Chechen Language Lessons: Daily Speeches (Part-2)

Dear visitors, fifth lesson of the daily basic Chechen language is second part of “Daily Conversations”.
| Where are you from? | Xho miçara vu/yu? | хьо мичара ву/ю? |
| I am from …. | So …..-era vu/yu. | со ….. -ера ву/ю. |
| Where did you born? | Xho vina mettig hu yu? | хьо вина меттиг хlу ю |
| I was born in …. | So …..-äxh vina vu/yu. | со ….. -аъхь вина ву/ю. |
| How old are you? | Xha masa šo du? | хьа маса шо ду? |
| I am …. years old. | Sa ….. šo du. | са ….. шо ду. |
| What is your job? | Xho hu bolx beš vu? | хьо хIу болх беш ву/ю? |
| I am a ….. | So …..vu/yu. | со ….. ву/ю. |
| Lecturer | Jilmança /vu, yu-bu/, d. -ço; d. t. -š | Iилманча /ву, ю-бу/, д. -чо; д. т. -ш |
| Accountant | Buxgalter /vu, yu-bu/, d. -o; d. t. -š | бухгалтер /ву, ю-бу/, д. -о; д. т. -ш |
| Manager | Küygalxo, -y /vu, yu.-bu/, d. -ço | куьйгалхо, -й /ву, ю.-бу/, д. -чо |
| Architect | Arxitektor /vu, yu-bu/, d. -o; d. t. -š | архитектор /ву, ю-бу/, д. -о; д. т. -ш |
| Carpenter | Deçigpxhar /vu,yu-bu/-deçigpxheraš | дечигпхьар /ву,ю-бу/-дечигпхьераш |
| Consultant, supervisor | Konsul’tant /vu, yu-bu/,d.-o; d.t. -aš | консультант /ву, ю-бу/,д.-о;д.т.-аш |
| Doctor | Lor /vu, yu-bu/, d. -löro; d. t. -löraš | лор /ву,ю-бу/,д.-лоьро;д. т. -лоьраш |
| Farmer | Axarxo /vu, yu-bu/, d. -ço; d. t. -y | ахархо /ву, ю-бу/, д. -чо; д. т. -й |
| Journalist | Zhurnalist /vu-bu/, d. -o; d. t. -aš | журналист /ву-бу/, д. -о; д. т. -аш |
| Lawyer | Advokat, -aš /vu, yu-bu/, d. -o | адвокат, -аш /ву, ю-бу/, д. -о |
| Mechanical engineer | Mexanik /vu, yu-bu/, d. -o; d. t. -aš | механик /ву, ю-бу/, д. -о; д. т. -аш |
| Delegate | Yuqhalelarg /vu,yu-bu/yuqhalelarš | юкъалеларг /ву,ю-бу/юкъалеларш |
| Nurse | Loryiša yu -loryižariy /bu/, d. -s | лорйиша ю -лорйижарий /бу/, д. -с |
| Observer | Tidamxo /vu, yu-bu/, d. -ço; d. t. -y | тидамхо /ву,ю-бу/, д. -чо; д. т. -й |
| Secretary | Yozança /vu, yu-bu/, d. -o; d. t. -š | йозанча /ву, ю-бу/, д. -о; д. т. -ш |
| Soldier | Eskar /du-du/, d. -o; d. t. -š | эскар /ду-ду/, д. -о; д. т. -ш |
| Student | Dešarxo /vu, yu-bu/, d. -ço; d. t. -y | дешархо /ву, ю-бу/, д. -чо; д. т. -й |
| Surgeon | Xirurg /vu, yu-bu/, d. -o; d. t. -aš | хирург /ву, ю-бу/, д. -о; д. т. -аш |
| Teacher | Xhexarxo /vu, yu-bu/, d. -ço; d. t. -y | хьехархо /ву,ю-бу/, д. -чо; д. т. -й |
| Writer | Yazdarxo /vu, yu-bu/, d. -ço; d. t. -y | яздархо /ву, ю-бу/, д. -чо; д. т. -й |
| What is the day today? | Taxana xhu de du? | тахана хьу де ду? |
| Today is ….. | Taxan ….. de du | тахана ….. де ду |
| The wheather is very bad. | Taxan yoçune yu | тахана yoçune ю |
| I do not know it. | Suna ca xaa i huma | суна ца хаа и хIума |
