{"id":4397,"date":"2009-07-03T15:24:46","date_gmt":"2009-07-03T12:24:46","guid":{"rendered":"http:\/\/www.waynakh.com\/tr\/?p=4397"},"modified":"2009-08-22T22:02:34","modified_gmt":"2009-08-22T19:02:34","slug":"mayrbek-taramov-cecenyadaki-savas-suclarinin-delilleri-yok-ediliyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/2009\/07\/mayrbek-taramov-cecenyadaki-savas-suclarinin-delilleri-yok-ediliyor\/","title":{"rendered":"Mayrbek Taramov: “\u00c7e\u00e7enya’daki Sava\u015f Su\u00e7lar\u0131n\u0131n Delilleri Yok Ediliyor!”"},"content":{"rendered":"

\u00c7e\u00e7en Cumhuriyeti \u0130\u00e7kerya H\u00fck\u00fcmeti \u0130sve\u00e7 Temsilcisi, insan haklar\u0131 aktivisti ve ba\u011f\u0131ms\u0131z gazeteci Mayrbek Taramov ile yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z r\u00f6portaj\u0131 sizlerle payla\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n

<\/p>\n

WaYNaKH Online: Mayrbek, okuyucular\u0131m\u0131za kendinden bahsedebilir misin?<\/strong><\/p>\n

Mayrbek Taramov:<\/strong> \u0130nternetten benim hakk\u0131mda kolayl\u0131kla bilgi edinilebilir. Son on y\u0131lda yazd\u0131\u011f\u0131m on binlerce makale internette veya farkl\u0131 medya organlar\u0131nda yay\u0131nland\u0131.<\/p>\n

Ancak gazeteci olarak aktif bir \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flamam 1996 y\u0131l\u0131nda oldu. Ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00c7e\u00e7en bas\u0131n\u0131nda yer almaya ba\u015flad\u0131m. 1998 y\u0131l\u0131nda kendi kaynaklar\u0131m ile \u201cKavkasky Vestnik (Kafkasya Haberleri)\u201d isimli gazeteyi kurdum ve redakt\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcne ba\u015flad\u0131m. Ocak 1999\u2019da kurucular meclisince Kafkasya Gazeteciler Birli\u011fi Ba\u015fkan\u0131 olarak se\u00e7ildim. Birka\u00e7 y\u0131l sonra baz\u0131 sa\u00e7ma iddialar nedeniyle yay\u0131n\u0131n ad\u0131n\u0131 \u201c\u00c7e\u00e7ensky Vestnik (\u00c7e\u00e7enya Haberleri)\u201d olarak de\u011fi\u015ftirdim. \u015eunun alt\u0131n\u0131 \u00e7izmek istiyorum, Kavkasky Vestnik\u2019e y\u00f6nelik bu bozgunculu\u011fu bug\u00fcn Kafkasya Emirli\u011fi provokasyonunu y\u00fcr\u00fcten o garip M\u00fcsl\u00fcmanlar yapt\u0131 ve Kafkasya Gazeteciler Birli\u011fi\u2019nin da\u011f\u0131lmas\u0131na neden oldular. Bu insanlar sadece bir su\u00e7 i\u015flemekle kalmad\u0131; ayn\u0131 zamanda \u00c7e\u00e7en savunmas\u0131nda da bir \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fc yaratt\u0131lar. \u00c7\u00fcnk\u00fc Kavkasky Vestnik sadece bir gazete de\u011fildi, ayn\u0131 zamanda yasad\u0131\u015f\u0131 yollardan \u00c7e\u00e7enya\u2019daki sava\u015fa dahil olarak sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131m\u0131za destek veriyordu.<\/p>\n

\"mayrbek-kavkazsky-vestnik\"2001 sonbahar\u0131nda www.kvestnik.org<\/a> adresinden yay\u0131n yapan internet sitemiz faaliyete ge\u00e7ti ve sadece \u00c7e\u00e7enler i\u00e7inde de\u011fil d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda k\u0131sa s\u00fcrede olduk\u00e7a pop\u00fcler hale geldi. Fakat 2005 y\u0131l\u0131nda internet sitemizde yay\u0131nlar\u0131na son vermek zorunda kald\u0131. Ve yine arka planda Kafkasya Emirli\u011fi \u0130deologlar\u0131 vard\u0131.<\/p>\n

WaYNaKH Online: Rusya, \u00c7e\u00e7enya\u2019daki s\u00f6zde anti-ter\u00f6rizm operasyonlar\u0131na son verdi\u011fini ilan etti. Rus kuklas\u0131 Kadirov\u2019da \u00c7e\u00e7enya\u2019n\u0131n yeniden in\u015fa edildi\u011fini ve Kafkasya\u2019n\u0131n en bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l \u00fclkesi haline geldi\u011fini dillendirmeye ba\u015flad\u0131. \u00c7e\u00e7enya\u2019da neler oldu\u011funu ve oradaki ger\u00e7ek durumu bize aktarabilir misin?<\/strong><\/p>\n

Mayrbek Taramov:<\/strong> Rusya\u2019n\u0131n propagandalar\u0131 emrindeki \u00c7e\u00e7en kuklalar ile daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir hal ald\u0131. Rusya bunun i\u00e7in \u00f6zellikle \u00f6nemli miktarda finansal kaynak ay\u0131r\u0131yor. Ve Kremlin\u2019in propagandalar\u0131n\u0131 irdeledi\u011fimizde \u00c7e\u00e7enya\u2019da neler oldu\u011funu net <\/span>bir \u015fekilde g\u00f6rebiliriz.<\/p>\n

