Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi (A\u0130HM) bug\u00fcn sabah oturumunda 2003-2004 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda \u0130ngu\u015fetya ve \u00c7e\u00e7enya’n\u0131n farkl\u0131 b\u00f6lgelerinde ka\u00e7\u0131r\u0131lan ve halen ak\u0131betleri bilinmeyen \u00fc\u00e7 sivil nedeniyle Rusya Federasyonu\u2019nu su\u00e7lu bularak toplamda yakla\u015f\u0131k 192 bin Euro tazminat \u00f6demeye mahkum etti.<\/p>\n
\n
A\u0130HM\u2019de 22 Nisan 2010 Per\u015fembe g\u00fcn\u00fc sabah oturumunda g\u00f6r\u00fclen her \u00fc\u00e7 davada da mahkemeye ba\u015fvuruda bulunan kurbanlar\u0131n yak\u0131nlar\u0131, akrabalar\u0131n\u0131n \u00c7e\u00e7enya\u2019daki i\u015fgalci Rus g\u00fc\u00e7leri taraf\u0131ndan ka\u00e7\u0131r\u0131lmalar\u0131ndan sonra ortadan kaybolduklar\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrd\u00fc. Mahkemenin karara ba\u011flad\u0131\u011f\u0131 dosyalar \u015funlar:<\/p>\n
1. Khatuyeva ile Rusya (dosya no. 12463\/05):<\/strong> Mahkeme kay\u0131tlar\u0131na g\u00f6re Sultan Khatuyev e\u015fiyle birlikte 1996 y\u0131l\u0131ndan itibaren \u0130ngu\u015fetya’n\u0131n Ordzhonikidzevskaya (Sleptsovskaya olarakta biliniyor) k\u00f6y\u00fcndeki m\u00fclteci kamp\u0131nda ikamet etmekteydi. 2 A\u011fustos 2004 tarihinde saat sabah 8.00 sular\u0131nda y\u00fczden fazla Rus askeri onlarca ara\u00e7 ile Ordzhonikidzevskaya yerle\u015fim alan\u0131nda \u00f6zel bir operasyon ger\u00e7ekle\u015ftirdi. \u0130ki Rus askeri Khatuyevlerin kald\u0131\u011f\u0131 eve geldi ve herhangi bir kimlik g\u00f6stermeden ya da kendilerini tan\u0131tmadan evi arad\u0131. Sultan Khatuyev’in pasaportunu inceledikten sonra, askerler pasaportu ellerinde sallayarak Sultan’a kendileri ile birlikte ara\u00e7lar\u0131na kadar gelmesini emretti. Sultan’\u0131n e\u015fi Luiza Khatuyeva Rus askerlerine kocas\u0131n\u0131 nereye g\u00f6t\u00fcrd\u00fcklerini sordu\u011funda askerlerden birisi Sultan’\u0131 ve kom\u015fular\u0131ndan birka\u00e7 ki\u015fiyi kimlik tespiti i\u00e7in Rusya Federasyonu \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n Sunzhensky B\u00f6lgesi Departman\u0131’na (ROVD) g\u00f6t\u00fcreceklerini s\u00f6yledi. O g\u00fcn Sunzhensky ROVD’a yedi sivil \u00c7e\u00e7en g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc. Tutuklanan \u00c7e\u00e7enlerden \u00fc\u00e7\u00fc ayn\u0131 g\u00fcn gece ge\u00e7 saatte serbest b\u0131rak\u0131ld\u0131. Serbest b\u0131rak\u0131lanlardan ikisi daha sonra bir binan\u0131n zemin kat\u0131nda tutulduklar\u0131n\u0131 ve sorgulanmak \u00fczere ikinci kata \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131 anlatt\u0131. 3 A\u011fustos 2004 g\u00fcn\u00fc gece saat 1.00 sular\u0131nda ROVD subay\u0131 Sultan’\u0131n e\u015fine tutuklad\u0131klar\u0131 \u00fc\u00e7 ki\u015fiyi serbest b\u0131rakt\u0131klar\u0131n\u0131, Sultan dahil olmak \u00fczere di\u011fer sivillerin ise sabaha serbest b\u0131rak\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Luiza Khatuyeva sabah saat 8.00’de tutuklu bulunan di\u011fer \u00fc\u00e7 sivilin akrabalar\u0131yla birlikte ROVD’a gittiklerinde yak\u0131nlar\u0131n\u0131n Magas’taki FSB (Rus Federal G\u00fcvenlik Servisi) birimine nakledildiklerini \u00f6\u011frendiler. Kurbanlar\u0131n yak\u0131nlar\u0131 ve Luiza hemen Magas’a gitti. Israrl\u0131 bekleyi\u015ften sonra saat 16.00 sular\u0131nda d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kan bir subay iki \u00c7e\u00e7en sivili daha serbest b\u0131rakt\u0131 ve Sultan Khatuyev ile U.I. isimli \u00c7e\u00e7enlerin ise \u00f6nceden serbest b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011funu s\u00f6yledi.