Dünya Basın Özgürlüğü için Sınır Tanımayan Muhabirler Organizasyonu’nun Genel Sekreteri Jean François Julliard, organizasyonlarının sekizinci geleneksel dünya basın özgürlüğü sıralamasını raporunu açıklarken “Basın özgürlüğü dünyanın her yerinde aynı enerji ve kararlılıkla korunmalıdır” dedi.

Rapora göre, Rusya, Dünya Basın Özgürlüğü Sıralaması’nda 179 ülke içerisinde 153’üncü sırayı alabildi. Bir önceki yılın verilerine göre Rusya 12 sıra birden gerileyerek ilk kez Belarus’tan geriye düştü. Rusya’nın listenin sonlarına doğru düşüşünün nedeninin, gazeteci Anna Politkovskaya cinayetinin üzerinden üç yıl geçmesine rağmen suçluların tespit edilememesi; halkı bilgilendiren gazeteci ve insan hakları aktivistlerine yönelik cinayetler ile yerel medya temsilcilerine yönelik fiziksel saldırıların devam etmesi olduğu ifade ediliyor. Ayrıca basına yönelik artan sansür ve belli konularda oluşturulan tabular da Rusya’nın sıralamadaki yerini etkilemekte.

Rapora göre, Rus halkı günlük olaylara ilişkin haberlerin çoğunu televizyondan almasına rağmen, yayıncılık alanında çoğulculuk yok. Hükümeti eleştiren muhalefetin temsilcileri ya da tanınmış figürler ulusal televizyon kanalının kara listesine alınmakta ve ekranlara çıkarılmamakta. 2008 Başkanlık seçimlerinde gazetecilerin görev yapmasını engelleyen olaylar da dahil olmak üzere yetkililerin gergin tavırları bağımsız basına gölge düşürdü.

Gazeteci ve insan hakları savunucularına yönelik saldırıların ve cinayetlerin devam etmesi, sorumluların cezalandırılmasından kaçınıldığını göstermekte. Dahası, Rusya Devlet Başkanı Dmitry Medvedev, Rusya’da siyasi cinayetlerin varlığını kabul ederek gazetecilerin bu kurbanlar arasında olduğunu ifade etti. Dövülen Mikhail Beketov’un bir bacağı ve parmakları kesilmişti; ve Ocak 2009’da Moskova’da Novaya Gazeta’dan Anastasia Baburova ve insan hakları avukatı Satnislav Markelov’un öldürülmesi gazetecilerin maruz kaldığı saldırıların en çok dikkat çekenleriydi. Benzer şekilde gazeteci Anna Politkovskaya cinayetine karışmakla suçlanan üç kişi beraat etti. Soruşturme neredeyse sona ermişken, Anna Politkovskaya’nın katili ile bu cinayeti azmettiren kişi uluslararası arama emrine rağmen halen serbest.

Dünyayı kasıp kavuran finansal kriz Rus yetkililerdeki sansür tepkisini uyandırarak Rus gazeteciler için beklenmedik bir sonuç doğurdu. Rusya Başsavcısı’na krizle ilgili olarak medyada yer alan materyalleri yakından izleme görevi verildi. Özellikle Sverdlovsk olmak üzere Rusya’nın bazı bölgelerinde bu emrin uygulanması görevi FSB’nin yerel mekanizmalarına verildi. Bir sosyolog tarafından krizin ya da devletin finansal problemlerinin muhtemel sonuçları ile ilgili olarak yapılan yorumun yayınlanması nedeniyle çeşitli medya kuruluşları ve gazeteciler yargılandı.

Bağımsız ve muhalif basını sindirme girişimleri devam etti. Resmi makamlar medyayı etkisiz hale getirmek için medya kuruluşlarını korsan yazılımlar kullanmak ve yurtdışından finansal yardım almakla itham ederek medyayı taciz etti. Birleşik Rusya Partisi’nin yasama organı seçimleri kampanyasında kullandığı gizli fonları araştıran gazeteci Natalya Morar’ın yurtdışına yaptığı bir geziden sonra Rusya’ya girmesi yasaklandı. FSB tarafından ulusal güvenlik açısından bir tehdit olarak görülen Natalya Morar şimdi Moldavya’da yaşıyor. Aşırılıkla (ekstremizm) mücadele konusundaki yasa olası muhalefetleri engellemek için kullanılıyor. Kafkasya’daki İnguşetya Cumhuriyeti’nin sosyal ve güvenlik durumu hakkında yayın yapan nadir haber kaynaklarından birisi olan Ingushetia.ru (şimdi Ingushetiyaru.org)’ya bölgeden erişim sonlandırıldı.

Sitenin sahibi Magomed Yevloev, Moskova’dan dönüşünde Nazran’da havaalanında tutuklandı ve öldürüldü, sitenin editörü Roza Malsagova Fransa’dan siyasi sığınma talep etti. Yerel bir insan hakları organizasyonunun üyesi ve sitenin yazarlarından birisi çalışmalarına son vermeye zorlanmak için tutuklandı ve işkence gördü.

Son dalgayla birlikte, 20 Mart 2000 tarihinden bu yana Rusya’da çalışmalarından ötürü öldürülen gazeteci sayısı 20’ye ulaştı.

Sınır Tanımayan Gazeteciler organizasyonu, dünya çapında yüzlerce gazeteci ve medya uzmanı tarafından derlenen bilgiler ışığında dünya basın özgürlüğü sıralamasını her yıl yayınlıyor. Bu yılın sıralaması 1 Eylül 2008 ile 31 Ağustos 2009 tarihleri arasındaki basın ihlallerini yansıtmakta.