\u00c7e\u00e7enya\u2019da hi\u00e7bir zaman Rusya\u2019n\u0131n anti-ter\u00f6rizm operasyonu yapmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulamam\u0131z laz\u0131m. \u00c7e\u00e7enya\u2019da yap\u0131lanlar Rus h\u00fck\u00fcmetinin ter\u00f6rizminden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. \u00c7e\u00e7enya\u2019n\u0131n t\u00fcm alt ve \u00fcst yap\u0131s\u0131 tahrip edildi, soyk\u0131r\u0131m yap\u0131ld\u0131 (200 binden fazla sivil \u00f6ld\u00fcr\u00fclerek).<\/p>\n

Peki \u00c7e\u00e7enya\u2019n\u0131n yeniden in\u015fas\u0131n\u0131n ard\u0131ndaki ger\u00e7ek neden nedir? Bunun cevab\u0131n\u0131 Rus kuklas\u0131 Azerbaycan televizyon kanal\u0131nda \u00c7e\u00e7enya\u2019da Putin\u2019in \u00f6zel program\u0131 \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle ifade etti: \u201cBa\u015fkan\u0131n program\u0131na g\u00f6re hemen her alanda yenileniyor – Sava\u015f\u0131n \u0130zleri Siliniyor-\u201d (http:\/\/www.day.az\/news\/politics\/1425.html<\/a>).<\/p>\n

\u201cSava\u015f\u0131n izleri siliniyor\u201d c\u00fcmlesinin terc\u00fcmesi \u015fudur: \u201cRusya\u2019n\u0131n \u00c7e\u00e7enya\u2019daki sava\u015f su\u00e7lar\u0131n\u0131n izleri ortadan kald\u0131r\u0131l\u0131yor!\u201d. E\u011fer Ramzan Kadirov\u2019da bir par\u00e7a \u00c7e\u00e7enlik ve M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k varsa, evlerin yok edildi\u011fi en az\u0131ndan bir alan\u0131 yenilemeden b\u0131rakmal\u0131 ve gelecek nesillerin ya\u015fanlar\u0131 anlamas\u0131n\u0131 sa\u011flamal\u0131. Maalesef Kadirov sadece patronu Putin\u2019in emirlerini yerine getiriyor. Putin\u2019in \u00c7e\u00e7enya\u2019n\u0131n onar\u0131lmas\u0131n\u0131 Kadirov\u2019dan daha fazla istedi\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izmeliyiz. \u00c7\u00fcnk\u00fc Putin \u00c7e\u00e7en halk\u0131na kar\u015f\u0131 inan\u0131lmaz derecede bir sevgi mi besliyor! Hay\u0131r! Putin kendisine sorumluluk y\u00fcklenebilece\u011finden endi\u015fe duyuyor. Putin \u00e7ok iyi biliyor ki Bat\u0131 onu \u00c7e\u00e7enya\u2019daki su\u00e7lar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc pek \u00e7ok kez su\u00e7layabilirdi. Ama g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fe g\u00f6re, Bat\u0131 \u00c7e\u00e7enya\u2019daki insan haklar\u0131 ihlalleri ve soyk\u0131r\u0131ma yan\u0131t verme ihtiyac\u0131 dahi hissetmiyor. Ve Bat\u0131da herhangi bir zamanda herhangi bir yerde \u00c7e\u00e7enlerin protesto g\u00f6sterilerinin, toplant\u0131lar\u0131n\u0131n ya da manifestolar\u0131n\u0131n desteklendi\u011fini asla g\u00f6remezsiniz!<\/p>\n

Sergey Melnikoff Tiflis\u2019te bir foto\u011fraf sergisi a\u00e7t\u0131. Bu yetenekli ve KGB rejimiyle ba\u011flant\u0131l\u0131 Putin y\u00f6netimine y\u00f6nelik nefretinden \u00f6t\u00fcr\u00fc adama ki\u015fisel olarak \u015f\u00fckranlar\u0131m\u0131z\u0131 sunmam\u0131z gerekiyor.<\/p>\n

E\u011fer \u0130stanbul\u2019da b\u00f6yle bir foto\u011fraf sergisi a\u00e7mak isterseniz ben size her t\u00fcrl\u00fc yard\u0131m\u0131n garantisini verebilirim ancak bildi\u011fim kadar\u0131yla T\u00fcrkiye h\u00fck\u00fcmeti Rusya\u2019ya kar\u015f\u0131 bir batakl\u0131\u011fa saplanmak istemedi\u011fi i\u00e7in buna izin vermeyecektir. Sadece deneyin!<\/p>\n

Ve \u201cbar\u0131\u015f-sever\u201d Kadirov konusunda sizlere sormal\u0131y\u0131m, bir haydut bar\u0131\u015f yanl\u0131s\u0131 olabilir mi? Kadirov bir a\u00e7\u0131klamas\u0131nda aynen \u015fu s\u00f6zleri kullanm\u0131\u015ft\u0131: \u201cKimi \u00f6ld\u00fcrmem gerekiyorsa hepsini \u00f6ld\u00fcrd\u00fcm. \u00d6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcm m\u00fcddet\u00e7e ben bu hayatta kalabiliyorum!\u201d (http:\/\/www.newsru.com\/russia\/17jun2008\/biograph.html<\/span><\/a>). <\/span><\/p>\n

\u015eimdilerde Kadirov yurtd\u0131\u015f\u0131nda da \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. \u201cVesti24\u201d teki bir r\u00f6portaj\u0131nda, \u201cKimsenin Rusya\u2019yla alay etmesine izin vermeyece\u011fiz ve her nerede olurlarsa olsun gidip bu problemi \u00e7\u00f6zece\u011fiz! Ve e\u011fer bunu hak eden yurtd\u0131\u015f\u0131ndaysa bile gidece\u011fiz. Bunun i\u00e7in ihtiyac\u0131m\u0131z olan g\u00fcce ve kayna\u011fa sahibiz!\u201d (http:\/\/chechnya.gov.ru\/page.php?r=28&id=80<\/a>). Bu \u015fekilde g\u00f6z kulak olaca\u011f\u0131n\u0131n s\u00f6z\u00fcn\u00fc veriyor. E\u011fer bir haydut bir \u015feye g\u00f6z kulak olaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyorsa, bu Rusya taraf\u0131ndan kabul g\u00f6r\u00fcyor anlam\u0131na gelir. Ni\u00e7in? \u00c7\u00fcnk\u00fc Rusya yasal belgeler ile KGB\u2019nin haydutlar\u0131n\u0131n idaresi alt\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n