\u00a0 U.I.’n\u0131n akrabalar\u0131na g\u00f6re FSB subaylar\u0131 taraf\u0131ndan olduk\u00e7a k\u00f6t\u00fc bir duruma getirilmi\u015f U.I. saat 13.00 ile 14.00 aras\u0131nda bir \u00e7\u00f6p bidonuna at\u0131lm\u0131\u015f \u015fekilde bulundu. Hemen oraya giden Luiza Khatuyeva ne Sultan’a ne de ona ait herhangi bir e\u015fyaya rastlayamad\u0131. Daha sonra U.I., Sultan Khatuyev’in kendisiyle ayn\u0131 binada ama yan\u0131ndaki h\u00fccrede FSB taraf\u0131ndan tutuldu\u011funu bildi\u011fini, Sultan’\u0131n inlemelerini duydu\u011funu ve muhtemelen kendisi gibi ona da i\u015fkence edildi\u011fini s\u00f6yledi ancak korktu\u011fu i\u00e7in bunlar\u0131 yaz\u0131l\u0131 olarak veremeyece\u011fini belirtti. Khatuyevlerin avukat\u0131 U.I. ve Sultan’\u0131n Sunzha’dan Magas’a ayn\u0131 ara\u00e7 ile ba\u015flar\u0131na plastik torba ge\u00e7irilmi\u015f \u015fekilde g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ifade etti. Sultan Khatuyev i\u00e7in \u00e7e\u015fitli makamlara yap\u0131lan ba\u015fvurular herhangi bir netice vermedi. Luiza Khatuyeva 2 A\u011fustos 2004 tarihinden bu yana Sultan’\u0131n ak\u0131betinin ne oldu\u011funu bilmiyor.<\/p>\n A\u0130HM mevcut deliller \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda Rusya Federasyonu\u2019nun Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi (A\u0130HS)\u2019nin 2. (Ya\u015fam Hakk\u0131), 3. (\u0130\u015fkence Yasa\u011f\u0131), 5. (\u00d6zg\u00fcrl\u00fck ve G\u00fcvenlik Hakk\u0131) ve 13. (Etkin Ba\u015fvuru Hakk\u0131) maddelerini ihlal etti\u011fine karar verdi. Mahkeme karar\u0131na g\u00f6re, Rusya Federasyonu kurban Sultan Khatuyev’in e\u015fi Luiza’ya 10 bini maddi ve 50 bini manevi olmak \u00fczere 60 bin Euro tazminat \u00f6deyecek ve 2.165 Euro tutar\u0131ndaki mahkeme masraflar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layacak.<\/p>\n 2. Mutayeva ile Rusya (dosya no. 43418\/06): <\/strong>Davac\u0131 Savdat Mutayeva, kocas\u0131 ve iki k\u0131z\u0131 Luiza ile Madina \u00c7e\u00e7enya’n\u0131n Achkhoy-Martanovskiy B\u00f6lgesi’ndeki Assinovskaya K\u00f6y\u00fc’n\u00fcn Bershchanskaya Caddesi’nde 60 numaradaki evde ya\u015f\u0131yordu. Evleri yerel bir hastaneye olduk\u00e7a yak\u0131nd\u0131. Olay g\u00fcn\u00fc k\u00f6y i\u015fgalci Rus askerlerinin s\u0131k\u0131 denetimi alt\u0131ndayd\u0131 ve k\u00f6ye giri\u015f \u00e7\u0131k\u0131\u015flarda kontrol noktalar\u0131 kurulmu\u015ftu. 19 Ocak 2004 tarihinde t\u00fcm aile uykusunda iken gece saat 2.30 sular\u0131nda kap\u0131 \u00e7al\u0131nd\u0131. Kap\u0131ya giden davac\u0131 Savdat Mutayeva \u00c7e\u00e7ence “Kim o?” diye sordu, cevap Rus\u00e7a geldi: “Pasaport kontrol”. Savdat pasaport kontrol\u00fcn\u00fcn ni\u00e7in bu kadar ge\u00e7 bir saatte yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 sorunca ses veren ki\u015fi “Sana bir emir verdik, kap\u0131y\u0131 a\u00e7man senin i\u00e7in iyi olur” dedi. Kap\u0131y\u0131 a\u00e7t\u0131\u011f\u0131nda onbe\u015f yirmi kadar askeri \u00fcniformal\u0131 ve silahl\u0131 i\u015fgalci Rus askeri beklemeden i\u00e7eriye dald\u0131. \u0130\u015fgalci askerlerden be\u015f alt\u0131s\u0131 siyah maske giymi\u015fti. Rus askerleri evde erkek olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sordu, evdeki tek erkek Savdat’\u0131n tek baca\u011f\u0131 olmayan sakat kocas\u0131yd\u0131. \u0130\u015fgalci Rus askerler pasaport kontrol\u00fcn\u00fc yapt\u0131ktan sonra maskesiz askerlerden birisi evden ayr\u0131labileceklerini s\u00f6yledi ancak maskelilerden birisi evi aramalar\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yledi. Evi aray\u0131p alt\u0131na \u00fcst\u00fcne getiren askerler ilgin\u00e7 hi\u00e7bir \u015fey bulamad\u0131. Ev aran\u0131rken askerlerden birka\u00e7\u0131 da evin k\u0131zlar\u0131 Madina ve Luiza’ya d\u0131\u015far\u0131da sorguya \u00e7ekileceklerini s\u00f6yleyip \u00fczerlerine bir\u015feyler almalar\u0131n\u0131 emretti. 