| I am innocent. | As qha ca latiyna / Sa bexk bac | ас къа ца латийна / са бехк бац |
| I am ready. | So kiyça vu/yu | со кийча ву/ю |
| I have lost. | As yayar | ас яйар |
| I am cross with Ahmet. | So iyghan vu Axhmadan | со ийгIина ву Ахьмадан |
| I am logical. | So baqhe yu | со бакъе ю |
| I know it. | Suna i huma xaa | суна и хIума хаа |
| I am going to school. | So škola vöda | со школа воьда |
| I am reading. | So düšuš vu/yu | со дуьшуш ву/ю |
| I was thinking that it is not like such. | İšta dac mottar suna | ишта дац моттар суна |
| I am surprised. | So tilla | со тилла |
| I say it. | So oluš vu/yu | со олуш ву/ю |
| This is our destiny. | İ a vay irs duqa | й а вай ирс дукха |
| Don’t make noise! | Ghovgha ma ye | гIовгIа ма йе |
| Weapon is sharp. | Gerz ira du | герз ира ду |
| I am his enemy. | So cuna mostagha vu | со цуна мостагIа ву |
| I do not trust Putin. | So ca teša putinex | со ца теша путинех |
| I am the enemy of Putin. | So putinen mostagha vu | со путинен мостагIа ву |
| Putin is my enemy. | Putin sa mostaqha vu | путин са мостагIа ву |
| LANGUAGE, NATION, NATIONALITY | ||
| Do you know Chechen language? | Xhuna Noxçiyn mott biyca xai? | хьуна нохчийн мотт бийца хаи? |
| I know Chechen language. | Suna Noxço mott biyca xaa | суна нохчо мотт бийца хаа |
| I am learning Chechen language. | So Noxço mott jamoš vu | со нохчо мотт Iамош ву |
| My talking is good. | San matto šera bu | сан матто шера бу |
| Are you Chechen? | Xho Noxço vui?/yui? | хьо нохчо вуи?/юи? |
| I am Chechen. | So Noxço vu/yu | со нохчо ву/ю |
| I live in Ichkeria. | So İçkeriaxh vexaš vu/yu | со ичкериахь вехаш ву/ю |
| I stay in the city. | So ghalaxh aš vu/yu | со гIалахь аш ву/ю |
| I live in the city. | So ghalaxh vexaš vu/yu | со гIалахь вехаш ву/ю |
| Our noble traditions | Vayn özda ghillaqaš | вайн оьзда гIиллакхаш |
| Our holy history | Vayn siylaxh istori | вайн сийлахь истори |
| FAMILY, MARRIAGE AND DIVORCE | ||
| Are you married? (for man) | Xho zuda yaliyna vui? | хьо зуда ялийна вуи? |
| Are you married? (for woman) | Xho mare yaxana yui? | хьо маре яхана юи? |
| I am single (for man) | So zuda yaloz vu. | со зуда ялоз ву. |
| I am single (for woman) | So mare yaghaz yu. | со маре ягIаз ю. |
| I am married (for man) | So zuda yaliyna vu. | со зуда ялийна ву. |
| I am married (for woman) | So mare yaxana yu. | со маре яхана ю. |
| I am divorced (for man) | So zuda yitina vu. | со зуда йитина ву. |
| I am divorced (for woman) | So yitana yu. | со йитина ю. |
| I am widowman. | So visna vu. | со висна ву. |
| I am widow (for woman) | So yisna yu. | со йисна ю. |
| Do you have a boy friend? | Ha the xhiyza khant vui? | хьа тIе хьийза кIант вуи? |
