Uwais Abdullaev, 18 Ekim 2006 tarihinde İstanbul Emniyet Müdürlüğü’ nce düzenlenen bir operasyon ile gözaltına alındı ve halen İstanbul Emniyet Müdürlüğü Yabancılar Şubesi Misafirhanesi’ nde tutulmakta. Uwais, misafirhane olarak adlandırılan yerde diğer tutuklu mültecilerle birlikte kilitli bir tecrit odasında ve avukatı dışında kimse ile yüz yüze görüşmesine izin verilmeyen bir ortamda bulunuyor. İçişleri Bakanlığı’ nın aldığı ivedi şekilde Rusya’ ya iadesi kararı doğrultusunda Rusya’ ya iadesi gereken ancak yargısal yollara başvurulmuş olması nedeni ile şimdilik gözaltında tutuluyor. Bizleri temsil ettiğini iddia eden kurumlar ve halkımız ise olayı gündeme taşımıyor, suni gündemlerde vaktini harcamaya devam ediyor. Öyle ki Uwais’ in avukatlığını dahi kendisi Kafkasya kökenli olmamasına rağmen Mazlumder’ in yönetim kurulu üyelerinden birisi ve İstanbul Barosu avukatlarından olan Abdülhalim Yılmaz yapmakta. Av.A.Halim Yılmaz olayın Kafkasya ekseninde sınırlandırılmasının doğru olmadığını ve insani boyutu nedeni ile Uwais’ in müdafaasını üstlendiğini ifade ediyor.

Uwais Abdullaev kimdir ve neden iade edilmemesi gerekmektedir?

Uwais Minkailovic Abdullaev, 1964 yılında Kazakistan’ da Mikhail ve Kaha çiftinden dünyaya gelen bir Çeçendir. Uwais, Ukrayna’ da İnşaat Mühendisliği okumuş ve 1986 yılından 1995 yılına kadar ülkesi Çeçenya’da ve diğer ülkelerde mesleğini icra etmiştir. 1995 yılında İzmir’ deki bir fuara katılan ve ardından İstanbul’ a geçen Uwais, bu tarihten sonra pek çok kez ticari işleri için Türkiye’ ye giriş çıkış yapmıştır. Birinci Rus-Çeçen savaşının sona ermesinden sonraki ateşkes ve barış döneminde Çeçen Cumhuriyeti İchkeria’ nın devlet başkanlığı görevini yürüten Aslan Maskhadov’ un 30 Nisan 1997 tarih ve 194 nolu kararı ile “Çeçen Cumhuriyeti İchkeria ile Türkiye arasında karşılıklı ticari ve ekonomik, bilim ve teknik, kültürel ve insani yardımlaşma ilişkilerinin geliştirilmesi amacıyla”, Çeçen Cumhuriyeti İchkeria’ nın Türkiye yetkili temsilcisi olarak atanmıştır. Temsilcilik görevi T.C. tarafından resmen tanınmasa da, bir çeşit konsolosluk görevi yaparak Türkiye’ deki Çeçen mültecilerin sorunlarını çözme ve Çeçenya’ da yaşanan sorunları ilgili makamlara aktarma, duyurma şeklinde gerçekleşmiştir. Bu dönemde pek çok siyasi isim ile görüşmeleri olmuştur. 1998 yılında yerine İsa Arzatov’ un atanması ile görevi sona ermiştir. 1999 yılında yeniden başlayan savaş nedeni ile ülkesine dönüş yapamayan Uwais, 1999 yılında Gürcistan’ dan bir otobüs dolusu gelen Çeçen mülteci ile Türkiye’ ye yeniden giriş yapmıştır. 2 Aralık 2004 yılında  İstanbul Emniyet Müdürlüğü’ nce düzenlenen bir operasyonda bazı Çeçenlerle birlikte gözaltına alınmış, eski Çeçen Dış İşleri Bakanı Movladi Udugov ile birlikte hareket ettiğinden Rusya tarafından terörist olarak nitelendirildiğinden bahisle Türkiye’ de ikameti ve Türkiye’ ye girişi yasaklanmıştır. Bu tarihten sonra Türkiye’ de kalmasına göz yumulan Uwais, bazı dengeler değişmiş olacak ki Türkiye Cumhuriyeti hükümeti tarafından 18 Aralık 2006 tarihinde yeniden gözaltına alınmış, ancak Türkiye bu kez iade işlemlerini başlatmıştır. Uwais, Türkiye’ de bulunduğu süre boyunca hiçbir yasadışı olaya karışmamış ve herhangi bir suçtan da hüküm giymediği gibi ülkesinde de hiçbir silahlı eyleme katılmamıştır. Uwais’ in sığınma talebindeki gerekçesi devlet temsilciliği görevini yürütmüş olması nedeni ile Rusya’ ya iade edilmesi halinde gözaltında ortadan kaybolabileceği, işkenceye maruz kalacağı hatta öldürülebileceğidir.

Uwais gözaltına alındıktan sonra ilk avukatı olan Ali Kater aracılığı ile 31 Ekim 2006 tarihinde sığınma talebinde bulundu.  İçişleri Bakanlığı kendinden beklenmeyecek bir hız ile başvuruyu inceledi ve iadesinin iddia edildiği şekilde sonlanmasının mümkün olmayacağı ve başvurunun asıl nedeninin ticari kaygılar olduğu gerekçesi ile 8 Aralık 2006 tarihinde talep reddedildi. Karara 10 Aralık 2006 tarihinde yapılan itiraz ise yine aynı hızda yanıtlandı ve 15 Aralık 2006 tarihinde alınan red kararı 20 Aralık günü Uwais’ e tebliğ edildi. Aynı süreç içerisinde Türk devlet makamları çıkış işlemlerinin ivedi şekilde yapılması için gizli yazışmalara başladı.

Uwais, Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği’ ne de iadesi halinde işkence ve ölüm riski taşıdığı için başvuruda bulundu. Bu başvurunun incelenmesi ise devam ediyor.

Uwais’ in avukatı 5 Aralık 2006 tarihinde Ankara İdare Mahkemesi’ nde yürütmenin durdurulması talebi ile kararın iptali için dava açtı.20 Aralık 2006 tarihinde de Av.A.Halim Yılmaz, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ nde kararın durdurulması için tedbir talepli başvuruda bulundu. Mahkemeden 22 Aralık 2006 tarihinde gönderilen faks ile kararın 29 Aralık 2006′ dan sonrasına bırakıldığı bildirildi, muhtemelen İdare Mahkemesi’ nin kararı bekleniyor. 

Bu süreç içerisinde Uwais, Türk yetkililerce bir kaç kez İstanbul’ daki Rusya Konsolosluğu’ na götürülmek istenmiş ancak Uwais buna karşı çıkmıştır. En son geçtiğimiz hafta sonu rızası dışında konsolosluğa götürüldü ve konsolosluğun kapısı önünde arabada bekletildi, bir konsolosluk yetkilisince sorulan sorulara ise yanıt vermedi.  

Not: Uwais’ in ağabeyi Rus güçlerinin saldırısında iki oğlunu kaybettiğinden Azerbaycan’ da, kızkardeşi ise Fransa’ da mülteci olarak yaşamaktadır.

Sonuç olarak Uwais’ in ve diğer Çeçenlerin Rusya’ ya iade edilmemesi için siyasi oyunlara bir son verilmesini sağlamalıyız, bunun için de sesimizi yükseltmeli ve birlik olduğumuzu göstermeliyiz.

Waynakh.com ekibi olarak, tüm platformlarda iadenin önüne geçilmesi desteğinizi talep ediyoruz.