15 ya\u015f\u0131ndaki evin k\u00fc\u00e7\u00fck k\u0131z\u0131 Madina a\u011flamaya ba\u015flad\u0131. Askerlerden birisi: “Korkmana gerek yok, sadece sorgulayaca\u011f\u0131z ve sonra gitmene izin verece\u011fiz. Bir\u015fey olmayaca\u011f\u0131na s\u00f6z veriyorum” dedi. Ancak evden Madina ve Luiza’y\u0131 al\u0131p evden \u00e7\u0131karlarken, sadece Luiza’n\u0131n sorgulanmas\u0131na karar verdiler ve Madina’y\u0131 evde b\u0131rakt\u0131lar. 1984 do\u011fumlu Luiza’y\u0131 ise d\u0131\u015far\u0131ya ara\u00e7lar\u0131n\u0131n yan\u0131na g\u00f6t\u00fcrd\u00fcler. Davac\u0131 Savdat’ta evden d\u0131\u015far\u0131ya \u00e7\u0131kmay\u0131 ba\u015fard\u0131. K\u0131z\u0131 Luiza’n\u0131n elleri kelep\u00e7elenmi\u015f bi\u00e7imde plakas\u0131z \u00e7e\u015fitli Rus askeri ara\u00e7lar\u0131n\u0131n yan\u0131nda bekledi\u011fini g\u00f6rd\u00fc. Savdat askerlere sorgulamak i\u00e7in kendisini almalar\u0131n\u0131 ve k\u0131z\u0131n\u0131 b\u0131rakmalar\u0131 i\u00e7in ba\u011f\u0131rd\u0131. Yan\u0131t olarak ise k\u0131z\u0131 ara\u00e7lardan birisinin i\u00e7erisine itelendi ve Gazel marka minivan oradan h\u0131zla ayr\u0131ld\u0131. Akrabalar\u0131n\u0131n \u00e7e\u015fitli aramalar\u0131na ve de\u011fi\u015fik makamlara ba\u015fvurusundan herhangi bir sonu\u00e7 \u00e7\u0131kmad\u0131. Ailesi 19 Ocak 2004 tarihinden bu yana Luiza Mutayeva’n\u0131n nerede oldu\u011funu bilmiyor. Rus taraf\u0131 mahkemeye g\u00f6nderdi\u011fi cevabi yaz\u0131s\u0131nda belirtilen tarihte herhangi bir operasyon yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve Luiza’n\u0131n tutukland\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin herhangi bir bilginin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etti.<\/p>\n A\u0130HM mevcut deliller \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda Rusya Federasyonu\u2019nun Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi (A\u0130HS)\u2019nin 2. (Ya\u015fam Hakk\u0131), 3. (\u0130\u015fkence Yasa\u011f\u0131), 5. (\u00d6zg\u00fcrl\u00fck ve G\u00fcvenlik Hakk\u0131) ve 13. (Etkin Ba\u015fvuru Hakk\u0131) maddelerini ihlal etti\u011fine karar verdi. Mahkeme karar\u0131na g\u00f6re, Rusya Federasyonu’nun kurban Luiza Mutayeva’n\u0131n annesine 50 bin Euro manevi tazminat tazminat \u00f6deyerek 4 bin Euro tutar\u0131ndaki yarg\u0131lama giderlerini kar\u015f\u0131lamas\u0131na h\u00fckmetti.<\/p>\n 3. Tupchiyeva ile Rusya (dosya no. 37461\/05): <\/strong>Davac\u0131 Eru Tupchiyeva \u00fc\u00e7 o\u011flu ile birlikte \u00c7e\u00e7enya’n\u0131n Shali kentinde ikamet ediyordu. Olay tarihinde kent tamam\u0131yla Rus g\u00fc\u00e7lerinin kontrol\u00fc alt\u0131nda bulunuyordu. 