\u015ea\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 olan ise, Kadirov\u2019un tehdidi Avrupa \u00fclkelerine y\u00f6nelik olmas\u0131na ra\u011fmen bu \u00fclkelerin \u00c7e\u00e7enya\u2019ya ziyaretler yapmas\u0131. Avrupal\u0131lar bu b\u00fcy\u00fck pislik sorununu nas\u0131l de\u011ferlendiriyorlar acaba.<\/p>\n

Ve Kadirov\u2019un t\u00fcm g\u00fc\u00e7lerini ve kaynaklar\u0131n\u0131 kullanabilecekleriyle ne demek istiyor? Rusya\u2019n\u0131n diplomatik kanallar\u0131n\u0131 ve kimyasal silahlar\u0131n\u0131 kullanarak ter\u00f6rist metotlar uygulayabilece\u011fi mi? Sadece \u015f\u00f6yle: \u201cBar\u0131\u015f sever\u201d Kadirov!<\/p>\n

WaYNaKH Online: \u00c7e\u00e7enya\u2019daki insan haklar\u0131 ihlalleriyle ilgili ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131z oldu\u011funu biliyoruz. Bu konuda biraz bilgi verebilir misin?<\/strong><\/p>\n

Mayrbek Taramov:<\/strong> 2002 y\u0131l\u0131nda Bak\u00fc\u2019de halen \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren \u00c7e\u00e7en \u0130nsan Haklar\u0131 Merkezi\u2019ni kurdum. \u015eunu belirtmeliyim ki merkezimiz asla birileri taraf\u0131ndan finanse edilmedi, ama azimli \u00e7al\u0131\u015fan birka\u00e7 ki\u015fi sayesinde bug\u00fcne kadar ayakta kalabildi. Elbette, daha iyi sonu\u00e7lar elde edebilmek i\u00e7in yard\u0131ma ihtiyac\u0131m\u0131z vard\u0131. Ama sonu\u00e7ta elimizden gelenin en iyisini yapt\u0131k.<\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z\u0131n en b\u00fcy\u00fck etkisini Uluslararas\u0131 \u0130nsan Haklar\u0131 Grubuyla \u00c7e\u00e7enya\u2019da yapt\u0131klar\u0131m\u0131zdan ald\u0131k. Canl\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan \u00f6t\u00fcr\u00fc her olaya an\u0131nda tepki verdik. Bu y\u00fczden \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z\u0131n baz\u0131 politikac\u0131lar\u0131 neden rahats\u0131z etti\u011fini anlayabiliyoruz, \u00e7o\u011funlukla \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z\u0131 yava\u015flatmaya hatta engellemeye \u00e7al\u0131\u015fan Ruslar\u0131 (hatta KGB\u2019yi) kastediyorum.<\/p>\n

\u00c7e\u00e7enya\u2019da kaybolan insanlarla ilgili ara\u015ft\u0131rmalar yap\u0131yoruz. Ger\u00e7ekten \u00f6nemli bir i\u015f, \u00e7\u00fcnk\u00fc on binlerce dosya \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Grubumuzun bu i\u015fin \u00fcstesinden tek ba\u015f\u0131na gelemeyece\u011fi s\u00f6ylenebilir ancak maalesef <\/span>hi\u00e7bir kurulu\u015f bize yard\u0131m etmek istemiyor. Ve bunlar\u0131n hepsinin yine tek bir nedeni var: \u201cRusya\u2019dan korkuyorlar!\u201d<\/p>\n

WaYNaKH Online: Rusya Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi\u2019nde \u00c7e\u00e7enlerle ilgili t\u00fcm davalar\u0131 kaybediyor. Ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsun, bu yeterli mi? Buradan al\u0131nan sonu\u00e7lar Rusya\u2019n\u0131n \u00c7e\u00e7enya\u2019da i\u015fledi\u011fi soyk\u0131r\u0131mdan \u00f6t\u00fcr\u00fc sava\u015f su\u00e7lar\u0131 mahkemesinde yarg\u0131lanabilmesi i\u00e7in kullan\u0131labilir mi?<\/strong><\/p>\n

Mayrbek Taramov:<\/strong> Rusya\u2019n\u0131n birinci Rus-\u00c7e\u00e7en sava\u015f\u0131n\u0131n ortalar\u0131nda Avrupa Konseyi\u2019ne kabul edilmesiyle ba\u015flamak istiyorum. Rusya\u2019n\u0131n Avrupa Konseyi\u2019ne kabul edimesi s\u0131radan bir \u00fclkenin al\u0131nmas\u0131ndan farkl\u0131 bir durum, Avrupa Konseyi insan haklar\u0131n\u0131 ihlal eden, di\u011fer \u00fclkelerle sava\u015fan ve \u00c7e\u00e7en halk\u0131na y\u00f6nelik soyk\u0131r\u0131m su\u00e7unu i\u015fleyen bir \u00fclkeyi kendi b\u00fcnyesine dahil etti. <\/span>Ama bu durum i\u00e7in bir neden buldular, bu neden Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi\u2019nin 173 numaral\u0131 karar\u0131yd\u0131. Bu karara g\u00f6re, \u201c\u00c7e\u00e7enya\u2019da insan haklar\u0131n\u0131 ihlal ederek su\u00e7 i\u015flemekle su\u00e7lananlar uluslararas\u0131 bir mahkemede yarg\u0131lanacakt\u0131\u201d.<\/p>\n

