n
<\/p>\n
Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi \u00c7e\u00e7en Alaudinova, Bitiyeva, Gakiyeva, Israilova, Khachukayev ve di\u011ferleri ile Ruysya Federasyonu aras\u0131ndaki davalarda 23 Nisan 2009 Per\u015fembe g\u00fcn\u00fc var\u0131lan kesin h\u00fck\u00fcmlerin \u00c7e\u00e7enler lehine oldu\u011funu a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n
32297\/05 numaral\u0131 dosyada takip edilen Alaudinova ve Rusya aras\u0131ndaki davan\u0131n konusu 1976 do\u011fumlu Bekhan Alaudinov’ un ka\u00e7\u0131r\u0131lmas\u0131ndan sonra ak\u0131betinin \u00f6\u011frenilememesiydi. Mahkeme kay\u0131tlar\u0131na g\u00f6re, 8 Kas\u0131m 2001 tarihinde sabah erken saatlerde makinal\u0131 silahl\u0131, askeri k\u0131yafetli ve maskeli bir grup ki\u015fi \u00c7e\u00e7enya’n\u0131n Urus-Martan kentindeki Alaudinovlar\u0131n evine bask\u0131n yaparak Bekhan’\u0131 tutuklad\u0131 ve askeri bir kamyona bindirerek bilinmeyen bir yere g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. Bekhan’\u0131n annesi bayan Alaudinova olay\u0131n ard\u0131ndan ki\u015fisel olarak pek \u00e7ok makama o\u011flunun bulunmas\u0131 i\u00e7in ba\u015fvuruda bulundu. Bu ba\u015fvurular neticesinde bir ka\u00e7 soru\u015fturma a\u00e7\u0131ld\u0131 ve failler tespit edildi. Ancak mahkemeler bu konuda karar vermek yerine \u00e7e\u015fitli bahanelerle yarg\u0131lama s\u00fcrecini uzatt\u0131. A\u0130HM’nin karar verdi\u011fi 23 Nisan 2009 tarihinde Rusya’daki yarg\u0131lama halen bir neticeye kavu\u015fturulamam\u0131\u015ft\u0131. A\u0130HM bu dosyada Rusya’y\u0131 bayan Alaudinova’ya 35 bin Euro manevi tazminat \u00f6demesine ve 1.280 Euro tutar\u0131ndaki mahkeme masraflar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamas\u0131na h\u00fckmetti.<\/p>\n
A\u0130HM’nin 23 Nisan 2009 tarihinde karara ba\u011flad\u0131\u011f\u0131 ikinci dosya 36156\/04 noyla takip edilen Bitiyeva ve di\u011ferleri ile Rusya aras\u0131ndayd\u0131. Mahkeme kay\u0131tlar\u0131na g\u00f6re, \u00c7e\u00e7enya’n\u0131n Duba-Yurt K\u00f6y\u00fc’nde ya\u015fayan 1968 do\u011fumlu Bayali Elmurzayev, 1971 do\u011fumlu Sharip Elmurzayev, 1975 do\u011fumlu Khusin Khadzhimuradov, 1965 do\u011fumlu \u0130sa Khadzhimuradov, 1960 do\u011fumlu Lechi Shaipov, 1964 do\u011fumlu Apti Murtazov, 1975 do\u011fumlu Zelimkhan Osmayaev ve 1974 do\u011fumlu \u0130dris Elmurzayev’in 38 yak\u0131n akrabas\u0131 taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131lan davan\u0131n konusu da adam ka\u00e7\u0131rmalar\u0131 hakk\u0131ndayd\u0131. 27 Mart 2004 tarihinde maskeli, askeri \u00fcniformal\u0131 ve silahl\u0131 Ruslar taraf\u0131ndan g\u00fcn\u00fcn erken saatlerinde yap\u0131lan operasyonlarda ismi ge\u00e7en 9 \u00c7e\u00e7en tutuklanarak bilinmeyen bir yere g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc. Tutuklamalar\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn kurbanlar\u0131n yak\u0131nlar\u0131 ilgili makamlara ba\u015fvurarak yak\u0131nlar\u0131n\u0131n ak\u0131betini \u00f6\u011frenmek istedi. A\u00e7\u0131lan soru\u015fturmada kurbanlar\u0131n yak\u0131nlar\u0131n\u0131n ifadeleri al\u0131nd\u0131 ve kurbanlar\u0131n Khankala’daki askeri \u00fcste tutuldu\u011funa dair imzal\u0131 ka\u011f\u0131tlar verildi. Ancak 9 Nisan 2004 tarihinde ka\u00e7\u0131r\u0131lan 9 \u00c7e\u00e7en’in cesedi \u00c7e\u00e7enya’n\u0131n