2003 y\u0131l\u0131nda 2 Ocak’\u0131 3 Ocak’a ba\u011flayan gece davac\u0131, 1976 do\u011fumlu o\u011flu Vakhit (ayr\u0131ca Akhmed olarakta biliniyor) Dzhabrailov ve di\u011fer akrabalar\u0131 evdeydi. Sabah saat 5.30 sular\u0131nda 15-20 ki\u015fiden olu\u015fan askeri \u00fcniformal\u0131 ve silahl\u0131 Rus askeri plakas\u0131z iki askeri ara\u00e7lar\u0131yla birlikte davac\u0131n\u0131n evine geldi, bah\u00e7e duvar\u0131ndan t\u0131rmanarak i\u00e7eriye girdi. \u0130ki gruba ayr\u0131lan i\u015fgali Rus askerleri aniden evlere dalarken, d\u0131\u015far\u0131da kalan baz\u0131 askerler kom\u015fulara evlerine girmelerini emretti. Birinci grup davac\u0131n\u0131n R.Dzh. adl\u0131 o\u011flunun ailesiyle birlikte ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 eve girdi. R.Dzh.’yi evden alarak d\u0131\u015far\u0131da bekleyen UAZ marka minivan\u0131n \u00fczerine yat\u0131r\u0131ld\u0131. R.Dzh arac\u0131n i\u00e7erisindeki bir ki\u015fiye g\u00f6sterildi ve pe\u015fis\u0131ra serbest b\u0131rak\u0131ld\u0131. \u0130kinci grup ise Vakhit Dzhabrailov’u tutuklayarak evden d\u0131\u015far\u0131ya \u00e7\u0131kartt\u0131. Verem hastas\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen Vakhit’in \u00fczerine kal\u0131n giysiler almas\u0131na izin verilmedi ve davac\u0131n\u0131n o\u011flumu nereye g\u00f6t\u00fcr\u00fcyorsunuz sorular\u0131na cevap verilmedi. Vakhit, UAZ marka minivana bindirildikten sonra askerler telsizleri vas\u0131tas\u0131yla birisiyle g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc ve g\u00f6r\u00fc\u015fmenin ard\u0131ndan Vakhit’i de yanlar\u0131na al\u0131p ara\u00e7lar\u0131na binerek oradan uzakla\u015ft\u0131lar. Davac\u0131 \u00e7e\u015fitli makam ve ki\u015filere yapt\u0131\u011f\u0131 ba\u015fvurulardan herhangi bir sonu\u00e7 alamad\u0131. Akrabalar\u0131 o g\u00fcnden sonra bir daha Vakhit’ten haber alamad\u0131.<\/p>\n A\u0130HM mevcut deliller \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda Rusya Federasyonu\u2019nun Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi (A\u0130HS)\u2019nin 2. (Ya\u015fam Hakk\u0131), 3. (\u0130\u015fkence Yasa\u011f\u0131), 5. (\u00d6zg\u00fcrl\u00fck ve G\u00fcvenlik Hakk\u0131) ve 13. (Etkin Ba\u015fvuru Hakk\u0131) maddelerini ihlal etti\u011fine karar verdi. Mahkeme karar\u0131na g\u00f6re, Rusya Federasyonu’nun kurban Vakhit Dzhabrailov’un annesine 10 bin Euro maddi tazminat ve 50 bin Euro manevi tazminat \u00f6demesini ve ayr\u0131ca 5.500 Euro tutar\u0131ndaki mahkeme masraflar\u0131n\u0131 da kar\u015f\u0131lamas\u0131na karar verdi.<\/p>\n *Mahkemenin 22 Nisan 2010 Per\u015fembe g\u00fcn\u00fc karara ba\u011flad\u0131\u011f\u0131 bu \u00fc\u00e7 dosyada Rusya Federasyonu toplamda 191.665 Euro tazminat \u00f6demeye mahkum edilmi\u015f oldu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi (A\u0130HM) bug\u00fcn sabah oturumunda 2003-2004 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda \u0130ngu\u015fetya ve \u00c7e\u00e7enya’n\u0131n farkl\u0131 b\u00f6lgelerinde ka\u00e7\u0131r\u0131lan ve halen ak\u0131betleri bilinmeyen \u00fc\u00e7 sivil nedeniyle Rusya Federasyonu\u2019nu su\u00e7lu bularak toplamda yakla\u015f\u0131k 192 bin Euro tazminat \u00f6demeye …<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[1798,1797,1799],"views":3794,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7709"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7709"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7709\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7711,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7709\/revisions\/7711"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7709"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7709"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.waynakh.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7709"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}