| Do you have a girl friend? | Ha the xhiyza yoj yui? | хьа тIе хьийза yoj юи? |
| What is his/her name? | Cuna ce hu yu? | цуна це ху ю? |
| How many children do you have? | Xha masa ber du? | хьа маса бер ду? |
| I do not have any children. | Sa beraš dac. | са бераш дац |
| I have girl. | Sa yoj yu. | са yoj ю. |
| I have son. | Sa khant vu. | са кIант ву. |
| How many sisters do you have? | Xha mas vaša vu? | хьа маса ваша ву? |
| How many brothers do you have? | Xha mas yiša yu? | хьа маса йиша ю? |
| Father | Da /vu-bu/, d. -s; d. t. -y | да /ву-бу/, д. -с; д. т. -й |
| Mother | Nana /yu-bu/, d.-nanas; d.t. -nanoy | нана /ю-бу/, д.-нанас; д.т. -наной |
| Brother | Vaša /vu-bu/, d. -s; d. t. -vežariy | ваша /ву-бу/, д. -с; д. т. -вежарий |
| Sister | Yiša /yu-bu/, d. -s; d. t. -yižariy | йиша /ю-бу/, д. -с; д. т. -йижарий |
| Child | Ber /du-du/. d- -o; d- t. aš | бер /ду-ду/. д- -о; д- т. аш |
| Girl | Yoj /yu-bu/, d. -a; d. t. -mexkariy, | йоI /ю-бу/, д. -а; д. т. -мехкарий, |
| Boy | Khant /vu-bu/, d. -a; d. t. -khentiy | кIант /ву-бу/, д. -а; д. т. -кIентий |
| Twins | Šal dina beraš. | шал дина бераш. |
| Twins (for woman) | Ši’ yoj | шиъ йоI |
| Twins (for man) | Ši’ khant | шиъ кIант |
| Husband | Mara /bu-du/, d. -mero; d. t.-maroš | мара /бу-ду/, д. -меро; д. т.-марош |
| Wife | Zuda /yu-bu/, d. -zudço; d. t. -riy | зуда /ю-бу/, д. -зудчо; д. т. -рий |
| Family | Dözal /bu-bu/, d. -o; d. t. -š | доьзал /бу-бу/, д. -о; д. т. -ш |
| Man | Stag /vu, yu-bu/, d. -a; d. t. –nax | стаг /ву, ю-бу/, д. -а; д. т. –нах |
| Woman | Zuda /yu-bu/, d. -zudço; d. t. -riy | зуда /ю-бу/, д. -зудчо; д. т. -рий |
| People | Nax /bu/, d. -a | нах /бу/, д. -а |
| RELIGION – BELIEF | ||
| Which religion do you believe? | Xho mülxa dinaxh vu/yu? | хьо муьлха динахь ву/ю? |
| I am …. | So …..vu/yu | со ….. ву/ю |
| Moslem | Busulban | бусулбан |
| Christian | Kerstan | керстан |
| Islam, moslem religion | Islam; Busulba dina | бусулба дина |
| Christian religion | Kerstan dina | керстан дина |
| God bless you | Dela deqhala doyla šu | дела декъала доила шу |
| God rest his/her soul | Dela geç doyla | дела геч доила |
| What God wills will come to pass | Dela qollam xul | дела кхоллам хул |
| God is great | Dela vokqa vu | дела воккха ву |
| I am fasting | Sa marxa du | са марха ду |
| FOOD – NUTRITION | ||
| I am hungry. | So meca vu/yu | со меца ву/ю |
| I am not hungry. | So meca vac/yac | со меца вац/йац |
| I am eating meat. | So zhizhig douš vu/yu | со жижиг доуш ву/ю |
| I am thirsty. | So xhaga vella/yella | со хьага велла/йелла |
| Now I am eating bread. | So bepig douš vu hinca | со бепиг доуш ву хIинца |
| I am not full. | So vezna vac/yac | со везна вац/йац |
