Zurab Markhiev, 1999 y\u0131l\u0131nda \u0130kinci Rus-\u00c7e\u00e7en Sava\u015f\u0131 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda Grozny\u2019de ikamet etmekteydi. Pek \u00e7oklar\u0131 gibi o da kom\u015fu \u0130ngu\u015fetya\u2019ya ka\u00e7arak bir s\u00fcre m\u00fclteci kamp\u0131nda ya\u015fad\u0131 ve s\u0131kl\u0131kla yabanc\u0131 gazetecilere \u00c7e\u00e7enya\u2019da bir rehber olarak yard\u0131mda bulundu. Grozny\u2019de b\u00fcy\u00fcyen birisi olarak kentin her k\u00f6\u015fesini avucunun i\u00e7i gibi biliyordu. \u0130\u015fte b\u00f6yle bir d\u00f6nemde Markhiev gazetecilik yapmaya karar verdi.<\/p>\n
\n
2006 y\u0131l\u0131nda onu \u0130ngu\u015fetya\u2019da bir muhabir olarak Regnum Haber Ajans\u0131 i\u00e7in i\u015fe ald\u0131m. “Amin Polonkoev” takma ad\u0131 alt\u0131nda \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Haberleri ger\u00e7eklere dayal\u0131, detayl\u0131 ve tam zaman\u0131ndayd\u0131. \u0130ngu\u015fetya h\u00fck\u00fcmeti de “Polonkoev”in \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc rahats\u0131zl\u0131k duymaya ba\u015flad\u0131. \u0130ngu\u015fetya Devlet Ba\u015fkan\u0131\u2019n\u0131n s\u00f6zc\u00fcs\u00fc ger\u00e7ek kimli\u011fini a\u00e7\u0131klamam\u0131 talep ettiyse de ben bunu a\u00e7\u0131klamay\u0131 reddettim. Ama bir aydan daha k\u0131sa bir s\u00fcre i\u00e7erisinde istihbarat servisleri Markhiev\u2019in ger\u00e7ek kimli\u011fini tespit etti. Rusya Federasyonu G\u00fcvenlik Servisi\u2019nin (FSB) d\u00f6rt subay\u0131 onu Nazran\u2019da ka\u00e7\u0131rd\u0131. Akrabalar\u0131n\u0131n ve benim elimizden gelenin en iyisini yapmam\u0131za ra\u011fmen ortaya koyabildi\u011fimiz tek \u015fey onun maskeli adamlar taraf\u0131ndan ka\u00e7\u0131r\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fuydu.<\/p>\n
Markhiev 18 saat sonra serbest b\u0131rak\u0131ld\u0131. Anlatt\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, \u00f6l\u00fcm ya da i\u015fbirli\u011fi se\u00e7eneklerinden birisini tercih etmeye zorland\u0131. \u0130mzalad\u0131\u011f\u0131 bir s\u00f6zle\u015fme ile FSB ile i\u015fbirli\u011fi yapmay\u0131 ve sessiz kalmay\u0131 kabul etti. Haftada bir kez FSB dan\u0131\u015fman\u0131 ile bulu\u015fmaya ve ancak onun taraf\u0131ndan onaylanan haberleri bildirmesi konusunda g\u00f6revlendirilmi\u015fti. Markhiev yakla\u015f\u0131k bir \u00fc\u00e7 y\u0131l daha “Amin Polonkoev” olarak \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 ba\u015fard\u0131, elbette FSB taraf\u0131ndan onaylanm\u0131\u015f haberleri bildirerek; ancak di\u011fer taraftan farkl\u0131 takma isimlerle ger\u00e7ek duruma ili\u015fkin sans\u00fcrs\u00fcz haberleri de duyuruyordu. Markhiev sayesinde Rusya devleti, askerleri ve g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7leri taraf\u0131ndan i\u015flenmi\u015f onlarca su\u00e7 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Ama oynad\u0131\u011f\u0131 bu oyun son derece tehlikeliydi.<\/p>\n
2008 y\u0131l\u0131 yaz\u0131nda Markhiev\u2019in arkada\u015f\u0131, tan\u0131nm\u0131\u015f insan haklar\u0131 savunucusu Zurab Tsechoev, FSB taraf\u0131ndan ka\u00e7\u0131r\u0131ld\u0131. Markhiev\u2019in konuyla ilgili yazd\u0131\u011f\u0131 haberi uluslararas\u0131 arenada yo\u011fun bir tepki do\u011furdu ve arkada\u015f\u0131 serbest b\u0131rak\u0131ld\u0131. Ancak g\u00f6zalt\u0131nda iken g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc i\u015fkenceler nedeniyle Nazran\u2019da bir hastanede yo\u011fun bak\u0131mda tedavi alt\u0131na al\u0131nd\u0131.<\/p>\n
Tsechoev bilincini toparlar toparlamaz Markhiev ile g\u00f6r\u00fc\u015fmek istedi. Tsechoev, FSB\u2019nin Markhiev\u2019in isyanc\u0131lar\u0131 destekledi\u011fi \u015feklinde yaz\u0131l\u0131 bir beyan vermesi i\u00e7in kendisine i\u015fkence yapt\u0131klar\u0131n\u0131 anlatt\u0131. Tsechoev, Markhiev\u2019e ortadan kald\u0131r\u0131lacaklar listesinde oldu\u011funu ve bu nedenle derhal \u00fclkeden ayr\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
Markhiev \u015fimdi Avrupa\u2019da bir m\u00fclteci kamp\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 s\u0131\u011f\u0131nma ba\u015fvurusunun neticelenmesini bekliyor. Kald\u0131\u011f\u0131 yerin ko\u015fullar\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcnt\u00fclenmesini istemedi\u011fi i\u00e7in Markhiev\u2019le kamptan uzakta bir arkada\u015f\u0131n\u0131n evinde bulu\u015ftuk. Elbette g\u00fcvenlik kayg\u0131s\u0131 da bir ba\u015fka nedendi: Hala onu avlamak isteyenler oldu\u011fu i\u00e7in ben de onun kald\u0131\u011f\u0131 yerin tespit edilmesine yarayabilecek g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri almak istemedim.<\/p>\n
Geriye d\u00f6n\u00fcp s\u00fcrg\u00fcndeki ve \u0130ngu\u015fetya\u2019daki ya\u015fam\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131nda, Markhiev, o g\u00fcnlerin hayat\u0131n\u0131n en g\u00fczel anlar\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor: “E\u011fer Kafkasya\u2019da bir gazeteciyseniz, ayn\u0131 zamanda insan haklar\u0131 savunucusu da oluyorsunuz. Bilgi gizlendi\u011finde ve medya eri\u015fimi kapal\u0131 oldu\u011funda, bir su\u00e7u i\u015flemek daha kolayd\u0131r. E\u011fer bug\u00fcn y\u00fczlerce insan \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fse, ben bu su\u00e7u yazd\u0131\u011f\u0131mda yar\u0131n belki 10 ki\u015fi \u00f6ld\u00fcr\u00fclecek.”<\/p>\n
S\u00fcrg\u00fcnde ya\u015f\u0131yor olmas\u0131na ra\u011fmen, Markhiev, \u0130ngu\u015fetya ile olan ba\u011flant\u0131lar\u0131n\u0131 kesmemi\u015f. Halen Prag merkezli bir haber ajans\u0131 i\u00e7in takma isimlerle haberler ve analizler yaz\u0131yor.<\/p>\n
Eyl\u00fcl 2010 – Pulitzer Center<\/a>
\nFatima Tlisova <\/strong><\/p>\n