Aradan tam 15 y\u0131l ge\u00e7ti. Ge\u00e7en bu s\u00fcre zarf\u0131nda Bat\u0131 \u00c7e\u00e7enya\u2019da su\u00e7 i\u015fleyenlerden kimleri uluslararas\u0131 bir mahkemede yarg\u0131lad\u0131? Hi\u00e7 kimseyi! Bundan daha vahimi, Avrupal\u0131 politikac\u0131lar\u0131n Rus katillerle el s\u0131k\u0131\u015f\u0131yor olmas\u0131. Amerika Birle\u015fik Devletleri Ba\u015fkan\u0131 George J.Bush, katil Rus General Shamanov\u2019u Beyaz Saray\u2019\u0131n \u00f6n\u00fcnde nas\u0131l kucaklad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlay\u0131n! Oysa General Shamanov Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi\u2019nin verdi\u011fi iki kararda askeri bir katil olarak zikredilmi\u015f ve 1999 y\u0131l\u0131ndaki olaylarda \u00f6nemli bir rol\u00fc oldu\u011fu vurgulanm\u0131\u015ft\u0131! Benzer sahneleri pek \u00e7ok kez g\u00f6rd\u00fck.<\/p>\n

A\u0130HM\u2019nin verdi\u011fi kararlar neticesinde Rusya\u2019n\u0131n \u00c7e\u00e7enlere \u00f6dedi\u011fi paralar konusuna gelirsek, burada h\u00fckmedilen tazminatlar yok edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan bir halk i\u00e7in son derece c\u00fczi. Pek \u00e7ok olayda Avrupal\u0131lar i\u00e7in mahkemenin tayin etti\u011fi ortalama tazminat 1 milyon dolar civar\u0131nda.<\/p>\n

\u0130ngiltere\u2019de metroda polisin bir Brezilyal\u0131 genci ter\u00f6rist oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnerek \u00f6ld\u00fcrmesiy\u015fe ilgili g\u00f6r\u00fclen davada mahkeme \u0130ngiltere\u2019nin 1 milyon dolar tazminat \u00f6demesine h\u00fckmetti! Ve burada bir Brezilyal\u0131n\u0131n yasad\u0131\u015f\u0131 \u015fekilde i\u015fkence g\u00f6rmesinden ya da ortadan kaybolmas\u0131ndan s\u00f6z etmiyoruz. Bir polis ate\u015f ederek bir Brezilyal\u0131y\u0131 \u00f6ld\u00fcrd\u00fc. Oysa Rusya\u2019n\u0131n \u00c7e\u00e7enya\u2019daki su\u00e7lar\u0131ndan dolay\u0131 A\u0130HM\u2019ye giden dosyalarda ya\u015fan\u0131lan olaylar\u0131n vahameti bundan kat be kat fazla. Maalesef A\u0130HM\u2019nin \u00c7e\u00e7enlere \u00f6denecek tazminat i\u00e7in h\u00fckmetti\u011fi miktarlar 30 bin \u2013 50 bin Euro aras\u0131nda de\u011fi\u015fiyor, al\u0131nan en y\u00fcksek tazminat miktar\u0131 70-80 bin Euro. Ve biz bu ayr\u0131mc\u0131l\u0131kla Avrupa\u2019n\u0131n en uygar yerinde, Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi\u2019nde y\u00fczy\u00fcze geliyoruz!<\/p>\n

Burada ayr\u0131ca A\u0130HM\u2019nin \u00c7e\u00e7enya ile ilgili kararlar\u0131n\u0131 Rusya ile \u00c7e\u00e7enya aras\u0131ndaki sva\u015f\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131ndan be\u015f y\u0131l sonra, Avrupa\u2019n\u0131n Putin\u2019in kendileriyle uzla\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlad\u0131\u011f\u0131 zaman vermeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da eklememiz gerekiyor. Her nas\u0131l olursa olsun, mahkemeden \u00e7\u0131kan tazminat kararlar\u0131 da Rusya h\u00fck\u00fcmetine bir t\u00fcr bask\u0131 olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Fakat Rusya i\u00e7in bu miktarlar \u00f6nem arz etmiyor. Bu paray\u0131 \u00c7e\u00e7en petrol\u00fcnden elde ettikleri gelir ile \u00f6d\u00fcyorlar. Hala hi\u00e7 kimse bu konuda konu\u015fmak istemiyor. A\u0130HM nedeniyle \u00f6denen paralar Kremlin\u2019in g\u00f6z\u00fcnde sadece bir masraf. Ve bu paradan \u00c7e\u00e7enya\u2019n\u0131n yeniden imar\u0131 i\u00e7inde harcan\u0131yor olsa bile her durumda \u00c7e\u00e7en petrol\u00fcn\u00fcn geliri Rusya\u2019n\u0131n kasas\u0131 i\u00e7in hala art\u0131 gelir.<\/p>\n

Akhmad Kadirov \u00c7e\u00e7enya\u2019n\u0131n petrol gelirinin kendisine b\u0131rak\u0131lmas\u0131n\u0131 talep etti\u011finde, Rus \u00f6zel servisi d\u00fczenledi\u011fi bombal\u0131 bir sald\u0131r\u0131yla onu ortadan kald\u0131rd\u0131. Ve onun g\u00f6zde o\u011flu Ramzan Kadirov babas\u0131n\u0131n katili Rusya\u2019yla anla\u015farak \u00c7e\u00e7en \u00f6zg\u00fcrl\u00fck sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 su\u00e7lad\u0131. B\u00f6ylesi onun i\u00e7in daha g\u00fcvenilir ve kolayd\u0131. Bu y\u00fczden k\u00fc\u00e7\u00fck Kadirov petrol hakk\u0131nda konu\u015fmaya \u00e7ekinmektedir.<\/p>\n

