Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM)’nde 3 Haziran Perşembe günü görülen bir davada, 2004 yılında Çeçenya’da bir gencin evinden alınıp ortadan kaybolmasıyla ilgili olarak Rusya Federasyonu toplamda 76 bin Euro tazminat ödemeye mahkum edildi.

AİHM’de 39676/06 başvuru numarasıyla takip edilen “Alapayevy ile Rusya Federasyonu” davasında davacı taraf Çeçen Lidiya Alapayeva ve Tamila Alapayeva’ydı.

Mahkeme kayıtlarına göre, Salambek Alapayev, Lidiya Alapayeva (Salambek’in annesi), Tamila Alapayeva (Salambek’in karısı) ve oğlu, Salambek’in 75 yaşındaki dedesi Salman Alapayev Çeçenya’nın Sunzhenskiy bölgesindeki Sernovodsk Köyü’nde Demiyana Bednogo Caddesi 24 numarada birlikte ikamet ediyordu. 1982 doğumlu Salambek Alapayev, komşu Kabardey-Balkar Cumhuriyeti’nin başkenti Nalçik’te medikal malzemeler üzerine faaliyet gösteren “Med-Intel” isimli özel bir şirkette çalışıyordu. 27 Aralık 2004 tarihinde gece saat 3.00 sularında maskeli, askeri üniformalı, silahlı ve Rusça konuşan 8-10 kişi kapıyı kırarak Alapayevlerin evine girdi. Kendilerini tanıtmayan ve herhangi bir arama belgesi göstermeyen işgalci Rus askerlerinden birkaçı Salambek’i yakalayarak tüfeklerinin dipçikleri ve botlarıyla dövmeye başladılar. Salambek’in pasaportunu ve ehliyetini alan Rus askerleri, Salambek’in ellerini bantla bağladılar ve yalınayak vaziyette evden dışarı sürüklediler. Olaylar yaşanırken askerler Salambek’in annesi ve karısına oldukları yerden kıpırdamamaları yoksa onları vuracaklarıyla tehdit ettiler. Ancak Salambek’in eşi askerlerin ardından evden dışarı çıktı. Salambek’i şuurunu kaybetmiş ve vücudunda kanamalarla yerde yatar vaziyette gördü. Askerler Salambek’i geldikleri gri renkli UAZ marka araçlardan birisine bindirdiler ve hiçbir açıklama yapmadan olay yerinden uzaklaştılar.

Akrabaları konuyla ilgili olarak çeşitli makamlara başvuruda bulunmasına, görgü tanığı komşularının beyanlarına rağmen 2004 yılından bu yana hiçbir sonuç alınamadı. Ailesi 27 Aralık 2004 tarihinden sonra Salambek’i bir daha görmedi ve akıbetini öğrenemedi.

Davalı Rusya Federasyonu savunmasında Salambek’in ortadan kaybolmasıyla ilgili olarak yürütülen cezai soruşturmanın henüz tamamlanmadığını ileri sürdü.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi mevcut deliller ve tanık beyanları doğrultusunda yaptığı incelemede, Rusya Federasyonu’nun Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 2. (Yaşam Hakkı), 3. (İşkence Yasağı), 5. (Özgürlük ve Güvenlik Hakkı) ve 13. (Etkin Başvuru Hakkı) maddelerini ihlal ettiğine karar verdi. Mahkeme, Rusya Federasyonu’nun davacılardan Salambek’in annesi Lidiya Alapayeva’ya 4 bin Euro maddi ve 15 bin Euro manevi tazminat ödemesine; Salambek’in karısı Tamila Alapayeva’ya 7 bin Euro maddi ve 45 bin Euro manevi tazminat ödemesine; ve ayrıca 5 bin Euro tutarındaki mahkeme masraflarını da karşılamasına hükmetti. Bu karar ile Rusya Federasyonu toplamda 76.000 Euro ödemeye mahkum edilmiş oldu.