Serzhen-Yurt K\u00f6y\u00fc yak\u0131nlar\u0131nda bulundu. Rus yetkililer kurbanlar\u0131n yak\u0131nlar\u0131na \u00f6l\u00fcm olay\u0131yla ilgili soru\u015fturma a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirmesine ra\u011fmen herhangi bir netice elde edilemedi. A\u0130HM ba\u015fvuruda bulunan ka\u00e7\u0131r\u0131lan ve daha sonra \u00f6ld\u00fcr\u00fclen 9 \u00c7e\u00e7en’in 38 yak\u0131n\u0131na Rusya Federasyonu’nun 4.200 ile 35 bin Euro aras\u0131nda de\u011fi\u015fen manevi tazminatlar\u0131 \u00f6demesine ve ayr\u0131ca 8.608 Euro tutar\u0131ndaki mahkeme masraflar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamas\u0131na h\u00fckmetti.<\/p>\n
3179\/05 numaral\u0131 dosyada takip edilen Gakiyev, Gakiyeva ve Rusya aras\u0131ndaki davada, 30 Kas\u0131m 2003 tarihinde silahl\u0131 ve askeri \u00fcniformal\u0131 ki\u015filer \u00c7e\u00e7enya’n\u0131n Argun kentinde ya\u015fayan Gakiyev evine bir operasyon d\u00fczenledi. 1980 do\u011fumlu \u0130dris Gakiyev tutuklan\u0131p g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcrken, failler \u0130dris’in babas\u0131n\u0131 a\u011f\u0131r \u015fekilde yaralad\u0131 evden ayr\u0131l\u0131rken evin \u00fczerine benzin d\u00f6kerek ate\u015fe verdiler. Yang\u0131ndan evden zorla \u00e7\u0131karak kurtulan baba Gakiyev \u00e7e\u015fitli makamlara o\u011flunun durumu ve yak\u0131lan evleriyle ilgili ba\u015fvuruda bulunduysa da herhangi bir sonu\u00e7 elde edemedi. Baba Gakiyev o\u011flu \u0130dris’in i\u015fkence g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcne dair emareler ta\u015f\u0131yan cesedini 29 Mart 2004 tarihinde buldu. Rus yetkililer cinayetle ilgili soru\u015fturma a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirdi ancak Gakiyev ailesi hen\u00fcz bu konuda bir neticeye ula\u015famad\u0131. A\u0130HM’nin mahkeme dosyalar\u0131na ili\u015fkin iste\u011fine Rus makamlar taraf\u0131ndan herhangi bir bilgi verilmedi. Mahkeme, Rusya’y\u0131 kurban \u0130dris Gakiyev’in babas\u0131na 35 bin Euro manevi tazminat \u00f6demesine ve 4.500 Euro tutar\u0131ndaki mahkeme masraflar\u0131n\u0131n da Rusya taraf\u0131ndan kar\u015f\u0131lanmas\u0131na h\u00fckmetti.<\/p>\n
23 Nisan 2009 Per\u015fembe g\u00fcn\u00fc karara ba\u011flanan bir di\u011fer dava 4571\/04 numaral\u0131 dosyada takip edilen \u0130srailova ve di\u011ferleri ile Rusya aras\u0131ndaki davayd\u0131. Davaya konu olan olayda, 1973 do\u011fumlu Sharpuddin \u0130srailov ve 1971 do\u011fumlu Adlan Dovtayev 30 Aral\u0131k 2002’de ara\u00e7lar\u0131 ile seyahat halindeyken bir kontrol noktas\u0131nda askeri \u00fcniformal\u0131 ki\u015filerce durduruldu. Ara\u00e7lar\u0131ndan indirilen iki \u00c7e\u00e7en Aral\u0131k 2002’de h\u00fck\u00fcmet binas\u0131na yap\u0131lan ter\u00f6rist sald\u0131r\u0131n\u0131n zanl\u0131lar\u0131ndan olduklar\u0131 gerek\u00e7esiy\u015fe tutukland\u0131 ve Khankala’daki askeri \u00fcsse g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc. O tarihten bu yana kurbanlardan bir haber al\u0131namad\u0131. Kurbanlar\u0131n yak\u0131nlar\u0131 \u00e7e\u015fitli insan haklar\u0131 \u00f6rg\u00fctlerine ve resmi makamlara kay\u0131plar\u0131 hakk\u0131nda ba\u015fvuruda bulundu. A\u0130HM’nin talebine ra\u011fmen soru\u015fturmaya ili\u015fkin belgeler Rusya taraf\u0131ndan mahkemeye g\u00f6nderilmedi. Rusya Federasyonu bu dava da ba\u015fvuruda bulunan kurbanlar\u0131n 14 yak\u0131n\u0131na 500 Euro ile 34 bin Euro aras\u0131nda de\u011fi\u015fen manevi tazminatlar\u0131 \u00f6demeye ve 4.500 Euro tutar\u0131ndaki mahkeme masraflar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamaya mahkum edildi.<\/p>\n