WaYNaKH Online: Pek \u00e7ok Avrupa \u00fclkesi ve Amerika Birle\u015fik Devletleri, ge\u00e7ti\u011fimiz yaz Rusya\u2019n\u0131n G\u00fcrcistan\u2019a ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 askeri operasyona kar\u015f\u0131 \u00e7abuk bir refleks g\u00f6sterdi. Ancak G\u00fcrcistan gibi ba\u011f\u0131ms\u0131z bir devlet olan \u00c7e\u00e7en Cumhuriyeti \u0130\u00e7kerya 1994 y\u0131l\u0131ndan bu yana Rusya\u2019n\u0131n i\u015fgali alt\u0131nda ve d\u00fcnya kamuoyu bu duruma kay\u0131ts\u0131z. Sence neden?<\/strong><\/p>\n

Mayrbek Taramov:<\/strong> Bu demokratik Bat\u0131n\u0131n \u00c7e\u00e7enya\u2019y\u0131 \u201cRusya\u2019n\u0131n i\u00e7 i\u015fi\u201d olarak g\u00f6rmesinden kaynaklan\u0131yord\u0131. Ancak bug\u00fcnlerde s\u00f6zde Kafkas Emirli\u011fi\u2019nin ilan\u0131yle Bat\u0131n\u0131n sessizli\u011fini korumas\u0131 i\u00e7in hakl\u0131 bir neden ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n

Oysa G\u00fcrcistan d\u00fcnya devletlerinin \u00e7\u0131karlar\u0131 nedeniyle asla Rusya\u2019n\u0131n i\u00e7 i\u015fi olarak adland\u0131r\u0131lmad\u0131. G\u00fcrcistan i\u00e7inde t\u0131pk\u0131 Ukrayna ve Belarus gibi b\u00fcy\u00fck bir m\u00fccadele olacak ama bu hi\u00e7bir zaman bir sava\u015fa d\u00f6n\u00fc\u015fmeyecek, \u00e7\u00fcnk\u00fc Rusya\u2019n\u0131n bu plana kar\u015f\u0131 koyacak g\u00fcc\u00fc yok.<\/p>\n

Rusya, G\u00fcrcistan ve Azerbaycan\u2019a kesin olarak veda etti\u011finde ise \u00f6nce \u00c7e\u00e7enya ard\u0131ndan da Kuzey Kafkasya cumhuriyetleri birer birer \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerine kavu\u015facak. Fakat, \u00c7e\u00e7enya, Abhazya ve G\u00fcney Osetya kendilerini ger\u00e7ek ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131ktan uzakla\u015ft\u0131racak ad\u0131mlar atmamal\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc er ya da ge\u00e7 Kafkasya Rusya\u2019dan tamamen kurtulmu\u015f olacak.<\/p>\n

WaYNaKH Online: \u00d6zg\u00fcr bir Tibet, Irak, Filistin i\u00e7in pek \u00e7ok insan haklar\u0131 \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn ve \u00e7e\u015fitli olu\u015fumlar\u0131n a\u00e7\u0131klamalar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Hatta bu ama\u00e7 do\u011frultusunda pop\u00fcler \u015fark\u0131c\u0131lar\u0131n, oyuncular\u0131n konferanslara kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, konserler verdi\u011fine \u015fahit oluyoruz. Bu tip \u00e7al\u0131\u015fmalar neden \u00c7e\u00e7enya i\u00e7in yap\u0131lm\u0131yor sence?<\/strong><\/p>\n

Mayrbek Taramov:<\/strong> Asl\u0131nda bir \u00f6nceki sorunuzda bunun cevab\u0131n\u0131 da verdim ama isterseniz devam edelim\u2026 Onlar\u0131n sessizli\u011finin anlam\u0131 Bat\u0131 D\u00fcnyas\u0131n\u0131n \u00c7e\u00e7enya\u2019da olanlara sessiz kal\u0131nmas\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki anla\u015fmas\u0131d\u0131r. Yani, Bat\u0131y\u0131 \u00c7e\u00e7enya\u2019daki su\u00e7lardan \u00f6t\u00fcr\u00fc sorumlu tutabilir miyiz derseniz, bunu ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc nas\u0131l a\u00e7\u0131klayabiliriz ki derim. Resmi siz \u00e7izin: bug\u00fcn \u00c7e\u00e7enya\u2019daki durumu g\u00f6zlemleyebilecek yabanc\u0131 gazeteciler, insan haklar\u0131 aktivistleri, AG\u0130T misyonu yok. AG\u0130T temsilcilerinin bile \u00c7e\u00e7enya\u2019ya girmesi yasak.<\/p>\n

Ve d\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 yerlerinden gelip Irak\u2019taki durumu en a\u011f\u0131r \u015fartlar alt\u0131nda g\u00f6zlemleyen \u00e7ok say\u0131daki gazeteciyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Fakat \u00c7e\u00e7enya\u2019da her \u015fey vah\u015fice \u00f6ld\u00fcr\u00fclen Anna Politkovskaya\u2019n\u0131n omuzlar\u0131na y\u00fcklenmi\u015fti. Bu konuda hi\u00e7bir \u015f\u00fcphem yok ki, Anna KGB taraf\u0131ndan \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. \u00c7\u00fcnk\u00fc Kremlin\u2019in \u00c7e\u00e7enya\u2019daki su\u00e7lar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yor ve Rus imaj\u0131n\u0131 sars\u0131yordu.<\/p>\n

Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131n\u0131n \u00c7e\u00e7enya\u2019daki soyk\u0131r\u0131mdan \u00f6t\u00fcr\u00fc sorumlu oldu\u011funu s\u00f6yledi\u011fimi \u00e7ok fazla insan\u0131n duydu\u011funu sanm\u0131yorum. Ama Anna Politkovskaya bunu s\u00f6yledi\u011finde pek \u00e7ok ki\u015fi bunu duydu. Bir \u0130sve\u00e7 kanal\u0131ndaki \u201cAy Yavrusunu Yedi\u011finde\u201d isimli belgeseldeki r\u00f6portaj\u0131nda: \u201c\u00c7e\u00e7enya\u2019da akan kandan Putin kadar bat\u0131 da sorumlu\u201d dedi. Ve burada trajik son meydana geldi.<\/p>\n

WaYNaKH Online: \u00c7e\u00e7en Cumhuriyeti \u0130\u00e7kerya h\u00fck\u00fcmetinin bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131ndaki \u00e7abalar\u0131n\u0131 nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsun peki?<\/strong><\/p>\n

\"mayrbek_taramov\"Mayrbek Taramov:<\/strong> Ben de bu h\u00fck\u00fcmetin bir \u00fcyesiyim. \u00c7e\u00e7en Cumhuriyeti \u0130\u00e7kerya H\u00fck\u00fcmeti’nin \u0130sve\u00e7 Krall\u0131\u011f\u0131 temsilcisiyim. Herkesin olaylara kendi bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n olmas\u0131n\u0131n do\u011fall\u0131\u011f\u0131 gibi, elbette benim de liderli\u011fimize y\u00f6nelik ele\u015ftirilerim oluyor ama bunu farkl\u0131 bir hareket haline getirmeye \u00e7abalam\u0131yorum. Her durumda benim konumum yap\u0131c\u0131, Akhmad Zakaev\u2019i \u00c7e\u00e7en Cumhuriyeti \u0130\u00e7kerya H\u00fck\u00fcmeti Bakanlar Kurulu Ba\u015fkan\u0131 olarak kabul ediyorum. Zakaev\u2019in Kremlin\u2019in kuklalar\u0131 ile g\u00f6r\u00fc\u015fme yapaca\u011f\u0131na dair a\u00e7\u0131klamalar\u0131yla ilintili pek \u00e7ok soru var. Kendi fikrimi a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde kendisine ilettim. Kuklalar\u0131n kendi ba\u015flar\u0131na hi\u00e7bir \u015feyin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc sa\u011flayamayaca\u011f\u0131n\u0131 ve iplerin Kremlin\u2019in elinde oldu\u011funu ifade ettim.<\/p>\n

Herkes Putin\u2019in ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 \u201c\u00c7e\u00e7enizasyon (\u00c7e\u00e7en\u2019in \u00c7e\u00e7en\u2019i \u00f6ld\u00fcrmesi)\u201d adl\u0131 projeyle \u00c7e\u00e7enleri \u00c7e\u00e7enlere \u00f6ld\u00fcrtmesinden haberdar. Bu i\u015fi Ramzan Kadirov isimli adam yap\u0131yor. Markov\u2019un s\u00f6yledi\u011fi gibi \u201cRamzan Kadirov, Putin\u2019in insanlar\u0131 \u00f6ld\u00fcrmek i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131 bir b\u0131\u00e7ak!\u201d. Zakaev\u2019de bunun olmas\u0131n\u0131 istemedi\u011fi i\u00e7in kuklalar\u0131n temsilcileriyle g\u00f6r\u00fc\u015fmeler yapmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n

Zakaev\u2019in \u00c7e\u00e7enya\u2019ya d\u00f6nece\u011fi fikri bile \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc. Zakaev\u2019in bir konferansta \u201cE\u011fer bir g\u00fcn \u00c7e\u00e7enya\u2019ya d\u00f6nersem, bunu en son d\u00f6nen \u00c7e\u00e7en olarak yapaca\u011f\u0131m!\u201d \u015feklinde bir a\u00e7\u0131klama yapm\u0131\u015ft\u0131. Zakaev \u00c7e\u00e7enya\u2019ya d\u00f6nmesinin \u0130\u00e7kerya\u2019n\u0131n sonu anlam\u0131na gelebilece\u011fini net bir \u015fekilde anlam\u0131\u015f durumda. Zakaev zeki bir insan ve \u00c7e\u00e7enya\u2019ya d\u00f6nmesi halinde bir s\u00fcre \u00f6nce Kadirov\u2019un s\u00f6ylemesini istedi\u011fi s\u00f6zleri sarfeden \u0130\u00e7kerya\u2019n\u0131n eski m\u00fcft\u00fcs\u00fc Bay Ali Taysiyev\u2019in konumuna d\u00fc\u015fece\u011fini biliyor. \u015eundan eminim ki Akhmad Zakaev vatan hainlerinin onun d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc kutlamas\u0131na izin vermeyecek. Gelecek kimin hakl\u0131 oldu\u011funu g\u00f6sterecektir. Ve \u0130\u00e7kerya\u2019n\u0131n vatan hainlerine daha ileri gitmelerini tavsiye etmiyorum!<\/p>\n

WaYNaKH Online: Bildi\u011fimiz kadar\u0131yla Avrupa\u2019da ya\u015f\u0131yorsun. Avrupa\u2019daki \u00c7e\u00e7en m\u00fcltecilerin durumu nas\u0131l?<\/strong><\/p>\n

