Çeçen Cumhuriyeti İçkerya Silahlı Kuvvetleri Generali Khamzat Gelayev, 28 Şubat 2004 tarihinde işgalci Rus askerlerine karşı verdiği kahramanca mücadelenin ardından şehit oldu. Waynakh Online olarak şehadetinin 5. yılında efsane komutanımızı rahmetle anıyor, şehit olan pek çok Çeçen gibi naaşı ailesine teslim edilmeyen Gelayev’ in naaşının işgalci Rus yöneticiler tarafından ailesine teslim edilmesi gerektiğini hatırlatıyoruz.

Khamzat (Ruslan) Gelayev Kimdir?

1964 yılında Çeçenya’ nın Urus Martan Bölgesi’ nde bulunan Komsomolskoe Köyü’ nde dünyaya geldi. Grozny’ de inşaat ve petrol işlerinde çalıştı. 1980′ lerde Sibirya’ nın Omsk Bölgesi’ nde çalışırken Larissa Gubkinoy’ la evlendi.

1992-1993 yılları arasındaki Abhazya-Gürcistan Savaşı’ nda Kafkasya Halkları Federasyonu tarafından Abhazya’ ya yardıma gönderilen gönüllü Çeçen birliği içerisinde yer aldı.

Çeçenya’ nın Ruslar tarafından işgal edildiği her iki savaşta da, 1993 yılında kurduğu “Borz (Kurt)” isimli özel birliği ile vatanını savunmak için aktif olarak yer aldı. Mayıs 1995′ te Shatoy Bölgesi’ nin savunması görevine getirildi. Ocak 1996′ da Çeçen Cumhuriyeti İchkeria Güney Batı Cephesi Kumandanı olarak atandı. 16 Nisan 1996′ da Argun Vadisi’ nde bulunan Yarysh-Mardy Köyü yakında işgalci Rus güçlerine kurduğu pusu ile 76 işgalcinin yok edildiği ve 56′ sının yaralandığı başarılı operasyona komutan etti. 6-8 Mart ve 6-11 Ağustos 1996′ da başkent Grozny’ de düzenlenen ve Grozny’ den işgalci Ruslar güçlerinin temizlendiği operasyonlarda yer aldı.

Birinci savaşın ardından Hac görevini yerine getirmek için kutsal topraklara gitti ve burada Ruslan olan ismi yerine Khamzat ismini aldı. Nisan 1997′ de Zelimkhan Yandarbiev hükümetinin, Ocak 1998′ de ise Shamil Basaev hükümetinin Başbakan Yardımcısı olarak görevlendirildi.

İkinci savaşın başlamasıyla birlikte Çeçen Cumhuriyeti İchkeria Silahlı Kuvvetleri Kuzey Batı Cephesi Kumandanı olarak görevlendirildi. 5-20 Mart 2000 tarihlerinde Albay Mikhail Labunets komutasındaki işgalci Rus güçlerince ablukaya Komsomolskaya Köyü’ nü savunurken Gelayev’ in komuta ettiği 1300 genç yiğit savaşçısı şehit oldu. Gelayev ancak çok küçük bir grup ile sağ olarak kurtuldu ve Gürcistan’ ın Pankisi Vadisi’ ne geçerek birliğini yeniden oluşturmaya başladı. 2001 yılında Gelayev ve beraberindeki 500 Çeçen savaşçının Gürcistan’ a yardım ederek Abhazya’ ya saldırılar düzenlediği iddia edilse de olayın doğru olmadığı Çeçen makamlarca açıklandı. Birliğini yeniden kuran Gelayev, Eylül 2002′ de İnguşetya’ ya geçerek Galashki Köyü yakınlarındaki işgalci Rus güçlerine bir saldırı düzenlendi. Bu saldırıda çok sayıda Rus helikopteri tahrip edildi ve 20 kadar işgalci Rus askeri yok edildi. Gelayev ve birliği 15 Aralık 2003′ te Dağıstan’ ın Tsuntinskogo Bölgesi’ nde bulunan Shauri Köyü’ nde işgalci Rus güçleri tarafından pusuya düşürüldüyse de bu pusudan çok sayıda işgalciyi yok ederek kurtuldu.

28 Şubat 2004 tarihinde işbirlikçi Mukhtar Suleymanov ve Abdul Kurbanov isimli sınır muhafızları tarafından dağlardan Dağıstan sınırını geçmeye çalıştığı tespit edildi. Bölgeye gelen işgalcilerle şehit olduğu dakikaya kadar kahramanca mücadele edip 30 kadar işgalci askerini yok ettiyse de takviye olarak gelen helikopterlerden açılan ateşten şehit düştü. Azrail ismini duyunca dahi korkan işgalci güçleri Gelayev’ in naaşına yarım saat kadar yaklaşmaya cesaret edemedi. Naaşı işgal güçleri tarafından ele geçirilen Gelayev’ in nerede gömülü olduğu ya da tutulduğu halen bilinmiyor.

İsmi hiçbir zaman Çeçenya’ da kaçırılan insanlarla ilgili olaylarda anılmayan, radyo konuşmalarında Azrail takma adını kullanan Khamzat Gelayev, General ünvanına ve Çeçen Cumhuriyeti İchkeria’ nın en yüksek madalyası olan “Halkın Onuru (Kioman Syi)”na layık görülen ilk Çeçen komutan oldu.