Bug\u00fcn \u00c7e\u00e7enler ile ilgili sonu\u00e7lanan son dava 28148\/03 numaral\u0131 dosyayla takip edilen Khachukayev ile Rusya aras\u0131ndayd\u0131. \u00c7e\u00e7enya’n\u0131n Goyty yerle\u015fim yerinde ya\u015fayan 1974 do\u011fumlu Murad Khachukayev 5 \u015eubat 2003’\u00fcn ilk saatlerinde maskeli, silahl\u0131 ve askeri \u00fcniformal\u0131 bir grup taraf\u0131ndan evinden ka\u00e7\u0131r\u0131ld\u0131. Olaydan bir ka\u00e7 g\u00fcn sonra Murad Khachukayev’in cesedi Goyty yak\u0131nlar\u0131ndaki bir \u00e7iftlik arazisinde bulundu. Konuya ili\u015fkin soru\u015fturma dosyas\u0131n\u0131n Rusya’dan talep edilmesine ra\u011fmen A\u0130HM’ye herhangi bir bilgi verilmedi. A\u0130HM, ka\u00e7\u0131r\u0131larak \u00f6ld\u00fcr\u00fclen Murad Khachukayev’in babas\u0131na Rusya Federasyonu taraf\u0131ndan 35 bin Euro manevi tazminat \u00f6denmesine ve Rusya’n\u0131n ayr\u0131ca 8.150 Euro tutar\u0131ndaki mahkeme masraf\u0131n\u0131 da kar\u015f\u0131lamas\u0131na h\u00fckmetti.<\/p>\n
Mahkeme verdi\u011fi her be\u015f kararda da, Rus askeri g\u00fc\u00e7lerinin y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc operasyonlarda tutuklad\u0131\u011f\u0131 \u00c7e\u00e7enlerin ak\u0131betlerinin belli olmamas\u0131na ya da cesetlerinin bulunmas\u0131na ra\u011fmen a\u00e7\u0131lan soru\u015fturmalar\u0131n neticelendirilmemesine, bu konulara ili\u015fkin etkili bir soru\u015fturma yap\u0131lmamas\u0131na ve A\u0130HM\u2019nin istedi\u011fi bilgilerin verilmesinden imtina edildi\u011fine de\u011finerek dava konusu olan olaylarda Rusya\u2019 n\u0131n Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi\u2019 nin 2. maddesini (Ya\u015fam Hakk\u0131), 3. maddesini (\u0130\u015fkence Yasa\u011f\u0131), 5. maddesini (\u00d6zg\u00fcrl\u00fck ve G\u00fcvenlik Hakk\u0131), 13. maddesini (Etkin Ba\u015fvuru Hakk\u0131) ihlal etti\u011fine karar verdi ve Rusya\u2019 y\u0131 kurbanlar\u0131n yak\u0131nlar\u0131 olan \u00c7e\u00e7enlere toplamda 577 bin Euro tazminat \u00f6demeye mahkum etmi\u015f oldu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi’nde kay\u0131p \u00c7e\u00e7enler ve ya\u015fam hakk\u0131n\u0131n ihlali iddialar\u0131 konusunda g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclen ve bug\u00fcn neticelenen be\u015f dosyada Rusya Federasyonu \u00c7e\u00e7en kurbanlar\u0131n yak\u0131nlar\u0131na 577 bin Euro tazminat \u00f6demeye mahkum oldu.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[360,162,355,243,348,350,349,30,195,36,362,325,357,358,353,352,354,361,351,359,259,356],"views":3740,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3003"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3003"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3003\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3004,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3003\/revisions\/3004"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3003"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3003"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3003"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}