| Apples are grown. | Jezhaš xilla | Iежаш хилла |
| Apple | Jaž /bu-du/, d. -ježo; d. t. –ježaš | Iаж /бу-ду/, д. -Iежо; д. т. –Iежаш |
| Plum | Xhaç /bu-du/,d.-xheço;d.t.–xheçaš | хьач /бу-ду/,д.-хьечо;д.т.–хьечаш |
| Pear | Qor /bu-du/, d. -o; d. t. -aš | кхор /бу-ду/, д. -о; д. т. -аш |
| Fruit | Stom /bu-bu/-stömo;d.t.-stömaš | стом /бу-бу/-стоьмо;д.т.-стоьмаш |
| Grain | Yalta /du-du/, d. -yalto; d. t. -š | ялта /ду-ду/, д. -ялто; д. т. -ш |
| Luiza cooked a meat soup. | Luiza zhizhigan çorpa yira | луиза жижиган чорпа йира |
| I didn’t finish my meal. | So yi’na valla/yalla | со йиъна валла/йалла |
| I have no further desire for food. | So vezna/yezna | со везна/йезна |
| I do not eat meat. | As zhizhig ca dou | ас жижиг ца доу |
| I do not eat fish and chicken. | As kotam ya çhara tsa bou | ас котам йа чIара ца боу |
| I don’t use alcohol. | So moluš vac/yac | со молуш вац/йац |
| I don’t smoke. | So uzuš vac/yac | со узуш вац/йац |
| HEALTH | ||
| I am very tired. | So a duqa khadvella | со а дукха кIадвелла |
| I am taking a rest. | So ladughuš vu/yu | со ладугIуш ву/ю |
| This man was injured. | Hara stag laziyna | хьара стаг лазийна |
| I am sick. | So ca moguš (comguš) vu/yu | со ца могуш (цомгуш) ву/ю |
| I am lie down. | So vizhiyna vu | со вижийна ву |
| I am taking affront. | So öghaze växna | со оьгIазе ваьхна |
| I have a headache. | Sa korta laza | са корта лаза |
| I have a toothache. | Sa cerg laza | са церг лаза |
| I have a throat ache. | Sa legaš laza | са легаш лаза |
| I have a crick. | Suna an xotta | суна ан хотта |
| I am costive. | Sa çö yuqha yalla | са чоь юкъа ялла |
| I am diarrhea. | Suna çoxh lazar qetta | суна чохь лазар кхетта |
| I have heart trouble. | Sa dog ghiyla du | са дог гIийла ду |
| Where is the pain? | Miçaxh laza? | мичахь лаза? |
| Here is in pain. | Quzaxh laza | кхузахь лаза |
| I disgorged. | So ätta vina/yina | со аьтта вина/йина |
| I can’t sleep. | Suna nab ca qeta | суна наб ца кхета |
| I feel worse. | Suna vo xeta | суна во хета |
| I feel better. | Suna ghulaxh xeta | суна гIуллахь хета |
| I take this medicine. | As i molxa molu | ас и молха молу |
| I need medicine for ….. | Suna ….. -na molxa deza | суна ….. -на молха деза |
| Which kind of medicine is it? | İza hu molxa du? | иза хIу молха ду? |
| Blood | Ċiy /du-du/, d. -ċie; d. t. -š | цIий /ду-ду/, д. -цIиэ; д. т. -ш |
| Blood group | Ċiyna gruppa | цIийна группа |
| Bone | Däjaxk /yu-yu/, d. -o, d. t. -aš | даьIахк /ю-ю/, д. -о, д. т. -аш |
| I have gut-rot. | Kiyra lazar | кийра лазар |
| © WaYNaKH Online |
















Здравствуйте! Поправьте пожалуйста.
How many sisters do you have? – хьа маса йиша ю?
How many brothers do you have? – хьа маса ваша ву?