Mayrbek Taramov:<\/strong> \u00c7e\u00e7en m\u00fcltecilerin durumu biraz daha k\u00f6t\u00fcye gitti. Bunu kendi durumumdan hissediyorum. Daha \u00f6ncede s\u00f6yledi\u011fim gibi \u00c7e\u00e7en m\u00fcltecilerin ko\u015fullar\u0131 Avrupal\u0131 parlamenterlerin \u00c7e\u00e7enya\u2019ya yapt\u0131klar\u0131 ziyaretin ard\u0131ndan haydut Ramzan Kadirov\u2019a duymaya ba\u015flad\u0131klar\u0131 sayg\u0131yla birlikte daha da k\u00f6t\u00fc bir hal ald\u0131. \u0130sve\u00e7 normalde \u00c7e\u00e7enlerin \u00e7ok iyi ili\u015fkilerinin oldu\u011fu bir \u00fclkedir ancak bug\u00fcnlerde \u00c7e\u00e7enlerin m\u00fcltecilik stat\u00fcs\u00fc i\u00e7in yapt\u0131klar\u0131 ba\u015fvurular \u00e7ok \u00e7abuk \u015fekilde reddediliyor. Hatta \u0130sve\u00e7\u2019te \u00c7e\u00e7en toplumu i\u00e7erisindeki evliliklerin kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 durduruldu. \u0130sve\u00e7 G\u00f6\u00e7 Servisi sadece m\u00fcltecilik stat\u00fcs\u00fc i\u00e7in ba\u015fvuruda \u00c7e\u00e7en s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lara olumsuz yan\u0131t vermekle yetinmedi, ayn\u0131 zamanda \u00c7e\u00e7en s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar\u0131 \u00c7e\u00e7enya\u2019ya geri g\u00f6ndererek onlar\u0131 yemek i\u00e7in bekleyen Kadirov\u2019un bulldoglar\u0131na teslim etmeye de ba\u015flad\u0131.<\/p>\n

Baz\u0131 Avrupa \u00fclkelerindeki g\u00f6\u00e7menlik servisi yetkililerinin bu utan\u00e7 verici tutumu, Avrupa Komisyonu Parlamenterler Meclisi\u2019nde de dile getirilerek, 24 Haziran\u2019da Avrupa\u2019daki m\u00fcltecilere y\u00f6nelik temel insan haklar\u0131 ihlalleri ele\u015ftirildi (PACE n.11934, 11964). Hatta kimi insan haklar\u0131 aktivistleri bu geli\u015fmeler kar\u015f\u0131s\u0131nda hi\u00e7bir tepki vermeyen Avrupa Konseyi \u0130nsan Haklar\u0131 Komiseri Thomas Hammarberg\u2019in (o da \u0130sve\u00e7li bir politikac\u0131d\u0131r) g\u00f6revinden istifa etmesini bile istedi (http:\/\/www.chechenews.com\/news\/117\/ARTICLE\/6928\/2009-06-27.html<\/a>). A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 ben de Thomas Hammarberg\u2019in m\u00fcltecilerin haklar\u0131n\u0131 korumak y\u00f6n\u00fcnde att\u0131\u011f\u0131 olumlu bir ad\u0131m\u0131 hat\u0131rlam\u0131yorum.<\/p>\n

Neyse ki Avrupa\u2019n\u0131n Rusya ile olan ili\u015fkileri de\u011fi\u015fiyor. Nihayet Avrupa g\u00f6zlerini a\u00e7t\u0131 ve ger\u00e7ekleri g\u00f6rebiliyor olman\u0131n verdi\u011fi rahatl\u0131kla bug\u00fcn \u201cPutin kim?\u201d sorusuna yan\u0131t verebiliyor. Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi\u2019nin bir sonraki oturumunda Rusya\u2019n\u0131n konsey \u00fcyeli\u011finden \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 konusu tart\u0131\u015f\u0131lacak. Ac\u0131d\u0131r ki, \u00c7e\u00e7en insan haklar\u0131 savunucular\u0131 olarak geride b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z 13 y\u0131lda bu konuyu g\u00fcndeme ta\u015f\u0131maya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k ve sesimizi de kimseye duyuramad\u0131k. Uzun s\u00fcren sessizli\u011fin ard\u0131ndan \u015fimdi politikac\u0131lar bizim hakl\u0131 oldu\u011fumuzu g\u00f6rd\u00fc.<\/p>\n

Bu durumun ileride bize yard\u0131m\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 ve \u00c7e\u00e7en m\u00fclteciler konusunda da daha s\u0131cak ili\u015fkiler kurulmas\u0131n\u0131 sa\u011flayaca\u011f\u0131na inan\u0131yorum.<\/p>\n

WaYNaKH Online: Bizler eski \u00c7e\u00e7en diasporas\u0131n\u0131n \u00fcyeleriyiz. Dilimizi ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fc muhafaza etmek konusunda bizim \u00e7e\u015fitli s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131m\u0131z oldu. \u015eimdilerde ise \u00f6zellikle Avrupa \u00fclkelerinde seninde i\u00e7ine dahil oldu\u011fun yeni bir \u00c7e\u00e7en diasporas\u0131 olu\u015fuyor. \u00c7e\u00e7en m\u00fclteciler de birbirinden farkl\u0131 \u00fclkelerde, birbirinden farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcrler i\u00e7erisinde ya\u015f\u0131yor. Yeni \u00c7e\u00e7en diasporas\u0131n\u0131n dilini ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc muhafaza etmekte ba\u015far\u0131l\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor musun? Ya da bunu ba\u015farmak i\u00e7in neler yapmalar\u0131 laz\u0131m? Bu ba\u011flamda eski \u00c7e\u00e7en diasporas\u0131na ne gibi tavsiyelerde bulunabilirsin?<\/strong><\/p>\n

Mayrbek Taramov:<\/strong> Yerinde bir soru, \u201cYa\u015fayacak\u201d diyebilirim. \u00c7e\u00e7enlerin kendi dilleri ve adetleri konusunda gereken dikkati g\u00f6stermemesi \u00e7ok \u00fcz\u00fcc\u00fc bir durum. Bu soru Litvanya\u2019daki \u00c7e\u00e7enya vatanseveri Algirdas Endryukaytis taraf\u0131ndan iki kez g\u00fcndeme getirildi. Vilnius\u2019ta bir konferans d\u00fczenleyerek \u00c7e\u00e7en dili \u00fczerinde tart\u0131\u015fma yapmaya haz\u0131rd\u0131. Ama ya istemediklerinden ya da \u00f6nemsemediklerinden \u00f6t\u00fcr\u00fc konferansa kat\u0131l\u0131m sa\u011flayacak kimse \u00e7\u0131kmad\u0131. Bu haber ya\u015fl\u0131 adam i\u00e7in bir hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 oldu ama Algirdas zay\u0131f bir ki\u015fi olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bu konudaki \u00fcmidini yitirmedi.<\/p>\n

