İnsan Hakları Merkezi “Memorial”in internet sitesinde yer alan bir habere göre, ceza kolonilerinde tutulan Kuzey Kafkasyalıların akrabaları başvuruda bulunarak yakınlarına yönelik kötü muamelenin devam ettiğinden yakındı.

Yakınlarının durumlarıyla ilgili şikayette bulundukları kişiler genel olarak silahlı mücadeleye katılmaktan ötürü mahkum edilmiş kişiler. Şikayetlerin büyük bir kısmı, Kuzey Kafkasyalı mahkumların herhangi bir neden olmaksızın cezalandırıldıklarını, müsamahasız tutumlara maruz kaldıklarını veya hapishanelerin gizli bölümlerinde tutulduklarıyla ilgili. Mahkumların mektup gönderme-alma ve ziyaretçi haklarının ellerinden alınması vb. şikayetler de oldukça yoğun. Kimi şikayet mektuplarında, Kuzey Kafkasyalı mahkumların hapishane yönetimi memurlarınca fiziksel baskıya maruz kaldıklarına ve hatta bazı kolonilerde ise gardiyanlardan dayak yedikleri ve işkence gördüklerine ilişkin bilgilere yer veriliyor. Genel olarak Rusya’da herhangi bir terörist eylem ya da ciddi bir olay meydana geldiğinde, Kuzey Kafkasyalı mahkumların durumları da kötüleşiyor. Örneğin 29 Mart 2010’da Moskova’da meydana gelen metro bombalamalarının ardından, tüm kolonilerdeki Kuzey Kafkasyalı mahkumlar hapishanelerin kısıtlanmış hücrelerine ya da gizli bölümlerine kapatıldı.

Tomsk’tan gelen şikayetlere göre, FBU IK-4’de tutulan mahkum Dzhamalai Ustarkhanov, düzenli olarak koloni yönetiminden fiziksel baskı gördü ve sürekli kısıtlanmış bir hücrede tek başına tutuldu.

Altay Cumhuriyeti’nin Maila köyünden İslam Akhmatukayev isimli mahkum ise tutulduğu FBU IK-1 kolonisinin yönetimince baskı altında tutuluyor.

Pskov bölgesinden gelen şikayetlerde ise insan hakları savunucularından ve gazetecilerden FBU IK-6 (Pskov ilçesi, Sebezhskiy bölgesi, Sosnoviy Bor köykenti) kolonisindeki sert rejime dikkatlerini yoğunlaştırmaları talep edildi. Çeçenya ve İnguşetya’dan dört mahkumun düzenli olarak hapishane yönetiminin baskısı altında olduğu bildirildi. Telefonla bilgi veren şahıs, bu mahkumların sadece isimlerini aktardı: Muslim (tek kişilik kısıtlanmış hücrede tutuluyor), Timur, Magomed ve Khamzat (her üçü de hapishanenin gizli bölgesindeki hücrelerde tutuluyor). İnsan hakları organizasyonuna verilen bilgiye göre, 18 Aralık 2010 tarihinde koloni yönetimine bağlı memurlar Khamzat’ı bir radyatöre bağladılar ve dövdüler. Uluslararası hukuk kuralları bağlamında bu hareket işkence olarak tanımlanmaktadır. Dahası Müslüman mahkumlara sıklıkla yiyecek olarak domuz eti verilmekte, böylelikle dini inanışları aşağılanmakta ve aç kalmaya zorlanmaktadırlar.

Rus işgali altındaki Çeçenya’da bulunan ceza kolonilerindeki durum da Rusya ile aynı, buradaki hapishanelerde de hak ihlallerinin olduğu tespit edildi. Ağustos 2010’da Chernokozovo genel ceza kolonisinin mahkumları sıraya girmeyi reddedince, hemen özel polis gücü (OMON) çağrıldı. OMON birlikleri de mahkumların çoğunu dayaktan geçirdi.