\u0130yi haberlerimiz de var ama. Farkl\u0131 \u00fclkelerde nas\u0131l bilmiyorum ama burada \u0130sve\u00e7\u2019te \u00c7e\u00e7ence dili derslerinin verildi\u011fi s\u0131n\u0131flar\u0131m\u0131z var. Ayr\u0131ca \u00f6\u011fretmenlere bu i\u015ften \u00f6t\u00fcr\u00fc \u00f6deme yap\u0131lyor. Ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131l ben de bu derslere kat\u0131l\u0131m sa\u011flad\u0131m ama bu y\u0131l \u00e7ok yo\u011fum oldu\u011fum i\u00e7in ayr\u0131lmak zorunda kald\u0131m.<\/p>\n

Eski diaspora hakk\u0131nda konu\u015fmak gerekirse, 1999 sonbahar\u0131ndan May\u0131s 2000\u2019e kadar T\u00fcrkiye\u2019deydim. O zaman harika bir insanla tan\u0131\u015ft\u0131m, etnik bir \u00c7e\u00e7en olan Tar\u0131k Cemal Kutlu. Neredeyse t\u00fcm zaman\u0131n\u0131 \u00c7e\u00e7en dili i\u00e7in harc\u0131yordu. Hatta \u00f6\u011frenmesi kolay olsun diye Latin harf k\u00f6kenli \u00c7e\u00e7ence alfabe \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 bile vard\u0131.<\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019deki \u00c7e\u00e7enlerin kendilerini k\u00fc\u00e7\u00fck bir toplum olarak korumay\u0131 ba\u015farmas\u0131na hayret etmi\u015ftim.<\/p>\n

Kadirov\u2019un Avrupa\u2019daki \u00c7e\u00e7enlerin ne dillerini ne de k\u00fclt\u00fcrlerini korumalar\u0131na izin verilmedi\u011fi iddialar\u0131 da koca bir yalan. Bu sadece \u00c7e\u00e7enlerin g\u00f6z\u00fcndeki Avrupa imaj\u0131n\u0131 y\u0131kmaya y\u00f6nelik bir hareket. Ama insanlar kendilerini neyin bekledi\u011fine ald\u0131rmadan Avrupa\u2019ya gitmek i\u00e7in \u00c7e\u00e7enya\u2019dan ayr\u0131l\u0131yor. Ayr\u0131ca Avrupa devletlerinin idarecileri hi\u00e7 te aptal de\u011fil, Kadirov\u2019un her s\u00f6yledi\u011finden ve yapt\u0131\u011f\u0131ndan haberdar oluyor.<\/p>\n

Yeni ve eski \u00c7e\u00e7en diasporalar\u0131n\u0131n sa\u011flam ili\u015fkileri olmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bu \u00f6nemli bir konu ve bu tip ba\u011flant\u0131lar\u0131 sa\u011flayabilecek olan \u00c7e\u00e7en Cumhuriyeti \u0130\u00e7kerya h\u00fck\u00fcmetine g\u00fcvenmeliyiz. Aksi halde ulusumuzun gelece\u011fi i\u00e7in zararl\u0131 olabilecek ayr\u0131l\u0131klar ya\u015fanacakt\u0131r.<\/p>\n

WaYNaKH Online: Son olarak okuyucular\u0131m\u0131za bir mesaj\u0131n var m\u0131 ya da payla\u015fmak istedi\u011fin bir \u015feyler?<\/strong><\/p>\n

Mayrbek Taramov:<\/strong> Daha \u00f6nce de s\u00f6yledim, T\u00fcrkiye\u2019de bir y\u0131l boyunca \u0130stanbul\u2019da ya\u015fad\u0131m. \u00c7e\u00e7en Komitesi ve Kafkas Vakf\u0131\u2019yla ba\u011flant\u0131lar\u0131m oldu. Unutulmaz anlard\u0131 benim i\u00e7in. Bu y\u00fczden en iyi an\u0131lar\u0131m i\u00e7erisinde yer alan T\u00fcrkiye\u2019deki arkada\u015flar\u0131ma en i\u00e7ten selamlar\u0131m\u0131 iletmek istiyorum.<\/p>\n

T\u00fcrkiye son derece harika ve g\u00fczel bir \u00fclke. Ve T\u00fcrklerde \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fkan insanlar. D\u00f6rt y\u0131ld\u0131r Avrupa\u2019da ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in rahatl\u0131kla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma yapabiliyorum. Bence Avrupa Birli\u011fi kendi pozisyonlar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirecek T\u00fcrkiye\u2019nin birlik \u00fcyesi olmas\u0131 i\u00e7in \u00e7aba g\u00f6stermeli. E\u011fer bu \u00fcyelik ger\u00e7ekle\u015fmezse, Avrupal\u0131lar ileride \u00e7ok pi\u015fman olacakt\u0131r.<\/p>\n

03.06.2009<\/strong> <\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00c7e\u00e7en Cumhuriyeti \u0130\u00e7kerya H\u00fck\u00fcmeti \u0130sve\u00e7 Temsilcisi, insan haklar\u0131 aktivisti ve ba\u011f\u0131ms\u0131z gazeteci Mayrbek Taramov ile yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z r\u00f6portaj\u0131 sizlerle payla\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[131],"tags":[796],"views":4241,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4397"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4397"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4397\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4404,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4397\/revisions\/4404"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4397"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4397"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4397"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}